30-iyul
1937-yil aynan mana shu kun Sovet davlati NKVD’sining 00447-sonli maxfiy buyrug’iga imzo chekilgan kun. Bu katta terrorning, Stalin terori, boshlanishi edi. Rasmiy manbalarda bu terror natijasida 1,7 million kishi hibsga olinganligi, ulardan 700,000 nafari otib tashlanganligi qayd etilgan.
Stalin repressiyalari haqida gap ketganida, uning natijasida jabrlanganlar va ularning oila a’zolari haqida gapiriladi. Shu bilan birga jabirlanish yoki aziyat chekish deganda nima tushunilishi kerak ekanligi bahs-munozaralarga sabab bo’ladi.
Shotlandiyaning Strathclyde universiteti Professori Laura Piacentini va Nazaboev universitetida dotsentlik vazifasini bajarayotgan Gavin Slade tomonidan olib borilayotgan In Gulag’s Shadow nomli tadqiqot doirasida tadqiqot guruhi Rossiya va Qozog’istonda, bu mamlakatga Sovet davlatidadan eng ko’p koloniyalar meros bo’lib qolgan, so’rovnomalar o’tkazgan.
2019-yilda so’rovnomada ishtirok etgan Rossiyalik 34% va Qozog’istonlik 21% ishtirokchi bir va undan ortiq qarindoshi Stalin davrida qamalganligini ko’rsatgan. Respondentlarning 18-25 yosh guruhi ajratilganda, bu ko’rsatkich mos ravishda 26% va 17%ga tushib ketgan. Yosh avlod vakillari Gulag haqida hikoyalarni kam eshitganligini takidlagan. Buning sababi oiladagi uzilish, ya’ni yoshi katta avlodning vafoti munosabati bilan oila tarixi haqidagi kommunikatsiya to’xtab qoladi.
Qolaversa, bunday statistikalar faqatgina masalaning bir tarafini ochib bera oladi xolos. Chunki, Stalin repressiyasidan aziyat chekish, gulag haqidagi hikoyalar faqatgina hibsga olish, tergov qilish, surgun qilish yoki qatl etishni o’z ichiga qamrab olmaydi.
Sankt-Peterburg, Moskva, Uxta va Tomsk shaharlaridagi 2019-2020-yillarda amalga oshirilgan focus group tadqiqoti oilala a’zolarining repressiya haqidagi hikoyalarini o’rgangan. Bu hikoyalar, odatda, ‘jabrlanuvchisiz’ qissalarni o’z ichiga qamrab olgan. Unda ishtirokchilarning qarindoshlari chap berish (evasive action) bilan muammodan qutilib qolishgan yoki boshi ketishiga bir bahiya qolgan.
Kimlardir sinf dushmanlari bilan rejalashtirilgan nikohni bekor qilib dehqonlarga turmushga chiqqan, kimlardir repressiyaning hidini sezib turmush o’rtog’i bilan ‘atayin’ ajrashgan. Yoki bo’lmasa mol-mulkini tashlab boshqa hududga ko’chib keetishga majbur bo’lgan.
Boshqalari urush davrida g’alla yetkazib berishdagi uzilish sababli partiyachilar tomonidan otib tashlanishiga bir bahiya qolgan, ammo qishloqdagi yagona erkak bo’lganligi uchun boshi omon qolgan. Ayrimlar esa maktabda tarix xonasining yaxshi jihozlanmaganligi va Lenin byustini maktab hovlisidagi ko’rimsiz bostirma ostiga qo’yganligi uchun ayblanganda tirik qolish uchun NKVD boshlig’i bilan ‘uchrashib turishga’ rozi bo’lgan.
Gavin Slade yuqoridagi kabi hikoyalarda respondentlar qanday qilib Stalin repressiyasi ularning yaqinlariga ‘tegmaganligi’ haqida so’zlab beraganligini qayd etadi. Qolaversa, bu hikoyalarni so’zlab beruvchilarda qandaydir faxrlanish hisi sezilib turgan. Ular so’rovnomalardagi savollarga garchi yo’q deb javob berishi kutilsada, ular xotirlagan shaxslar har taraflama repressiya qurbonlari deb baholanishi lozim.
Yo’q? Ular hibsga olinmagan, surgun qilinmagan, otib tashlanmagan deysizmi? Chindan ham ularga nisbatan yuqoridagi choralar qo’llanmagan bo’lsada ular ‘gōsht qiymalagich’dan qutilib qolish uchun uy-joyini tashlab ketishga, o’z ijtimoiy statusini, hayot yo’lini o’zgartirishga, qadr-qimmati va nomusi toptalishiga majbur bo’lgan.
Kundalik xotiralarda elas-elas eslanadigan, va yo’q bo’lib xotiralardan o’chib ketish xavfi ostida turgan, bunday hikoylar hech qaysi rasmiy manbalarda, muzeylarda, tarix kitoblarida va filmlarda aks ettirilmagan.
Siyosiy repressiya qurbonlari haqida mushohada qilganda biz qurbonlar, jabrlangalar, aziyat chekkanlar haqida qanday fikr yuritishimiz haqida qayta o’ylab ko’rsishimiz darkor.
@CJandLP
1937-yil aynan mana shu kun Sovet davlati NKVD’sining 00447-sonli maxfiy buyrug’iga imzo chekilgan kun. Bu katta terrorning, Stalin terori, boshlanishi edi. Rasmiy manbalarda bu terror natijasida 1,7 million kishi hibsga olinganligi, ulardan 700,000 nafari otib tashlanganligi qayd etilgan.
Stalin repressiyalari haqida gap ketganida, uning natijasida jabrlanganlar va ularning oila a’zolari haqida gapiriladi. Shu bilan birga jabirlanish yoki aziyat chekish deganda nima tushunilishi kerak ekanligi bahs-munozaralarga sabab bo’ladi.
Shotlandiyaning Strathclyde universiteti Professori Laura Piacentini va Nazaboev universitetida dotsentlik vazifasini bajarayotgan Gavin Slade tomonidan olib borilayotgan In Gulag’s Shadow nomli tadqiqot doirasida tadqiqot guruhi Rossiya va Qozog’istonda, bu mamlakatga Sovet davlatidadan eng ko’p koloniyalar meros bo’lib qolgan, so’rovnomalar o’tkazgan.
2019-yilda so’rovnomada ishtirok etgan Rossiyalik 34% va Qozog’istonlik 21% ishtirokchi bir va undan ortiq qarindoshi Stalin davrida qamalganligini ko’rsatgan. Respondentlarning 18-25 yosh guruhi ajratilganda, bu ko’rsatkich mos ravishda 26% va 17%ga tushib ketgan. Yosh avlod vakillari Gulag haqida hikoyalarni kam eshitganligini takidlagan. Buning sababi oiladagi uzilish, ya’ni yoshi katta avlodning vafoti munosabati bilan oila tarixi haqidagi kommunikatsiya to’xtab qoladi.
