ឥទ្ធិពលស្រ្តីនៅក្នុងសង្គមជាតិ
កាលដើមឡើយខ្មែរយើងតែងមានទស្សនៈអវិជ្ជមានចំពោះស្រ្តីថា “ ស្រ្តីបង្វិលចង្ក្រានមិនជុំ” ដែលទស្សនៈនេះបាន ហាមឃាត់ស្រ្តី មិនឲ្យរៀនសូត្របានខ្ពង់ខ្ពស់ដូចជាបុរសឡើយ ។ ក៏ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ពេលនេះ ស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើនឹងបុរស(យេនឌ័រ)ក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ ការចូលរួមធ្វើកិច្ចការងារសង្គម ហើយស្ត្រីក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ ក្នុងការជួយឲ្យសង្គមជាតិមានការរីកចម្រើន។
ស្រ្តីដែលប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ក្រេបយកចំណេះដឹង និងអប់រំចរិយាបានល្អកាលខ្លួននៅយុវវ័យ នឹងក្លាយខ្លួនទៅជា”វិចិត្រករឆ្លាក់មនុស្សល្អសម្រាប់សង្គមជាតិ” នៅពេលខ្លួនក្លាយទៅជាម្តាយរបស់គេ។ ព្រោះអ្វី? ព្រោះអត្តចរិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗបានទទួលរងឥទ្ធិពលចេញពីកត្តាគ្រួសារ ជាដំបូងបំផុត ហើយជាពិសេសពីម្តាយដែលបានចិញ្ចឹមបីបាច់ អប់រំ និងធ្វើជាគម្រូរបស់កូនៗនេះឯង។
ថ្វីដ្បិតតែស្រ្តីមានកម្លាំង និងរូបរាងមិនរឹងមាំដូចបុរសយ៉ាងណាក្តី ក៏ប៉ុន្តែចំពោះប្រាជ្ញាស្មារតី និងមហិច្ឆតារបស់ស្រ្តីវិញ ពួកគាត់ក៏មានមិនចាញ់បុរសឡើយ។ តាមពិតទៅ ស្រ្តីក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មិនត្រឹមតែជាស្រ្តីមេផ្ទះនោះទេ ពួកគាត់ក៏ជាអ្នកដឹកនាំក្នុងស្ថាប័នជាតិធំៗ ជាម្ចាស់អាជីវកម្ម និងជាកម្លាំងស្នូលយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍជាតិដែលមិនអាចខ្វះបានផងដែរ។
ពោលជារួម បើគ្មានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីស្រ្តីទេ សង្គមជាតិមួយក៏មិនអាចរីកចម្រើនបានឆាប់រហ័សដែរ។ ការផ្តល់តម្លៃ ការគោរព និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្រ្តី គឺជាកិច្ចការដែលបុរសក្នុងសម័យនេះត្រូវចូលរួមទាំងអស់គ្នា។ បន្ថែមពីនេះ ខ្ញុំសូមជូនពាក្យមួយឃ្លារបស់ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស ហារូលដ៏ ម៉ាកមីឡែន ដល់បុរសថា “ គ្មានបុរសណាម្នាក់ជោគជ័យ ដោយគ្មាននារីល្អម្នាក់នៅពីក្រោយគាត់នោះទេ”។
អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ៖ សាងជីវិតគិតសង្គម (ពុយ ស៊ីដេត)
រូបភាព ៖ Facebook
កាលដើមឡើយខ្មែរយើងតែងមានទស្សនៈអវិជ្ជមានចំពោះស្រ្តីថា “ ស្រ្តីបង្វិលចង្ក្រានមិនជុំ” ដែលទស្សនៈនេះបាន ហាមឃាត់ស្រ្តី មិនឲ្យរៀនសូត្របានខ្ពង់ខ្ពស់ដូចជាបុរសឡើយ ។ ក៏ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ពេលនេះ ស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើនឹងបុរស(យេនឌ័រ)ក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ ការចូលរួមធ្វើកិច្ចការងារសង្គម ហើយស្ត្រីក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ ក្នុងការជួយឲ្យសង្គមជាតិមានការរីកចម្រើន។
ស្រ្តីដែលប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ក្រេបយកចំណេះដឹង និងអប់រំចរិយាបានល្អកាលខ្លួននៅយុវវ័យ នឹងក្លាយខ្លួនទៅជា”វិចិត្រករឆ្លាក់មនុស្សល្អសម្រាប់សង្គមជាតិ” នៅពេលខ្លួនក្លាយទៅជាម្តាយរបស់គេ។ ព្រោះអ្វី? ព្រោះអត្តចរិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗបានទទួលរងឥទ្ធិពលចេញពីកត្តាគ្រួសារ ជាដំបូងបំផុត ហើយជាពិសេសពីម្តាយដែលបានចិញ្ចឹមបីបាច់ អប់រំ និងធ្វើជាគម្រូរបស់កូនៗនេះឯង។
ថ្វីដ្បិតតែស្រ្តីមានកម្លាំង និងរូបរាងមិនរឹងមាំដូចបុរសយ៉ាងណាក្តី ក៏ប៉ុន្តែចំពោះប្រាជ្ញាស្មារតី និងមហិច្ឆតារបស់ស្រ្តីវិញ ពួកគាត់ក៏មានមិនចាញ់បុរសឡើយ។ តាមពិតទៅ ស្រ្តីក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មិនត្រឹមតែជាស្រ្តីមេផ្ទះនោះទេ ពួកគាត់ក៏ជាអ្នកដឹកនាំក្នុងស្ថាប័នជាតិធំៗ ជាម្ចាស់អាជីវកម្ម និងជាកម្លាំងស្នូលយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍជាតិដែលមិនអាចខ្វះបានផងដែរ។
ពោលជារួម បើគ្មានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីស្រ្តីទេ សង្គមជាតិមួយក៏មិនអាចរីកចម្រើនបានឆាប់រហ័សដែរ។ ការផ្តល់តម្លៃ ការគោរព និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិស្រ្តី គឺជាកិច្ចការដែលបុរសក្នុងសម័យនេះត្រូវចូលរួមទាំងអស់គ្នា។ បន្ថែមពីនេះ ខ្ញុំសូមជូនពាក្យមួយឃ្លារបស់ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស ហារូលដ៏ ម៉ាកមីឡែន ដល់បុរសថា “ គ្មានបុរសណាម្នាក់ជោគជ័យ ដោយគ្មាននារីល្អម្នាក់នៅពីក្រោយគាត់នោះទេ”។
អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ៖ សាងជីវិតគិតសង្គម (ពុយ ស៊ីដេត)
រូបភាព ៖ Facebook
ការអានសៀវភៅ
មានមនុស្សច្រើនណាស់ដែលចូលចិត្តអានប្រយោគល្អ អត្ថបទក្នុងទូរស័ព្ទ ឬក្នុងសៀវភៅជាដើម...។ តែការអានទាំងអស់មិនមែនសុទ្ធតែល្អ ហើយមានប្រយោជន៍ឡើយ បើសិនយើងអានមិនពិចារណាសំណេរទាំងនោះ។ ការដែលយើងអានសៀវភៅ យើងគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅណាដែលយើងចង់អាន ហើយចំណង់ចំណូលចិត្តយើងចង់អានសៀវភៅនោះ មិនមែនគ្រាន់តែយើងឃើញសៀវភៅដែលមានតម្លៃថ្លៃទើបយើងទិញអាននោះទេ។ សៀវភៅដែលថ្លៃមិនមែនសិទ្ធិតែអត្ថន័យខ្លឹមសារល្អទេ។ យើងឃើញសៀវភៅ នៅមានក្រប់ស្អាត ឬឃើញឈ្មោះអ្នកនិពន្ធល្បីល្បាញ ទើបយើងទិញអាន។ យើងមិនគួរធ្វើទាសករនៃគំនិតអ្នកនិពន្ធឡើយ យើងគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅដែលត្រូវនឹងចំណងចំណូលចិត្តយើង ហើយគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅដែលទាក់ទងនឹងគោលដៅ ឬបញ្ហារបស់យើង ។ មួយវិញទៀតយើងអានសៀវភៅ យើងគួរចេះគិតពិចារណានៃសំណេរនីមួយៗ គឺអ្នកអានយកចេះ ហើយយកយល់នៃអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់ប្រាប់ មានន័យថាអានគិតពិចារណា មិនមែនអានឱ្យតែចប់ៗឡើយ។ តែសម្រាប់អ្នកអានយកចប់ គឺអានដោយគ្មានយល់នៅអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់ប្រាប់ ហើយគ្មានយល់អត្ថន័យខ្លឹមសាររបស់សំណេរឡើយ ការដែលអ្នកអានបែបនេះធ្វើឱ្យអ្នកចំណាយពេលឥតប្រយោជន៍។
ការអានអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អ្នកច្រើនណាស់_ដូច្នេះអ្នកគួរតែបង្កើតទម្លាប់ក្នុងការអានសៀវភៅ
ចូលរួមអានសៀវភៅទាំងអស់គ្នាដើម្បីខ្លួនឯងនិងសង្គម
ប្រភពfb: រៀនអំពីជីវិត
មានមនុស្សច្រើនណាស់ដែលចូលចិត្តអានប្រយោគល្អ អត្ថបទក្នុងទូរស័ព្ទ ឬក្នុងសៀវភៅជាដើម...។ តែការអានទាំងអស់មិនមែនសុទ្ធតែល្អ ហើយមានប្រយោជន៍ឡើយ បើសិនយើងអានមិនពិចារណាសំណេរទាំងនោះ។ ការដែលយើងអានសៀវភៅ យើងគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅណាដែលយើងចង់អាន ហើយចំណង់ចំណូលចិត្តយើងចង់អានសៀវភៅនោះ មិនមែនគ្រាន់តែយើងឃើញសៀវភៅដែលមានតម្លៃថ្លៃទើបយើងទិញអាននោះទេ។ សៀវភៅដែលថ្លៃមិនមែនសិទ្ធិតែអត្ថន័យខ្លឹមសារល្អទេ។ យើងឃើញសៀវភៅ នៅមានក្រប់ស្អាត ឬឃើញឈ្មោះអ្នកនិពន្ធល្បីល្បាញ ទើបយើងទិញអាន។ យើងមិនគួរធ្វើទាសករនៃគំនិតអ្នកនិពន្ធឡើយ យើងគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅដែលត្រូវនឹងចំណងចំណូលចិត្តយើង ហើយគួរតែជ្រើសរើសសៀវភៅដែលទាក់ទងនឹងគោលដៅ ឬបញ្ហារបស់យើង ។ មួយវិញទៀតយើងអានសៀវភៅ យើងគួរចេះគិតពិចារណានៃសំណេរនីមួយៗ គឺអ្នកអានយកចេះ ហើយយកយល់នៃអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់ប្រាប់ មានន័យថាអានគិតពិចារណា មិនមែនអានឱ្យតែចប់ៗឡើយ។ តែសម្រាប់អ្នកអានយកចប់ គឺអានដោយគ្មានយល់នៅអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធចង់ប្រាប់ ហើយគ្មានយល់អត្ថន័យខ្លឹមសាររបស់សំណេរឡើយ ការដែលអ្នកអានបែបនេះធ្វើឱ្យអ្នកចំណាយពេលឥតប្រយោជន៍។
ការអានអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អ្នកច្រើនណាស់_ដូច្នេះអ្នកគួរតែបង្កើតទម្លាប់ក្នុងការអានសៀវភៅ
ចូលរួមអានសៀវភៅទាំងអស់គ្នាដើម្បីខ្លួនឯងនិងសង្គម
ប្រភពfb: រៀនអំពីជីវិត
👍3
តបសារទៅប្អូនៗ ជាពិសេសយុវជនមួយចំនួនដែលតែងនិយាយជាប់មាត់មិនដាច់ថា សម័យអីហើយចេះមើលប្រទេសគេជិតខាងផង...គេដើរដល់ណាហើយអីក៏បុិនទើសម្ល៉េះ... សម័យនេះមិនមែនជំនាន់ទុំទាវទេ....
ត្រូវ!បងឲ្យ១០០ពិន្ទុ សម័យនេះគឺជាសម័យកាលមួយដែលពិភពលោកដើរដល់បដិវត្តឧស្សាហកម្ម៤.០ធ្វើឲ្យកម្រិតជីវភាពរបស់សង្គម និងប្រទេសនីមួយៗកាន់តែមានការអភិវឌ្ឍជឿនលឿនជាងមុនទាំងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធឌីជីថល និងទូរគមនាគមន៍... ប្រទេសខ្លះអាចផលិតយន្តហោះ មនុស្សយន្ត នាវាចម្បាំង ឡានអគ្គីសនី ឡានស្វ័យប្រវត្តិ
មុីសីុល បរមាណូ គ្រាប់រ៉ូកែត ម៉ាសុីនពាណិជ្ជកម្ម-កសិកម្មទំនើបៗជាច្រើនទៀត
ឯប្រទេសខ្លះមួយចំនួនទៀតអាចបង្កើតយានអវកាសហោះដល់ឋានព្រះច័ន្ទសិក្សាស្រាវជ្រាវរកblackhole និងភពផ្សេងទៀតក្នុងចក្រវាឡស្ទើតែគ្មានសល់ ហើយថ្មីៗនេះពិភពលោកក៏កំពុងតែត្រៀមខ្លួន និងបានចូលខ្លួនទទួលយកនូវការបដិវត្តថ្មីនៃបច្ចេកវិទ្យាAIសម្រាប់បម្រើក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងស្ថាបត្យកម្មដោយមិនចាំបាច់ប្រើកម្លាំងមនុស្សទៀតផង ចុះប្អូនៗមាត់ពោលថាសម័យកាលជឿនលឿននោះសម្តៅដល់អី? ឬសម្លឹងឃើញត្រឹមតែការស្លៀកពាក់សុិចសុីបង្ហាញចុង បង្ហាញគល់ រាំត្រណាត់ត្រណែងបែកស្លុយពេញទីកតុក?
អូហ៍! ឬក៏ការផឹកសុី បង្ហោះម៉ូតូកាប់ចាក់ តុបតែងខ្លួនកាត់ស្តាយស៍កូរ៉េ អុឺរ៉ុប លាបថ្នាំសក់ក្រហមស ចោះក្រវិល ចាក់សាក់ពេញដងខ្លួន នោះទើបហៅថាទាន់សម័យ?
