Post sovet mintaqasidagi õzini kriminologiya bilan affillovchi yoki ilmiy ishning bir qismni kriminologik muammoni õrganishga qaratgan tadqiqotchilar va olimlar sovet maktabi asosiga qurilgan jinoyatchilik, kriminogen faktorlar, jinoyatchilik ustidan ijtimoiy nazorat va jazo haqidagi ananaviy qarashlar kundan-kunga õz ahamiyatini yõqotib, amaldagi ijtimoiy realliklardan uzoqlashib borayotganligi tan olgisi kelmaydi.
Oldingi postlarda bir qator rus va xorijlik tadqiqotchilar kriminologiya, jinoiy adliya va jazo 'inqirozi' haqida yozib kelayotganligi haqida kichik postlar qoldirgan edim.
Bu post esa Yakov Gilinsky tomonidan yozilgan essening asosiy jihatlariga qaratiladi.
Yakov Gilinskiy bir vaqtning õzida ham sovet kriminologiya maktabidan chiqqan, ammo shu bilan birga 1990-yillardan sõng xalqaro maydonda rus kriminologlarini reprezentatsiya qilgan kam sonli rus olimlaridan biri sanaladi.
U õzining Post-modern kriminologiyasi (neo-kriminologiya) nomli essesini mintaqa hamjamiyati uchun oğriqli savollar bilan boshlagan. U kriminologiyani klassik jinoyat huquqi haqidagi qarashlardan, pozitivist maktab ananasi (jinoyatchilarni antropologik-psixologik nuqtai-nazardan tushuntirib berishga uringan qarashlar tizimi), radikal kriminologiya (ayrim hollarda, tanqidiy kriminologiya) va post-modernlik davrigacha evolyutsion rivjonlanib kelayotganiga urğu beradi. Bu orqali, hamkasblariga jamiyat zamon va makonda õzgarib boradi, huddi shuningdek fan ham, shunday ekan fandagi qarashlar ham õz aktualligini yõqotib borishi mumkin deyishga uringan.
U kõplab rus olimlarining kriminologiyaga bağishlangan kitoblar yozganligini taqsinga sazovor deb mazkur ishlarning asosan kriminologiyani jinoyatchilik haqidagi fan: jinoyatlar genezisi, 'jinoyatchi shaxsi' va jazo haqidagi mavzular atorfida aylanishini takidlagan. U hamkasblariga yondashuni õzgartirish kerakligi haqidagi chqiriq bilan murojaat qiladi. Kriminologiya haqiqatni aniqlovchi fan emasligini tushuntirishga urinadi. Õzining ishlaridan birida, mashur ravishda, 'kõplab haqiatlar bor, lekin Haqiqat yõq' ('есть много истин, нет Истины') degan nuqtai-nazarni ilgari surgan. Gilinskiyning mazkur fikrining ildizi tanqidiy falsafaning bir tarmoği vakillari qarashlariga borib taqaldi.
Umuman olganda, u yetkazib berishga harakat qilgan ğoya post-modernlik davrining zamonaviy chaqiriqlaridan kelib chiqqan holda atrofdagi jinoyat va jazo masalasiga yondashuv darkorligi haqida.
Essening tõliq matniga havola.
@CJandLP
Oldingi postlarda bir qator rus va xorijlik tadqiqotchilar kriminologiya, jinoiy adliya va jazo 'inqirozi' haqida yozib kelayotganligi haqida kichik postlar qoldirgan edim.
Bu post esa Yakov Gilinsky tomonidan yozilgan essening asosiy jihatlariga qaratiladi.
Yakov Gilinskiy bir vaqtning õzida ham sovet kriminologiya maktabidan chiqqan, ammo shu bilan birga 1990-yillardan sõng xalqaro maydonda rus kriminologlarini reprezentatsiya qilgan kam sonli rus olimlaridan biri sanaladi.
U õzining Post-modern kriminologiyasi (neo-kriminologiya) nomli essesini mintaqa hamjamiyati uchun oğriqli savollar bilan boshlagan. U kriminologiyani klassik jinoyat huquqi haqidagi qarashlardan, pozitivist maktab ananasi (jinoyatchilarni antropologik-psixologik nuqtai-nazardan tushuntirib berishga uringan qarashlar tizimi), radikal kriminologiya (ayrim hollarda, tanqidiy kriminologiya) va post-modernlik davrigacha evolyutsion rivjonlanib kelayotganiga urğu beradi. Bu orqali, hamkasblariga jamiyat zamon va makonda õzgarib boradi, huddi shuningdek fan ham, shunday ekan fandagi qarashlar ham õz aktualligini yõqotib borishi mumkin deyishga uringan.