Qolaversa, bunday statistikalar faqatgina masalaning bir tarafini ochib bera oladi xolos. Chunki, Stalin repressiyasidan aziyat chekish, gulag haqidagi hikoyalar faqatgina hibsga olish, tergov qilish, surgun qilish yoki qatl etishni o’z ichiga qamrab olmaydi.
Sankt-Peterburg, Moskva, Uxta va Tomsk shaharlaridagi 2019-2020-yillarda amalga oshirilgan focus group tadqiqoti oilala a’zolarining repressiya haqidagi hikoyalarini o’rgangan. Bu hikoyalar, odatda, ‘jabrlanuvchisiz’ qissalarni o’z ichiga qamrab olgan. Unda ishtirokchilarning qarindoshlari chap berish (evasive action) bilan muammodan qutilib qolishgan yoki boshi ketishiga bir bahiya qolgan.
Kimlardir sinf dushmanlari bilan rejalashtirilgan nikohni bekor qilib dehqonlarga turmushga chiqqan, kimlardir repressiyaning hidini sezib turmush o’rtog’i bilan ‘atayin’ ajrashgan. Yoki bo’lmasa mol-mulkini tashlab boshqa hududga ko’chib keetishga majbur bo’lgan.
Boshqalari urush davrida g’alla yetkazib berishdagi uzilish sababli partiyachilar tomonidan otib tashlanishiga bir bahiya qolgan, ammo qishloqdagi yagona erkak bo’lganligi uchun boshi omon qolgan. Ayrimlar esa maktabda tarix xonasining yaxshi jihozlanmaganligi va Lenin byustini maktab hovlisidagi ko’rimsiz bostirma ostiga qo’yganligi uchun ayblanganda tirik qolish uchun NKVD boshlig’i bilan ‘uchrashib turishga’ rozi bo’lgan.
Gavin Slade yuqoridagi kabi hikoyalarda respondentlar qanday qilib Stalin repressiyasi ularning yaqinlariga ‘tegmaganligi’ haqida so’zlab beraganligini qayd etadi. Qolaversa, bu hikoyalarni so’zlab beruvchilarda qandaydir faxrlanish hisi sezilib turgan. Ular so’rovnomalardagi savollarga garchi yo’q deb javob berishi kutilsada, ular xotirlagan shaxslar har taraflama repressiya qurbonlari deb baholanishi lozim.
Yo’q? Ular hibsga olinmagan, surgun qilinmagan, otib tashlanmagan deysizmi? Chindan ham ularga nisbatan yuqoridagi choralar qo’llanmagan bo’lsada ular ‘gōsht qiymalagich’dan qutilib qolish uchun uy-joyini tashlab ketishga, o’z ijtimoiy statusini, hayot yo’lini o’zgartirishga, qadr-qimmati va nomusi toptalishiga majbur bo’lgan.
Kundalik xotiralarda elas-elas eslanadigan, va yo’q bo’lib xotiralardan o’chib ketish xavfi ostida turgan, bunday hikoylar hech qaysi rasmiy manbalarda, muzeylarda, tarix kitoblarida va filmlarda aks ettirilmagan.
Siyosiy repressiya qurbonlari haqida mushohada qilganda biz qurbonlar, jabrlangalar, aziyat chekkanlar haqida qanday fikr yuritishimiz haqida qayta o’ylab ko’rsishimiz darkor.
@CJandLP
“’Biz’ ‘Ular’ga qarshi”
Ijtimoiy psixologiya doirasida yaratilgan bir nazariya bugun O’zbek media segmentida foydalanuvchilar o’rtasida paydo bo’layotgan bo’linishni yaxshi tushuntirib bera oladi. Bu nazariya ijtimoiy xususiyat yoki ijtimoiy o’ziga xoslik nazariyasi (Social Identity Theory) deb nomlanadi.
Nazariyaning tarkibiy elementlarini ichki guruh (in group) va tashqi guruh (out group) degan birliklar tashkil etadi. Muayyan bir shaxs o’z g’oyalari, qarashlari va e’tiqodlari va h.k.lardan kelib chiqib o’zini affillagan guruh ichki guruh hisoblanadi. Soddaroq qilib tushuntirganda masalan, mening Liverpul klubiga muxlisligim ichki guruh, Manchester Yunayted muxlislari esa men uchun tashqi guruhni tashkil etadi.
Odatda biz o’zimizni yaxshi guruh bilan mujjasamlashtirishga harakat qilamiz. Insoniyatda o’zini-o’zi qarlashga bo’lgan tendensiya ijtimoiy xususiyatga borib taqaladi. Men o’zimni yaxshi guruh a’zosi bo’lsam yaxshi his qilaman. Bu konsept shakllangan sharafda toblanish (basking in reflected glory) deb ataladi. Bu holatni ‘Uchrashuv’ filmidagi personajning muxlislik qilgan jamoasi g’alaba qozonganida ‘Otangni Paxtakori zabt bopladi-da!’, aksincha mag’lub bo’lganida esa ‘Nomard, o’ynolmasang o’rtaga tushib nima qilasan?’ degan sahnalari bilan yaxshi izohlab beriladi.
Bizning o’z hurmat-e’tiborimizni muayyan guruh orqali belgilashga urinishimiz, biz ana shu guruhlarga qanday qarashimizni ham shakllantiradi. Bu oddiy mantiq darajasida men yaxshi insonman, demak men birlashgan ijtimoiy guruh yaxshi guruh. Mendek yaxshi odam qanday qilib yomon guruh a’zosi bo’lishi mumkin? Bu qarashlar o’z navbatida ikkita xil yanglish qarashni yuzaga keltirishi mumkin. Ulardan biri ichki guruh ustuvorligi (in group favourtism) boshqasi tashqi guruh kamsitilishi (out group derogatory). Bu degani muayyan bir holatda, konfiguratsiyada yoki sharoitda biz o’zimizning ichki guruhimizni tashqi guruhga nisbatan ustuvor qo’yib, ularni diskriminatsiya qilishga moyil bo’lamiz.
Demak, shaxsning muayyan bir guruhga a’zo ekanligining o’zi ana shunday “‘biz’ ‘ular’ga qarshi” konfrontatsiyani vujudga keltiradi. Shaxsning ijtimoiy mavjudod ekanligidan kelib chiqib uning muayyan bir guruhga a’zo bo’lmasligining iloji yo’q.
Keng ma’noda ijtimoiy o’ziga xoslik nazariyasi orqali biz jinoyat va adliya muammolarini ham tushunib olishimiz mumkin. Qanday qilib muayyan jinoyatlar sodir bo’lishi mumkin (O’zbekistonda klassifikatsiyalanmagan va butun Jinoyat kodeksi bo’ylab tarqalib ketgan nafrat jinoyatlari ‘hate crimes’), qonunlar qaysi ijtimoiy guruh tomonidan boshqa qaysi ijtimoiy guruhlarni nazorat qilish vositasi sifatida yaratilgan? Muayyan jinoiy adliya tizimi ishtirokchilariaro munosabatlar qanday rivojlangan? kabi savollarga biz ana shu nazariyani qo’llab ham yondashib ko’rishimiz mumkin.
