در کل زیست شناسی و شاخه‌‌های مرتبط بهش مثل پزشکی مباحثی هستن که در ظاهر و در نگاه سطحی خیلی خشک به نظر میان و هر کسی باهاشون ارتباط نمی‌گیره. اما اگر کسی وارد عمقشون بشه و باهاشون ارتباط بگیره متوجه می‌شه که از قشنگ‌ترین مباحثی هستن که وجود دارن. به معنی واقعی کلمه : شناختِ نحوه‌ی زیستن.

جالبه بدونین ایوان پاولف که اکثرا به خاطر آزمایش شرطی سازی کلاسیک (classical conditioning) که روی سگ‌ها انجام داده بود می‌شناسنش در واقع یه پزشک بود و حیطه تحقیقش روی دستگاه گوارش بود. این قضیه‌ی شرطی سازی کلاسیک رو کاملا اتفاقی در جریان آزمایشاتش روی دستگاه گوارش سگ‌ها متوجهش شد و قصدش اصلا آزمایش درمورد این قضیه نبود. جایزه نوبل پزشکی 1904 رو هم به خاطر کشفیاتش درمورد دستگاه گوارش گرفت.

پاولف با جراحی‌ای که روی سگ‌ها انجام داده بود بخشی از مجازی بزاقی و معده‌ای سگ رو به بیرون از بدن سگ متصل کرده بود که به اصطلاح بهش میگن فیستول. این روش بی سابقه بود و کسی انجامش نداده بود تا اونموقع. اینطوری میتونست میزان ترشحات گوارشی و فعالیت واقعی غدد سگ رو بررسی کنه بدون اینکه حیوون کشته بشه یا آسیب خاصی ببینه.

تا قبل از پاولف دیدگاهی که درمورد دستگاه گوارش وجود داشت این بود که این دستگاه صرفا با تماس غذا به سطحش فعال می‌شه و نقش دستگاه عصبی روی گوارش کشف نشده بود. درمورد عملکردهای ترشحی و آنزیمی‌ش اطلاعات زیادی در دسترس نبود. نقش دستگاه عصبی و یه سری از عصب‌ها مثل عصب واگ (عصب شماره 10 مغزی) در تنظیم گوارش توسط پاولف کشف شد و نشون داد عملکرد این دستگاه صرفا مکانیکی و با تماس نیست.

پاولف متوجه شد ترشح بزاق و اسید معده با دیدن، بوییدن یا حتی فکر کردن به غذا هم انجام می‌شه. توی یکی از ازمایش‌ها متوجه شد حتی صدای پای کسی که داره میاد به سگ غذا بده باعث ترشح بزاق سگ می‌شه. اینجا بود که شرطی سازی کلاسیک رو کشف کرد. یه محرک طبیعی (غذا) که با یه محرک خنثی (صدای پای کسی که غذا می‌خواد بده) همراه می‌شه و بعد از یه مدت همون محرک خنثی باعث پاسخ (ترشح بزاق) می‌شه. این کشف پاولف سنگ بنای یکی از مهم‌ترین مکتب‌های روانشناسی قرن بیستم به اسم رفتارگرایی (behaviorism) بود که بعدها روانشناس‌هایی مثل واتسون و اسکینر به طور گسترده‌تر درموردش تحقیق کردن.

نوبل پزشکی 1904 که پاولف گرفت به خاطر کشف‌هاش درمورد دستگاه گوارش مخصوصا نقش دستگاه عصبی بود.

جالب بود که توی کتاب پاتولوژی چنین چیزی رو دیدم و چنین داستانی رو خوندم

در اساطیر یونان پرومتئوس خدای آتش است او عاشق آتنا دختر زئوس شد، آتنا به او کمک کرد تا آتش را بدزدد...

زئوس در عصر آفرینش انسان‌ها، پرومتئوس را برگزید تا همه چیز را به انسان بدهد، به‌جز آتش. پرومتئوس مورد اعتماد این کار را کرد و بسیاری از مسائل آدمیان را برطرف کرد. او به انسان‌ها عشق می‌ورزید و نمی‌توانست ناراحتی و رنج آن‌ها را ببیند؛ به همین علت به دور از چشم زئوس آتش را در نی‌ای گذاشته و به انسان داد.
وقتی خبر به زئوس رسید او را بر سر قله قاف برد و بست و به سزای اعمال خود رساند.هر روز عقابی می‌آمد و جگر او را می‌خورد و شب جگر از نو می‌رویید.

