‘Har bir imperiya va uning rasmiy diskursi bu [imperiya] olingilaridaqa emas, buning xususiyati va shart-sharoitlari boshqa, bu õz oldiga ma’rifat tarqatish, sivilizatsiya olib kelish, demokratiya va tartib õrnatishni maqsad qilib qõygan hamda faqatgina oxirgi chora sifatida kuch ishlatishga suyanadi kabi nuqtai-nazarlarni ilgari surgan.’
Eduard Said
@CJandLP
Eduard Said
@CJandLP
Markaziy Osiyoning Rus imperiyasi tomonidan okkupatsiya qilinishi zamonaviy post-kolonial tadiqoqlar uchun asos bõlishi kerak. Huquqiy jihatdan, bu õziga xos shunday bir jarayonki, unda bir vaqtning õzida mahalliy huquq tizimi (Shariat va Odat qoidalari) hamda kolonial huquq tizimi birgalikda yashagan (co-existence).
Bu õziga xos, tushuntirib berilishi hamda nazariylashtirilishi lozim bõlgan davr salanadi. Biroq, bu jarayonga monolitik, yaxlit, oldindan rejalashtirilgan hamda muayyan tadrijiy rivojlangan hodisa deb qaralmasligi, balki kolonial administratsiya vakillarining turli idealogik qarashlari tõqnashuvi natijasida shakllangan davr sifatida qaralishi darkor.
@CJandLP
Bu õziga xos, tushuntirib berilishi hamda nazariylashtirilishi lozim bõlgan davr salanadi. Biroq, bu jarayonga monolitik, yaxlit, oldindan rejalashtirilgan hamda muayyan tadrijiy rivojlangan hodisa deb qaralmasligi, balki kolonial administratsiya vakillarining turli idealogik qarashlari tõqnashuvi natijasida shakllangan davr sifatida qaralishi darkor.
@CJandLP
Rus kolonial administratsiyasi vakillari orasidagi debatlar mahalliy xalqni qoloq, tõpori va varavarlar sifatida tavsiflab kelgan. Xususan, Turkiston õlkasini boshqarish tõğrisidagi 1886-yilgi nizomni tayyorlashda ishtirok etgan general Vrevsky õlkada fuqarolik yoki harbiy boshqaruv joriy etish yuzasidan bõlib õtgan debatlar doirasida mahalliy tub aholi haqida shunday degan:
‘...faqatgina “qattiq va yagona hokimiyatni hurmat qilishga õrganib qolgan”, hokimiyatlarning bõlinish prinsipi, ularning birini ikkinchisidan mustaqil faoliyat yuritishini tushunmaydigan, “shu bilan birga har doim ham õzaro kelisha olaydigan”’ xalq deya ta'rif bergan.
@CJandLP
‘...faqatgina “qattiq va yagona hokimiyatni hurmat qilishga õrganib qolgan”, hokimiyatlarning bõlinish prinsipi, ularning birini ikkinchisidan mustaqil faoliyat yuritishini tushunmaydigan, “shu bilan birga har doim ham õzaro kelisha olaydigan”’ xalq deya ta'rif bergan.
@CJandLP
Demokratik institutlar rivojlangan va yetarlicha mustahkam poydevorga ega mamlakatlarda muayyan lavozimga tayinlanish va undan ozod etilishning ham õziga xos demokratik funksiyasi mavjud.
Kuni kecha Birlashgan Qirollik Bosh vaziri Rishi Sunakning Ichki ishlar kotibini lavozimidan ozod etish haqidagi va kabinet õzgarishi yuzasidan e’lon qilingan qarori ham ana shunday oqibatlardan holi emas.
Lavozimidan ozod etilgan ichki ishlar kotibi bosh vazirga yõllagan maktubida ‘garchi xafa qiladigan bõlsada’ bu ‘yaxshilikka’ deb rasmiy xatini boshlagan Suella Braverman.
Shundan sõng, u 3 betda Rishi Sunakka nisbatan õz e’tirozlarini ma’lum qilgan hamda xatni ‘kimdir tõğrisini aytishi kerak: rejangiz ishlamayapti. Yõnalishni kech bõlmasidan õzgartirish kerak’ deb yakunlagan. Bu orqali sobiq kotib kelayotgan umumiy saylovga ishora qilingan.