@CJandLP
Ijtimoiy psixologiya doirasida yaratilgan bir nazariya bugun O’zbek media segmentida foydalanuvchilar o’rtasida paydo bo’layotgan bo’linishni yaxshi tushuntirib bera oladi. Bu nazariya ijtimoiy xususiyat yoki ijtimoiy o’ziga xoslik nazariyasi (Social Identity Theory) deb nomlanadi.
Nazariyaning tarkibiy elementlarini ichki guruh (in group) va tashqi guruh (out group) degan birliklar tashkil etadi. Muayyan bir shaxs o’z g’oyalari, qarashlari va e’tiqodlari va h.k.lardan kelib chiqib o’zini affillagan guruh ichki guruh hisoblanadi. Soddaroq qilib tushuntirganda masalan, mening Liverpul klubiga muxlisligim ichki guruh, Manchester Yunayted muxlislari esa men uchun tashqi guruhni tashkil etadi.
Odatda biz o’zimizni yaxshi guruh bilan mujjasamlashtirishga harakat qilamiz. Insoniyatda o’zini-o’zi qarlashga bo’lgan tendensiya ijtimoiy xususiyatga borib taqaladi. Men o’zimni yaxshi guruh a’zosi bo’lsam yaxshi his qilaman. Bu konsept shakllangan sharafda toblanish (basking in reflected glory) deb ataladi. Bu holatni ‘Uchrashuv’ filmidagi personajning muxlislik qilgan jamoasi g’alaba qozonganida ‘Otangni Paxtakori zabt bopladi-da!’, aksincha mag’lub bo’lganida esa ‘Nomard, o’ynolmasang o’rtaga tushib nima qilasan?’ degan sahnalari bilan yaxshi izohlab beriladi.
Bizning o’z hurmat-e’tiborimizni muayyan guruh orqali belgilashga urinishimiz, biz ana shu guruhlarga qanday qarashimizni ham shakllantiradi. Bu oddiy mantiq darajasida men yaxshi insonman, demak men birlashgan ijtimoiy guruh yaxshi guruh. Mendek yaxshi odam qanday qilib yomon guruh a’zosi bo’lishi mumkin? Bu qarashlar o’z navbatida ikkita xil yanglish qarashni yuzaga keltirishi mumkin. Ulardan biri ichki guruh ustuvorligi (in group favourtism) boshqasi tashqi guruh kamsitilishi (out group derogatory). Bu degani muayyan bir holatda, konfiguratsiyada yoki sharoitda biz o’zimizning ichki guruhimizni tashqi guruhga nisbatan ustuvor qo’yib, ularni diskriminatsiya qilishga moyil bo’lamiz.
Demak, shaxsning muayyan bir guruhga a’zo ekanligining o’zi ana shunday “‘biz’ ‘ular’ga qarshi” konfrontatsiyani vujudga keltiradi. Shaxsning ijtimoiy mavjudod ekanligidan kelib chiqib uning muayyan bir guruhga a’zo bo’lmasligining iloji yo’q.
Keng ma’noda ijtimoiy o’ziga xoslik nazariyasi orqali biz jinoyat va adliya muammolarini ham tushunib olishimiz mumkin. Qanday qilib muayyan jinoyatlar sodir bo’lishi mumkin (O’zbekistonda klassifikatsiyalanmagan va butun Jinoyat kodeksi bo’ylab tarqalib ketgan nafrat jinoyatlari ‘hate crimes’), qonunlar qaysi ijtimoiy guruh tomonidan boshqa qaysi ijtimoiy guruhlarni nazorat qilish vositasi sifatida yaratilgan? Muayyan jinoiy adliya tizimi ishtirokchilariaro munosabatlar qanday rivojlangan? kabi savollarga biz ana shu nazariyani qo’llab ham yondashib ko’rishimiz mumkin.
@CJandLP
👍1
Bugun sobiq Birlashgan Qirollik bosh vaziri Gordon Brown Konservatorlar nomzodlarning elektr-energetika siyosati haqida gapirayotib boshlovchining boshqa bir savoliga ham javob berdi. Sky News muhbiri agar Leyboristlar hukumatga kelsa mazkur hukumat tarkibida ishlash ehtimoli haqida savol berdi. 71 yoshli oqsoqol jilmayib ‘meni hukumatga chaqirishmaydi, bizning Shtatlardan ham farqimiz shunda, agar ularga muyyan maslahat kerak bo‘lsa har doim yordamga tayyorman’ deb savolga javob qaytardi.
Institute for Government deb nomlangan aql-markazi (think-tank) uyidagi grafiklarda Birlashgan Qirollik hukumati tarkibida ishlaydigan fuqarolik xizmatchilarining o‘rtacha yoshi vazirliklar va departamentlar kesimida ko‘rsatib berilgan.
@CJandLP
Institute for Government deb nomlangan aql-markazi (think-tank) uyidagi grafiklarda Birlashgan Qirollik hukumati tarkibida ishlaydigan fuqarolik xizmatchilarining o‘rtacha yoshi vazirliklar va departamentlar kesimida ko‘rsatib berilgan.
@CJandLP
1938-yil mart. Bir vaqtlar Chor Rossiyasi qirollik oilasi va oqsuyaklari tongacha ball o‘tkazadigan Moskvadagi Ittifoq uyi (Дом союзов) yog‘och kursilar bilan to‘ldirilgan, u yerda barcha tarixda Moskva shou-sudlari deb atalgan jinoyat ishini kuzatayotgan edi.
Sudlanuvchilar 21 nafar, ularning aksariyati bolsheviklar bo‘lib, bundan 20 yil odingi voqealarda instrumental ahamaiyatga ega shaxslar edi.
Ularga qo‘yilgan ayblar Lenin va Stalinga qotillik qilish rejasini tuzish, Natsist Germaniyasiga josuslik qilish, sovet iqtisodiyotni izdan chiqarish, xorijiy kuchlarni o‘z vataniga hujum qilishga chorlash.
Aksariyat ayb e’lon qilinganlar himoyachi bilan ta’minlab berilmagan, sud ishida ishtirok etayotgan himoyachi esa himoyasi ostidagi shaxsni himoya qilish bilan emas, balki prokuror Andrey Vyshinsky tomonidan ishtirok etganligini uning himoya qilish stilistikasidan bilib olish murakkab emas:
@CJandLP
Sudlanuvchilar 21 nafar, ularning aksariyati bolsheviklar bo‘lib, bundan 20 yil odingi voqealarda instrumental ahamaiyatga ega shaxslar edi.
Ularga qo‘yilgan ayblar Lenin va Stalinga qotillik qilish rejasini tuzish, Natsist Germaniyasiga josuslik qilish, sovet iqtisodiyotni izdan chiqarish, xorijiy kuchlarni o‘z vataniga hujum qilishga chorlash.