បងកំពុងតែឆ្ងល់សូមប្អូនៗ និងអ្នកដែលលើកឡើងគំនិតនេះជួយបកស្រាយផង។
ប្រភពfb: Troll ASEAN Bible
ត្រូវ!បងឲ្យ១០០ពិន្ទុ សម័យនេះគឺជាសម័យកាលមួយដែលពិភពលោកដើរដល់បដិវត្តឧស្សាហកម្ម៤.០ធ្វើឲ្យកម្រិតជីវភាពរបស់សង្គម និងប្រទេសនីមួយៗកាន់តែមានការអភិវឌ្ឍជឿនលឿនជាងមុនទាំងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធឌីជីថល និងទូរគមនាគមន៍... ប្រទេសខ្លះអាចផលិតយន្តហោះ មនុស្សយន្ត នាវាចម្បាំង ឡានអគ្គីសនី ឡានស្វ័យប្រវត្តិ
មុីសីុល បរមាណូ គ្រាប់រ៉ូកែត ម៉ាសុីនពាណិជ្ជកម្ម-កសិកម្មទំនើបៗជាច្រើនទៀត
ឯប្រទេសខ្លះមួយចំនួនទៀតអាចបង្កើតយានអវកាសហោះដល់ឋានព្រះច័ន្ទសិក្សាស្រាវជ្រាវរកblackhole និងភពផ្សេងទៀតក្នុងចក្រវាឡស្ទើតែគ្មានសល់ ហើយថ្មីៗនេះពិភពលោកក៏កំពុងតែត្រៀមខ្លួន និងបានចូលខ្លួនទទួលយកនូវការបដិវត្តថ្មីនៃបច្ចេកវិទ្យាAIសម្រាប់បម្រើក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងស្ថាបត្យកម្មដោយមិនចាំបាច់ប្រើកម្លាំងមនុស្សទៀតផង ចុះប្អូនៗមាត់ពោលថាសម័យកាលជឿនលឿននោះសម្តៅដល់អី? ឬសម្លឹងឃើញត្រឹមតែការស្លៀកពាក់សុិចសុីបង្ហាញចុង បង្ហាញគល់ រាំត្រណាត់ត្រណែងបែកស្លុយពេញទីកតុក?
អូហ៍! ឬក៏ការផឹកសុី បង្ហោះម៉ូតូកាប់ចាក់ តុបតែងខ្លួនកាត់ស្តាយស៍កូរ៉េ អុឺរ៉ុប លាបថ្នាំសក់ក្រហមស ចោះក្រវិល ចាក់សាក់ពេញដងខ្លួន នោះទើបហៅថាទាន់សម័យ?
បងកំពុងតែឆ្ងល់សូមប្អូនៗ និងអ្នកដែលលើកឡើងគំនិតនេះជួយបកស្រាយផង។
ប្រភពfb: Troll ASEAN Bible
Forwarded from អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
ពេលណាភ្ញាក់ខ្លួន
(បទកាកគតិ)
វប្បធម៌រលំ អក្សរដេកយំ
ខ្មែរខ្ញុំជាន់ឈ្លី ទំពាំងពុលថ្នាំ
ដាំជាតិគីមី លែងគិតសំភី
វក់វីផ្ដេសផ្ដាស។
ឃើញហើយសង្វេគ អក្សររហែក
ពូជក្អែកផ្គើនណាស់ បំផ្លាញជាតិខ្លួន
រុកកួនជាតិសាសន៍ គួរឱ្យអាម៉ាស់
ក្មេងចាស់ប្រុសស្រី។
ខ្មែរឈ្មោះតែមាត់ ដើរខុសបន្ទាត់
ភ្លាត់បាត់ស្មារតី វង្វេងគំនិត
លែងគិតឃ្មាតខ្មី អក្សរចួបភ័យ
រីងរៃមិនព្រួយ។
បើលែងសង្វាត របេះក្បួនខ្នាត
ខ្មែរខាតផ្កាត្រួយ អក្សរសាស្ត្រជាតិ
សៀមឆ្លៀតលើកស្ទួយ ព្រោះតែបង្កួយ
គេពួយបំភ្លៃ។
ជាតិមានអក្សរ ពីកដល់អ
សែនល្អប្រពៃ តែសែនអាសូរ
ពួកគោក្របី ជាន់ឈ្លីយប់ថ្ងៃ
ប្រល័យសាវតារ។
អក្សរជាតិសាសន៍ កូនខ្មែរបែរផ្ដាស
ក្រឡាស់ចិន្ដា ប្រឹងតែពន្លិច
ក្តិចត្រួយខេមរា លែងចេះស្នេហា
អក្ខរាជាតិខ្លួន។
សាសន៍ជិតរបង សៀមលួចប៉ុនប៉ង
ថែស្នងខ្ជាប់ខ្ជួន តែម្ចាស់វង្វេង
បែកឆ្វេងចោលក្បួន លែងគិតថែថួន
ធ្វើខ្លួនអស្ចារ្យ។
បើអ្នកជាខ្មែរ ទាំងក្រុងនិងស្រែ
ត្រូវតែស្នេហា បើនៅប្រឹងឆ្កួត
គឺស្ងួតក្រឡា ទាំងក្បួនតម្រា
ទុក្ខាថ្ងៃមួយ។
អាសូរជាតិផង ដែនព្រំរបង
ត្រូវស្នងត្រូវជួយ ទាំងអក្សរសាស្រ្ត
ក្មេងចាស់លើកស្ទួយ កុំនៅក្តិចត្រួយ
ត្រូវជួយការពារ។
ភ្ញាក់វិញកូនខ្មែរ ត្រូវចេះរួមថែ
ក្រុងស្រែពិចារណ៍ អក្សររលាយ
គេងាយប្រហារ កុំចាំក្ដៅផ្សា
នេត្រាជោកកាយ។
សាសន៍ក្បែរៗខ្លួន វាគុំវាកួន
រុកកួនជិតឆ្ងាយ បើយើងប្រហែស
របេះនាយអាយ ជាតិក្ដៅក្រហាយ
អន្តរាយពីខ្លួន។
ព្យញ្ជនៈខ្មែរ មានច្រើនហូរហែ
ត្រូវថែណាស្ងួន បើបាត់ព្រលឹង
យើងនឹងបាត់ខ្លួន បើខ្មែរចោលក្បួន
សៀមយួនបានចិត្ត។
អក្ខរាសូមផ្ដាំ ទុកជាបណ្ដាំ
រយឆ្នាំពិនិត្យ បើចោលអក្សរ
នគរងងឹត បើខ្មែររួមគិត
ដ្បិតសុខសាន្តត្រាណ។
តែបើរបេះ ជាតិយើងនឹងច្រែះ
ដូចផេះចង្ក្រាន បើថែព្រលឹង
ជាតិនឹងក្សេមក្សាន្ត បើឆ្កួតគ្រប់ប្រាណ
សន្ដានទុក្ខធំ។
ស្មេរដោយ៖ "នួន ច័ន្ទមករា" ៤/៧/២០២១
កំណាព្យទី៤៣២
ប្រភព fb: សំណេរ ជីវិត
(បទកាកគតិ)
វប្បធម៌រលំ អក្សរដេកយំ
ខ្មែរខ្ញុំជាន់ឈ្លី ទំពាំងពុលថ្នាំ
ដាំជាតិគីមី លែងគិតសំភី
វក់វីផ្ដេសផ្ដាស។
ឃើញហើយសង្វេគ អក្សររហែក
ពូជក្អែកផ្គើនណាស់ បំផ្លាញជាតិខ្លួន
រុកកួនជាតិសាសន៍ គួរឱ្យអាម៉ាស់
ក្មេងចាស់ប្រុសស្រី។
ខ្មែរឈ្មោះតែមាត់ ដើរខុសបន្ទាត់
ភ្លាត់បាត់ស្មារតី វង្វេងគំនិត
លែងគិតឃ្មាតខ្មី អក្សរចួបភ័យ
រីងរៃមិនព្រួយ។
បើលែងសង្វាត របេះក្បួនខ្នាត
ខ្មែរខាតផ្កាត្រួយ អក្សរសាស្ត្រជាតិ
សៀមឆ្លៀតលើកស្ទួយ ព្រោះតែបង្កួយ
គេពួយបំភ្លៃ។
ជាតិមានអក្សរ ពីកដល់អ
សែនល្អប្រពៃ តែសែនអាសូរ
ពួកគោក្របី ជាន់ឈ្លីយប់ថ្ងៃ
ប្រល័យសាវតារ។
អក្សរជាតិសាសន៍ កូនខ្មែរបែរផ្ដាស
ក្រឡាស់ចិន្ដា ប្រឹងតែពន្លិច
ក្តិចត្រួយខេមរា លែងចេះស្នេហា
អក្ខរាជាតិខ្លួន។
សាសន៍ជិតរបង សៀមលួចប៉ុនប៉ង
ថែស្នងខ្ជាប់ខ្ជួន តែម្ចាស់វង្វេង
បែកឆ្វេងចោលក្បួន លែងគិតថែថួន
ធ្វើខ្លួនអស្ចារ្យ។
បើអ្នកជាខ្មែរ ទាំងក្រុងនិងស្រែ
ត្រូវតែស្នេហា បើនៅប្រឹងឆ្កួត
គឺស្ងួតក្រឡា ទាំងក្បួនតម្រា
ទុក្ខាថ្ងៃមួយ។
អាសូរជាតិផង ដែនព្រំរបង
ត្រូវស្នងត្រូវជួយ ទាំងអក្សរសាស្រ្ត
ក្មេងចាស់លើកស្ទួយ កុំនៅក្តិចត្រួយ
ត្រូវជួយការពារ។
ភ្ញាក់វិញកូនខ្មែរ ត្រូវចេះរួមថែ
ក្រុងស្រែពិចារណ៍ អក្សររលាយ
គេងាយប្រហារ កុំចាំក្ដៅផ្សា
នេត្រាជោកកាយ។
សាសន៍ក្បែរៗខ្លួន វាគុំវាកួន
រុកកួនជិតឆ្ងាយ បើយើងប្រហែស
របេះនាយអាយ ជាតិក្ដៅក្រហាយ
អន្តរាយពីខ្លួន។
ព្យញ្ជនៈខ្មែរ មានច្រើនហូរហែ
ត្រូវថែណាស្ងួន បើបាត់ព្រលឹង
យើងនឹងបាត់ខ្លួន បើខ្មែរចោលក្បួន
សៀមយួនបានចិត្ត។
អក្ខរាសូមផ្ដាំ ទុកជាបណ្ដាំ
រយឆ្នាំពិនិត្យ បើចោលអក្សរ
នគរងងឹត បើខ្មែររួមគិត
ដ្បិតសុខសាន្តត្រាណ។
តែបើរបេះ ជាតិយើងនឹងច្រែះ
ដូចផេះចង្ក្រាន បើថែព្រលឹង
ជាតិនឹងក្សេមក្សាន្ត បើឆ្កួតគ្រប់ប្រាណ
សន្ដានទុក្ខធំ។
ស្មេរដោយ៖ "នួន ច័ន្ទមករា" ៤/៧/២០២១
កំណាព្យទី៤៣២
ប្រភព fb: សំណេរ ជីវិត
👏1
អង្គុយសញ្ជឹងគិតយូរៗទៅខ្ញុំយល់ថាអាស៑ានសព្វថ្ងៃមានតែឈ្មោះទេ គេយកស្លាកជាប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តជារូបភាពបិទបាំងកំហឹង និងសត្រូវខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។
យើងទទួលស្គាល់ថាប្រជាជននីមួយៗតែងមានឆន្ទៈ និងមនៈសិការស្នេហាជាតិ នៅពេលដែលប្រទេសមួយបានរំលោភបំពាន និងមាក់ងាយមកលើប្រទេសខ្លួនហើយ តែងតែមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ និងបញ្ចេញកំហឹងតាមរយៈកាយវិការ ពាក្យសម្តី និងសំនេរសំណៅមិនសមរម្យផ្សេងៗ ប៉ុន្តែសួរថាតើនោះវាជាដំណោះស្រាយសមរម្យ មានប្រសិទ្ធភាព និងប្រកបដោយភាពជាអ្នកចេះដឹងដែរឬទេ?
ប្អូនៗយុវជនខ្មែរគួរតែយើងបញ្ឈប់ការតបតមួយរយៈសិនងាកមកមើលស្ថានភាពរបស់ប្រទេសខ្លួនបច្ចុប្បន្នថាតើយើងនៅឈរលំដាប់ណា ហើយមានឥទ្ធិពល និងអំណាចអីសម្រាប់តតាំងជាមួយគេ។ ពេលនេះយើងជាប្រទេសមួយកំពុងមានការអភិវឌ្ឍស្តួចស្តើង និងបន្តទៅមុខសន្សឹមៗ ។
សព្វថ្ងៃសន្ទុះធនធានមនុស្ស សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងយោធារបស់ប្រទេសយើងមិនទាន់មានកម្រិតខ្លាំងដូចគេនៅឡើយទេ ម្ល៉ោះហើយយើងគួរដឹងពីសមត្ថភាព និងចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួន។
បើសិនប្អូនៗយុវជនពិតជាចង់បានភាពខ្លាំង ឥទ្ធានុភាព និងវឌ្ឍនៈភាពជាងប្រទេសជិតខាងនោះគឺត្រូវខិតខំផ្លាស់ប្តូរកែទម្លាប់អវិជ្ជមានរបស់ខ្លួនចោលចេញរាប់ចាប់តាំងពីការមិនចោលសម្រាម ការគោរពវិន័យ ការស្រាវជ្រាវ វិភាគ ច្នៃប្រឌិត អាន និងស្តាប់ ការចូលរួមសកម្មភាពសង្គម និងការចេះទុកដាក់ វិនិយោគ សន្សំប្រកបដោយសិទ្ធភាព។
នេះជាចំណុចខ្លឹមសំខាន់ណាស់បើសិនប្អូនអាចធ្វើបានមិនយូរទេ បងព្យាករណ៍ថា១០ឆ្នាំទៅមុខប្រទេសយើងនឹងខ្លាំងជាងថៃ វៀតណាម និងរហូតដល់ឥណ្ឌូនេសុីទៀតផង។ សារចុងក្រោយរបស់បងចង់ផ្តាំទៅប្អូនៗថាប្រទេសមួយដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពក្រីក្រគឺគេមិនអាចស្វែងរកយុត្តិធម៌លើឆាកអន្តរជាតិបានទេ។
ប្រភពfb: Vannath De-ego
យើងទទួលស្គាល់ថាប្រជាជននីមួយៗតែងមានឆន្ទៈ និងមនៈសិការស្នេហាជាតិ នៅពេលដែលប្រទេសមួយបានរំលោភបំពាន និងមាក់ងាយមកលើប្រទេសខ្លួនហើយ តែងតែមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ និងបញ្ចេញកំហឹងតាមរយៈកាយវិការ ពាក្យសម្តី និងសំនេរសំណៅមិនសមរម្យផ្សេងៗ ប៉ុន្តែសួរថាតើនោះវាជាដំណោះស្រាយសមរម្យ មានប្រសិទ្ធភាព និងប្រកបដោយភាពជាអ្នកចេះដឹងដែរឬទេ?