U kõplab rus olimlarining kriminologiyaga bağishlangan kitoblar yozganligini taqsinga sazovor deb mazkur ishlarning asosan kriminologiyani jinoyatchilik haqidagi fan: jinoyatlar genezisi, 'jinoyatchi shaxsi' va jazo haqidagi mavzular atorfida aylanishini takidlagan. U hamkasblariga yondashuni õzgartirish kerakligi haqidagi chqiriq bilan murojaat qiladi. Kriminologiya haqiqatni aniqlovchi fan emasligini tushuntirishga urinadi. Õzining ishlaridan birida, mashur ravishda, 'kõplab haqiatlar bor, lekin Haqiqat yõq' ('есть много истин, нет Истины') degan nuqtai-nazarni ilgari surgan. Gilinskiyning mazkur fikrining ildizi tanqidiy falsafaning bir tarmoği vakillari qarashlariga borib taqaldi.
Umuman olganda, u yetkazib berishga harakat qilgan ğoya post-modernlik davrining zamonaviy chaqiriqlaridan kelib chiqqan holda atrofdagi jinoyat va jazo masalasiga yondashuv darkorligi haqida.
Essening tõliq matniga havola.
@CJandLP
Telegram
Criminal Justice & Legal Paradigm
Bir necha yillar ilgari uning Russian Criminology as ‘Terra-Incognita’ nomli maqolasini o’qigan edim. Ish ko’p jihatdan deyarli barcha Post-sovet mamlakatlarining kriminologiyasi tavfsifi bo’lishi mumkin. Quyida ushbu fikrlarni umumlashtirishga harakat qilaman.…
Jamiyatlar õzlarining shakllangan jazo madaniyati va mantiğiga kõra ham bir-biridan farqlanadi.
Bu kõp jihatdan jamiyatlarning qanchalik inklyuziv (qamrab oluvchi) yoki eksklyuziv (ajratib qõyuvchi) ekanligi ham boğliq. Jamiyatlarning inklyuzivligi ular jazoni qanday tassavvur qilishi va undan nimalarni kutishiga ham ta'sir qiladi.
Sur'atda Norvegiyaning Halden super-maksimum xavsizlik darajali (super-max security) qamoqxonasi
@CJandLP
Bu kõp jihatdan jamiyatlarning qanchalik inklyuziv (qamrab oluvchi) yoki eksklyuziv (ajratib qõyuvchi) ekanligi ham boğliq. Jamiyatlarning inklyuzivligi ular jazoni qanday tassavvur qilishi va undan nimalarni kutishiga ham ta'sir qiladi.
Sur'atda Norvegiyaning Halden super-maksimum xavsizlik darajali (super-max security) qamoqxonasi
@CJandLP
Jury orqali sudlov
Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq davr ichida bir qadar progress kuzatilgan.
Xususan, inkvizitsion jinoyat protsessining adversarial tizimga qaytarish masalasi kõrib chiqilgan. Bunda aybdorligi sudda kõrib chiqilayotgan shaxsning taqdirini hal etish yakka sudya yoki xalq maslahatchilari bilan cheklangan shaxslar guruhida emas, balki jury yordamida amalga oshirish qayta tiklangan.
Jury orqali sud qilish (trial by jury) 19-asrning ikkinchi yarmida Ğarbiy Yevropada tarqalgan davrda, Rus imperiya ham bunday yondashuvni qabul qilgan hamda bu jarayon 1917-yilgacha davom etgan. Shu bois, bu rus huquq tizimi uchun yangilik deb emas, balki oldingi huquqiy ananani tiklash deb qaralgan.
1993-yildan jury orqali sud qilish amaliyoti tiklangan bõlsada, hozirda bu institutning kelajagi mavhum. Sovet davrida bunday demokratik institutlar kapitalistik jamiyatlar sarqiti deb qaralganligi uchun hamda ijro apparati uchun sud qarorlari qabul qilish jarayoni sustlashtirganligi sababli bekor qilingan.
Rossiyaning revizionistik tarix yozishga urinishi fonida tarix õzini takrorlagan holda bu institut ham qayta bekor bõlishi xavfi ostida qolmoqda.
@CJandLP
Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq davr ichida bir qadar progress kuzatilgan.
Xususan, inkvizitsion jinoyat protsessining adversarial tizimga qaytarish masalasi kõrib chiqilgan. Bunda aybdorligi sudda kõrib chiqilayotgan shaxsning taqdirini hal etish yakka sudya yoki xalq maslahatchilari bilan cheklangan shaxslar guruhida emas, balki jury yordamida amalga oshirish qayta tiklangan.
Jury orqali sud qilish (trial by jury) 19-asrning ikkinchi yarmida Ğarbiy Yevropada tarqalgan davrda, Rus imperiya ham bunday yondashuvni qabul qilgan hamda bu jarayon 1917-yilgacha davom etgan. Shu bois, bu rus huquq tizimi uchun yangilik deb emas, balki oldingi huquqiy ananani tiklash deb qaralgan.