Aksariyat ayb e’lon qilinganlar himoyachi bilan ta’minlab berilmagan, sud ishida ishtirok etayotgan himoyachi esa himoyasi ostidagi shaxsni himoya qilish bilan emas, balki prokuror Andrey Vyshinsky tomonidan ishtirok etganligini uning himoya qilish stilistikasidan bilib olish murakkab emas:
@CJandLP
Professor Brian Taylor o‘zining Putin Rossiyasida davlat qurilishi: Kommunizmdan so‘ng politsiya faoliyati va kuch ishlatish nomli monografiyasida rus jinoiy adliya tizimidagi (muallif power ministries (sylovie struktury) konsepsiyasini qo‘llagan) muammolarni, ularning o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni, nima uchun ularning faoliyatida defitsitlar majud ekanligini mohirona tahlil qilib bergan.
Bu ishda ilgari surilgan argumentlardan muayyan darajada, xususan post-sovet mamlakatlaridagi mamlakatlar analog tizimi ishlash prinsiplarni va rivojlanish diskursiyasini tushuntirishda foydalanish mumkin.
@CJandLP
Bu ishda ilgari surilgan argumentlardan muayyan darajada, xususan post-sovet mamlakatlaridagi mamlakatlar analog tizimi ishlash prinsiplarni va rivojlanish diskursiyasini tushuntirishda foydalanish mumkin.
@CJandLP
Universitet deganda, odatda, aksariyatimizning ko’z o’ngimizda Professor va talabalardan iborat ta’lim maskani gavdalanadi.
Biroq dunyo universitetlarining universitet sifatida shakllanishiga ulardagi berilgan ta’limdan ko’ra amalga oshirilgan tadqiqotlar ulkan hissa qo’shgan.
Bugungi kunda O‘zbekistonda 65 ta ilmiy-tadqiqot instituti, 31 ta ilmiy markaz (shundan 14 tasi ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy markaz) va 8 ta boshqa turdagi ilmiy tashkilot borligi qayd etilgan.
Afsuski, respublikadagi qaysi yirik deb e’tirof etiladigan universitetlarning tarkibiy tuzilmasiga qarasak, ularda tadqiqot markazlari juda kam yoki umuman yo’q. Borlari ham aniq fanlar yoki STEAM yo’nalishi kabi mutaxassisliklar kesimida.
Ijtimoiy fanlar doirasida iqtisodiyot sohasidan boshqa tarmoqlarda tadqiqot birliklarini topish anchayin mushkul masala.
Chetdan qaraganda bu universitetlarda eng muhim faoliyatni amalga oshishini samarali fasilitatsiya qiladigan tarkibiy birlikning yo’qligini anglatadi.
Shunday diskursiya shakllanib qolganki, tadqiqot markazlari vazirliklar, davlat idoralari, sud tizimi yoki parlament huzurida tashkil etilmoqda. Albatta, yuqoridagi institutlar huzurida tadqiqot markazining bo’lishi normal holat, biroq bu universitetlarda ana shunday tarkibiy tuzilmalarning bo’lishini istisno etmasligi lozim.
Universitetlar tarkibidagi tadqiqot markazlari idealda keng nazariy qarashlar asosida ijtimoiy muammolar mohiyatini o’rganish, uni keng ommaga tushuntirib beruvchi nazariy yo’naltirilgan va emperik test qilib ko’riluvchi ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirishi darkor.
@CJandLP
Biroq dunyo universitetlarining universitet sifatida shakllanishiga ulardagi berilgan ta’limdan ko’ra amalga oshirilgan tadqiqotlar ulkan hissa qo’shgan.
Bugungi kunda O‘zbekistonda 65 ta ilmiy-tadqiqot instituti, 31 ta ilmiy markaz (shundan 14 tasi ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy markaz) va 8 ta boshqa turdagi ilmiy tashkilot borligi qayd etilgan.
Afsuski, respublikadagi qaysi yirik deb e’tirof etiladigan universitetlarning tarkibiy tuzilmasiga qarasak, ularda tadqiqot markazlari juda kam yoki umuman yo’q. Borlari ham aniq fanlar yoki STEAM yo’nalishi kabi mutaxassisliklar kesimida.
Ijtimoiy fanlar doirasida iqtisodiyot sohasidan boshqa tarmoqlarda tadqiqot birliklarini topish anchayin mushkul masala.
Chetdan qaraganda bu universitetlarda eng muhim faoliyatni amalga oshishini samarali fasilitatsiya qiladigan tarkibiy birlikning yo’qligini anglatadi.
Shunday diskursiya shakllanib qolganki, tadqiqot markazlari vazirliklar, davlat idoralari, sud tizimi yoki parlament huzurida tashkil etilmoqda. Albatta, yuqoridagi institutlar huzurida tadqiqot markazining bo’lishi normal holat, biroq bu universitetlarda ana shunday tarkibiy tuzilmalarning bo’lishini istisno etmasligi lozim.
Universitetlar tarkibidagi tadqiqot markazlari idealda keng nazariy qarashlar asosida ijtimoiy muammolar mohiyatini o’rganish, uni keng ommaga tushuntirib beruvchi nazariy yo’naltirilgan va emperik test qilib ko’riluvchi ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirishi darkor.
@CJandLP
Mulk huquqi doirasida hali bahs yuritilishi darkor bo‘lgan mavzular ko‘p. Bugungi zamonaviy dunyo kapitalistik ishlab chiqarish shaklini ham kommunistik ishlab chiqarish shaklini ham kamchiliklarini anchayin ochib bergan.
Garchi bugungi realliklar bozor iqtisodiyotiga asoslangan kapitalistik ishlab chiqarish shaklini eng optimal yechim deb qarasada, insoniyat evolyutsiyasi biz kutmagan va ta’savvur qilmagan mohiyatining markazida xususiy mulk va kollektiv egalikning sintezi bo‘lgan mutualistik falsafa asosiga qurilgan utopiya jamiyatiga kelishi mumkin.
Mahsulotga bo‘lgan huquq eksklyuziydir (jus in re), vositaga huquq umumiydir (jus ad rem).
@CJandLP
Garchi bugungi realliklar bozor iqtisodiyotiga asoslangan kapitalistik ishlab chiqarish shaklini eng optimal yechim deb qarasada, insoniyat evolyutsiyasi biz kutmagan va ta’savvur qilmagan mohiyatining markazida xususiy mulk va kollektiv egalikning sintezi bo‘lgan mutualistik falsafa asosiga qurilgan utopiya jamiyatiga kelishi mumkin.
Mahsulotga bo‘lgan huquq eksklyuziydir (jus in re), vositaga huquq umumiydir (jus ad rem).
@CJandLP
‘[W]here every man is Enemy to every man; the same is consequent to the time wherein men live without other security, than what their own strength and their own invention shall furnish them withall. In such condition, there is no place for Industry, because the fruit thereof is uncertain, and consequently no Culture of the Earth, no Navigation, nor use of the commodities that may be imported by Sea, no commodious Building, no Instruments of moving, and removing such things as require much force, no Knowledge of the face of the Earth, no account of Time, no Arts, no Letters, no Society, and which is worst of all, continual fear, and danger of violent death, and the life of man, solitary, poor, nasty, brutish, and short.’