@CJandLP
Kuni kecha Birlashgan Qirollik Bosh vaziri Rishi Sunakning Ichki ishlar kotibini lavozimidan ozod etish haqidagi va kabinet õzgarishi yuzasidan e’lon qilingan qarori ham ana shunday oqibatlardan holi emas.
Lavozimidan ozod etilgan ichki ishlar kotibi bosh vazirga yõllagan maktubida ‘garchi xafa qiladigan bõlsada’ bu ‘yaxshilikka’ deb rasmiy xatini boshlagan Suella Braverman.
Shundan sõng, u 3 betda Rishi Sunakka nisbatan õz e’tirozlarini ma’lum qilgan hamda xatni ‘kimdir tõğrisini aytishi kerak: rejangiz ishlamayapti. Yõnalishni kech bõlmasidan õzgartirish kerak’ deb yakunlagan. Bu orqali sobiq kotib kelayotgan umumiy saylovga ishora qilingan.
@CJandLP
Atrofdagi ekologik holatdan kelib chiqib Braziliyalik treyd yunionchi va ekolog Chiko Mendezning mashhur fikri yodga tushadi:
‘Sinfiy kurashsiz ekologiya bu shunchaki boğdorchilikdir’. (Ecology without class struggle is gardening).
Kriminologiyada bu borada maxsus yashil kriminologiya degan kichik tarmoq tadqiqotlari va ta’limotlari shakllangan.
@CJandLP
‘Sinfiy kurashsiz ekologiya bu shunchaki boğdorchilikdir’. (Ecology without class struggle is gardening).
Kriminologiyada bu borada maxsus yashil kriminologiya degan kichik tarmoq tadqiqotlari va ta’limotlari shakllangan.
@CJandLP
Lotin Amerikasida õng siyosiy partiyalarining hukmroniligi yarimiga qisqargan. Masalan, Braziliyada Jair Bolsanaro õz õrnini Lula Da Silva’ga bõshatib berdi; Chilida esa Sebastian Piñera õrniga Gabriel Boric hukumatga keldi.
Lotin Amerikasi transitsion mamlakatlar uchun juda muhim keys stadilar qatoriga kiritilishi darkor. Ayniqsa, ijtimoiy fanlar, jumladan huquq sohasidagi tadiqiqotlarda mintaqa mamlakatlaridagi diktatura va post-diktatura davridagi demokratik tranzitsiya qanday kechganligiga qaratilishi kerak.
@CJandLP
Lotin Amerikasi transitsion mamlakatlar uchun juda muhim keys stadilar qatoriga kiritilishi darkor. Ayniqsa, ijtimoiy fanlar, jumladan huquq sohasidagi tadiqiqotlarda mintaqa mamlakatlaridagi diktatura va post-diktatura davridagi demokratik tranzitsiya qanday kechganligiga qaratilishi kerak.
@CJandLP
Jinoyat huquqi, jazo va imperializm jazo hokimiyatining asosiy konturlari sanaladi.
Yirik kolonial imperiyalarga ega mamlakatlar okeanorti va quruqlikdagi egallab olgan yerlarini boshqarishda muayyan guruh vakillarini marginallashtirish va irqlashtirish orqali jazo hokimiyatining mohiyatini shakllantirgan.
Fransuz va Ingliz kolonializmidan farqli õlaroq, rus kolonializmi okeanorti hududlarni emas, balki õziga tutash hududlarni egallash orqali imperialistik ideallarini rõyobga chiqargan.
Odatda mahalliy xalq ikkinchi darajali fuqarolar deb qaralgan. Xususan, Ural va Volgabõyi musilmon jamoalarini imperiyaga bõysundirish davomida ular kelib chiqishi begona bõlganlar (inorodsy) deb qaralgan.
Anna Aliverti, Henrique Carvalho, Anastasiya Chamberlen va Máximo Sozzo tahririda Jinoyatchi masalasini deekolonizatsiyalash: kolonial me'ros, zamonaviy muammolar nomli tõplam nashr etilgan.
20-noyabr kuni kitobning taqdimotini MCLR+ YouTube kanali orqali tungi soat 2:00 kuzatishingiz mumkin.