ប្អូនៗយុវជនខ្មែរគួរតែយើងបញ្ឈប់ការតបតមួយរយៈសិនងាកមកមើលស្ថានភាពរបស់ប្រទេសខ្លួនបច្ចុប្បន្នថាតើយើងនៅឈរលំដាប់ណា ហើយមានឥទ្ធិពល និងអំណាចអីសម្រាប់តតាំងជាមួយគេ។ ពេលនេះយើងជាប្រទេសមួយកំពុងមានការអភិវឌ្ឍស្តួចស្តើង និងបន្តទៅមុខសន្សឹមៗ ។
សព្វថ្ងៃសន្ទុះធនធានមនុស្ស សេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងយោធារបស់ប្រទេសយើងមិនទាន់មានកម្រិតខ្លាំងដូចគេនៅឡើយទេ ម្ល៉ោះហើយយើងគួរដឹងពីសមត្ថភាព និងចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួន។
បើសិនប្អូនៗយុវជនពិតជាចង់បានភាពខ្លាំង ឥទ្ធានុភាព និងវឌ្ឍនៈភាពជាងប្រទេសជិតខាងនោះគឺត្រូវខិតខំផ្លាស់ប្តូរកែទម្លាប់អវិជ្ជមានរបស់ខ្លួនចោលចេញរាប់ចាប់តាំងពីការមិនចោលសម្រាម ការគោរពវិន័យ ការស្រាវជ្រាវ វិភាគ ច្នៃប្រឌិត អាន និងស្តាប់ ការចូលរួមសកម្មភាពសង្គម និងការចេះទុកដាក់ វិនិយោគ សន្សំប្រកបដោយសិទ្ធភាព។
នេះជាចំណុចខ្លឹមសំខាន់ណាស់បើសិនប្អូនអាចធ្វើបានមិនយូរទេ បងព្យាករណ៍ថា១០ឆ្នាំទៅមុខប្រទេសយើងនឹងខ្លាំងជាងថៃ វៀតណាម និងរហូតដល់ឥណ្ឌូនេសុីទៀតផង។ សារចុងក្រោយរបស់បងចង់ផ្តាំទៅប្អូនៗថាប្រទេសមួយដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពក្រីក្រគឺគេមិនអាចស្វែងរកយុត្តិធម៌លើឆាកអន្តរជាតិបានទេ។
ប្រភពfb: Vannath De-ego
អានហើយជក់ចិត្ត! ខ្ញុំគាំទ្រនូវការលើកឡើងរបស់ឯកឧត្តម។
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាត្រូវមានជំហរ៣ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសង្ស័យថៃគ្រោងសាងសង់ប្រាសាទ ចម្លងរចនាបទខ្មែរ។ ហើយប្រសិនបើថៃពិតជាចម្លងប្រាសាទ ដោយខុសច្បាប់មែន នោះទុកឱ្យយូណេស្កូជាអ្នកធ្វើការ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។
លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ជំហរ៣ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងបរិបទនេះ គឺទី១ត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវ តើរឿងនោះពិតឬមិនពិត? ទី២ត្រូវសិក្សារចនាប័ទ្មប្រាសាទ តើពិតជាចម្លងពីខ្មែរមែនឬទេ? និងទី៣ ពលរដ្ឋកុំបារម្យពេក ព្រោះនេះជាសតវត្សរ៍ទី២១ ដោយប្រាសាទខ្មែរបានសង់តាំងពីសតវត្សទី១២។
សម្រាប់លោក សុខ ទូច ក្នុងករណីថៃសាងសង់ប្រាសាទ ចម្លងអង្គរវត្តខ្មែរដោយខុសច្បាប់មែន នោះកម្ពុជា អាចប្ដឹងទៅយូណេស្កូឱ្យជួយដោះស្រាយ។ លោក សុខ ទូច បញ្ជាក់៖ «គេធ្វើហ្នឹងបានសុំពីយូណេស្កូហើយឬនៅ យើងត្រូវសិក្សាតាមហ្នឹងទៀត យើងមិនអាចធ្វើតាមរលកខ្យល់បានទេ។ ប្រសិនបើគេចម្លងដោយមិនសុំការអនុញ្ញាត ទុកឱ្យយូណេស្កូចាត់ចែង។ យើងមានរឿងជាមួយថៃច្រើនដងណាស់ហើយ។ រឿងព្រះវិហារ គេដើរប្រាប់ថាព្រះវិហារជារបស់គេ ខ្ញុំដាក់ទៅវិញ៨ចំណុច គេឆ្លើយជាមួយខ្ញុំមិនទាំងរួចផង។ ខ្មែរធ្លាប់ជាអាណាចក្រ ចុះថៃកើតនៅសម័យណា? ថៃដូរមកនៅឆ្នាំ១៩៣០ សុខោទ័យកើតក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៣ គឺកើតមិនទាន់ប្រាសាទព្រះវិហារផង ដូច្នេះអ្វីក៏ដោយយើងមានមូលដ្ឋាន។ យើងយកផ្លូវច្បាប់ កុំយកអារម្មណ៍ទៅប្រើប្រាស់»។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ថាប្រសិនបើប្រាសាទរចនាប័ទ្មអង្គរវត្ត ត្រូវបានសាងសង់នៅលើទឹកដីថៃដោយស្របច្បាប់មែន ហើយសេដ្ឋកិច្ចជាតិថៃកាន់តែរីកចម្រើន តាមរយៈទេសចរណ៍ទៅទស្សនាប្រាសាទនោះ ខ្មែរត្រូវទទួលស្គាល់ថាខ្លួនឯងសមត្ថភាពអន់។ អន់ក៏ព្រោះថា មានសម្បត្តិដ៏វិសេសជាងគេ ប៉ុន្តែបែរជាទន់ខ្សោយជាងគេ គ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងឱ្យរីកចម្រើន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីកុំឱ្យរឿងទាំងនោះកើតឡើង លោក សុខ ទូច យល់ថាខ្មែរគ្រប់រូបទាំងមន្ត្រីរាជការ អ្នកមានអំណាច អ្នកមានទ្រព្យ រហូតដល់ប្រជាជនធម្មតា ត្រូវខំពង្រឹងខ្លួនឯង ,ត្រូវចេះខ្មាសគេ និងខ្មាសខ្លួនឯង ដោយត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លួនឯងឡើងវិញ។
«យើងត្រូវខំពង្រឹងខ្លួនឡើង កុំចេះតែច្រឡោត។ គិតទៅមើល គ្រាន់តែកូវីដមនុស្សងាប់ ក៏ទៅទិញក្ដារមឈូសពីគេដែរ ខ្មែរខ្វះក្ដាមឈូសណាស់។ យើងទិញបន្លែ ត្រីសាច់ពីគេ ម្ដេចយើងមិនតូចចិត្តផង មិនខឹងផង? យើងទៅលេងស្រុកគេ ទៅព្យាបាលស្រុកគេ ម្ដេចក៏មិនតូចចិត្តផង? នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក សុខ ទូច។
លោក សុខ ទូច ហាក់មិនសូវមានទុទ្ទិដ្ឋិនិយមខ្លាំងពេកទេ ចំពោះករណីសង្ស័យថៃគ្រោងចម្លងរចនាប័ទ្មប្រាសាទខ្មែរនោះ ព្រោះលោកជឿថា សំណង់បុរាណដែលមានអាយុកាលវែង និងជាស្នាដៃដើម មានតម្លៃជាងស្នាដៃថ្មី។ តែយ៉ាងណាលោក សុខ ទូច សង្កត់ធ្ងន់ថា ថៃដែលជាប្រទេសដែលមានការរីកចម្រើន ជាសមាជិក WTO , អង្គការយូណេស្កូ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏គួរតែគិតពិចារណាលើរឿងនេះដែរ។
ភ្ជាប់ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា គេត្រូវមានការសិក្សាផ្លូវច្បាប់ បន្ទាប់មកត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវថា បេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជាអាណាចក្ររ៉ូម៉ាំង ពីរ៉ាមីត អេហ្សីប អាណាចក្រក្រិច កំផែងចិន តើមានការចម្លងឬទេ? ប្រសិនបើមិនមានទេ តើហេតុអ្វីថៃធ្វើបែបនោះ? ប៉ុន្តែបើ បេតិកភណ្ឌពិភពលោកទាំងនោះ មានការចម្លងដែរ នោះខ្មែរត្រូវប្រៀបធៀបថាប្រាសាទថៃធ្វើនៅសតវត្សរ៍ទី២១ ហើយប្រាសាទខ្មែរសង់នៅសតវត្សរ៍ទី១២ នោះខ្មែរមានអំណាចជាង។
«សតវត្សរ៍ទី២១ហើយ ខ្មែរត្រូវពង្រឹងខ្លួនឯងឡើងវិញ តែយើងរឹង គឺយើងខ្លាំង។ សាំងហ្គាពួ ជាប្រទេសតូចតែមួយ តែល្បីលើពិភពលោក។ អ៊ីស្រាអែល ជាប្រទេសតូចជាងខ្មែរដល់ទៅ៣៧ដង តែមានគេគោរព ស្រឡាញ់ គេខ្លាច។ អារ៉ាប់ជាប្រទេសយ៉ាងធំ ប៉ុន្តែច្បាំងមិនឈ្នះអ៊ីស្រាអែលផង។ អ៊ីស្រាអែលទើបតែបង្កើតឆ្នាំ១៩៦៤ ដូច្នេះយើងកុំតូចចិត្ត តែត្រូវខំឡើងវិញ។ អ្នកណាមិនដឹងថាប្រាសាទអង្គវត្តរបស់ខ្មែរ ចង់អ្នកណាធ្វើប៉ុន្មានទៀត ក៏របស់ខ្មែរមិនបាត់បង់ដែរ សំខាន់ត្រូវសួរខ្លួនឯងថា តើខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពឬអត់»?៕
Tag: ប្រាសាទ វប្បធម៌ អង្គរវត្ត© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com
-ប្រភពfb: Puy Sidet
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាត្រូវមានជំហរ៣ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសង្ស័យថៃគ្រោងសាងសង់ប្រាសាទ ចម្លងរចនាបទខ្មែរ។ ហើយប្រសិនបើថៃពិតជាចម្លងប្រាសាទ ដោយខុសច្បាប់មែន នោះទុកឱ្យយូណេស្កូជាអ្នកធ្វើការ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។
លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ជំហរ៣ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ក្នុងបរិបទនេះ គឺទី១ត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវ តើរឿងនោះពិតឬមិនពិត? ទី២ត្រូវសិក្សារចនាប័ទ្មប្រាសាទ តើពិតជាចម្លងពីខ្មែរមែនឬទេ? និងទី៣ ពលរដ្ឋកុំបារម្យពេក ព្រោះនេះជាសតវត្សរ៍ទី២១ ដោយប្រាសាទខ្មែរបានសង់តាំងពីសតវត្សទី១២។
សម្រាប់លោក សុខ ទូច ក្នុងករណីថៃសាងសង់ប្រាសាទ ចម្លងអង្គរវត្តខ្មែរដោយខុសច្បាប់មែន នោះកម្ពុជា អាចប្ដឹងទៅយូណេស្កូឱ្យជួយដោះស្រាយ។ លោក សុខ ទូច បញ្ជាក់៖ «គេធ្វើហ្នឹងបានសុំពីយូណេស្កូហើយឬនៅ យើងត្រូវសិក្សាតាមហ្នឹងទៀត យើងមិនអាចធ្វើតាមរលកខ្យល់បានទេ។ ប្រសិនបើគេចម្លងដោយមិនសុំការអនុញ្ញាត ទុកឱ្យយូណេស្កូចាត់ចែង។ យើងមានរឿងជាមួយថៃច្រើនដងណាស់ហើយ។ រឿងព្រះវិហារ គេដើរប្រាប់ថាព្រះវិហារជារបស់គេ ខ្ញុំដាក់ទៅវិញ៨ចំណុច គេឆ្លើយជាមួយខ្ញុំមិនទាំងរួចផង។ ខ្មែរធ្លាប់ជាអាណាចក្រ ចុះថៃកើតនៅសម័យណា? ថៃដូរមកនៅឆ្នាំ១៩៣០ សុខោទ័យកើតក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៣ គឺកើតមិនទាន់ប្រាសាទព្រះវិហារផង ដូច្នេះអ្វីក៏ដោយយើងមានមូលដ្ឋាន។ យើងយកផ្លូវច្បាប់ កុំយកអារម្មណ៍ទៅប្រើប្រាស់»។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ថាប្រសិនបើប្រាសាទរចនាប័ទ្មអង្គរវត្ត ត្រូវបានសាងសង់នៅលើទឹកដីថៃដោយស្របច្បាប់មែន ហើយសេដ្ឋកិច្ចជាតិថៃកាន់តែរីកចម្រើន តាមរយៈទេសចរណ៍ទៅទស្សនាប្រាសាទនោះ ខ្មែរត្រូវទទួលស្គាល់ថាខ្លួនឯងសមត្ថភាពអន់។ អន់ក៏ព្រោះថា មានសម្បត្តិដ៏វិសេសជាងគេ ប៉ុន្តែបែរជាទន់ខ្សោយជាងគេ គ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងឱ្យរីកចម្រើន។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីកុំឱ្យរឿងទាំងនោះកើតឡើង លោក សុខ ទូច យល់ថាខ្មែរគ្រប់រូបទាំងមន្ត្រីរាជការ អ្នកមានអំណាច អ្នកមានទ្រព្យ រហូតដល់ប្រជាជនធម្មតា ត្រូវខំពង្រឹងខ្លួនឯង ,ត្រូវចេះខ្មាសគេ និងខ្មាសខ្លួនឯង ដោយត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លួនឯងឡើងវិញ។
«យើងត្រូវខំពង្រឹងខ្លួនឡើង កុំចេះតែច្រឡោត។ គិតទៅមើល គ្រាន់តែកូវីដមនុស្សងាប់ ក៏ទៅទិញក្ដារមឈូសពីគេដែរ ខ្មែរខ្វះក្ដាមឈូសណាស់។ យើងទិញបន្លែ ត្រីសាច់ពីគេ ម្ដេចយើងមិនតូចចិត្តផង មិនខឹងផង? យើងទៅលេងស្រុកគេ ទៅព្យាបាលស្រុកគេ ម្ដេចក៏មិនតូចចិត្តផង? នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក សុខ ទូច។
លោក សុខ ទូច ហាក់មិនសូវមានទុទ្ទិដ្ឋិនិយមខ្លាំងពេកទេ ចំពោះករណីសង្ស័យថៃគ្រោងចម្លងរចនាប័ទ្មប្រាសាទខ្មែរនោះ ព្រោះលោកជឿថា សំណង់បុរាណដែលមានអាយុកាលវែង និងជាស្នាដៃដើម មានតម្លៃជាងស្នាដៃថ្មី។ តែយ៉ាងណាលោក សុខ ទូច សង្កត់ធ្ងន់ថា ថៃដែលជាប្រទេសដែលមានការរីកចម្រើន ជាសមាជិក WTO , អង្គការយូណេស្កូ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏គួរតែគិតពិចារណាលើរឿងនេះដែរ។