Thomas Hobbes
@CJandLP
Thomas Hobbes
@CJandLP
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Qo‘shma Shtatlarda talabalar ta’lim krediti debtorligining muayyan qismidan voz kechilishi haqida prezident qarori qabul qilishi kutilmoqda.
Hozirda jami ta’lim kreditidan AQSh’liklarning qarzdorligi umumiy qiymati $1,7 trillionni tashkil etadi.
Ushbu videoda taniqli juranlist Mehdi Hasan Respublikachilar senatorlarning qarorga e’tirozi qanchalik o‘rinsiz ekanligini, ular ta’lim olgan davrdagi ta’lim olish qiymati va amaldagi ta’lim olish qiymatini 1 daqiqalik chellenjda yetkazib bergan.
Garchi hukumatning qarori ko‘plab talabalarning yelkasida yuk bo‘lib turgan bir necha minglab dollarlik qarzdorlikni bekor qilsada, bu qaror faqatgina amaldagi qarzdorlarga tadbiq etiladi.
Universitetlarda ta’lim olishning qimmatligi esa yechilmay qolayotgan masala bo‘lib qolaveradi.
@CJandLP
Hozirda jami ta’lim kreditidan AQSh’liklarning qarzdorligi umumiy qiymati $1,7 trillionni tashkil etadi.
Ushbu videoda taniqli juranlist Mehdi Hasan Respublikachilar senatorlarning qarorga e’tirozi qanchalik o‘rinsiz ekanligini, ular ta’lim olgan davrdagi ta’lim olish qiymati va amaldagi ta’lim olish qiymatini 1 daqiqalik chellenjda yetkazib bergan.
Garchi hukumatning qarori ko‘plab talabalarning yelkasida yuk bo‘lib turgan bir necha minglab dollarlik qarzdorlikni bekor qilsada, bu qaror faqatgina amaldagi qarzdorlarga tadbiq etiladi.
Universitetlarda ta’lim olishning qimmatligi esa yechilmay qolayotgan masala bo‘lib qolaveradi.
@CJandLP
Birlashgan Qirollik sud tizimida sudyalikka qabul qilish uchun muayyan yosh senzi belgilamagan. Ammo, shunga qaramasdan tizimda faoliyat yurituvchi sudyalarning aksariyati 50 va undan yuqori yoshlilarni tashkil etadi.
Bunga berilishi mumkin bo‘lgan birinchi tushuntirish o‘z-o‘zidan sudyalikning ma’suliyatli kasb ekanligi bilan izohlanishi mumkin. Boshqa bir izoh esa huquqshunoslar o‘z faoliyatining dastlabki ikki dekadasini asosan litigatsiya qilish orqali o‘tkazishi bilan asoslanadi. Qolaversa, advokatlikni yuqori daromad keltiradigan soha turlaridan biri ekanligini inobatga olsak, shaxslar daromadining asosiy qismini aynan mana shu davrda orttirib sudyalik bilan mehnat faoliyatini tugatishi mumkin bo‘ladi.
Sud tizimi va huquqiy soha vakillari diversifikatsiyasiga doir statistikalar BQ hukumat portalida nashr etiladi.
@CJandLP
Bunga berilishi mumkin bo‘lgan birinchi tushuntirish o‘z-o‘zidan sudyalikning ma’suliyatli kasb ekanligi bilan izohlanishi mumkin. Boshqa bir izoh esa huquqshunoslar o‘z faoliyatining dastlabki ikki dekadasini asosan litigatsiya qilish orqali o‘tkazishi bilan asoslanadi. Qolaversa, advokatlikni yuqori daromad keltiradigan soha turlaridan biri ekanligini inobatga olsak, shaxslar daromadining asosiy qismini aynan mana shu davrda orttirib sudyalik bilan mehnat faoliyatini tugatishi mumkin bo‘ladi.
Sud tizimi va huquqiy soha vakillari diversifikatsiyasiga doir statistikalar BQ hukumat portalida nashr etiladi.
@CJandLP
👍1
Tanqidiy nazariya (Critical theory)
Tanqidiy nazariya deb nomlanuvchi post-modernistik qarashlash tizimi mavjud. Ushbu nuqtai-nazar vakillari progress, emansipatsiya va demokratik prinsiplarga o‘zini sodiqligini bildirgan.
Marksning g‘oyalari ta’siri ostida shakllangan bo‘lishiga qaramasdan, bu qarashlar tizimi Marksning iqtisodiy determinizm ya’ni barcha ijtimoiy va siyosiy munosabatlar iqtisodiy munosabatlar (mulkka egalik qiluvchilar va mehnatkashlar) ustiga qurilgan degan qarashini tanqid ostiga olgan.
Buning o‘rniga ular jamiyatdagi madaniy va siyosiy jarayonlarni, Markscha tilda aytganda ustqurma (superstructure), o‘rganishga o‘z e’tiborini qaratgan. Ya’ni faqat iqtisodiy munosabatlarning o‘zigina emas, balki yuqoridagi ikki jaryonlar kapitalistik ishlab chiqarish shaklini bugun biz ko‘rib turgan shaklda rivojlanishiga hissa qo‘shgan.
Tanqidiy nazariyaga, bundan tashqari, Maks Ueberning ta’limotlari ham sezilari darajada ta’sir ko‘rsatgan. Ueberga ko‘ra ratsionallik kapitalistik jamiyatni harakatga keltirgan yirik kuch. Tanqidiy nazariya vakillari uning ratsionallik konseptini mantiq (reason) taqqoslab ko‘rishgan. Bunda mantiq adolat, tinchlik va baxt kabi eng oliy insoniy qadriyatlarga erishishda vositaning o‘rnini baholab ko‘rishdan iborat.
Bu qarashlar tizimi bizning bugunimizni anglash, unga baho berib ko‘rishda muayyan bir doira vazifasini bajarib berishi, bu orqali o‘zimiz yashab turgan jamiyatni yanada yaxshiroq tushunish va tushuntirib bera olishimiz mumkin.
@CJandLP
Tanqidiy nazariya deb nomlanuvchi post-modernistik qarashlash tizimi mavjud. Ushbu nuqtai-nazar vakillari progress, emansipatsiya va demokratik prinsiplarga o‘zini sodiqligini bildirgan.
Marksning g‘oyalari ta’siri ostida shakllangan bo‘lishiga qaramasdan, bu qarashlar tizimi Marksning iqtisodiy determinizm ya’ni barcha ijtimoiy va siyosiy munosabatlar iqtisodiy munosabatlar (mulkka egalik qiluvchilar va mehnatkashlar) ustiga qurilgan degan qarashini tanqid ostiga olgan.
Buning o‘rniga ular jamiyatdagi madaniy va siyosiy jarayonlarni, Markscha tilda aytganda ustqurma (superstructure), o‘rganishga o‘z e’tiborini qaratgan. Ya’ni faqat iqtisodiy munosabatlarning o‘zigina emas, balki yuqoridagi ikki jaryonlar kapitalistik ishlab chiqarish shaklini bugun biz ko‘rib turgan shaklda rivojlanishiga hissa qo‘shgan.