1993-yildan jury orqali sud qilish amaliyoti tiklangan bõlsada, hozirda bu institutning kelajagi mavhum. Sovet davrida bunday demokratik institutlar kapitalistik jamiyatlar sarqiti deb qaralganligi uchun hamda ijro apparati uchun sud qarorlari qabul qilish jarayoni sustlashtirganligi sababli bekor qilingan.
Rossiyaning revizionistik tarix yozishga urinishi fonida tarix õzini takrorlagan holda bu institut ham qayta bekor bõlishi xavfi ostida qolmoqda.
@CJandLP
Criminal Justice & Legal Paradigm
Jury orqali sudlov Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq…
Oktabr inqilobigacha bõlgan davrdagi sud tizimi qiziq bir siyosiy tarixiy epizodni taqdim etadi. Bu ijro etuvchi va qonun chiqaruvchi hokimiyat avtokratik bõlgan bir davrda, sud tizimi demokratik bõlishi mumkinligidir.
Ayrim rus sudyalari õz memuarlarida bu davrdagi sud jarayonlarini qayd etib borgan. Masalan, davrining kõzga kõringan sudyalaridan biri Anatoli Feodorovich Koni memuarida advokatlarning himoya nutqlari-yu, sud majlisining nuqtai-nazarlarini yozib borgan. U 1878-yilgi jinoyat ishi haqida yozib Sankt-Peterburg meri Trepovga nisbatan suyuqasdda ayblanib sudlanayotgan Vera Zasulichga qarshi hukumat vakillari tomonidan taqdim etilgan dallilarni inobatga olmagan. Zasulich oqlangan, hukumatdagilar esa veridktni hurmat qilgan.
@CJandLP
Ayrim rus sudyalari õz memuarlarida bu davrdagi sud jarayonlarini qayd etib borgan. Masalan, davrining kõzga kõringan sudyalaridan biri Anatoli Feodorovich Koni memuarida advokatlarning himoya nutqlari-yu, sud majlisining nuqtai-nazarlarini yozib borgan. U 1878-yilgi jinoyat ishi haqida yozib Sankt-Peterburg meri Trepovga nisbatan suyuqasdda ayblanib sudlanayotgan Vera Zasulichga qarshi hukumat vakillari tomonidan taqdim etilgan dallilarni inobatga olmagan. Zasulich oqlangan, hukumatdagilar esa veridktni hurmat qilgan.
@CJandLP
👍1
Sud huquq tizimi va jazo islohotlari haqida gap ketganida, sovet ananalari asosida ta'lim olganlar shartli Ğarbdagi institutlarni MDH mamlakatlarida joriy qilib bõlmaydi deb hisoblaydi.
Ammo, ular dastlabki rus huquq professori Semyon Yefimovich Desnitskiyning Shotland ma'rifatparvarlik ğoylari ta'sirida rus huquq tizimini isloh qilganlardan biri ekanligini yoddan chiqaradi.
U 1761-1767-yillarda Glazgo universitetida Adam Smit va boshqalar qõl ostida tahsil olib Fuqarolik va cherkov huquqi doktorligi darajasini olgan. Huquqiy transplant yoki huquqiy shablon ananalaridan foydalangan holda kõplab huquq institutlarini Rossiya imperiyasida joriy etishga tavsiya qilgan.
1768-yilda Yekaterina II'ga õzining Rossiya imperiyasida qonun chiqaruvchi, sud va jazo institutlari haqida mulohazalar nomli tavsiyalarini yuboradi. Õz davri uchun õta radikal deb qaralgan bu takliflar arxivga tushirib yuboriladi. Takliflar ichida krepostnoylik huquqini (qullik) bekor qilish tavsiyasi ham õrin olgan. Krepostnoylik yuz yildan biroz õtib bekor qilingan.
@CJandLP
Ammo, ular dastlabki rus huquq professori Semyon Yefimovich Desnitskiyning Shotland ma'rifatparvarlik ğoylari ta'sirida rus huquq tizimini isloh qilganlardan biri ekanligini yoddan chiqaradi.
U 1761-1767-yillarda Glazgo universitetida Adam Smit va boshqalar qõl ostida tahsil olib Fuqarolik va cherkov huquqi doktorligi darajasini olgan. Huquqiy transplant yoki huquqiy shablon ananalaridan foydalangan holda kõplab huquq institutlarini Rossiya imperiyasida joriy etishga tavsiya qilgan.
1768-yilda Yekaterina II'ga õzining Rossiya imperiyasida qonun chiqaruvchi, sud va jazo institutlari haqida mulohazalar nomli tavsiyalarini yuboradi. Õz davri uchun õta radikal deb qaralgan bu takliflar arxivga tushirib yuboriladi. Takliflar ichida krepostnoylik huquqini (qullik) bekor qilish tavsiyasi ham õrin olgan. Krepostnoylik yuz yildan biroz õtib bekor qilingan.