@CJandLP
Yirik kolonial imperiyalarga ega mamlakatlar okeanorti va quruqlikdagi egallab olgan yerlarini boshqarishda muayyan guruh vakillarini marginallashtirish va irqlashtirish orqali jazo hokimiyatining mohiyatini shakllantirgan.
Fransuz va Ingliz kolonializmidan farqli õlaroq, rus kolonializmi okeanorti hududlarni emas, balki õziga tutash hududlarni egallash orqali imperialistik ideallarini rõyobga chiqargan.
Odatda mahalliy xalq ikkinchi darajali fuqarolar deb qaralgan. Xususan, Ural va Volgabõyi musilmon jamoalarini imperiyaga bõysundirish davomida ular kelib chiqishi begona bõlganlar (inorodsy) deb qaralgan.
Anna Aliverti, Henrique Carvalho, Anastasiya Chamberlen va Máximo Sozzo tahririda Jinoyatchi masalasini deekolonizatsiyalash: kolonial me'ros, zamonaviy muammolar nomli tõplam nashr etilgan.
20-noyabr kuni kitobning taqdimotini MCLR+ YouTube kanali orqali tungi soat 2:00 kuzatishingiz mumkin.
@CJandLP
Garchi Stalin terrorining markazida turgan gulag tizimi rasman 1929-1956-yillarda faoliyat yuritgan bõlsada, u sovet jamiyatida chuqur ijtimoiy iz qoldirgan.
Gulag mutaxassislarining nuqtai-nazariga kõra, jazo madaniyati sovet siyosati, iqtisodiyoti, huquqi va jamiyatini shakllanishining õzagi bõlgan. Kritika: Rus va Yevrosiyo tarixi jurnalining 2015-yilgi sonida Oleg Khlevniuk va Simon Belokovsky shunday fikr bildiradi:
‘[Stalin] despotizimini boshdan kechirgach, davlat avtoritarligicha saqlanib qolgan hamda terror va gulagdan tarqagan kõp ijtimoiy effektlar [jamiyatda] chuqur õrnashib qolgan. Qonunlar bilan cheklanmagan qattiq va murakkab jazo apparatining shakllantirilishi omma ongida saqlanib qoluvchi effektni yuzaga keltirgan’ (489-bet).
@CJandLP
Gulag mutaxassislarining nuqtai-nazariga kõra, jazo madaniyati sovet siyosati, iqtisodiyoti, huquqi va jamiyatini shakllanishining õzagi bõlgan. Kritika: Rus va Yevrosiyo tarixi jurnalining 2015-yilgi sonida Oleg Khlevniuk va Simon Belokovsky shunday fikr bildiradi:
‘[Stalin] despotizimini boshdan kechirgach, davlat avtoritarligicha saqlanib qolgan hamda terror va gulagdan tarqagan kõp ijtimoiy effektlar [jamiyatda] chuqur õrnashib qolgan. Qonunlar bilan cheklanmagan qattiq va murakkab jazo apparatining shakllantirilishi omma ongida saqlanib qoluvchi effektni yuzaga keltirgan’ (489-bet).
@CJandLP
👍1
Shotlandiya hukumati a’zosi, soğliqni saqlash vaziri Maykl Mateson harajatlarni dekloratsiya qilishda parlamentni yanglishtirgani uchun Shotland parlamenti oldida sõroqqa tutildi.
Gap shundaki, u oila a’zolari bilan Kristmas oldi Marokash ta’tili davomida farzandlarining hukumat a’zolariga foydalanish uchun berilgan iPad orqali futbol tomosha qilib £11,000 qarzdorlik keltirib chiqargani haqida Parlamentga xabar bermagan. Qarzdorlik roaming orqali 4 GB yaqin internet trafiki uchun qayd etilgan va tõlov soliq tõlovchilar hisobidan amalga oshirilgan.
Parlament a’zolari parlament etikasini buzgan hukumat a’zosini ish faoliyatida foydalanish uchun topshirilgan devaysdan boshqa maqsadlarda foydalanganligi va ish bilan boğliq bõlmagan safarga olib ketganligi uchun qoralagan. Hattoki, oppozitsiya vakillari uning iste’fosini talab qilgan.
Õz bayonotida vazir devaysni maqsadsiz ishlatilganligi uchun ma’suliyatni õz zimmasiga olishi va yuzaga kelgan qarzdorlikni õz hisobidan qoplashini ma’lum qilgan.
