زمزمه‌هایی از صدور مجوز تخریب بنای ارزشمند «ساختمان سینگر» اثر آرشیتکت نیکلای مارکف به گوش می‌رسد؛ ساختمانی پرخاطره که بیش از هشت دهه شده است که پایین‌تر از چهارراه مخبرالدوله با نمای سنگی و گنبد فیروزه‌ای متفاوتش خودنمایی می‌کند.
جدای از ارزش‌های این پروژه که آن را در زمرۀ پروژه‌های ثبت ملّی قرار داده است، این بنا از لحاظ اجتماعی نیز اثرات بنیادینی را در نهاد خانواده‌های ایرانی گذاشته و یادآور دورانی‌ست که شرکت‌ها و کارخانجات خارجی در ایران سرمایه‌گذاری‌های کلان می‌کردند.
«ساختمان سینگر» از نخستین بناهایی‌ست که نمایندگی یکی از شرکت‌های معتبر چرخ و ادوات خیاطی در ایران است و مارکف در طراحی آن برخلاف دیگر بناهای مطرح خود در روزگار ملّی‌گرایی، از عناصر معماری آرت-دکو و حتی کلاسیک اروپایی استفاده نموده است.

🏡 ساختمان سینگر
📐 آرشیتکت: نیکلای مارکف
🗓 سال ساخت: ۱۳۲۷
📍نشانی: خیابان سعدی، بعد از چهارراه مخبرالدوله، پلاک ۱۵۰
📸 عکس: امیرحسین راد، آرشیو اینترنتی
🖼 گرافیک: امیرحسین راد

© @CalqueStudio | استودیو کالک

سال نو، تخریب نو!

با آغاز سال جدید، روند تخریب میراث معماری مدرن تهران همچنان ادامه دارد. در یکی از تازه‌ترین موارد، ویلایی مدرنیستی در میدان چهارم نیلوفر، محله‌ی عباس‌آباد، بدون امکان مستندسازی پیش از تخریب، از بین رفت. علی‌رغم تلاش‌های ما در استودیو کالک، مالک ساختمان اجازه‌ی ثبت و ضبط تصاویر و مدارک بیشتری را نداد تا این اثر ارزشمند پیش از نابودی به‌درستی ثبت شود.

این بنا، با سه نمای شمالی، شرقی و جنوبی، ورودی‌های متنوع، فضای نیمه‌باز ورودی با حفاظ‌های طراحی‌شده و ترکیب هوشمندانه‌ی سطوح پر و خالی، نمونه‌ای برجسته از معماری مدرن محسوب می‌شد. فرمی که نه‌تنها از لحاظ طراحی و اجرا قابل‌توجه بود، بلکه هر عابری با اندک علاقه به هنر و زیبایی را مجذوب خود می‌کرد.

اما پرسش همچنان باقی است: چرا مالکان ساختمان‌ها اجازه‌ی مستندسازی بناهای ارزشمند خود را پیش از تخریب نمی‌دهند؟ آیا این کار برای آن‌ها مخاطره‌آمیز است؟ چه راهکاری برای حل این معضل وجود دارد؟

🏡 ویلای میدان چهارم نیلوفر
📐 آرشیتکت: ؟
📍نشانی: میدان چهارم نیلوفر
📸 عکس: امیرحسین راد، آریا وارسته
🖼 گرافیک: امیرحسین راد

© @CalqueStudio | استودیو کالک

امروز به مناسبت «روز جهانی محیط زیست» پروژه‌ی بلندپروازانه پارک پردیسان که آرزوی دست‌نیافتنی اسکندر فیروز بود را مرور خواهیم کرد: پارکی به وسعت ۷۰۰ هکتار که هدف غایی آن نمایش تمام اقلیم‌های زیستی جهان - از قطبی تا جنگل‌های استوایی - بود. این طرح توسط شرکت "والاس، مک‌هارگ، رابرتس و تاد" از فیلادلفیای آمریکا و "مهندسین مشاور ماندالا" از تهران طراحی شده بود.
از نظر معماری (در طرح پیشنهادی)، عنصر شاخص این پارک «دروازه‌ ورودی» گنبدی‌شکل آن بود که مجموعه‌ای از ساختمان‌ها از جمله موزه تاریخ طبیعی و علوم، پلانتاریوم (افلاک‌نما)، آکواریوم و ساختمان اداری را دربرمی‌گرفت. ساخت این دروازه ورودی از نخستین مراحل اجرایی پروژه بود.
طرح این مجموعه از نخستین پروژه‌های ملّی‌گرایانه‌ای بود که بصورت کتاب منتشر گردید و هیچ‌گاه به صورتی که توسط مشاورین ایرانی و خارجی آن طراحی شده بود اجرا نشد.

🏡 پارک پردیسان
📐 مشاور طراحی: والاس، مک‌هارگ، رابرتس و تاد + مهندسین مشاور ماندالا
📍نشانی: پارک پردیسان تهران
🖼 گرافیک: امیرحسین راد

© @CalqueStudio | استودیو کالک