Tanqidiy nazariyaga, bundan tashqari, Maks Ueberning ta’limotlari ham sezilari darajada ta’sir ko‘rsatgan. Ueberga ko‘ra ratsionallik kapitalistik jamiyatni harakatga keltirgan yirik kuch. Tanqidiy nazariya vakillari uning ratsionallik konseptini mantiq (reason) taqqoslab ko‘rishgan. Bunda mantiq adolat, tinchlik va baxt kabi eng oliy insoniy qadriyatlarga erishishda vositaning o‘rnini baholab ko‘rishdan iborat.
Bu qarashlar tizimi bizning bugunimizni anglash, unga baho berib ko‘rishda muayyan bir doira vazifasini bajarib berishi, bu orqali o‘zimiz yashab turgan jamiyatni yanada yaxshiroq tushunish va tushuntirib bera olishimiz mumkin.
@CJandLP
👍1
Inson tanasi tadqiqot obyekti sifatida qaysi fan tarmog‘ida o‘rganiladi deb savol berilsa, shubhasiz, aksariyatingiz anatomiya va tibbiyotga aloqador fanlar majmuasini sanab berishingiz mumkin.
Biroq, ijtimoiy fanlar ham inson tanasini tadqiqot obyekti sifatida o‘rganadi. Masalan, fransuz faylasufi, sotsiologi va tarixchisi Mishel Fuko (Michael Foucault, 1926-1984) inson tanasiga o‘tmishdagi va bugungi siyosiy kuch tizimi tomonidan ‘yozuv bitiladigan yuza’ deb qarash mumkinligini inobatga olib tanani o‘qish imkoni bo‘lgan tarixiy obyekt sifatida e’tirof etgan.
@CJandLP
Biroq, ijtimoiy fanlar ham inson tanasini tadqiqot obyekti sifatida o‘rganadi. Masalan, fransuz faylasufi, sotsiologi va tarixchisi Mishel Fuko (Michael Foucault, 1926-1984) inson tanasiga o‘tmishdagi va bugungi siyosiy kuch tizimi tomonidan ‘yozuv bitiladigan yuza’ deb qarash mumkinligini inobatga olib tanani o‘qish imkoni bo‘lgan tarixiy obyekt sifatida e’tirof etgan.
@CJandLP
U yoki bu jamiyatdagi sotsial transformatsiya o‘rganilganda odatda nima uchun asotsial xulq-atvor shakllanganligi o‘rganiladi.
Muayyan bir tadqiqotlar esa buning mutlaqo teskarisini – nima uchun u yoki bu sotsial domenda ijtimoiy tartib o‘rnashganligini o‘rganadi.
London iqtisodiyot va siyosatshunoslik maktabi Kriminologiya va Ijtimoiy siyosat professori Tim Newburn Orderly Bri o‘zining dastlabki ilmiy-publisistik ishini nashr ettiribdi. Unda olim qanday qilib 30-40 yil ichida it boquvchilarning xulq-atvori bugungi holatga kelganligini ochib berishga harakat qilgan.
Ijtimoiy tartibni tadqiq etish bugungi jamiyatimiz uchun juda ham muhim. Biz murakkab deb qaraydigan muammolarning ildizi va ularning yechimi aynan jamiyatning o’zida.
Kitobning asosiy argumentlari haqida Professor Buzzkill’ning Tarix Podkasti orqali boxabar bo’lishingiz mumkin.
@CJandLP
P.S.: Sur’at Professor Tim Newburn’ning Twitter sahifasidan olindi.
Muayyan bir tadqiqotlar esa buning mutlaqo teskarisini – nima uchun u yoki bu sotsial domenda ijtimoiy tartib o‘rnashganligini o‘rganadi.
London iqtisodiyot va siyosatshunoslik maktabi Kriminologiya va Ijtimoiy siyosat professori Tim Newburn Orderly Bri o‘zining dastlabki ilmiy-publisistik ishini nashr ettiribdi. Unda olim qanday qilib 30-40 yil ichida it boquvchilarning xulq-atvori bugungi holatga kelganligini ochib berishga harakat qilgan.
Ijtimoiy tartibni tadqiq etish bugungi jamiyatimiz uchun juda ham muhim. Biz murakkab deb qaraydigan muammolarning ildizi va ularning yechimi aynan jamiyatning o’zida.
Kitobning asosiy argumentlari haqida Professor Buzzkill’ning Tarix Podkasti orqali boxabar bo’lishingiz mumkin.
@CJandLP
P.S.: Sur’at Professor Tim Newburn’ning Twitter sahifasidan olindi.
👍1
Fransuz sotsiologi Pierre Bourdieu’ning maydon nazariyasi (field theory) jamiyat bir-biri bilan kesishgan bir necha maydonlar — iqtisodiy, siyosiy, madaniy, artistik, sport, diniy va h.k.’lardan tashkil topgan degan nuqtai-nazarni ilgari suradi.
Har bir maydon unga olib kirilishi mumkin bo‘lgan qiymatlar yoki unda muhokama etiladigan muammolarning o‘ziga xosligidan kelib chiqqan holda o‘zining muayyan mantiq doirasida faoliyat yuritadi.
Shuning uchun maydondagi ishtirokchilararo munosabatlar har bir agent (ishtirokchi) qancha resursga egalik qilishi va mobilizatsiya qilishidan kelib chiqqan holda tizimga solinadi. Olim bu resurslarni kapital — iqtisodiy, madaniy, ijtimoiy, ramziy – deb nomlaydi.
Maydon nazariyasiga ko‘ra maydon o‘rinlardan tashkil topgan joy. Unda ishtirokchilar muayyan qiziqishlar (muammolar) ostida birlashadi va ularning har bir ma’lum bir turdagi kapitalni qo‘lga kirish uchun harakat qiladi. Ana shu kapitallardan muayyan birlariga egalik qilish munosabat ishtirokchisi bo‘lgan agentning birlamchi oddiy kapitalga ega bo‘lishidan kelib chiqqan holda amalga oshish ehtimoli paydo bo‘ladi. Masalan, madaniy kapitalga ega bo‘lgan ishtirokchining intellektual kapitalni egallash imkoniyatlari iqtisodiy kapitalni egallashga qaraganda ko‘proq bo‘ladi.
O‘ziga xos jihati har bir maydonning o‘ziga xos operatsion qoidalari mavjud bo‘lsada ularning har biridagi bitta umumiylik ko‘zga tashlanadi. Ya’ni maydondagi dominantlar va unga kirib kelgan yangi agentlar o‘rtasidagi kurash. Bunda yangi ishtirokchi muayyan maydonga xos bo‘lgan kapitalni qayta taqsimlashga da’vo bilan chiqadi.
@CJandLP
Har bir maydon unga olib kirilishi mumkin bo‘lgan qiymatlar yoki unda muhokama etiladigan muammolarning o‘ziga xosligidan kelib chiqqan holda o‘zining muayyan mantiq doirasida faoliyat yuritadi.