ភ្ជាប់ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា គេត្រូវមានការសិក្សាផ្លូវច្បាប់ បន្ទាប់មកត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវថា បេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជាអាណាចក្ររ៉ូម៉ាំង ពីរ៉ាមីត អេហ្សីប អាណាចក្រក្រិច កំផែងចិន តើមានការចម្លងឬទេ? ប្រសិនបើមិនមានទេ តើហេតុអ្វីថៃធ្វើបែបនោះ? ប៉ុន្តែបើ បេតិកភណ្ឌពិភពលោកទាំងនោះ មានការចម្លងដែរ នោះខ្មែរត្រូវប្រៀបធៀបថាប្រាសាទថៃធ្វើនៅសតវត្សរ៍ទី២១ ហើយប្រាសាទខ្មែរសង់នៅសតវត្សរ៍ទី១២ នោះខ្មែរមានអំណាចជាង។
«សតវត្សរ៍ទី២១ហើយ ខ្មែរត្រូវពង្រឹងខ្លួនឯងឡើងវិញ តែយើងរឹង គឺយើងខ្លាំង។ សាំងហ្គាពួ ជាប្រទេសតូចតែមួយ តែល្បីលើពិភពលោក។ អ៊ីស្រាអែល ជាប្រទេសតូចជាងខ្មែរដល់ទៅ៣៧ដង តែមានគេគោរព ស្រឡាញ់ គេខ្លាច។ អារ៉ាប់ជាប្រទេសយ៉ាងធំ ប៉ុន្តែច្បាំងមិនឈ្នះអ៊ីស្រាអែលផង។ អ៊ីស្រាអែលទើបតែបង្កើតឆ្នាំ១៩៦៤ ដូច្នេះយើងកុំតូចចិត្ត តែត្រូវខំឡើងវិញ។ អ្នកណាមិនដឹងថាប្រាសាទអង្គវត្តរបស់ខ្មែរ ចង់អ្នកណាធ្វើប៉ុន្មានទៀត ក៏របស់ខ្មែរមិនបាត់បង់ដែរ សំខាន់ត្រូវសួរខ្លួនឯងថា តើខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពឬអត់»?៕
Tag: ប្រាសាទ វប្បធម៌ អង្គរវត្ត© រក្សាសិទ្ធិដោយ thmeythmey.com
-ប្រភពfb: Puy Sidet
ផ្នត់គំនិតយើងនៅជាប់នឹងជំងឺមនោគមវិជ្ជា និងជំងឺសង្គ្រាមត្រជាក់
ខ្ញុំលើកផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ក្នុងសម័យកាលនៃការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំចិន ។ ក្រោយពីលោក តេង ស៊ាវពីង ឡើងកាន់អំណាច ប្រទេសចិនចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចថ្មីទាំងស្រុង ពោលគឺផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ចឯកោនិយម Isolation មកជាសេដ្ឋកិច្ចបើកចំហរ និងរៀនគំរូសេដ្ឋកិច្ចពីលោកខាងលិច ហើយយកមកច្នៃឱ្យត្រូវនឹងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន ។ បើខ្ញុំចាំមិនភ្លេចទេ កាលនោះមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ពេលដែលកម្ពុជាស្ថិតក្នុងសម័យកាលអន្តរកាល Political Vacuums គឺកម្ពុជា មិនមានរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៅឡើយទេ ។ ពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម បានទៅពឹងពាក់ចិនឱ្យជួយបណ្តេញកងទ័ពវៀតណាម និងបន្តជួយគាំទ្រមនោគមវិជ្ជានយោបាយរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែ លោក តេង ស៊ាវពី មិនដូច ម៉ៅ សេទុង ទេ គាត់លែងខ្វល់រឿងមនោគមវិជ្ជាហើយ គាត់ចាប់ផ្តើមមកប្រកួតប្រជែងគ្នាលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចវិញ ។
តេង ស៊ាវពីង ត្រូវការដៃគូសហការរកសុី ដៃគូពង្រីកវិសាលភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ។ គាត់ចាប់ផ្តើមរាប់អានបណ្តាប្រទេសជុំវិញខ្លួន និងចាប់ផ្តើមបោះទុនវិនិយោគ និងហៅវិនិយោគិនបរទេស ឱ្យមកវិនិយោគក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ។ លោកតេង ស៊ាវពីង បានសាកល្បងគំរូសេដ្ឋកិច្ចជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់លោកបានជួយឱ្យប្រជាជនចិនស្គាល់នូវភាពមានបាន និងរួចផុតពីភាពក្រីក្ររាប់រយលាននាក់ ។
ឥឡូវនេះ យើងនិយាយពីបរិបទនយោបាយបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងផ្នត់គំនិតពលរដ្ឋ និងយុវជនខ្មែរ គឺនៅស្អប់មនោគមវិជ្ជា ម៉ៅ សេទុង ស្អប់កុម្មុយនីស្ត និយាយរួម គឺស្អប់ចិន ដែលទោះបីជាដឹងថាសម័យកាលនេះ ចិនមិនមែនចិនក្រីក្រ ដូចកាលសម័យ មៅសេទុងក៏ដោយ ។ លើសពីនោះទៅទៀត គឺពួកគាត់មិនព្រមបើកចិត្តគំនិតរៀនសូត្រអ្វីដែលថ្មីនោះទេ គឺនៅជាប់នឹងរបួសចាស់ ផ្នត់គំនិតចាស់ ជាពិសេសគឺមិនស្គាល់ សុី ជីនពីង ។ ពួកគាត់តែងតែគិតថា សុី ជីនពីង មិនខុសពី ម៉ៅ សេទុង តែតាមពិត គឺរបៀបដឹកនាំរបស់គាត់ទាំងពីរនាក់នេះ គឺខុសគ្នាស្រឡះ ។ ដ្បិតថា ស្ថិតក្រោមបក្សនយោបាយកុម្មុយនីស្តមួយដែលមានអាយុ ១០០ឆ្នាំថ្មីៗនេះ ប៉ុន្តែ ផ្លូវដើររបស់មេដឹកនាំទាំងពីរ គឺមិនដូចគ្នាទេ ។ សុី ជីនពីង និងតេង ស៊ាវពីង ជាមនុស្សប្រាកដនិយម ឬជាក់ស្តែងនិយម Pragmaticism ពួកគាត់មិនមែនជាមេដឹកនាំដែលប្រើមនោគមវិជ្ជាតែមួយផ្លូវនោះទេ ។
លោក សុី ជីនពីង តែងតែអានសៀវភៅបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ គាត់បន្តសិក្សា និងកែប្រែឥតឈប់ឈរ ជាពិេសស គឺគាត់មិនឱ្យដើរជាន់ដានចាស់ គឺចំណុចប្រឡាក់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបង្ក្រាបនៅ ធានអានមិន ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលគេនិយាយថា ចិន បច្ចុប្បន្ន គឺជាចិនកុម្មុយនីស្តដូចសម័យកាល ម៉ៅ សេទុង មានន័យថា គាត់មិនបានរៀនអ្វីដែលថ្មីឡើយ ។
ការនិយាយនេះ មិនមែនជំរុញឱ្យប្រិយមិត្តស្រឡាញ់កុម្មុយនីស្តឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងយល់ទាំងអស់គ្នា ។ រៀនសូត្រ ចេះចាប់យកឱកាស ទាញផលប្រយោជន៍ ដើរឱ្យទាន់ក្រឡាអុក នយោបាយពិភពលោក ទើបខ្មែរខ្លាំង ។
ពីក្រុមការងារ ៖ Ebook Cambodia
ប្រភពfb: Ebook Cambodia
ខ្ញុំលើកផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ក្នុងសម័យកាលនៃការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំចិន ។ ក្រោយពីលោក តេង ស៊ាវពីង ឡើងកាន់អំណាច ប្រទេសចិនចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចថ្មីទាំងស្រុង ពោលគឺផ្លាស់ប្តូរពីសេដ្ឋកិច្ចឯកោនិយម Isolation មកជាសេដ្ឋកិច្ចបើកចំហរ និងរៀនគំរូសេដ្ឋកិច្ចពីលោកខាងលិច ហើយយកមកច្នៃឱ្យត្រូវនឹងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន ។ បើខ្ញុំចាំមិនភ្លេចទេ កាលនោះមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ពេលដែលកម្ពុជាស្ថិតក្នុងសម័យកាលអន្តរកាល Political Vacuums គឺកម្ពុជា មិនមានរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៅឡើយទេ ។ ពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម បានទៅពឹងពាក់ចិនឱ្យជួយបណ្តេញកងទ័ពវៀតណាម និងបន្តជួយគាំទ្រមនោគមវិជ្ជានយោបាយរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែ លោក តេង ស៊ាវពី មិនដូច ម៉ៅ សេទុង ទេ គាត់លែងខ្វល់រឿងមនោគមវិជ្ជាហើយ គាត់ចាប់ផ្តើមមកប្រកួតប្រជែងគ្នាលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចវិញ ។
តេង ស៊ាវពីង ត្រូវការដៃគូសហការរកសុី ដៃគូពង្រីកវិសាលភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ។ គាត់ចាប់ផ្តើមរាប់អានបណ្តាប្រទេសជុំវិញខ្លួន និងចាប់ផ្តើមបោះទុនវិនិយោគ និងហៅវិនិយោគិនបរទេស ឱ្យមកវិនិយោគក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ។ លោកតេង ស៊ាវពីង បានសាកល្បងគំរូសេដ្ឋកិច្ចជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់លោកបានជួយឱ្យប្រជាជនចិនស្គាល់នូវភាពមានបាន និងរួចផុតពីភាពក្រីក្ររាប់រយលាននាក់ ។
ឥឡូវនេះ យើងនិយាយពីបរិបទនយោបាយបច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងផ្នត់គំនិតពលរដ្ឋ និងយុវជនខ្មែរ គឺនៅស្អប់មនោគមវិជ្ជា ម៉ៅ សេទុង ស្អប់កុម្មុយនីស្ត និយាយរួម គឺស្អប់ចិន ដែលទោះបីជាដឹងថាសម័យកាលនេះ ចិនមិនមែនចិនក្រីក្រ ដូចកាលសម័យ មៅសេទុងក៏ដោយ ។ លើសពីនោះទៅទៀត គឺពួកគាត់មិនព្រមបើកចិត្តគំនិតរៀនសូត្រអ្វីដែលថ្មីនោះទេ គឺនៅជាប់នឹងរបួសចាស់ ផ្នត់គំនិតចាស់ ជាពិសេសគឺមិនស្គាល់ សុី ជីនពីង ។ ពួកគាត់តែងតែគិតថា សុី ជីនពីង មិនខុសពី ម៉ៅ សេទុង តែតាមពិត គឺរបៀបដឹកនាំរបស់គាត់ទាំងពីរនាក់នេះ គឺខុសគ្នាស្រឡះ ។ ដ្បិតថា ស្ថិតក្រោមបក្សនយោបាយកុម្មុយនីស្តមួយដែលមានអាយុ ១០០ឆ្នាំថ្មីៗនេះ ប៉ុន្តែ ផ្លូវដើររបស់មេដឹកនាំទាំងពីរ គឺមិនដូចគ្នាទេ ។ សុី ជីនពីង និងតេង ស៊ាវពីង ជាមនុស្សប្រាកដនិយម ឬជាក់ស្តែងនិយម Pragmaticism ពួកគាត់មិនមែនជាមេដឹកនាំដែលប្រើមនោគមវិជ្ជាតែមួយផ្លូវនោះទេ ។
លោក សុី ជីនពីង តែងតែអានសៀវភៅបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ គាត់បន្តសិក្សា និងកែប្រែឥតឈប់ឈរ ជាពិេសស គឺគាត់មិនឱ្យដើរជាន់ដានចាស់ គឺចំណុចប្រឡាក់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបង្ក្រាបនៅ ធានអានមិន ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលគេនិយាយថា ចិន បច្ចុប្បន្ន គឺជាចិនកុម្មុយនីស្តដូចសម័យកាល ម៉ៅ សេទុង មានន័យថា គាត់មិនបានរៀនអ្វីដែលថ្មីឡើយ ។
ការនិយាយនេះ មិនមែនជំរុញឱ្យប្រិយមិត្តស្រឡាញ់កុម្មុយនីស្តឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងយល់ទាំងអស់គ្នា ។ រៀនសូត្រ ចេះចាប់យកឱកាស ទាញផលប្រយោជន៍ ដើរឱ្យទាន់ក្រឡាអុក នយោបាយពិភពលោក ទើបខ្មែរខ្លាំង ។
ពីក្រុមការងារ ៖ Ebook Cambodia
ប្រភពfb: Ebook Cambodia
👍1
នារីអនាថារអ៊ូពីជីវិតប្រាប់សេដ្ឋី មានអីសេដ្ឋីដាក់ឲ្យមួយឃ្លាមានតម្លៃជាងមាសទៅទៀត
អនាថាដើរបណ្ដើររអ៊ូបណ្ដើរ
“ពុកម៉ែមិនដែលឲ្យអីខ្ញុំទេ ជីវិតស្អីក៏គ្មាន ផ្ទះក៏គ្មាននៅ បាយក៏គ្មានហូប ការងារក៏គ្មានធ្វើ ហេតុអីបានខ្ញុំកើតមកសំណាងអាក្រក់ខុសគេម្ល៉េះ?”
សេដ្ឋី៖ “ឥលូវអីចេះចុះ លក់ដៃឲ្យខ្ញុំ ខ្ញុំឲ្យម្ខាង ២០លាន”
ជនអនាថា៖ “ឆ្កួតទេហ្អី មានលុយហើយអត់មានដៃ ទៅធ្វើអីកើត?”
សេដ្ឋី៖ “ជើងក៏បាន ខ្ញុំឲ្យដូចគ្នា ម្ខាង ២០លាន”
ជនអនាថា៖ “កាន់តែឆ្កួតហើយលោក មានលុយហើយអត់មានជើង ចង់ទៅណាមកណាម៉េចនឹងកើត?”
សេដ្ឋី៖ “កែវភ្នែកក៏បាន ខ្ញុំឲ្យម្ខាង ២០លានដូចគ្នា”
ជនអនាថា៖ “អ្ហើយ ស្អីក៏មិនលក់ដែរ អវយវៈជាប់ខ្លួនបើខ្វះខាតណាមួយទៅឲ្យរស់នៅយ៉ាងម៉េច”
សេដ្ឋី៖ “ស្អីក៏មិនលក់ៗ ហើយឯងមកនិយាយថាម៉ែឪមិនដែលឲ្យអី? បើឯងលក់គ្រប់យ៉ាងជាប់ខ្លួនរបស់ឯងនេះ គឺបានរាប់រយលាន។ អ្នកខ្លះគេមានតិចជាងឯងទៅទៀត តែខ្លួនឯងនេះហើយដែលមិនចេះយករបស់ដែលខ្លួនមាន មកប្រើជាប្រយោជន៍ មានដៃមិនចេះធ្វើការ មានជើងមិនចេះឈានទៅមុខ មានខួរក្បាលមិនចេះគិត។ ជីវិតឯងគ្មានអ្វីសោះក៏ដោយសារឯងខ្លួនឯង កុំទៅបន្ទោសឪពុកម្ដាយ ចង់បន្ទោសគឺត្រូវបន្ទោសខ្លួនឯង!