@CJandLP
👍1
Kuni kecha Strasburgdagi Yevropa Inson huquqlari bõyicha sudi (YIHS) Laurijsen va boshqalarning Niderlandiyaga qarshi ishni kõrib chiqib Niderlandiya namoyishchilarni jarimaga tortish orqali Yevropa Inson huquqlari bõyicha konvensiyasining (YIHK) 11-moddasini (Uyushishga bõlgan huquq) buzgan deb topdi.
Niderland sudlari protestchilarning Amsterdamdagi majburiy kõchirib yuborish harakatiga qarshi yõllarni tõsib qõyib, yõldan qochishni rad etganligini hamda ularni politsiyaga qarshilik kõrsatganligni inobatga olib protestlar tinch protestlar emas degan nuqtai-nazarni ilgari surgan.
Biroq, YIHS tinch tõplanish deganda namoyishchilar tomonidan yõllarni bloklab qõyish va harakatlanishdan bosh tortish ham tushunilishi kerak degan interpretatsiyani ilgari surgan (54-paragraf).
Strasburg sudining qarori matni bilan quyidagi havolada tanishishingiz mumkin.
@CJandLP
Niderland sudlari protestchilarning Amsterdamdagi majburiy kõchirib yuborish harakatiga qarshi yõllarni tõsib qõyib, yõldan qochishni rad etganligini hamda ularni politsiyaga qarshilik kõrsatganligni inobatga olib protestlar tinch protestlar emas degan nuqtai-nazarni ilgari surgan.
Biroq, YIHS tinch tõplanish deganda namoyishchilar tomonidan yõllarni bloklab qõyish va harakatlanishdan bosh tortish ham tushunilishi kerak degan interpretatsiyani ilgari surgan (54-paragraf).
Strasburg sudining qarori matni bilan quyidagi havolada tanishishingiz mumkin.
@CJandLP
hudoc.echr.coe.int
HUDOC - European Court of Human Rights
The HUDOC database provides access to the case-law of the Court (Grand Chamber, Chamber and Committee judgments and decisions, communicated cases, advisory opinions and legal summaries from the Case-Law Information Note), the European Commission of Human…
Qõshma Shtatlarda 19-asr yakuni 20-asr boshlarida bir maktab ananasi vujudga keladiki, ular ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi asosida nima uchun muayyan hududlarda jinoyat boshqa hududlarga nisbatan kõproq sodir etiladi degan savolni tadqiq etishga qaratilgan. Bu maktab keyinchalik fanga Chikago kriminologiya maktabi nomi ostida kirdi.
Chikago universiteti Sotsiologiya kafedrasi professor-õqituvchilari va talabalari zamonasining yangi nazariy va tahliliy doirasini yaratish orqali kriminologiyani mustaqil fan tarmoği asosida ajralib chiqishiga õz hissasini qõshgan.
@CJandLP
Chikago universiteti Sotsiologiya kafedrasi professor-õqituvchilari va talabalari zamonasining yangi nazariy va tahliliy doirasini yaratish orqali kriminologiyani mustaqil fan tarmoği asosida ajralib chiqishiga õz hissasini qõshgan.
@CJandLP
Jinoyatchilikni õrganish: Chikago modeli
Xõsh Chikago maktabi vakillari urban hududlarda jinoyatlarning kelib chiqishini qanday tushuntirib bergan? Ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi õzi nima? Bu savollarga javob olish uchun avallo, 19-asr davomida Qõshma Shtatlar shaharlarining õsish jarayoniga e'tibor qaratish lozim.
Shimoldagi Amerika shaharlari Chikago shahri kabi Yevropadan kirib kelgan immigratsiya tõlqini natijasida eksponental ravishda õsib borgan. Xususan, 1870-yillarda shahar aholisi 299,000 kishidan 1900-yillarga borib 1,698,600 kishiga yetadi. Bu kõrsatkich bõyicha Chikago õsha davrda eng tez õsgan shaharlardan biri deb e'tirof etiladi. Shu sababli, yangicha qarashlarning markaziga shahar kirib keladi.
1/2
#CRIM101
@CJandLP
Xõsh Chikago maktabi vakillari urban hududlarda jinoyatlarning kelib chiqishini qanday tushuntirib bergan? Ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi õzi nima? Bu savollarga javob olish uchun avallo, 19-asr davomida Qõshma Shtatlar shaharlarining õsish jarayoniga e'tibor qaratish lozim.
Shimoldagi Amerika shaharlari Chikago shahri kabi Yevropadan kirib kelgan immigratsiya tõlqini natijasida eksponental ravishda õsib borgan. Xususan, 1870-yillarda shahar aholisi 299,000 kishidan 1900-yillarga borib 1,698,600 kishiga yetadi. Bu kõrsatkich bõyicha Chikago õsha davrda eng tez õsgan shaharlardan biri deb e'tirof etiladi. Shu sababli, yangicha qarashlarning markaziga shahar kirib keladi.