Shuning uchun maydondagi ishtirokchilararo munosabatlar har bir agent (ishtirokchi) qancha resursga egalik qilishi va mobilizatsiya qilishidan kelib chiqqan holda tizimga solinadi. Olim bu resurslarni kapital — iqtisodiy, madaniy, ijtimoiy, ramziy – deb nomlaydi.
Maydon nazariyasiga ko‘ra maydon o‘rinlardan tashkil topgan joy. Unda ishtirokchilar muayyan qiziqishlar (muammolar) ostida birlashadi va ularning har bir ma’lum bir turdagi kapitalni qo‘lga kirish uchun harakat qiladi. Ana shu kapitallardan muayyan birlariga egalik qilish munosabat ishtirokchisi bo‘lgan agentning birlamchi oddiy kapitalga ega bo‘lishidan kelib chiqqan holda amalga oshish ehtimoli paydo bo‘ladi. Masalan, madaniy kapitalga ega bo‘lgan ishtirokchining intellektual kapitalni egallash imkoniyatlari iqtisodiy kapitalni egallashga qaraganda ko‘proq bo‘ladi.
O‘ziga xos jihati har bir maydonning o‘ziga xos operatsion qoidalari mavjud bo‘lsada ularning har biridagi bitta umumiylik ko‘zga tashlanadi. Ya’ni maydondagi dominantlar va unga kirib kelgan yangi agentlar o‘rtasidagi kurash. Bunda yangi ishtirokchi muayyan maydonga xos bo‘lgan kapitalni qayta taqsimlashga da’vo bilan chiqadi.
@CJandLP
Ta’limni demokratlashtirish
Demokratlashtirishga faqatgina siyosiy jarayonlardagina tadbiq etiladigan konsept sifatida qaralishi kerak emas. Ta’lim va tadqiqot jarayonlari a’zolari o‘rtasidagi munosabatlar ham demokratizatsiya ustiga qurilishi juda ham muhim.
Bu shaxslararo munosabatlarni normallashtiruvchi, checks-and-balances (tiyib turish va muvozanatda saqlash) ta’minlovchi fundamental prinsipga aylanishi darkor.
Post-sovet mintaqasida bunday demokratik ananalar yo‘lini tanlagan univeritetlar soni barmoq bilan sanarli. Bu albatta, ulardagi samarali ilmiy tadqiqot qila oluvchi, yuqori sifatli tadiqotlar doirasida (research excellence framework) yoki xalqaro yetakchi (internationally leading) ishlar tayyorlash qobiliyatlilik darajasiga va o‘quv mashg‘ulotlar sifatiga ta’sir qiladi.
Yangi o‘quv yilidan boshlab Oksford Kriminologiya markazi direktori o‘zgardi. Markazga besh yillik rahbarlik qilgan Professor Mary Bosworth’ning faoliyatini Professor Ian Loader davom ettiradi.
@CJandLP
Demokratlashtirishga faqatgina siyosiy jarayonlardagina tadbiq etiladigan konsept sifatida qaralishi kerak emas. Ta’lim va tadqiqot jarayonlari a’zolari o‘rtasidagi munosabatlar ham demokratizatsiya ustiga qurilishi juda ham muhim.
Bu shaxslararo munosabatlarni normallashtiruvchi, checks-and-balances (tiyib turish va muvozanatda saqlash) ta’minlovchi fundamental prinsipga aylanishi darkor.
Post-sovet mintaqasida bunday demokratik ananalar yo‘lini tanlagan univeritetlar soni barmoq bilan sanarli. Bu albatta, ulardagi samarali ilmiy tadqiqot qila oluvchi, yuqori sifatli tadiqotlar doirasida (research excellence framework) yoki xalqaro yetakchi (internationally leading) ishlar tayyorlash qobiliyatlilik darajasiga va o‘quv mashg‘ulotlar sifatiga ta’sir qiladi.
Yangi o‘quv yilidan boshlab Oksford Kriminologiya markazi direktori o‘zgardi. Markazga besh yillik rahbarlik qilgan Professor Mary Bosworth’ning faoliyatini Professor Ian Loader davom ettiradi.
@CJandLP
Yaqinda Qo‘shma Shtatlarning Kolumbiya universiteti mamlakatda yuritiladigan US News reyting tizimida egallab turgan 2-raqamli o‘rini bekor qilinib ‘baholanmagan’ deb qayta klassifikatsiya qilindi.
Universitetda faoliyat yurituvchi matematika professori Thaddeus ochiq ma’lumotlar asosida universitetning reyting tashkilotiga topshirgan ma’lumotlari haqiqatdan yiroq degan da’vosi ma’lumotlarni qayta o‘rganib chiqilishiga olib keldi. Professor o‘z postida universitet administratsiyasining universitet imijini ushlab turish uchun ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish bilan bog‘liq xulq-atvorini tanqid ostiga olgan. Yakunda esa agentlik tomonidan yuqoridagi hatti-harakat amalga oshirildi.
Ivy League deb nomlanuvchi prestij oliy ta’lim institutlari safiga kiruvchi Colombia bunday ayblovlarga uchragan birinchi AQSh universiteti emas. Bundan ilgari Claremont McKenna College, Emory University va George Washington University huddi shu kabi ma’lumotlarni ochiqlash bilan bog‘liq muammolarga uchragan.
@CJandLP
Universitetda faoliyat yurituvchi matematika professori Thaddeus ochiq ma’lumotlar asosida universitetning reyting tashkilotiga topshirgan ma’lumotlari haqiqatdan yiroq degan da’vosi ma’lumotlarni qayta o‘rganib chiqilishiga olib keldi. Professor o‘z postida universitet administratsiyasining universitet imijini ushlab turish uchun ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish bilan bog‘liq xulq-atvorini tanqid ostiga olgan. Yakunda esa agentlik tomonidan yuqoridagi hatti-harakat amalga oshirildi.
Ivy League deb nomlanuvchi prestij oliy ta’lim institutlari safiga kiruvchi Colombia bunday ayblovlarga uchragan birinchi AQSh universiteti emas. Bundan ilgari Claremont McKenna College, Emory University va George Washington University huddi shu kabi ma’lumotlarni ochiqlash bilan bog‘liq muammolarga uchragan.
@CJandLP
O‘zbekistonning turli universitetlarda o‘qitiladigan fanlar (module) bilan bog‘liq turli eksperimentlar olib borilmoqda.
Universitetda o‘aitiladigan fanlar asosiy (core) va tanlov (optional) bo‘ladi. Har bir bakalavr yoki magistratura dasturlarida fanlar ana shunday klassifikatsiya qilinadi.
Bizning OTMlar emulyatsiya qilishga urinayotgan jarayon Global Shimol (g‘arb) universitetlarda bir necha 10 yillardan beri ishlaydi. Asosiy fanlar va tanlov fanlar o‘quv yili boshlangunicha talaba tomonidan tanlab bo‘linadi.
Universitetlar veb-saytlarida talaba tahsil oladigan dasturdan kelib chiqib 4 yil davomida qanday majburiy va tanlov fanlari o‘qishi mumkinligi, ular kimlar tomonidan olib borilishi aks etib turadi.