@CJandLP
Gap shundaki, u oila a’zolari bilan Kristmas oldi Marokash ta’tili davomida farzandlarining hukumat a’zolariga foydalanish uchun berilgan iPad orqali futbol tomosha qilib £11,000 qarzdorlik keltirib chiqargani haqida Parlamentga xabar bermagan. Qarzdorlik roaming orqali 4 GB yaqin internet trafiki uchun qayd etilgan va tõlov soliq tõlovchilar hisobidan amalga oshirilgan.
Parlament a’zolari parlament etikasini buzgan hukumat a’zosini ish faoliyatida foydalanish uchun topshirilgan devaysdan boshqa maqsadlarda foydalanganligi va ish bilan boğliq bõlmagan safarga olib ketganligi uchun qoralagan. Hattoki, oppozitsiya vakillari uning iste’fosini talab qilgan.
Õz bayonotida vazir devaysni maqsadsiz ishlatilganligi uchun ma’suliyatni õz zimmasiga olishi va yuzaga kelgan qarzdorlikni õz hisobidan qoplashini ma’lum qilgan.
@CJandLP
Eski dunyo õlmoqda,
va yangisi tuğilmoq uchun kurashmoqda;
hozir mahluqlar davri.
~ Antoni Gramshi
@CJandLP
va yangisi tuğilmoq uchun kurashmoqda;
hozir mahluqlar davri.
~ Antoni Gramshi
@CJandLP
👍1
Post sovet mintaqasidagi õzini kriminologiya bilan affillovchi yoki ilmiy ishning bir qismni kriminologik muammoni õrganishga qaratgan tadqiqotchilar va olimlar sovet maktabi asosiga qurilgan jinoyatchilik, kriminogen faktorlar, jinoyatchilik ustidan ijtimoiy nazorat va jazo haqidagi ananaviy qarashlar kundan-kunga õz ahamiyatini yõqotib, amaldagi ijtimoiy realliklardan uzoqlashib borayotganligi tan olgisi kelmaydi.
Oldingi postlarda bir qator rus va xorijlik tadqiqotchilar kriminologiya, jinoiy adliya va jazo 'inqirozi' haqida yozib kelayotganligi haqida kichik postlar qoldirgan edim.
Bu post esa Yakov Gilinsky tomonidan yozilgan essening asosiy jihatlariga qaratiladi.
Yakov Gilinskiy bir vaqtning õzida ham sovet kriminologiya maktabidan chiqqan, ammo shu bilan birga 1990-yillardan sõng xalqaro maydonda rus kriminologlarini reprezentatsiya qilgan kam sonli rus olimlaridan biri sanaladi.
U õzining Post-modern kriminologiyasi (neo-kriminologiya) nomli essesini mintaqa hamjamiyati uchun oğriqli savollar bilan boshlagan. U kriminologiyani klassik jinoyat huquqi haqidagi qarashlardan, pozitivist maktab ananasi (jinoyatchilarni antropologik-psixologik nuqtai-nazardan tushuntirib berishga uringan qarashlar tizimi), radikal kriminologiya (ayrim hollarda, tanqidiy kriminologiya) va post-modernlik davrigacha evolyutsion rivjonlanib kelayotganiga urğu beradi. Bu orqali, hamkasblariga jamiyat zamon va makonda õzgarib boradi, huddi shuningdek fan ham, shunday ekan fandagi qarashlar ham õz aktualligini yõqotib borishi mumkin deyishga uringan.
U kõplab rus olimlarining kriminologiyaga bağishlangan kitoblar yozganligini taqsinga sazovor deb mazkur ishlarning asosan kriminologiyani jinoyatchilik haqidagi fan: jinoyatlar genezisi, 'jinoyatchi shaxsi' va jazo haqidagi mavzular atorfida aylanishini takidlagan. U hamkasblariga yondashuni õzgartirish kerakligi haqidagi chqiriq bilan murojaat qiladi. Kriminologiya haqiqatni aniqlovchi fan emasligini tushuntirishga urinadi. Õzining ishlaridan birida, mashur ravishda, 'kõplab haqiatlar bor, lekin Haqiqat yõq' ('есть много истин, нет Истины') degan nuqtai-nazarni ilgari surgan. Gilinskiyning mazkur fikrining ildizi tanqidiy falsafaning bir tarmoği vakillari qarashlariga borib taqaldi.