1/2
#CRIM101
@CJandLP
Chikago maktabi vakillari Robert Park and Ernest Burgess ta'siri ostida shaharga tushib bevositda birinchi kuzatuvlar ostida shahardagi delinkentliklarni (oğishuv) õrganishni maqsad qiladi. Park va uning hamkasblari kuzatuvlariga kõra, jinoyatlar shahar bõylab teng taqsimlanmagan, balki shaharning muayyan hududlarida konsentratsiyalashgan. Ular tavsiya etgan shaharni õrganish modeli daraxtning tanasidagi aylanalarga õxshatilgan hamda har bir konsentrik aylana muayyan bir urban zonani anglatgan.
Ularning tushuntirishi muayyan zonalar kõproq darajada ijtimoiy disorganizatsiyaga uchraganligi va ana shu disorganizatsiya urban mobilizatsiya ya'ni yangi immigrantlar qatlamining kirib kelishi va eskilarini boshqa zonalarga kõchishi oqibatida shahar bõylab tarqalishini ilgari surgan. Garchi jinoyatchilik barcha tomonidan qoralansada, bu shahar rivojlanishining bir qismi deb qaragan olimlar vaqt õtishi bilan ijtimoiy disorganizatsiya reorganizatsiya jarayoni orqali normallashadi deb qaragan.
2/2
@CJandLP
Ularning tushuntirishi muayyan zonalar kõproq darajada ijtimoiy disorganizatsiyaga uchraganligi va ana shu disorganizatsiya urban mobilizatsiya ya'ni yangi immigrantlar qatlamining kirib kelishi va eskilarini boshqa zonalarga kõchishi oqibatida shahar bõylab tarqalishini ilgari surgan. Garchi jinoyatchilik barcha tomonidan qoralansada, bu shahar rivojlanishining bir qismi deb qaragan olimlar vaqt õtishi bilan ijtimoiy disorganizatsiya reorganizatsiya jarayoni orqali normallashadi deb qaragan.
2/2
@CJandLP
👍2
Birlashgan Qirollik hukumatidan mamlakatda Falastin ozodligini qõllab-quvvatlash namoyishlari va protestlari fonida õzining Terrorizm qonunchiligini qattiqlashtirish masalasi haqida retorikalar kuzatilib boshqa siyosiy partiyalar va guruhlar diskursi paydo bõlmoqda.
Mamlakatda bunday jarayonlar hukumatdan mustaqil uchinchi tomon orqali amalga oshirilgan tahlillar va hisobotlar orqali muvozanatlashtirib boriladi. Alternativ qarashlar tinglanadi. Xususan, Terrorizm qonunchiligini baholash bõyicha mustaqil kuzatuvchi (Independent reviewer) qirollik advokati (King’s counsel) Jonatan Hol ana shunday diskursga õzining mulohazalarini qõshibdi.
Uning sõnggi hisoboti ‘hozirda Terrorizm qonunchiligiga hech qanday õzgartirish kiritishga ehtiyoj yõq’ degan xulosani ma’lum qilgan. U amaldagi qonunchilikda terroristik hatti-harakatlar uchun bõshliq mavjud emas, boshqa huqqa xilof hatti-harakatlar, xususan antisemitism uchun alohida boshqa qonunlar mavjud deydi.
1/2
@CJandLP
Mamlakatda bunday jarayonlar hukumatdan mustaqil uchinchi tomon orqali amalga oshirilgan tahlillar va hisobotlar orqali muvozanatlashtirib boriladi. Alternativ qarashlar tinglanadi. Xususan, Terrorizm qonunchiligini baholash bõyicha mustaqil kuzatuvchi (Independent reviewer) qirollik advokati (King’s counsel) Jonatan Hol ana shunday diskursga õzining mulohazalarini qõshibdi.
Uning sõnggi hisoboti ‘hozirda Terrorizm qonunchiligiga hech qanday õzgartirish kiritishga ehtiyoj yõq’ degan xulosani ma’lum qilgan. U amaldagi qonunchilikda terroristik hatti-harakatlar uchun bõshliq mavjud emas, boshqa huqqa xilof hatti-harakatlar, xususan antisemitism uchun alohida boshqa qonunlar mavjud deydi.
1/2
@CJandLP
Mustaqil kuzatuvchi hozirda muhokamalarda ilgari surilayitgan kelajakda sodir bõlishi mumkin bõlgan (hipotetik) hodisalar Birlashgan Qirollikning Terrorizm qonunchiligi muvaffaqiyatiga zid degan nuqtai-nazarni ilgari surgan. Uningcha, terorrizm qonunchiligining amalda mavjud bõlgan real xavfga qaratilganligi ana shu muvaffaqiyatning õzagini tashkil etadi.
Muayyan turdagi protest va namoyishlarga qarshi qonunlarda cheklov õrnatish õzida boshqa turdagi ana shunday harakatlarni cheklash riskini olib yuradi. Tahlilchi yakunda ‘real keyslar hozirda sud ishida kõrib chiqilmoqda va bu orqali qonunchilikning qanday ahvoldaligi imtixondan õtkazilmoqda’—deb xulosasini yakunlagan.