Muayyan fanlar xususiyatidan kelib chiqib bir yoki bir necha fakultet a’zosi tomonidan o‘tilishi mumkin. Masalan, Jinoyat huquqi fani fan o‘quv dasturidagi mavzular va fakultetda mavjud personalning ixtisosligidan kelib chiqib 10 ta, Korrupsiyaga qarshi kurashish fani bitta fakultet a’zosi tomonidan olib borilishi mumkin.
@CJandLP
Universitetda o‘aitiladigan fanlar asosiy (core) va tanlov (optional) bo‘ladi. Har bir bakalavr yoki magistratura dasturlarida fanlar ana shunday klassifikatsiya qilinadi.
Bizning OTMlar emulyatsiya qilishga urinayotgan jarayon Global Shimol (g‘arb) universitetlarda bir necha 10 yillardan beri ishlaydi. Asosiy fanlar va tanlov fanlar o‘quv yili boshlangunicha talaba tomonidan tanlab bo‘linadi.
Universitetlar veb-saytlarida talaba tahsil oladigan dasturdan kelib chiqib 4 yil davomida qanday majburiy va tanlov fanlari o‘qishi mumkinligi, ular kimlar tomonidan olib borilishi aks etib turadi.
Muayyan fanlar xususiyatidan kelib chiqib bir yoki bir necha fakultet a’zosi tomonidan o‘tilishi mumkin. Masalan, Jinoyat huquqi fani fan o‘quv dasturidagi mavzular va fakultetda mavjud personalning ixtisosligidan kelib chiqib 10 ta, Korrupsiyaga qarshi kurashish fani bitta fakultet a’zosi tomonidan olib borilishi mumkin.
@CJandLP
👍1
Dekolonial yondashuv
Imperiya va koloniya o‘rtasidagi munosabatlar 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab yemirilib jahon xaritasida yangidan-yangi davlatlar paydo bo‘lishiga olib kelishiga qaramasdan, bugungi kunda ham uning qayta jonlanayotganligini sezish qiyin emas.
19-asrdagi kolonizatsiyalash jarayonlaridagi asosiy retorikalardan biri muyyan bir ‘qoloq’ xalqlarga ‘sivilizatsiya’ ulashish bilan oqlangan.
Maslan Chor Rossiyasi Mudofa vazirligining rasmiy jurnali deb qayd etilgan ‘Voennyi sbornik’ jurnalida O‘rta Osiyoni okkupatsiya qilish tarafdori bo‘lgan Lev Kostenko mazkur mintaqaga bosqinni ‘loqaydlik va varvarlikka qarshi urush e’lon qilindi’ deb qo‘llab-quvvatlaydi.
Chor harbiy ofitseri Turkiston harbiy piyoda qo‘shinlari uchun mahalliy xalq ‘qalb’ emas ‘qahr’ga ega bo’lgan “lan’atlangan to’da” sifatida namoyon bo’ladi deb yozib qoldirgan.
Kavkaz ekspensiyasi davrida huddi shunday ekspansiya yangraganligini kuzatish mumkin. Aynan yuqoridagi jurnalning bir sonida Chechenning hayoti faqatgina instinktlarga tayangan hayvon’ning hayotiga qiyoslangan.
Neo-imperialistik va neo-kolonialistik to’lqinning kuchayishi ta’lim muassasalaridan tortib keng jamoatchilikda dekolonial fikrlashni shakllantirish orqali konter-balans diskursiyani yaratsihni taqazo etadi.
@CJandLP
Imperiya va koloniya o‘rtasidagi munosabatlar 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab yemirilib jahon xaritasida yangidan-yangi davlatlar paydo bo‘lishiga olib kelishiga qaramasdan, bugungi kunda ham uning qayta jonlanayotganligini sezish qiyin emas.
19-asrdagi kolonizatsiyalash jarayonlaridagi asosiy retorikalardan biri muyyan bir ‘qoloq’ xalqlarga ‘sivilizatsiya’ ulashish bilan oqlangan.
Maslan Chor Rossiyasi Mudofa vazirligining rasmiy jurnali deb qayd etilgan ‘Voennyi sbornik’ jurnalida O‘rta Osiyoni okkupatsiya qilish tarafdori bo‘lgan Lev Kostenko mazkur mintaqaga bosqinni ‘loqaydlik va varvarlikka qarshi urush e’lon qilindi’ deb qo‘llab-quvvatlaydi.
Chor harbiy ofitseri Turkiston harbiy piyoda qo‘shinlari uchun mahalliy xalq ‘qalb’ emas ‘qahr’ga ega bo’lgan “lan’atlangan to’da” sifatida namoyon bo’ladi deb yozib qoldirgan.
Kavkaz ekspensiyasi davrida huddi shunday ekspansiya yangraganligini kuzatish mumkin. Aynan yuqoridagi jurnalning bir sonida Chechenning hayoti faqatgina instinktlarga tayangan hayvon’ning hayotiga qiyoslangan.
Neo-imperialistik va neo-kolonialistik to’lqinning kuchayishi ta’lim muassasalaridan tortib keng jamoatchilikda dekolonial fikrlashni shakllantirish orqali konter-balans diskursiyani yaratsihni taqazo etadi.
@CJandLP
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Trade-unionism
Birlashgan Qirollik bo’ylab universitetlar administratsiyalari va professor-o’qituvchilar o’rtasida bir necha yillardan buyun to’planib qolgan oylik ish haqilari va pensiyalarini oshirish bilan bog’liq nizosi haqida ajoyib sarkazm video lavha tayyorlanibdi.
Video lavha universitetlarda faoliyat yurituvchi professor-o’qituvchilar va oliy ta’limdan keyingi ta’lim tadqiqotchilarini qo’llab-quvvatlovchi treyd union –– Universitet va kollejlar ittifoqi (University College Union) tomonidan tayyorlangan.
Garchi universitetlarning daromadi bir necha o’n yillar davomida karrasiga oshishiga qaramasdan, unda faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilar oylik ish haqi va pensiyalarning amaldagi iqtisodiy inqiroz va undan kelib chiqadigan infilatsiya darajasidan past deb baholamoqda.
@CJandLP
Birlashgan Qirollik bo’ylab universitetlar administratsiyalari va professor-o’qituvchilar o’rtasida bir necha yillardan buyun to’planib qolgan oylik ish haqilari va pensiyalarini oshirish bilan bog’liq nizosi haqida ajoyib sarkazm video lavha tayyorlanibdi.
Video lavha universitetlarda faoliyat yurituvchi professor-o’qituvchilar va oliy ta’limdan keyingi ta’lim tadqiqotchilarini qo’llab-quvvatlovchi treyd union –– Universitet va kollejlar ittifoqi (University College Union) tomonidan tayyorlangan.
Garchi universitetlarning daromadi bir necha o’n yillar davomida karrasiga oshishiga qaramasdan, unda faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilar oylik ish haqi va pensiyalarning amaldagi iqtisodiy inqiroz va undan kelib chiqadigan infilatsiya darajasidan past deb baholamoqda.
@CJandLP