ប្រភព fb: អត់ធ្មត់-Patience
អនាថាដើរបណ្ដើររអ៊ូបណ្ដើរ
“ពុកម៉ែមិនដែលឲ្យអីខ្ញុំទេ ជីវិតស្អីក៏គ្មាន ផ្ទះក៏គ្មាននៅ បាយក៏គ្មានហូប ការងារក៏គ្មានធ្វើ ហេតុអីបានខ្ញុំកើតមកសំណាងអាក្រក់ខុសគេម្ល៉េះ?”
សេដ្ឋី៖ “ឥលូវអីចេះចុះ លក់ដៃឲ្យខ្ញុំ ខ្ញុំឲ្យម្ខាង ២០លាន”
ជនអនាថា៖ “ឆ្កួតទេហ្អី មានលុយហើយអត់មានដៃ ទៅធ្វើអីកើត?”
សេដ្ឋី៖ “ជើងក៏បាន ខ្ញុំឲ្យដូចគ្នា ម្ខាង ២០លាន”
ជនអនាថា៖ “កាន់តែឆ្កួតហើយលោក មានលុយហើយអត់មានជើង ចង់ទៅណាមកណាម៉េចនឹងកើត?”
សេដ្ឋី៖ “កែវភ្នែកក៏បាន ខ្ញុំឲ្យម្ខាង ២០លានដូចគ្នា”
ជនអនាថា៖ “អ្ហើយ ស្អីក៏មិនលក់ដែរ អវយវៈជាប់ខ្លួនបើខ្វះខាតណាមួយទៅឲ្យរស់នៅយ៉ាងម៉េច”
សេដ្ឋី៖ “ស្អីក៏មិនលក់ៗ ហើយឯងមកនិយាយថាម៉ែឪមិនដែលឲ្យអី? បើឯងលក់គ្រប់យ៉ាងជាប់ខ្លួនរបស់ឯងនេះ គឺបានរាប់រយលាន។ អ្នកខ្លះគេមានតិចជាងឯងទៅទៀត តែខ្លួនឯងនេះហើយដែលមិនចេះយករបស់ដែលខ្លួនមាន មកប្រើជាប្រយោជន៍ មានដៃមិនចេះធ្វើការ មានជើងមិនចេះឈានទៅមុខ មានខួរក្បាលមិនចេះគិត។ ជីវិតឯងគ្មានអ្វីសោះក៏ដោយសារឯងខ្លួនឯង កុំទៅបន្ទោសឪពុកម្ដាយ ចង់បន្ទោសគឺត្រូវបន្ទោសខ្លួនឯង!
ប្រភព fb: អត់ធ្មត់-Patience
វិធីសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុតក្នុងការបំផ្លាញប្រជាជាតិមួយ គឺជាដំបូងត្រូវធ្វើឱ្យមនុស្សក្នុងសង្គមនោះលែងស្គាល់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសង្គម។ សាបព្រោះគំនិតអវិជ្ជមាន បង្រៀនមនុស្សក្នុងសង្គម កុំឱ្យតម្លៃភាពស្មោះត្រង់ ពង្វក់គំនិតគ្រប់រូបភាព និងបំភាន់ បិទបាំងការពិត
កុំឱ្យប្រជាជនមានការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រពិតរបស់ខ្លួន។
ដោយ ទស្សនវិជ្ជា
កុំឱ្យប្រជាជនមានការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រពិតរបស់ខ្លួន។
ដោយ ទស្សនវិជ្ជា
អ្នកនិពន្ធជនជាតិអាមេរិកម្នាក់បានសរសេររៀបរាប់អំពីជន
ជាតិខ្មែរ ក្នុងទឹកដីខ្មែរ ក្នុងរបបអាណានិគមបារាំង ដែល
បានចេញផ្សាយនូវឆ្នាំ១៩៣៧ ដែលមានខ្លឹមសារថា៖
"មើលទៅឃើញថាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ នៅក្នុងសម័យ
អតីតកាលរបស់ពូជសាសន៍ខ្មែរ គឺជាសម័យកាលដ៏រុងរឿង
ថ្កើងថ្កាន ជាពូជសាសន៍មួយដ៏ខ្លាំងរហូតដល់អាចសាងសង់
ប្រាសាទអង្គរវត្តបាន។ បច្ចុប្បន្នកាលគឺជាស្ថានការណ៍មួយ
ចម្លែកពូជសាសន៍នេះគ្មានខ្វល់អ្វីទេ និងរំភើយមែនទែន
ហើយតទៅអនាគតពូជសាសន៍នេះអាចនិងរលាយសូន្យ
សុងតែម្តង។គាត់បានបន្តទៀតថា ខ្មែរនិងមិនអាចខ្លាំងដូច
ដូនតាសម័យអង្គររបស់ខ្លួនបានឡើយនូវក្នងវិស័យ
សិល្បៈ នយោបាយ និងពុទ្ធចក្រ ខ្មែរអាចនិងរលាយផុត
ពូជនូវចំពោះមុខនៃការហូរចូលយ៉ាងគក្រឹកគក្រេងពីសំ
ណាក់ជនជាតិយួនអាណាម។ មិនខុសទេព្រោះនូវសម័យ
កាលនោះបារាំងបានផ្តល់តម្លៃឲ្យជនជាតិយួន ច្រើនជាង
ជនជាតិខ្មែរដែលជាម្ចាស់ស្រុក ដោយសារតែនយោបាយ
រើសអើងរបស់បារាំងដែលថា ជនជាតិយួនឧស្សាហ៍ហើយ
ឆ្លាត ឯជនជាតិខ្មែរ ល្ងង់ហើយខ្ជិល រហូតដល់មានប្រើ
ប្រាស់ពាក្យសម្តីលេងសើចថា "ជនជាតិយួនខិតខំប្រឹង
ប្រែងធ្វើការដាំស្រូវឲ្យដុះ ជនជាតិខ្មែរអង្គុយសម្លឹងមើល
ស្រូវដុះ ជនជាតិឡាវដេករំភើយស្តាប់ស្រូវដុះ។
ជាតិខ្មែរ ក្នុងទឹកដីខ្មែរ ក្នុងរបបអាណានិគមបារាំង ដែល
បានចេញផ្សាយនូវឆ្នាំ១៩៣៧ ដែលមានខ្លឹមសារថា៖
"មើលទៅឃើញថាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ នៅក្នុងសម័យ
អតីតកាលរបស់ពូជសាសន៍ខ្មែរ គឺជាសម័យកាលដ៏រុងរឿង
ថ្កើងថ្កាន ជាពូជសាសន៍មួយដ៏ខ្លាំងរហូតដល់អាចសាងសង់
ប្រាសាទអង្គរវត្តបាន។ បច្ចុប្បន្នកាលគឺជាស្ថានការណ៍មួយ
ចម្លែកពូជសាសន៍នេះគ្មានខ្វល់អ្វីទេ និងរំភើយមែនទែន
ហើយតទៅអនាគតពូជសាសន៍នេះអាចនិងរលាយសូន្យ
សុងតែម្តង។គាត់បានបន្តទៀតថា ខ្មែរនិងមិនអាចខ្លាំងដូច
ដូនតាសម័យអង្គររបស់ខ្លួនបានឡើយនូវក្នងវិស័យ
សិល្បៈ នយោបាយ និងពុទ្ធចក្រ ខ្មែរអាចនិងរលាយផុត
ពូជនូវចំពោះមុខនៃការហូរចូលយ៉ាងគក្រឹកគក្រេងពីសំ
ណាក់ជនជាតិយួនអាណាម។ មិនខុសទេព្រោះនូវសម័យ
កាលនោះបារាំងបានផ្តល់តម្លៃឲ្យជនជាតិយួន ច្រើនជាង
ជនជាតិខ្មែរដែលជាម្ចាស់ស្រុក ដោយសារតែនយោបាយ
រើសអើងរបស់បារាំងដែលថា ជនជាតិយួនឧស្សាហ៍ហើយ
ឆ្លាត ឯជនជាតិខ្មែរ ល្ងង់ហើយខ្ជិល រហូតដល់មានប្រើ
ប្រាស់ពាក្យសម្តីលេងសើចថា "ជនជាតិយួនខិតខំប្រឹង
ប្រែងធ្វើការដាំស្រូវឲ្យដុះ ជនជាតិខ្មែរអង្គុយសម្លឹងមើល
ស្រូវដុះ ជនជាតិឡាវដេករំភើយស្តាប់ស្រូវដុះ។
👍1
មេដឹកនាំសង្ហបុរី លីខ្វាន់យូ បានពោលថា វប្បធម៌គឺជា
ជោគវាសនា"វប្បធម៌នូវក្នុងសង្គមបែបណា វានិងកំណត់ពី
ជោគវាសនាប្រទេសជាតិបែបនោះ"។
ដូចពាក្យខ្មែរយើងមួយឃ្លារពោលដែរថា"វប្បធម៌រលត់
ជាតិរលាយ វប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិនិងថ្កើងថ្កាន"។
ប្រភពfb :ទស្សនះវិជ្ជា
ជោគវាសនា"វប្បធម៌នូវក្នុងសង្គមបែបណា វានិងកំណត់ពី
ជោគវាសនាប្រទេសជាតិបែបនោះ"។
ដូចពាក្យខ្មែរយើងមួយឃ្លារពោលដែរថា"វប្បធម៌រលត់
ជាតិរលាយ វប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិនិងថ្កើងថ្កាន"។
ប្រភពfb :ទស្សនះវិជ្ជា
អ្នកចម្រៀង តួសម្ដែង នៅស្រុកខ្មែរមួយចំនួន (គេហៅតារា) កំពុងបញ្ចេញសកម្មភាពអួតកាន់បារី កាន់ដបស្រា លេីបណ្តាញសង្គមដោយគ្មានសុជីវធម៌ និង សីលធម៌ ដែលមិនមែនជាករណីផ្សព្វផ្សាយផលិតផល ។ ចំណែកអ្នកគាំទ្រពួកគេដែលជាមនុស្សវ័យក្មេងបានគាំទ្រនូវភាពអស្ចារ្យរបស់តារារបស់ខ្លួន និង សសេីរផងដែរ ដោយចែកចាយបន្ត និង សសេីរនូវសម្រស់នៅពេលកាន់បារី ឬ ដបស្រា។ ក្នុងនាមពួកគេជាមនុស្សល្បីក្នុងចំណោមក្មេងសេរីពួកគេ បានបំផុសគំនិតឱ្យជក់បារី និង ផឹកស្រា តាមរយៈ បណ្តាញសង្គម ។ ខណៈ តារាល្បីៗ លំដាប់អន្តរជាតិដូចជា តារាចិន តារាកូរ៉េ ខាងត្បូង ទោះបីពួកគេចេះជក់បារី ឬ ផឹកស្រា តែពួកគេមិនដែលបង្ហាញរបស់ទាំងពីរនេះនៅលេីបណ្តាញសង្គមផ្ទាល់ខ្លួនឡេីយ លេីកលែងករណីផ្សព្វផ្សាយ ។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន តារាចិនម្នាក់ជក់បារី ស្ងប់ស្ងាត់ នៅទីសាធារណ: តែត្រូវបានគេលួចថតបង្ហោះ ហេីយបន្ទាប់មកអ្នកគាំទ្រគេរិះគន់ពេញបណ្តាញសង្គម និង ក្រុមហ៊ុន ធំៗបានផ្តាច់កុងត្រាជាមួយតារាម្នាក់នោះភ្លាមៗ។ ចំណែកស្រុកយេីង មិនមែនគេលួចថតទេ តែអ្នកទាំងអស់នឹងថតខ្លួនឯង បង្ហោះខ្លួនឯង ក្នុងចេតនារបស់ខ្លួន។
ក្នុងនាមជាមនុស្សដែលមានគាំទ្រច្រេីន គួរតែធ្វេីអ្វីដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គម និង ចែកចាយ នូវអ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់អ្នកគាំទ្រ ។ ហេីយអ្នកគាំទ្រក៏ដូចគ្នា កុំការពារនូវមនុស្សចោរម្សៀតទាំងអស់នេះដែលបានធ្វេីខុស ។
តេីអ្នកដឹងទេមានមនុស្សជាច្រេីនបានស្លាប់ និង កំពុងសំរាកនៅមន្ទីពេទ្យព្យាបាលជម្ងឺធ្ងន់ធ្ងរដែលបណ្តាលមកពីការជក់បារី និង ផឹកស្រា ហេីយក៏មនុស្សជាច្រេីនទៀតកំពុងសន្សំជម្ងឺ បាត់បង់ចំណូល របស់ខ្លូន បន្សល់ នូវបញ្ហាជាច្រេីន តាមរយ:របស់ទាំងពីរនេះ ។
ប្រភពfb : Re-idea
ក្នុងនាមជាមនុស្សដែលមានគាំទ្រច្រេីន គួរតែធ្វេីអ្វីដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គម និង ចែកចាយ នូវអ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់អ្នកគាំទ្រ ។ ហេីយអ្នកគាំទ្រក៏ដូចគ្នា កុំការពារនូវមនុស្សចោរម្សៀតទាំងអស់នេះដែលបានធ្វេីខុស ។
តេីអ្នកដឹងទេមានមនុស្សជាច្រេីនបានស្លាប់ និង កំពុងសំរាកនៅមន្ទីពេទ្យព្យាបាលជម្ងឺធ្ងន់ធ្ងរដែលបណ្តាលមកពីការជក់បារី និង ផឹកស្រា ហេីយក៏មនុស្សជាច្រេីនទៀតកំពុងសន្សំជម្ងឺ បាត់បង់ចំណូល របស់ខ្លូន បន្សល់ នូវបញ្ហាជាច្រេីន តាមរយ:របស់ទាំងពីរនេះ ។
ប្រភពfb : Re-idea
ជំងឺសង្គម!
ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនៃសង្គមជាតិមួយនេះ បានវិវត្ត ឆ្លងរីករាលដាលរហូតក្លាយទៅជាមហារីកដែលពិបាកព្យាបាលបំផុត។ វាផ្ដើមចេញមកពីកោសិកាចង្រៃមួយក្បាលៗតូចៗដែលផ្ដុំផ្គុំគ្នាជាចង្កោម ហើយចង្កោមមេរោគចង្រៃឧត្បាតនោះបានវាយប្រហារសន្ធប់ទៅលើកោសិកាល្អៗផ្សេងទៀតដែលនៅសេសសល់ឲ្យខូចខាតខ្ទេចខ្ទីអស់គ្មានសល់នៅទីបំផុត។
ក្មេងៗស្រករក្រោយដែលទទួលការអប់រំពីមជ្ឈដ្ឋានដ៏អាក្រក់ជុំវិញខ្លួន ទាំងសាលារៀនដែលពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ កន្លែងធ្វើការដែលគ្មានសីលធម៌ការងារ ផ្ទះសម្បែងដែលម្ង៉ៃៗឮសូរតែសំឡេងជេរបញ្ចោរឈ្លោះប្រកែក ទីសាធារណៈនានាដែលពោរពេញដោយគ្រឿងស្រវឹងជោគជាំ សូម្បីតែរោងបុណ្យសព....។ល។ បានជ្រួតជ្រាបយ៉ាងពេញបន្ទុកក្នុងខួរក្បាល បេះដូងថ្លើមប្រម៉ាត់ ឥរិយាបថរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ របស់ក្មេងទាំងនោះអស់ទៅហើយ។
ក្នុងបណ្ដាញសង្គមអេឡិចត្រូនិច ជាពិសេសហ្វេសប៊ុគ ពួកគេចែកចាយគ្នានូវរឿងចោលម្សៀតឥតបានការរាប់មិនអស់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ទំព័ររំលែកចំណេះដឹងរបស់បណ្ដាអ្នកប្រាជ្ញ ត្រូវបានពួកគេព្រងើយកន្តើយ ហើយងាកទៅត្រេកត្រអាលយ៉ាងវីវក់ជាមួយនឹងរូបភាពមនុស្សស្រីឥតកេរ្ដិ៍ខ្មាសមួយចំនួនដែលនិយមថតរូបបង្អួតប្រដាប់ប្រដាក្នុងអាវទ្រនាប់និងខោស្ល៊ីបសម្រាប់កំដរអារម្មណ៍តណ្ហារបស់ពពួកប្រុសល្មោភកាមដែលរស់ក្នុងសង្គមឋានកណ្ដាលនឹងគេនឹងឯងដោយពាំនាំនូវការបន្ថែមទម្ងន់ផែនដីនេះ យ៉ាងគួរឲ្យសោកស្ដាយ។
ថ្ងៃឆ្លងខួបកំណើតរបស់ក្មេងអស់ទាំងនោះ គ្មានអ្វីក្រៅពីស្រា ខារ៉ាអូខេ ភ្លើងអំពូលរាត្រីតាមបាតាមបនក្លឹបឌីស្កូនានា ជាមួយនឹងការតុបតែងខ្លួនខើចលើលេចក្រោមយ៉ាងគួរឲ្យខ្ពើមរអើម។ វត្តអារ៉ាមទូទាំងប្រទេស មានតែមនុស្សចាស់ៗ ហើយក៏មិនច្រើនប៉ុន្មាន។ នារីក្មេងណាដែលស្លៀកសំពត់បត់ អាវដៃវែង ត្រូវបានគេកេះគ្នាសើចពេបមាត់ ក្នុងន័យចំអកឡកឡាយ ថាជាជនក្រៅវណ្ណៈទំនើប ឬ អ្នកស្រែ។ យុវវ័យរូបណាដែលគ្មានសង្សា ឬប្រុសស្នេហ៍ស្រីស្នេហ៍ រាប់ថាជាមនុស្សខ្ទើយ ជាមនុស្សអន់ មិនគួរឲ្យចូលចិត្តទៅវិញ។ ពេលខ្លះ នៅតាមទីប្រជុំជន ស្រីក្មេងៗ ជជែកគ្នាពីបញ្ហាផ្លូវភេទពួកគេ ដោយមិនអៀនខ្មាសអ្នកអង្គុយឬឈរក្បែរខាងសោះឡើយ។
នៅតាមហាងកាហ្វេទំនើបៗនានាក្នុងទីក្រុង ក្រៅពីឃើញអ្នកជំនួញវ័យកណ្ដាល ក៏មានក្មេងៗសិស្សសាលាក្នុងឯកសណ្ឋានខៀវ ស ស្រីប្រុស ពពាក់ពពូនគ្នា ចូលមកអង្គុយឆែកអ៊ីនធើណិត តែមិនមែនជាការស្រាវជ្រាវមេរៀនឡើយ។
ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ការផ្សាយពត៌មានជ្រើសរើសបុគ្គលិកលក់អនឡាញកាន់តែសម្បូរបែប គេផ្សាយថា "មិនត្រូវការបទពិសោធន៍ មិនត្រូវការចំណេះដឹង ត្រឹមតែចេះលេងហ្វេសប៊ុគ ក៏អាចរកលុយបាន"។ ក្មេងៗចាប់ផ្ដើមបោះបង់សាលារៀនចោល ងាកទៅសំកុកពីមុខកុំព្យូទ័រ ដើម្បីចាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃចែករំលែករឿងផ្ដេសផ្ដាសអាក្រក់ៗចូលក្នុងអ៊ិនធើណិតដើម្បីបញ្ឆោតអ្នកទស្សនា គោលដៅរកប្រាក់ពីតំណភ្ជាប់បញ្ឆោតនោះ។ នៅស្រុកខ្មែរ មិនសូវមាន អ្នកលក់អនឡាញ ផ្សាយលើកទឹកចិត្តអំពីសៀវភៅសិក្សាទេ ប៉ុន្តែហូរហៀទៅដោយម៉ូតសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងអលង្កា និងគ្រឿងសម្អាងគ្រប់ប្រភេទ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនូវសំណេរដ៏ពោរពេញដោយកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនិងវេយ្យាករណ៍។ ពេលខ្លះ ពួកគេមិនត្រឹមតែមិនទទួលយកការឈឺឆ្អាល កែលម្អកំហុសទាំងនោះទេ គេថែមទាំងជេរបញ្ចោរអ្នកដែលជាគ្រូនោះទៀតផង ព្រោះវារំខានអារម្មណ៍៍រកស៊ីរបស់គេ។
យ៉ាងណាមិញ វាក៏បូករួមផងដែរពីការមិនសូវអើពើរបស់រដ្ឋាភិបាលមកលើអនាគតក្មេងៗនៅកម្ពុជាជំនាន់នេះ។ និយាយរួម មេដឹកនាំជាមនុស្សដែលមិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីក្លាយជានិមិត្តរូបក្នុងដួងចិត្តសាធារណជនផង តើធ្វើម្ដេចនឹងអាចតម្រង់ទិសកូនចៅឲ្យដើរលើគន្លងត្រឹមត្រូវដ៏ឥតខ្ចោះមួយបាន? វាពិបាកណាស់!
អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត ដែលរស់នៅធំធាត់ និងមានបញ្ញា មនសិកា សម្បជញៈពីកំណើតស្រាប់ មិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឡើយ ពួកគេត្រូវរស់នៅដោយលាក់លៀមសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។ ពេលខ្លះសុខចិត្តហៃអើ ជាមួយនឹងជនទុច្ចរិត ដើម្បីបានលាភសក្ការៈបន្តិចបន្តួចផ្ចុងផ្ដើមជីវិតរស់ក្នុងសង្គមដ៏ថោកទាបនេះ។
ខ្ញុំនិយាយតាមត្រង់ចុះ! ខ្ញុំមានមោទកភាពណាស់ដែលកើតមកជាខ្មែរ តែខ្ញុំមិនចូលចិត្តរស់នៅក្នុងសង្គមខ្មែរក្រោមរបបដឹកនាំផ្ដាច់ការរបស់មនុស្សម្នាក់នោះទេ វាធ្វើឲ្យតម្លៃរបស់ខ្ញុំអន់ថយ ថោកទាប នៅលើដងវិថីនៃប្រទេសជឿនលឿនដែលខ្ញុំធ្លាប់បានទៅដល់។
សូមចូលរួមកែប្រែសង្គមខ្មៅងងឹតមួយនេះ ដោយចាប់ផ្ដើមពីយើងខ្លួនឯង! តោះទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ហើយរើសមេដឹកនាំណាដែលល្អប្រសើរជាងនេះ!
ដោយ៖ ដានីញែល_ស្ម៊ីតហ៍
ប្រភពfacebook: សៀវភៅជីវិត
ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនៃសង្គមជាតិមួយនេះ បានវិវត្ត ឆ្លងរីករាលដាលរហូតក្លាយទៅជាមហារីកដែលពិបាកព្យាបាលបំផុត។ វាផ្ដើមចេញមកពីកោសិកាចង្រៃមួយក្បាលៗតូចៗដែលផ្ដុំផ្គុំគ្នាជាចង្កោម ហើយចង្កោមមេរោគចង្រៃឧត្បាតនោះបានវាយប្រហារសន្ធប់ទៅលើកោសិកាល្អៗផ្សេងទៀតដែលនៅសេសសល់ឲ្យខូចខាតខ្ទេចខ្ទីអស់គ្មានសល់នៅទីបំផុត។
ក្មេងៗស្រករក្រោយដែលទទួលការអប់រំពីមជ្ឈដ្ឋានដ៏អាក្រក់ជុំវិញខ្លួន ទាំងសាលារៀនដែលពោរពេញដោយអំពើពុករលួយ កន្លែងធ្វើការដែលគ្មានសីលធម៌ការងារ ផ្ទះសម្បែងដែលម្ង៉ៃៗឮសូរតែសំឡេងជេរបញ្ចោរឈ្លោះប្រកែក ទីសាធារណៈនានាដែលពោរពេញដោយគ្រឿងស្រវឹងជោគជាំ សូម្បីតែរោងបុណ្យសព....។ល។ បានជ្រួតជ្រាបយ៉ាងពេញបន្ទុកក្នុងខួរក្បាល បេះដូងថ្លើមប្រម៉ាត់ ឥរិយាបថរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ របស់ក្មេងទាំងនោះអស់ទៅហើយ។
ក្នុងបណ្ដាញសង្គមអេឡិចត្រូនិច ជាពិសេសហ្វេសប៊ុគ ពួកគេចែកចាយគ្នានូវរឿងចោលម្សៀតឥតបានការរាប់មិនអស់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ទំព័ររំលែកចំណេះដឹងរបស់បណ្ដាអ្នកប្រាជ្ញ ត្រូវបានពួកគេព្រងើយកន្តើយ ហើយងាកទៅត្រេកត្រអាលយ៉ាងវីវក់ជាមួយនឹងរូបភាពមនុស្សស្រីឥតកេរ្ដិ៍ខ្មាសមួយចំនួនដែលនិយមថតរូបបង្អួតប្រដាប់ប្រដាក្នុងអាវទ្រនាប់និងខោស្ល៊ីបសម្រាប់កំដរអារម្មណ៍តណ្ហារបស់ពពួកប្រុសល្មោភកាមដែលរស់ក្នុងសង្គមឋានកណ្ដាលនឹងគេនឹងឯងដោយពាំនាំនូវការបន្ថែមទម្ងន់ផែនដីនេះ យ៉ាងគួរឲ្យសោកស្ដាយ។
ថ្ងៃឆ្លងខួបកំណើតរបស់ក្មេងអស់ទាំងនោះ គ្មានអ្វីក្រៅពីស្រា ខារ៉ាអូខេ ភ្លើងអំពូលរាត្រីតាមបាតាមបនក្លឹបឌីស្កូនានា ជាមួយនឹងការតុបតែងខ្លួនខើចលើលេចក្រោមយ៉ាងគួរឲ្យខ្ពើមរអើម។ វត្តអារ៉ាមទូទាំងប្រទេស មានតែមនុស្សចាស់ៗ ហើយក៏មិនច្រើនប៉ុន្មាន។ នារីក្មេងណាដែលស្លៀកសំពត់បត់ អាវដៃវែង ត្រូវបានគេកេះគ្នាសើចពេបមាត់ ក្នុងន័យចំអកឡកឡាយ ថាជាជនក្រៅវណ្ណៈទំនើប ឬ អ្នកស្រែ។ យុវវ័យរូបណាដែលគ្មានសង្សា ឬប្រុសស្នេហ៍ស្រីស្នេហ៍ រាប់ថាជាមនុស្សខ្ទើយ ជាមនុស្សអន់ មិនគួរឲ្យចូលចិត្តទៅវិញ។ ពេលខ្លះ នៅតាមទីប្រជុំជន ស្រីក្មេងៗ ជជែកគ្នាពីបញ្ហាផ្លូវភេទពួកគេ ដោយមិនអៀនខ្មាសអ្នកអង្គុយឬឈរក្បែរខាងសោះឡើយ។
នៅតាមហាងកាហ្វេទំនើបៗនានាក្នុងទីក្រុង ក្រៅពីឃើញអ្នកជំនួញវ័យកណ្ដាល ក៏មានក្មេងៗសិស្សសាលាក្នុងឯកសណ្ឋានខៀវ ស ស្រីប្រុស ពពាក់ពពូនគ្នា ចូលមកអង្គុយឆែកអ៊ីនធើណិត តែមិនមែនជាការស្រាវជ្រាវមេរៀនឡើយ។
ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ការផ្សាយពត៌មានជ្រើសរើសបុគ្គលិកលក់អនឡាញកាន់តែសម្បូរបែប គេផ្សាយថា "មិនត្រូវការបទពិសោធន៍ មិនត្រូវការចំណេះដឹង ត្រឹមតែចេះលេងហ្វេសប៊ុគ ក៏អាចរកលុយបាន"។ ក្មេងៗចាប់ផ្ដើមបោះបង់សាលារៀនចោល ងាកទៅសំកុកពីមុខកុំព្យូទ័រ ដើម្បីចាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃចែករំលែករឿងផ្ដេសផ្ដាសអាក្រក់ៗចូលក្នុងអ៊ិនធើណិតដើម្បីបញ្ឆោតអ្នកទស្សនា គោលដៅរកប្រាក់ពីតំណភ្ជាប់បញ្ឆោតនោះ។ នៅស្រុកខ្មែរ មិនសូវមាន អ្នកលក់អនឡាញ ផ្សាយលើកទឹកចិត្តអំពីសៀវភៅសិក្សាទេ ប៉ុន្តែហូរហៀទៅដោយម៉ូតសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងអលង្កា និងគ្រឿងសម្អាងគ្រប់ប្រភេទ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនូវសំណេរដ៏ពោរពេញដោយកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនិងវេយ្យាករណ៍។ ពេលខ្លះ ពួកគេមិនត្រឹមតែមិនទទួលយកការឈឺឆ្អាល កែលម្អកំហុសទាំងនោះទេ គេថែមទាំងជេរបញ្ចោរអ្នកដែលជាគ្រូនោះទៀតផង ព្រោះវារំខានអារម្មណ៍៍រកស៊ីរបស់គេ។
យ៉ាងណាមិញ វាក៏បូករួមផងដែរពីការមិនសូវអើពើរបស់រដ្ឋាភិបាលមកលើអនាគតក្មេងៗនៅកម្ពុជាជំនាន់នេះ។ និយាយរួម មេដឹកនាំជាមនុស្សដែលមិនមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីក្លាយជានិមិត្តរូបក្នុងដួងចិត្តសាធារណជនផង តើធ្វើម្ដេចនឹងអាចតម្រង់ទិសកូនចៅឲ្យដើរលើគន្លងត្រឹមត្រូវដ៏ឥតខ្ចោះមួយបាន? វាពិបាកណាស់!