Umuman olganda, u yetkazib berishga harakat qilgan ğoya post-modernlik davrining zamonaviy chaqiriqlaridan kelib chiqqan holda atrofdagi jinoyat va jazo masalasiga yondashuv darkorligi haqida.
Essening tõliq matniga havola.
@CJandLP
Oldingi postlarda bir qator rus va xorijlik tadqiqotchilar kriminologiya, jinoiy adliya va jazo 'inqirozi' haqida yozib kelayotganligi haqida kichik postlar qoldirgan edim.
Bu post esa Yakov Gilinsky tomonidan yozilgan essening asosiy jihatlariga qaratiladi.
Yakov Gilinskiy bir vaqtning õzida ham sovet kriminologiya maktabidan chiqqan, ammo shu bilan birga 1990-yillardan sõng xalqaro maydonda rus kriminologlarini reprezentatsiya qilgan kam sonli rus olimlaridan biri sanaladi.
U õzining Post-modern kriminologiyasi (neo-kriminologiya) nomli essesini mintaqa hamjamiyati uchun oğriqli savollar bilan boshlagan. U kriminologiyani klassik jinoyat huquqi haqidagi qarashlardan, pozitivist maktab ananasi (jinoyatchilarni antropologik-psixologik nuqtai-nazardan tushuntirib berishga uringan qarashlar tizimi), radikal kriminologiya (ayrim hollarda, tanqidiy kriminologiya) va post-modernlik davrigacha evolyutsion rivjonlanib kelayotganiga urğu beradi. Bu orqali, hamkasblariga jamiyat zamon va makonda õzgarib boradi, huddi shuningdek fan ham, shunday ekan fandagi qarashlar ham õz aktualligini yõqotib borishi mumkin deyishga uringan.
U kõplab rus olimlarining kriminologiyaga bağishlangan kitoblar yozganligini taqsinga sazovor deb mazkur ishlarning asosan kriminologiyani jinoyatchilik haqidagi fan: jinoyatlar genezisi, 'jinoyatchi shaxsi' va jazo haqidagi mavzular atorfida aylanishini takidlagan. U hamkasblariga yondashuni õzgartirish kerakligi haqidagi chqiriq bilan murojaat qiladi. Kriminologiya haqiqatni aniqlovchi fan emasligini tushuntirishga urinadi. Õzining ishlaridan birida, mashur ravishda, 'kõplab haqiatlar bor, lekin Haqiqat yõq' ('есть много истин, нет Истины') degan nuqtai-nazarni ilgari surgan. Gilinskiyning mazkur fikrining ildizi tanqidiy falsafaning bir tarmoği vakillari qarashlariga borib taqaldi.
Umuman olganda, u yetkazib berishga harakat qilgan ğoya post-modernlik davrining zamonaviy chaqiriqlaridan kelib chiqqan holda atrofdagi jinoyat va jazo masalasiga yondashuv darkorligi haqida.
Essening tõliq matniga havola.
@CJandLP
Telegram
Criminal Justice & Legal Paradigm
Bir necha yillar ilgari uning Russian Criminology as ‘Terra-Incognita’ nomli maqolasini o’qigan edim. Ish ko’p jihatdan deyarli barcha Post-sovet mamlakatlarining kriminologiyasi tavfsifi bo’lishi mumkin. Quyida ushbu fikrlarni umumlashtirishga harakat qilaman.…
Jamiyatlar õzlarining shakllangan jazo madaniyati va mantiğiga kõra ham bir-biridan farqlanadi.
Bu kõp jihatdan jamiyatlarning qanchalik inklyuziv (qamrab oluvchi) yoki eksklyuziv (ajratib qõyuvchi) ekanligi ham boğliq. Jamiyatlarning inklyuzivligi ular jazoni qanday tassavvur qilishi va undan nimalarni kutishiga ham ta'sir qiladi.
Sur'atda Norvegiyaning Halden super-maksimum xavsizlik darajali (super-max security) qamoqxonasi
@CJandLP
Bu kõp jihatdan jamiyatlarning qanchalik inklyuziv (qamrab oluvchi) yoki eksklyuziv (ajratib qõyuvchi) ekanligi ham boğliq. Jamiyatlarning inklyuzivligi ular jazoni qanday tassavvur qilishi va undan nimalarni kutishiga ham ta'sir qiladi.