2/2
@CJandLP
Muayyan turdagi protest va namoyishlarga qarshi qonunlarda cheklov õrnatish õzida boshqa turdagi ana shunday harakatlarni cheklash riskini olib yuradi. Tahlilchi yakunda ‘real keyslar hozirda sud ishida kõrib chiqilmoqda va bu orqali qonunchilikning qanday ahvoldaligi imtixondan õtkazilmoqda’—deb xulosasini yakunlagan.
2/2
@CJandLP
Oksford universiteti Tarix kafedrasi õqituvchisi, Kafkaz va Markaziy Osiyo tarixi, madaniyati va tillarini õrganish bõyicha Oksford Nizomi Ganjavi markazining muvaqqat direktori Aleksandr Morrison Rossiyaning Ukrainaga bosqini haqida shunday yozmoqda:
‘Õzining 19-asrdagi Rus millatchiligi, Oq immigtant ğoyasi va Yevropa fashizmi õzaklariga tayangan holda Rossiyaning Ukrainaga bosqini kolonializmdanda yomonroq. Chunki uning maqsadi shunchaki Ukrainlarni Rus hukumronligiga bõysindirish emas, balki Ukrainlarni butkul yõq qilish. Yõq qilish deganda qoida tariqasida jismonan yõq qilishni emas, ularni ruslashtirish va Ukrain õzligini yõqotish orqali amalga oshirishni kõzlagan.’
@CJandLP
‘Õzining 19-asrdagi Rus millatchiligi, Oq immigtant ğoyasi va Yevropa fashizmi õzaklariga tayangan holda Rossiyaning Ukrainaga bosqini kolonializmdanda yomonroq. Chunki uning maqsadi shunchaki Ukrainlarni Rus hukumronligiga bõysindirish emas, balki Ukrainlarni butkul yõq qilish. Yõq qilish deganda qoida tariqasida jismonan yõq qilishni emas, ularni ruslashtirish va Ukrain õzligini yõqotish orqali amalga oshirishni kõzlagan.’
@CJandLP
Anti-mafia reformalari: Gurjiston modeli
2003-yilda õğirlab ketilgan ikki BMT vakillarini qaytara olishga qurbi yetmagan inqirozli Gurjiston bizga bu borada yaxshi dars õtib berishi mumkin. Ana shunday vaziyatda BMT xodimlarini Gurjistonlik informal jamiyat boshqaruvi vakillari (vor v zakone) tomonidan ozodlikka chiqariladi.
Kelib chiqishi sovet gulaglariga borib taqalgan ushbu qatlam mazkur jamiyatga shunday singib ketgan ediki, ularni yõqotish bajarib bõlmaydigan vazifadek kõrinar edi.
2005-2006-yillar Atirgul inqilobi natijasida hokimiyatga kelgan Saakashvili hukumati bu ishlarni amalga oshirish uchun Anti-mafiya qonunchiligi tizimini yaratadi.
Ular buning uchun Italiyadan kõmak va maslahatlar olishni yõlga qõyadi. Italiyalik anti-mafiya kampaniyasi asoschisi Leoluka Orlando gruzin hamkasblariga ikki ğildirakli arava modeli qõllanilishi lozimligini bildiradi. Mohiyatiga kõra bu model, bir tarafdan, kuchli anti-mafia qonunchiligi va ularga qarshi kurashuvchi tuzulma ya'ni politsiya reformalarini talab qilsa, boshqa tarafdan, jamiyatda mafia-bilan boğliq ijobiy qarashlarni qisqartirishga qaratilgan madaniy reformalarni talab qiladi.
Jamiyat ongidagi mafia bilan boğliq tassavvurlarni, xususan, ularning tegib bõlmasligi haqidagi qarashlarni parchalash hukumat tomonidan mafia mulklarini musodara qilish, mafia qõrğoni deb qaralgan binolarni politsiya mahkamasiga aylantirish orqali amalga oshiriladi.
Adliya vazirligi ma'lumotlariga kõra, 2010-yilda õtkazilgan sõrovnoma qatnashchilarining 70% qonundagi õğrilarning mavqeyi keskin tushganligini, 10% biroz qisqarganligini, 6% ularning mutlaqo yõqolganligini ma'lum qilgan.
Umuman olganda, Gruziyadagi islohotlar ishlab ketgan. Ammo, uning qanday tarzda bunday qisqa davr ichida muvaffaqiyatga erishganligi alohida bir nazariy savol. Bu savolga Nazarboyev universiteti dotsenti Gavin Sleyd õzining bir necha tadqiqot ishlarida javob berishga harakat qilib kõrgan.
@CJandLP
2003-yilda õğirlab ketilgan ikki BMT vakillarini qaytara olishga qurbi yetmagan inqirozli Gurjiston bizga bu borada yaxshi dars õtib berishi mumkin. Ana shunday vaziyatda BMT xodimlarini Gurjistonlik informal jamiyat boshqaruvi vakillari (vor v zakone) tomonidan ozodlikka chiqariladi.