میگن این آتش رمزِ عشقه که پرومتئوس وارد زمین کرده و به خاطر اون جگرش خورده میشده...🥲

و زیبا تر اینکه در شاهنامه ما میخونیم هوشنگ اولین کسیه که آتش رو پیدا کرد

فکند آن زمان سنگ و آمد به سنگ
از او شد پدید آتشِ رنگ‌رنگ

نیایش نمودش زِ دور از نهفت
که او را فروغی چنین هدیه گفت

#فردوسی

و مثل همیشه ابرا فقط در حد‌ چند دیقه اینجور موندن

سپیده‌دم امروز
ماه و ناهید همزمان داخل یه قاب

"ناهید" یه کلمه به زبان فارسی پهلوی هستش که ریشه‌ش برمیگرده به کلمه‌ی "آناهیتا" توی فارسی باستان. آناهیتا از دو بخش تشکیل شده: "هیتا" به معنی آلایش و ناپاکی و "آنا" که یه پیشوند منفی‌ساز هستش. پس کلمه‌ی آناهیتا به معنی "پاک و بی آلایش" هستش. آناهیتا در اساطیر ایران باستان ایزدبانوی آب و نماد باروری بوده. آناهیتا در اساطیر ایران، درخشان، بلندبالا، زیبا، پاک و آزاده توصیف شده. سیاره‌ی ناهید بعد از ماه درخشنده‌ترین جرم آسمانی هستش و یه زیبایی و درخشندگی خاصی داره. به همین دلیل ایرانیان باستان اسم این الهه رو روی این سیاره گذاشتن و فکر میکردن این سیاره درواقع تجسمی از آناهیتا هستش. که بعدها در فارسی پهلوی به "اناهید" و "ناهید" تغییر کرد.

برای مردم‌ تمدن‌های باستان آسمون یه جهان زنده بود نه یه فضای بی‌جان و هرچیزی که توی آسمون وجود داشت از نظرشون باید روح و قدرت‌الهی می‌داشت. وقتی به آسمون نگاه می‌کردن می‌دیدن که اکثر ستاره‌ها ثابت بودن اما برخی از اون‌ها حرکت می‌کنن. این اجرام متحرک درواقع همون سیاره‌های منظومه شمسی بودن. از نظر مردم تمدن‌های باستان، سیاره‌ها چون متحرک بودن و از اون نظمِ ثابت بودن بقیه‌ی ستاره‌ها پیروی نمی‌کردن، دارای اراده‌ی خاص و قدرت زیادی بودن و هر تمدنی تجسم اساطیر خودش رو داخل این سیارات می‌دید.

سیاره‌ی ناهید به خاطر درخشش و زیبایی خاص خودش همواره مورد توجه همه‌ی تمدن‌ها بود. در تمدن سومر به این سیاره "اینَنا" (inanna) گفته می‌شد به معنی "بانوی آسمان" که تجسمی از اسطوره‌ای به همین اسم بود، اسطوره‌ی عشق، باروری و عدالت الهی. در تمدن آکد، بابل و آشور به این سیاره "ایشتار" می‌گفتن؛ که تجسمی از ایشتار، اسطوره‌ی عشق، باروری و زیبایی بود. در یونان باستان، تجسم "افرودایت" رو داخل این سیاره می‌دیدن که همچنان مثل تمدن‌های دیگه اسطوره‌ی عشق و زیبایی بود؛ و بعدها در تمدن روم اسم "ونوس" رو روی این سیاره گذاشتن. ونوس و افرودایت خیلی اسطوره‌های شبیه و نزدیک به هم هستن و حتی بعضی جاها این دو اسطوره رو یکی در نظر میگیرن. داخل تمدن ایران باستان هم همونطور که گفتم این سیاره رو تجسمی از آناهیتا در نظر می‌گرفتن.

چیزی که جالبه اینه که به خاطر درخشش و زیبایی‌ای که این سیاره داره تقریبا هر تمدنی که به این سیاره نگاه کرده تجسمی از عشق و زیبایی رو داخلش دیده.

کورس اولش‌ تموم شد، واقعا لذت بردم از مطالب و کدنویسیاش
موندش چهارتا کورس دیگه
با توجه به اینکه هر کورس با کارای عملی‌ش بین چهار تا پنج هفته طول می‌کشه به نظر میاد چهار پنج ماه دیگه همچنان قراره مهمونِ این اسپشیالیزیشن باشم