Sur'atda Norvegiyaning Halden super-maksimum xavsizlik darajali (super-max security) qamoqxonasi
@CJandLP
Jury orqali sudlov
Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq davr ichida bir qadar progress kuzatilgan.
Xususan, inkvizitsion jinoyat protsessining adversarial tizimga qaytarish masalasi kõrib chiqilgan. Bunda aybdorligi sudda kõrib chiqilayotgan shaxsning taqdirini hal etish yakka sudya yoki xalq maslahatchilari bilan cheklangan shaxslar guruhida emas, balki jury yordamida amalga oshirish qayta tiklangan.
Jury orqali sud qilish (trial by jury) 19-asrning ikkinchi yarmida Ğarbiy Yevropada tarqalgan davrda, Rus imperiya ham bunday yondashuvni qabul qilgan hamda bu jarayon 1917-yilgacha davom etgan. Shu bois, bu rus huquq tizimi uchun yangilik deb emas, balki oldingi huquqiy ananani tiklash deb qaralgan.
1993-yildan jury orqali sud qilish amaliyoti tiklangan bõlsada, hozirda bu institutning kelajagi mavhum. Sovet davrida bunday demokratik institutlar kapitalistik jamiyatlar sarqiti deb qaralganligi uchun hamda ijro apparati uchun sud qarorlari qabul qilish jarayoni sustlashtirganligi sababli bekor qilingan.
Rossiyaning revizionistik tarix yozishga urinishi fonida tarix õzini takrorlagan holda bu institut ham qayta bekor bõlishi xavfi ostida qolmoqda.
@CJandLP
Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq davr ichida bir qadar progress kuzatilgan.
Xususan, inkvizitsion jinoyat protsessining adversarial tizimga qaytarish masalasi kõrib chiqilgan. Bunda aybdorligi sudda kõrib chiqilayotgan shaxsning taqdirini hal etish yakka sudya yoki xalq maslahatchilari bilan cheklangan shaxslar guruhida emas, balki jury yordamida amalga oshirish qayta tiklangan.
Jury orqali sud qilish (trial by jury) 19-asrning ikkinchi yarmida Ğarbiy Yevropada tarqalgan davrda, Rus imperiya ham bunday yondashuvni qabul qilgan hamda bu jarayon 1917-yilgacha davom etgan. Shu bois, bu rus huquq tizimi uchun yangilik deb emas, balki oldingi huquqiy ananani tiklash deb qaralgan.
1993-yildan jury orqali sud qilish amaliyoti tiklangan bõlsada, hozirda bu institutning kelajagi mavhum. Sovet davrida bunday demokratik institutlar kapitalistik jamiyatlar sarqiti deb qaralganligi uchun hamda ijro apparati uchun sud qarorlari qabul qilish jarayoni sustlashtirganligi sababli bekor qilingan.
Rossiyaning revizionistik tarix yozishga urinishi fonida tarix õzini takrorlagan holda bu institut ham qayta bekor bõlishi xavfi ostida qolmoqda.
@CJandLP
Criminal Justice & Legal Paradigm
Jury orqali sudlov Rossiyaning Yevropa Kengashiga a'zo bõlishi va ular õrtasidagi munosabatlar juda chigal kechgan. Oxir-oqibatda u Kengash a'zoligidan chiqarib yuborilib, izolyatsiyalangan huquqiy pariya davlatiga aylangan bõlsada, ikki dekadan biroz kõproq…
Oktabr inqilobigacha bõlgan davrdagi sud tizimi qiziq bir siyosiy tarixiy epizodni taqdim etadi. Bu ijro etuvchi va qonun chiqaruvchi hokimiyat avtokratik bõlgan bir davrda, sud tizimi demokratik bõlishi mumkinligidir.
Ayrim rus sudyalari õz memuarlarida bu davrdagi sud jarayonlarini qayd etib borgan. Masalan, davrining kõzga kõringan sudyalaridan biri Anatoli Feodorovich Koni memuarida advokatlarning himoya nutqlari-yu, sud majlisining nuqtai-nazarlarini yozib borgan. U 1878-yilgi jinoyat ishi haqida yozib Sankt-Peterburg meri Trepovga nisbatan suyuqasdda ayblanib sudlanayotgan Vera Zasulichga qarshi hukumat vakillari tomonidan taqdim etilgan dallilarni inobatga olmagan. Zasulich oqlangan, hukumatdagilar esa veridktni hurmat qilgan.