Kelib chiqishi sovet gulaglariga borib taqalgan ushbu qatlam mazkur jamiyatga shunday singib ketgan ediki, ularni yõqotish bajarib bõlmaydigan vazifadek kõrinar edi.
2005-2006-yillar Atirgul inqilobi natijasida hokimiyatga kelgan Saakashvili hukumati bu ishlarni amalga oshirish uchun Anti-mafiya qonunchiligi tizimini yaratadi.
Ular buning uchun Italiyadan kõmak va maslahatlar olishni yõlga qõyadi. Italiyalik anti-mafiya kampaniyasi asoschisi Leoluka Orlando gruzin hamkasblariga ikki ğildirakli arava modeli qõllanilishi lozimligini bildiradi. Mohiyatiga kõra bu model, bir tarafdan, kuchli anti-mafia qonunchiligi va ularga qarshi kurashuvchi tuzulma ya'ni politsiya reformalarini talab qilsa, boshqa tarafdan, jamiyatda mafia-bilan boğliq ijobiy qarashlarni qisqartirishga qaratilgan madaniy reformalarni talab qiladi.
Jamiyat ongidagi mafia bilan boğliq tassavvurlarni, xususan, ularning tegib bõlmasligi haqidagi qarashlarni parchalash hukumat tomonidan mafia mulklarini musodara qilish, mafia qõrğoni deb qaralgan binolarni politsiya mahkamasiga aylantirish orqali amalga oshiriladi.
Adliya vazirligi ma'lumotlariga kõra, 2010-yilda õtkazilgan sõrovnoma qatnashchilarining 70% qonundagi õğrilarning mavqeyi keskin tushganligini, 10% biroz qisqarganligini, 6% ularning mutlaqo yõqolganligini ma'lum qilgan.
Umuman olganda, Gruziyadagi islohotlar ishlab ketgan. Ammo, uning qanday tarzda bunday qisqa davr ichida muvaffaqiyatga erishganligi alohida bir nazariy savol. Bu savolga Nazarboyev universiteti dotsenti Gavin Sleyd õzining bir necha tadqiqot ishlarida javob berishga harakat qilib kõrgan.
@CJandLP
Xõsh nima uchun bunday noformal institutlar u yoki bu jamiyatda xususan Gurjistonda õziga xos õringa ega bõladi(gan)?
Bu savolning javobi davlatning davlatlilik darajasiga borib taqaladi. post-1991-yillar Sovet davlati tomonidan majburan okkupatsiya qilingan hududlar, xususan, Kavkazda ham oldingi boğlamlarning parchalanishi oqibatida siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy muammolarni vujudga keltirgan.
Odatda ikki shaxs õrtasida u yoki bu shakldagi tranzaksiya sodir bõlganida tomonlar bitim va shartnoma shartlarini bajarishga, undan bosh tortilgan taqdirda esa sud qarori orqali davlat organlarining ana shunday kafolatni vujudga keltrishi kutadi.
Hali konsolidatsiyalashib ulgurmagan yangi milliy davlatlarda ana shunday kafolatni ta'minlay olish darajasi õz-õzidan tushib ketadi. Shu sababli, maydonga jamiyatda muayyan ijtimoiy mavqega ega shaxslar chiqib keladi. Ular esa nizolarni muqobil ravishda hal etish vositasiga aylanib qoladi. Ya'ni davlat bajarishi darkor bõlgan ayrim funksiyalar ana shunday shart-sharoitlarda noformal doiralarga õtib qolishi mumkin.
@CJandLP
Bu savolning javobi davlatning davlatlilik darajasiga borib taqaladi. post-1991-yillar Sovet davlati tomonidan majburan okkupatsiya qilingan hududlar, xususan, Kavkazda ham oldingi boğlamlarning parchalanishi oqibatida siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy muammolarni vujudga keltirgan.
Odatda ikki shaxs õrtasida u yoki bu shakldagi tranzaksiya sodir bõlganida tomonlar bitim va shartnoma shartlarini bajarishga, undan bosh tortilgan taqdirda esa sud qarori orqali davlat organlarining ana shunday kafolatni vujudga keltrishi kutadi.
Hali konsolidatsiyalashib ulgurmagan yangi milliy davlatlarda ana shunday kafolatni ta'minlay olish darajasi õz-õzidan tushib ketadi. Shu sababli, maydonga jamiyatda muayyan ijtimoiy mavqega ega shaxslar chiqib keladi. Ular esa nizolarni muqobil ravishda hal etish vositasiga aylanib qoladi. Ya'ni davlat bajarishi darkor bõlgan ayrim funksiyalar ana shunday shart-sharoitlarda noformal doiralarga õtib qolishi mumkin.
@CJandLP
Yevropa Kengashi ma’lumotlariga kõra 2022-yil yanvariga borib YK a’zo mamlakatlarida har 100,000 aholiga mahkumlar nisbati.