@CJandLP
Ayrim rus sudyalari õz memuarlarida bu davrdagi sud jarayonlarini qayd etib borgan. Masalan, davrining kõzga kõringan sudyalaridan biri Anatoli Feodorovich Koni memuarida advokatlarning himoya nutqlari-yu, sud majlisining nuqtai-nazarlarini yozib borgan. U 1878-yilgi jinoyat ishi haqida yozib Sankt-Peterburg meri Trepovga nisbatan suyuqasdda ayblanib sudlanayotgan Vera Zasulichga qarshi hukumat vakillari tomonidan taqdim etilgan dallilarni inobatga olmagan. Zasulich oqlangan, hukumatdagilar esa veridktni hurmat qilgan.
@CJandLP
👍1
Sud huquq tizimi va jazo islohotlari haqida gap ketganida, sovet ananalari asosida ta'lim olganlar shartli Ğarbdagi institutlarni MDH mamlakatlarida joriy qilib bõlmaydi deb hisoblaydi.
Ammo, ular dastlabki rus huquq professori Semyon Yefimovich Desnitskiyning Shotland ma'rifatparvarlik ğoylari ta'sirida rus huquq tizimini isloh qilganlardan biri ekanligini yoddan chiqaradi.
U 1761-1767-yillarda Glazgo universitetida Adam Smit va boshqalar qõl ostida tahsil olib Fuqarolik va cherkov huquqi doktorligi darajasini olgan. Huquqiy transplant yoki huquqiy shablon ananalaridan foydalangan holda kõplab huquq institutlarini Rossiya imperiyasida joriy etishga tavsiya qilgan.
1768-yilda Yekaterina II'ga õzining Rossiya imperiyasida qonun chiqaruvchi, sud va jazo institutlari haqida mulohazalar nomli tavsiyalarini yuboradi. Õz davri uchun õta radikal deb qaralgan bu takliflar arxivga tushirib yuboriladi. Takliflar ichida krepostnoylik huquqini (qullik) bekor qilish tavsiyasi ham õrin olgan. Krepostnoylik yuz yildan biroz õtib bekor qilingan.
@CJandLP
Ammo, ular dastlabki rus huquq professori Semyon Yefimovich Desnitskiyning Shotland ma'rifatparvarlik ğoylari ta'sirida rus huquq tizimini isloh qilganlardan biri ekanligini yoddan chiqaradi.
U 1761-1767-yillarda Glazgo universitetida Adam Smit va boshqalar qõl ostida tahsil olib Fuqarolik va cherkov huquqi doktorligi darajasini olgan. Huquqiy transplant yoki huquqiy shablon ananalaridan foydalangan holda kõplab huquq institutlarini Rossiya imperiyasida joriy etishga tavsiya qilgan.
1768-yilda Yekaterina II'ga õzining Rossiya imperiyasida qonun chiqaruvchi, sud va jazo institutlari haqida mulohazalar nomli tavsiyalarini yuboradi. Õz davri uchun õta radikal deb qaralgan bu takliflar arxivga tushirib yuboriladi. Takliflar ichida krepostnoylik huquqini (qullik) bekor qilish tavsiyasi ham õrin olgan. Krepostnoylik yuz yildan biroz õtib bekor qilingan.
@CJandLP
👍1
Kuni kecha Strasburgdagi Yevropa Inson huquqlari bõyicha sudi (YIHS) Laurijsen va boshqalarning Niderlandiyaga qarshi ishni kõrib chiqib Niderlandiya namoyishchilarni jarimaga tortish orqali Yevropa Inson huquqlari bõyicha konvensiyasining (YIHK) 11-moddasini (Uyushishga bõlgan huquq) buzgan deb topdi.
Niderland sudlari protestchilarning Amsterdamdagi majburiy kõchirib yuborish harakatiga qarshi yõllarni tõsib qõyib, yõldan qochishni rad etganligini hamda ularni politsiyaga qarshilik kõrsatganligni inobatga olib protestlar tinch protestlar emas degan nuqtai-nazarni ilgari surgan.