Gruziyada bu kõrsatkich har 100,000 aholiga 237 ta mahkumni tashkil etadi.
@CJandLP
Gruziyada bu kõrsatkich har 100,000 aholiga 237 ta mahkumni tashkil etadi.
@CJandLP
Forwarded from Туркистон кутубхонаси | Туркестанская библиотека | Turkestan library | تورکستان كتبخانەسی
Туркистон Мухторияти Декларацияси
- - -
Яшасун Туркистон Мухторияти!
Туркистон мусулмонларининг тўртинчи фавқулодда қурултойи Туркистон ўлкасида бўлған халқларнинг хоҳишлари бўйича Русия инқилоби тарафидан берилган асосларга биноан фидиратсия асосига қурулған Русия жумҳурияти ила биргаликда қолғани ҳолда Туркистонни ерлик мухторияти, яъни "территорриальный автономиялик" эълон қиладур.
Бу мухториятнинг не суратда вужудга қўйилмоғини яқин орада йиғиладурғон Умумтуркистон халқининг "Учредительний Собрания" си ("Туркистон мажлиси муассасаси") га топширадур.
Шунинг ила баробар Туркистон ўлкасида ақаллият ташкил қилған миллатларнинг ҳуқуқларининг ҳар жиҳатидан сақланилмоғини ҳам тантанали суратда баён этадур!
«Шаҳри Ҳўқанд».
Ҳижрия 1336 сана, 25 сафар ойи / милодия 1917, 27 нўйобр.
- - -
📰 «Улуғ Туркистон» газетаси, 1917 йил 8 декабрь сонидан.
***
- - -
Яшасун Туркистон Мухторияти!
Туркистон мусулмонларининг тўртинчи фавқулодда қурултойи Туркистон ўлкасида бўлған халқларнинг хоҳишлари бўйича Русия инқилоби тарафидан берилган асосларга биноан фидиратсия асосига қурулған Русия жумҳурияти ила биргаликда қолғани ҳолда Туркистонни ерлик мухторияти, яъни "территорриальный автономиялик" эълон қиладур.
Бу мухториятнинг не суратда вужудга қўйилмоғини яқин орада йиғиладурғон Умумтуркистон халқининг "Учредительний Собрания" си ("Туркистон мажлиси муассасаси") га топширадур.
Шунинг ила баробар Туркистон ўлкасида ақаллият ташкил қилған миллатларнинг ҳуқуқларининг ҳар жиҳатидан сақланилмоғини ҳам тантанали суратда баён этадур!
«Шаҳри Ҳўқанд».
Ҳижрия 1336 сана, 25 сафар ойи / милодия 1917, 27 нўйобр.
- - -
📰 «Улуғ Туркистон» газетаси, 1917 йил 8 декабрь сонидан.
***
👉Туркистон кутубхонаси👈😢1
‘Konsolidatsiyalashgan demokratiyalarda odamlar doim “tizim oxiri”, “kollaps” (inqiroz), va “oldin kuzatilmagan murakkabliklar” haqida jar soladi, shu bilan birga funksionalligini saqlab qoladi hamda yashashda davom etadi.
Avtokratiyalarda esa odamlar “yangidan-yangi barqarorlik/birlik chõqqilari zabt etilgani haqida gerdayadi, toki ular dab-durustdan yõqlikka yuz tutmaguncha.’
Anton Barbashin
@CJandLP
Avtokratiyalarda esa odamlar “yangidan-yangi barqarorlik/birlik chõqqilari zabt etilgani haqida gerdayadi, toki ular dab-durustdan yõqlikka yuz tutmaguncha.’
Anton Barbashin
@CJandLP
Uzoq yillar Qõshma Shtatlar Davlat departamentiga rahbarlik qilgan, tashqi siyosatda Lotin Amerikasidan Yaqin Sharqqacha, Janubi-Sharqiy Osiyodan Afrikagacha kõplab intervensionistik harakatlarni amalga oshirishda mamlakatga vakillik qilgan Henri Kissinjer (Henry Kissinger) vafot etibdi.
Henri siymosida nafaqat yovuzlik, balki kapitalizm, imperializm va qayta-qayta sodir bõluvchi urush vabosi aks etadi.
Sur'atda mualliflar jamoasi tomonidan uning turli mintaqalardagi ziddiyatlarda ishtiroki tahliliga bağishlangan kitob aks ettirilgan. Kitobga buyurtma berish uchun havola.
@CJandLP
Henri siymosida nafaqat yovuzlik, balki kapitalizm, imperializm va qayta-qayta sodir bõluvchi urush vabosi aks etadi.
Sur'atda mualliflar jamoasi tomonidan uning turli mintaqalardagi ziddiyatlarda ishtiroki tahliliga bağishlangan kitob aks ettirilgan. Kitobga buyurtma berish uchun havola.
@CJandLP