Biroq, YIHS tinch tõplanish deganda namoyishchilar tomonidan yõllarni bloklab qõyish va harakatlanishdan bosh tortish ham tushunilishi kerak degan interpretatsiyani ilgari surgan (54-paragraf).
Strasburg sudining qarori matni bilan quyidagi havolada tanishishingiz mumkin.
@CJandLP
Niderland sudlari protestchilarning Amsterdamdagi majburiy kõchirib yuborish harakatiga qarshi yõllarni tõsib qõyib, yõldan qochishni rad etganligini hamda ularni politsiyaga qarshilik kõrsatganligni inobatga olib protestlar tinch protestlar emas degan nuqtai-nazarni ilgari surgan.
Biroq, YIHS tinch tõplanish deganda namoyishchilar tomonidan yõllarni bloklab qõyish va harakatlanishdan bosh tortish ham tushunilishi kerak degan interpretatsiyani ilgari surgan (54-paragraf).
Strasburg sudining qarori matni bilan quyidagi havolada tanishishingiz mumkin.
@CJandLP
hudoc.echr.coe.int
HUDOC - European Court of Human Rights
The HUDOC database provides access to the case-law of the Court (Grand Chamber, Chamber and Committee judgments and decisions, communicated cases, advisory opinions and legal summaries from the Case-Law Information Note), the European Commission of Human…
Qõshma Shtatlarda 19-asr yakuni 20-asr boshlarida bir maktab ananasi vujudga keladiki, ular ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi asosida nima uchun muayyan hududlarda jinoyat boshqa hududlarga nisbatan kõproq sodir etiladi degan savolni tadqiq etishga qaratilgan. Bu maktab keyinchalik fanga Chikago kriminologiya maktabi nomi ostida kirdi.
Chikago universiteti Sotsiologiya kafedrasi professor-õqituvchilari va talabalari zamonasining yangi nazariy va tahliliy doirasini yaratish orqali kriminologiyani mustaqil fan tarmoği asosida ajralib chiqishiga õz hissasini qõshgan.
@CJandLP
Chikago universiteti Sotsiologiya kafedrasi professor-õqituvchilari va talabalari zamonasining yangi nazariy va tahliliy doirasini yaratish orqali kriminologiyani mustaqil fan tarmoği asosida ajralib chiqishiga õz hissasini qõshgan.
@CJandLP
Jinoyatchilikni õrganish: Chikago modeli
Xõsh Chikago maktabi vakillari urban hududlarda jinoyatlarning kelib chiqishini qanday tushuntirib bergan? Ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi õzi nima? Bu savollarga javob olish uchun avallo, 19-asr davomida Qõshma Shtatlar shaharlarining õsish jarayoniga e'tibor qaratish lozim.
Shimoldagi Amerika shaharlari Chikago shahri kabi Yevropadan kirib kelgan immigratsiya tõlqini natijasida eksponental ravishda õsib borgan. Xususan, 1870-yillarda shahar aholisi 299,000 kishidan 1900-yillarga borib 1,698,600 kishiga yetadi. Bu kõrsatkich bõyicha Chikago õsha davrda eng tez õsgan shaharlardan biri deb e'tirof etiladi. Shu sababli, yangicha qarashlarning markaziga shahar kirib keladi.
1/2
#CRIM101
@CJandLP
Xõsh Chikago maktabi vakillari urban hududlarda jinoyatlarning kelib chiqishini qanday tushuntirib bergan? Ijtimoiy disorganizatsiya nazariyasi õzi nima? Bu savollarga javob olish uchun avallo, 19-asr davomida Qõshma Shtatlar shaharlarining õsish jarayoniga e'tibor qaratish lozim.
Shimoldagi Amerika shaharlari Chikago shahri kabi Yevropadan kirib kelgan immigratsiya tõlqini natijasida eksponental ravishda õsib borgan. Xususan, 1870-yillarda shahar aholisi 299,000 kishidan 1900-yillarga borib 1,698,600 kishiga yetadi. Bu kõrsatkich bõyicha Chikago õsha davrda eng tez õsgan shaharlardan biri deb e'tirof etiladi. Shu sababli, yangicha qarashlarning markaziga shahar kirib keladi.
1/2
#CRIM101
@CJandLP