អ្នកប្រាជ្ញ បណ្ឌិត ដែលរស់នៅធំធាត់ និងមានបញ្ញា មនសិកា សម្បជញៈពីកំណើតស្រាប់ មិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឡើយ ពួកគេត្រូវរស់នៅដោយលាក់លៀមសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។ ពេលខ្លះសុខចិត្តហៃអើ ជាមួយនឹងជនទុច្ចរិត ដើម្បីបានលាភសក្ការៈបន្តិចបន្តួចផ្ចុងផ្ដើមជីវិតរស់ក្នុងសង្គមដ៏ថោកទាបនេះ។
ខ្ញុំនិយាយតាមត្រង់ចុះ! ខ្ញុំមានមោទកភាពណាស់ដែលកើតមកជាខ្មែរ តែខ្ញុំមិនចូលចិត្តរស់នៅក្នុងសង្គមខ្មែរក្រោមរបបដឹកនាំផ្ដាច់ការរបស់មនុស្សម្នាក់នោះទេ វាធ្វើឲ្យតម្លៃរបស់ខ្ញុំអន់ថយ ថោកទាប នៅលើដងវិថីនៃប្រទេសជឿនលឿនដែលខ្ញុំធ្លាប់បានទៅដល់។
សូមចូលរួមកែប្រែសង្គមខ្មៅងងឹតមួយនេះ ដោយចាប់ផ្ដើមពីយើងខ្លួនឯង! តោះទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ហើយរើសមេដឹកនាំណាដែលល្អប្រសើរជាងនេះ!
ដោយ៖ ដានីញែល_ស្ម៊ីតហ៍
ប្រភពfacebook: សៀវភៅជីវិត
អត្ថបទនេះ គឺចម្លងចេញពីក្នុងហ្វេសប៊ុកអានដើម្បីយកចំណេះដឹង📖❤️
នេះជារឿងដែលខ្ញុំអានម្តងហើយម្តងទៀត ហើយខ្ញុំឆ្ងល់ថាហេតុអ្វី ជន ជាតិ មួយ ក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ (១៩៦៨ - ១៩៨៨) អាចលះបង់ ផល ប្រយោជន៍ ផ្ទាល់ ខ្លួន ការ កំសាន្ត និងភាព អាត្មានិយម របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដើម្បី រួម គ្នា ក សាង វិបុលភាព? សូម្បីតែនៅលើទូរទស្សន៍ក៏ មាន តែ កម្មវិធី បង្រៀន ពី ការ រក ស៊ី និង ធ្វើ ជាមនុស្សប៉ុណ្ណោះមិនមានច្រៀងរាំនោះទេ។ ហើយ បច្ចុប្បន្ន នេះ សេដ្ឋកិច្ច របស់ កូរ៉េ រឹងមាំ ជំនាន់កូនចៅរស់នៅសុខ ស្រួល ទេសចរណ៍ ជុំ វិញ ពិភព លោក អត្រាសិក្សាតន្ត្រីបុរាណ ក៏ឈាន មុខគេនៅ អា ស៊ី (កាល វិ ភាគ សម្តែង តន្រ្តី បុ រាណ ត្រូវបានធ្វើឡើងជាប្រចាំនៅ Seoul និង Tel Aviv របស់ Israel) ។
នេះជារឿងដែលខ្ញុំអានម្តងហើយម្តងទៀត ហើយខ្ញុំឆ្ងល់ថាហេតុអ្វី ជន ជាតិ មួយ ក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ (១៩៦៨ - ១៩៨៨) អាចលះបង់ ផល ប្រយោជន៍ ផ្ទាល់ ខ្លួន ការ កំសាន្ត និងភាព អាត្មានិយម របស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដើម្បី រួម គ្នា ក សាង វិបុលភាព? សូម្បីតែនៅលើទូរទស្សន៍ក៏ មាន តែ កម្មវិធី បង្រៀន ពី ការ រក ស៊ី និង ធ្វើ ជាមនុស្សប៉ុណ្ណោះមិនមានច្រៀងរាំនោះទេ។ ហើយ បច្ចុប្បន្ន នេះ សេដ្ឋកិច្ច របស់ កូរ៉េ រឹងមាំ ជំនាន់កូនចៅរស់នៅសុខ ស្រួល ទេសចរណ៍ ជុំ វិញ ពិភព លោក អត្រាសិក្សាតន្ត្រីបុរាណ ក៏ឈាន មុខគេនៅ អា ស៊ី (កាល វិ ភាគ សម្តែង តន្រ្តី បុ រាណ ត្រូវបានធ្វើឡើងជាប្រចាំនៅ Seoul និង Tel Aviv របស់ Israel) ។
នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ កូរ៉េគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្របំ ផុតនៅអាស៊ី។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨ ជនជាតិកូរ៉េបានសំរេចចិត្តនាំយកសៀវភៅ សិក្សាភាសាជប៉ុនបកប្រែទៅជាភាសាកូរ៉េនិងបង្រៀនលើកលែងតែមុខវិជ្ជាសង្គមដូចជាភូមិសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រនិងអក្សរសាស្ត្រ។ នៅ ពេលនោះមានមនុស្សជាច្រើនដែលបានរិះគន់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរខ្ពស់របស់ជនជាតិកូរ៉េ មិនដែលមិនអាចបង្កើតសៀវភៅសិក្សាបាន។ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែតាំងចិត្តធ្វើ ព្រោះដើម្បីមានកម្មវិធីអប់រំនោះជនជាតិជប៉ុន បានចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំផ្លាស់ប្តូរពីការបណ្តុះបណ្តាលការអប់រំបស្ចឹមប្រទេសស្របតាមលក្ខណៈអាស៊ីចាប់ផ្តើមពីសម័យស្តេចមីញជី។ ដើម្បី បន្ថយចម្ងាយមិនមានវិធីណាក្រៅពីការរៀនយកបទពិសោធន៍របស់មនុស្សជោគជ័យនោះទេ ទុកពេលស្វែងយល់ប្រើដើម្បីធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗ ល្អជាង។ ដោយសារតែប្រទេសកូរ៉េចង់ក្លាយជាកំណែរបស់ប្រទេសជប៉ុន សេដ្ឋកិច្ចផ្អែកលើមោទនភាពរបស់ជនជាតិ វិន័យនិងសីលធម៌របស់សង្គមទាំងមូល។
គ្រប់២០ ឆ្នាំដល់ឆ្នាំ ១៩៨៨ ប្រទេសកូរ៉េធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះOlympic Seoul ពិភពលោកទាំងមូលគ្មាននរណាម្នាក់មិនចង់ជឿលើអ្វីដែលបានឃើញនោះទេពេលបានឃើញភាពអស្ចារ្យនៅលើដងទន្លេហាន។ ឡាន ម៉ូតូ ត្បាញ គីមី ការបង្កើតកប៉ាល់ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច គ្រឿងបន្លាស់ នុំចំណី។ល។ អ្វីដែល ប្រទេសជប៉ុនមានគឺកូរ៉េមាន ទោះប្រជាជនមានត្រឹម ១/៣ ប្រទេស ជប៉ុនក៏ដោយ។ គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថារយៈពេល ២០ ឆ្នាំនោះប្រទេសកូរ៉េ កំពុងចាប់ដៃគ្នាប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីគេចចេញពីភាពក្រីក្រ។ នៅលើកញ្ចក់ទូរ ទស្សន៍មានតែកម្មវិធីចំនួនពីរគឺបង្រៀនធ្វើមនុស្សនិងបង្រៀនរកស៊ី ពី អារ្យធម៌តូចតាចបំផុតដូចជាស្នាមញញឹមរបស់អ្នកលក់ រហូតដល់វិធីគ្រប់គ្រងលុយនៅហាងកាហ្វេនិងរបៀបសាងសង់រោងចក្រ។ ពួកគេគាំទ្រអ្នកផលិតមានទស្សនផលិតគឺស្នេហាជនជាតិ "ម្ចាស់អាជីវកម្មគឺស្នេហាជាតិ" ។ ពីជនជាតិមួយដែល”ស្វែងរកការងារ” គឺចាំអាជីវកម្មបរទេសបង្កើតរោងចក្រ និងជួលពលករកូរ៉េ កូរ៉េខាងចាប់ផ្តើមខ្វះកម្លាំងពលកម្មហើយក្លាយជា ជនជាតិមួយ”ផ្ដល់ការងារ” គឺសាងសង់រោងចក្រនៅប្រទេសក្រៅហើយប្រ ជាជនចិន ថៃ និងហ្វីលីពីន រាប់លាននាក់ឈរតម្រង់ជួរដើម្បីស្នើម្ចាស់កូរ៉េ ផ្ដល់អោយការងារធ្វើ។ កូរ៉េបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបន្តភ្ចាប់ពីប្រទេស ជប៉ុនគឺជនជាតិដែលផ្ដល់ការងារធ្វើអោយគេ។
នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ កាំជ្រួចបំភ្លឺទាំង២ច្រាំងទន្លេហាន ជនជាតិកូរ៉េបានអោបគ្នានិងសើចទាំងទឹកភ្នែក ថាពេលនេះប្រទេសកូរ៉េបានចូលក្នុងចំណោម២៤ប្រទេសដែលរីកចម្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ បណ្ដាបញ្ហាត្រូវប្រឈមថ្មីនឹងលេចចេញជាថ្មីព្រោះពេលនេះមិនមែនជប៉ុនទេតែហុងកុងនិងសឹង្ហបុរី ជាដុំដែកឆក់ទាក់ទាញរបស់អាស៊ីពីហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មនិងកម្សាន្ត។ ខ្សែភាពយន្តហុងកុងបានជន់លិចទីផ្សារនិងគ្មានគូប្រកួតប្រជែងឡើយ។
ប្រទេសកូរ៉េជ្រើសរើសនិស្សិតឆ្នើម ២០០០ នាក់ទៅ Holywood ខំសិក្សាពីអ្នកដឹកនាំ សម្តែង សម្លៀកបំពាក់ ។ល។ ៤ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា នៅឆ្នាំ ១៩៩២ ខ្សែភាពយន្តកូរ៉េដំបូងគេ បានបញ្ចាំងគឺរឿង អារម្មណ៍ ស្នេហាដំបូង ផ្កាឆ័ត្រ។ល។ជាមួយតារាសម្តែងស្រស់ស្អាតពីមីលីមែត្រ ឡើងនិងបែបអាស៊ី។ ខាងភាពយន្តសហការជាមួយម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងសំអាងនិងទំនិញប្រើប្រាស់បានចាប់ផ្តើមចូលទីផ្សារ។ ស្ថានទូតកូរ៉េរបស់ប្រទេសមានភារកិច្ចបកប្រែជាភាសាក្នុងស្រុកនិងប្រគល់ទៅឱ្យបណ្ដាញទូរទស្សន៍បង្កើតរលក Hallyu ដ៏ល្បីល្បាញ។ ប្រទេសជប៉ុនបែបមកកោតសសើរកូរ៉េ ប្រទេសចិនច្របូកប្របល់ សូម្បីតែខ្សែភាពយន្តបុរាណចិនក៏ត្រូវយុវវ័យជេរមិនមើល មើលតែខ្សែភាពយន្តកូរ៉េ និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចេះតែអ៊ូប៉ាអ៊ូប៉ា ។ ខ្សែភាពយន្តហុងកុងត្រូវបានបណ្តេញចេញពីទីផ្សារ។
នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ ក្រៅពីចំនួនមនុស្សដែលទៅហូលីវូដដើម្បីបង្កើតឧស្សា ហកម្មភាពយន្ត និងត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យទៅទីក្រុងមីឡាននិងប៉ារីស ដើម្បីសិក្សាម៉ូដនិងគ្រឿងសំអាង។ បណ្ដាក្រុមឡាន Kia Samsung Hyundai នៅជួលទាំងក្រុមរចនារបស់ក្រុមហ៊ុនរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ដូចជា Mercedes BMW មកធ្វើការអោយពួកគេជាមួយនឹងមហិច្ឆតានៃការនាំ ចេញយានយន្តទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអឺរ៉ុប។ លក់ចេញទៅប្រទេស ក្រៅត្រូវស្អាតបែបប្រទេសក្រៅ មូលៗស្អាតៗបែបអាស៊ីប្រទេសខាង លិចមិនចូលចិត្តទេមិនអាចលក់បានទេ។ មានឆ្នាំខ្លះម៉ូតឡាន Hyundai លក់ដាច់បំផុតនៅអាមេរិកខាងជើងនិងអឺរ៉ុប។ អាមេរិកចាប់ផ្តើមមើលកូរ៉េដោយក្រសៃភ្នែកផ្សេងកោតសរសើរ ភ្ញាក់ផ្អើលនិងពេញចិត្ត។
គ្រប់២០ ឆ្នាំដល់ឆ្នាំ ១៩៨៨ ប្រទេសកូរ៉េធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះOlympic Seoul ពិភពលោកទាំងមូលគ្មាននរណាម្នាក់មិនចង់ជឿលើអ្វីដែលបានឃើញនោះទេពេលបានឃើញភាពអស្ចារ្យនៅលើដងទន្លេហាន។ ឡាន ម៉ូតូ ត្បាញ គីមី ការបង្កើតកប៉ាល់ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិច គ្រឿងបន្លាស់ នុំចំណី។ល។ អ្វីដែល ប្រទេសជប៉ុនមានគឺកូរ៉េមាន ទោះប្រជាជនមានត្រឹម ១/៣ ប្រទេស ជប៉ុនក៏ដោយ។ គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងថារយៈពេល ២០ ឆ្នាំនោះប្រទេសកូរ៉េ កំពុងចាប់ដៃគ្នាប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីគេចចេញពីភាពក្រីក្រ។ នៅលើកញ្ចក់ទូរ ទស្សន៍មានតែកម្មវិធីចំនួនពីរគឺបង្រៀនធ្វើមនុស្សនិងបង្រៀនរកស៊ី ពី អារ្យធម៌តូចតាចបំផុតដូចជាស្នាមញញឹមរបស់អ្នកលក់ រហូតដល់វិធីគ្រប់គ្រងលុយនៅហាងកាហ្វេនិងរបៀបសាងសង់រោងចក្រ។ ពួកគេគាំទ្រអ្នកផលិតមានទស្សនផលិតគឺស្នេហាជនជាតិ "ម្ចាស់អាជីវកម្មគឺស្នេហាជាតិ" ។ ពីជនជាតិមួយដែល”ស្វែងរកការងារ” គឺចាំអាជីវកម្មបរទេសបង្កើតរោងចក្រ និងជួលពលករកូរ៉េ កូរ៉េខាងចាប់ផ្តើមខ្វះកម្លាំងពលកម្មហើយក្លាយជា ជនជាតិមួយ”ផ្ដល់ការងារ” គឺសាងសង់រោងចក្រនៅប្រទេសក្រៅហើយប្រ ជាជនចិន ថៃ និងហ្វីលីពីន រាប់លាននាក់ឈរតម្រង់ជួរដើម្បីស្នើម្ចាស់កូរ៉េ ផ្ដល់អោយការងារធ្វើ។ កូរ៉េបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបន្តភ្ចាប់ពីប្រទេស ជប៉ុនគឺជនជាតិដែលផ្ដល់ការងារធ្វើអោយគេ។
នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ កាំជ្រួចបំភ្លឺទាំង២ច្រាំងទន្លេហាន ជនជាតិកូរ៉េបានអោបគ្នានិងសើចទាំងទឹកភ្នែក ថាពេលនេះប្រទេសកូរ៉េបានចូលក្នុងចំណោម២៤ប្រទេសដែលរីកចម្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ បណ្ដាបញ្ហាត្រូវប្រឈមថ្មីនឹងលេចចេញជាថ្មីព្រោះពេលនេះមិនមែនជប៉ុនទេតែហុងកុងនិងសឹង្ហបុរី ជាដុំដែកឆក់ទាក់ទាញរបស់អាស៊ីពីហិរញ្ញវត្ថុពាណិជ្ជកម្មនិងកម្សាន្ត។ ខ្សែភាពយន្តហុងកុងបានជន់លិចទីផ្សារនិងគ្មានគូប្រកួតប្រជែងឡើយ។
ប្រទេសកូរ៉េជ្រើសរើសនិស្សិតឆ្នើម ២០០០ នាក់ទៅ Holywood ខំសិក្សាពីអ្នកដឹកនាំ សម្តែង សម្លៀកបំពាក់ ។ល។ ៤ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា នៅឆ្នាំ ១៩៩២ ខ្សែភាពយន្តកូរ៉េដំបូងគេ បានបញ្ចាំងគឺរឿង អារម្មណ៍ ស្នេហាដំបូង ផ្កាឆ័ត្រ។ល។ជាមួយតារាសម្តែងស្រស់ស្អាតពីមីលីមែត្រ ឡើងនិងបែបអាស៊ី។ ខាងភាពយន្តសហការជាមួយម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងសំអាងនិងទំនិញប្រើប្រាស់បានចាប់ផ្តើមចូលទីផ្សារ។ ស្ថានទូតកូរ៉េរបស់ប្រទេសមានភារកិច្ចបកប្រែជាភាសាក្នុងស្រុកនិងប្រគល់ទៅឱ្យបណ្ដាញទូរទស្សន៍បង្កើតរលក Hallyu ដ៏ល្បីល្បាញ។ ប្រទេសជប៉ុនបែបមកកោតសសើរកូរ៉េ ប្រទេសចិនច្របូកប្របល់ សូម្បីតែខ្សែភាពយន្តបុរាណចិនក៏ត្រូវយុវវ័យជេរមិនមើល មើលតែខ្សែភាពយន្តកូរ៉េ និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចេះតែអ៊ូប៉ាអ៊ូប៉ា ។ ខ្សែភាពយន្តហុងកុងត្រូវបានបណ្តេញចេញពីទីផ្សារ។
នៅឆ្នាំ ១៩៨៨ ក្រៅពីចំនួនមនុស្សដែលទៅហូលីវូដដើម្បីបង្កើតឧស្សា ហកម្មភាពយន្ត និងត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យទៅទីក្រុងមីឡាននិងប៉ារីស ដើម្បីសិក្សាម៉ូដនិងគ្រឿងសំអាង។ បណ្ដាក្រុមឡាន Kia Samsung Hyundai នៅជួលទាំងក្រុមរចនារបស់ក្រុមហ៊ុនរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ដូចជា Mercedes BMW មកធ្វើការអោយពួកគេជាមួយនឹងមហិច្ឆតានៃការនាំ ចេញយានយន្តទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអឺរ៉ុប។ លក់ចេញទៅប្រទេស ក្រៅត្រូវស្អាតបែបប្រទេសក្រៅ មូលៗស្អាតៗបែបអាស៊ីប្រទេសខាង លិចមិនចូលចិត្តទេមិនអាចលក់បានទេ។ មានឆ្នាំខ្លះម៉ូតឡាន Hyundai លក់ដាច់បំផុតនៅអាមេរិកខាងជើងនិងអឺរ៉ុប។ អាមេរិកចាប់ផ្តើមមើលកូរ៉េដោយក្រសៃភ្នែកផ្សេងកោតសរសើរ ភ្ញាក់ផ្អើលនិងពេញចិត្ត។
ក្រៅពីនេះសិស្សពូកែគណិតវិទ្យាត្រូវបានដឹកនាំទៅតាមហិរញ្ញវត្ថុនៅតាម សាក លវិទ្យាល័យធំ ៗ ជុំវិញពិភពលោកដោយមានគោលបំ ណង ប្រែ ក្លាយ ទី ក្រុងសេអ៊ូលឱ្យទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដូចជាទីក្រុង London, New York។ ពួកគេបានសិក្សាទាំងយប់ទាំងថ្ងៃហើយបានអូសយកមកប្រទេស បង្កើតអាជីព។ ប្រជាជនបានរួមវិភាគទានប្រាក់រួមគ្នាហើយមូលនិធិវិនិ យោគ ត្រូវបានបង្កើតមកដោយស្វែងរករោងចក្រចាប់ផ្តើមអាជីពដើម្បីផ្ដល់ លុយចូលរួមជារដ្ឋបាល។ដោយគ្មានការរិះគន់ឬស្តី បន្ទោស បុគ្គល ណា ឡើយ ចូល រួម ចំណែក ក្នុងការកសាងអាជីវកម្ម ឱ្យ កាន់ តែ រឹង មាំ ដោយ ស្មា រតី គឺជួយ ប្រជាជនកូរ៉េ ម្នាក់មាន បាន គឺ ប្រទេស កូរ៉េ ទាំង មូល ក៏ មាន បាន ដែរ។
ប្រព័ន្ធលក់រាយ Lotte ត្រូវតែមានកាតព្វកិច្ចនាំយកទំនិញកូរ៉េទៅ គ្រប់ ទី កន្លែង ក្រុមហ៊ុន Samsung បានចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសនិស្សិតឆ្នើម ៗ នៅ អា ស៊ី ដើម្បីទទួលបានអាហារូបករណ៍អនុបណ្ឌិតដោយឥតគិតថ្លៃដែលមាន លក្ខខណ្ឌ ថា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ ការសិក្សាត្រូវ នឹងចំណាយពេលច្រើន ឆ្នាំ ដើម្បី បម្រើពួកគេ។ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំចំណេះដឹងរបស់អាស៊ីទាំងមូលដើម្បី ដណ្តើម យកទីផ្សារស្មាតហ្វូននិងថេប្លេតប្រកួតប្រជែងនឹងក្រុមហ៊ុន Apple ប្រ ឆាំងនឹងក្រុម Silicone ដូចជា Airbus របស់អឺរ៉ុបជាមួយក្រុមហ៊ុន Boeing អញ្ចឹង ។
ជនជាតិកូរ៉េមិនថាជាមនុស្សសាមញ្ញរឺថៅកែធំក៏ដោយអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលគេប្រើ ត្រូវតែផលិតនៅប្រទេសកូរ៉េ Made in Korea ទោះ បី ផលិតផល ដែល មាន គុណភាពទាបអាក្រក់ពីទសវត្សរ៍ចិតសិប ឬទំនើប ដូច សព្វ ថ្ងៃ នេះ ក៏ ដោយ ។ បុគ្គលម្នាក់ៗលះបង់បន្តិចបន្តួចក៏មិនថ្វី។ ប្រ សិន បើ អតិថិជន មិន គាំ ទ្រ ផលិតផល ពីជំនាន់ចាប់ផ្តើម តើអាជីវកម្មនេះនៅដែរឬទេហើយ ធ្វើ មេច មាន ផលិត ផល ល្អ នៅ ពេលក្រោយនេះ?
ខ្ញុំចាំទៅប្រទេសកូរ៉េជាលើកដំបូងនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ ២០០៥ បង ស្រី ខ្ញុំ នៅវៀតណាមបានសរសេរឈ្មោះម៉ាកគ្រឿងសំអាងមួយចំនួនអោយខ្ញុំទិញអោយគាត់។នៅហាងមាននារីលក់ផលិតផលម្នាក់ពាក់ veston ពណ៌ ខ្មៅ ដើរ ដូចហោះយក ពី ផលិតផល នេះ ដល់ ផលិតផល នោះ អោយ ខ្ញុំ មើល អស់ ពេល ច្រើនម៉ោងពីគ្រឿងសំអាងកូរ៉េទាំងអស់។ ដោយ សារ តែ ភា សា អង់ គ្លេស មិន ល្អ នាង បាន ពន្យល់ ជាភាសាកូរ៉េរហូតដល់ស្អកក។នៅពេលដែល ខ្ញុំ ចង្អុល ទៅ ប្រអប់ម្សៅនាងមានការខកចិត្តហើយយំ។ ប្រហែល ជា នាង យំ ដោយ សារ សមត្ថភាព លក់ របស់ នាង មិន ខ្លាំង មិន អាច លក់ ផលិតផល របស់ ប្រទេស នាង បាន នាងយំព្រោះស្នេហាជាតិរបស់នាង មិន បញ្ចុះ បញ្ចូល អតិថិជន បាននាងយំព្រោះនាងមិនសម្រេចកិច្ចការប្រទេស ប្រគល់ឱ្យ។ មនុស្ស គ្រប់ រូប នៅ ក្នុង សង្គម កូរ៉េ ត្រូវ បាន ចាត់តាំងយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នក ដែល ទៅ សាលា រៀន ត្រូវតែខិតខំរៀនសូត្រនិងមានប៉ាតង់ច្នៃប្រឌិត អ្នក ផលិត ត្រូវ ផលិត អោយ ល្អអ្នកណាលក់ទំនិញត្រូវតែលក់អោយបានទំនិញ។ អ្នក ប្រើ ត្រូវ ទិញ ទំ និញ របស់ កូរ៉េ។ កាត ព្វកិច្ច របស់ ពលរដ្ឋ ចំពោះ សេដ្ឋកិច្ច របស់ ប្រ ទេស គឺ អញ្ចឹង ធ្វើ និង ធ្វើ ដោយ ស្ងៀមស្ងាត់ មិន មើល រិះ គន់ មតិ ទៅ វិញ ទៅ មក ធ្វើអ្វី ។ ទឹក ភ្នែក និង មោទនភាពជាតិបានធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រឡាំងកាំង ។ នាង គ្រាន់ តែ ជា អ្នក លក់ ធម្មតាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកលក់រាប់ពាន់នាក់នៅលើទឹកដី កូ រ៉េ តែដឹងពីរបៀបស្ម័គ្រចិត្តធ្វើឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពព្រោះអ្វីដែលធំធេងច្រើនជាងការចំណេញ។ ដោយ សារ តែ ការ គោរព ខ្ញុំបានទិញ ប្រអប់គ្រឿង សំអាង កូរ៉េទាំង អស់ ទោះ បីជាខ្ញុំមិនដឹងថាវាល្អឬអត់ក៏ដោយ។ នៅពេល ដែល ខ្ញុំ ដើរ ចេញ ពី ហាង ខ្ញុំ ងាក ក្រោយ ក៏ ឃើញ នាង អោន ចុះបង្ហាញ បាន ភាព គោ រព ដល់ ខ្ញុំ ដែរ ។
នៅ តាម ផ្លូវ ខ្យល់ ចាប់ ផ្តើម ត្រ ជាក់ មាន និស្សិត មួយ ក្រុម បាន រត់ ហាត់ ប្រាណ ហើយ អាវលើខ្នងខាងក្រោយ មាន ពាក់ទង់ជាតិរបស់ប្រទេសពួកគេ។ ហើយ ខ្ញុំ ដឹង ថា នៅ ពីខាង ក្រោយពលរដ្ឋគ្រប់រូបគឺជាប្រទេស ។
ប្រភព ទស្សនវិជ្ជា
ប្រព័ន្ធលក់រាយ Lotte ត្រូវតែមានកាតព្វកិច្ចនាំយកទំនិញកូរ៉េទៅ គ្រប់ ទី កន្លែង ក្រុមហ៊ុន Samsung បានចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសនិស្សិតឆ្នើម ៗ នៅ អា ស៊ី ដើម្បីទទួលបានអាហារូបករណ៍អនុបណ្ឌិតដោយឥតគិតថ្លៃដែលមាន លក្ខខណ្ឌ ថា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ ការសិក្សាត្រូវ នឹងចំណាយពេលច្រើន ឆ្នាំ ដើម្បី បម្រើពួកគេ។ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំចំណេះដឹងរបស់អាស៊ីទាំងមូលដើម្បី ដណ្តើម យកទីផ្សារស្មាតហ្វូននិងថេប្លេតប្រកួតប្រជែងនឹងក្រុមហ៊ុន Apple ប្រ ឆាំងនឹងក្រុម Silicone ដូចជា Airbus របស់អឺរ៉ុបជាមួយក្រុមហ៊ុន Boeing អញ្ចឹង ។
ជនជាតិកូរ៉េមិនថាជាមនុស្សសាមញ្ញរឺថៅកែធំក៏ដោយអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលគេប្រើ ត្រូវតែផលិតនៅប្រទេសកូរ៉េ Made in Korea ទោះ បី ផលិតផល ដែល មាន គុណភាពទាបអាក្រក់ពីទសវត្សរ៍ចិតសិប ឬទំនើប ដូច សព្វ ថ្ងៃ នេះ ក៏ ដោយ ។ បុគ្គលម្នាក់ៗលះបង់បន្តិចបន្តួចក៏មិនថ្វី។ ប្រ សិន បើ អតិថិជន មិន គាំ ទ្រ ផលិតផល ពីជំនាន់ចាប់ផ្តើម តើអាជីវកម្មនេះនៅដែរឬទេហើយ ធ្វើ មេច មាន ផលិត ផល ល្អ នៅ ពេលក្រោយនេះ?
ខ្ញុំចាំទៅប្រទេសកូរ៉េជាលើកដំបូងនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ ២០០៥ បង ស្រី ខ្ញុំ នៅវៀតណាមបានសរសេរឈ្មោះម៉ាកគ្រឿងសំអាងមួយចំនួនអោយខ្ញុំទិញអោយគាត់។នៅហាងមាននារីលក់ផលិតផលម្នាក់ពាក់ veston ពណ៌ ខ្មៅ ដើរ ដូចហោះយក ពី ផលិតផល នេះ ដល់ ផលិតផល នោះ អោយ ខ្ញុំ មើល អស់ ពេល ច្រើនម៉ោងពីគ្រឿងសំអាងកូរ៉េទាំងអស់។ ដោយ សារ តែ ភា សា អង់ គ្លេស មិន ល្អ នាង បាន ពន្យល់ ជាភាសាកូរ៉េរហូតដល់ស្អកក។នៅពេលដែល ខ្ញុំ ចង្អុល ទៅ ប្រអប់ម្សៅនាងមានការខកចិត្តហើយយំ។ ប្រហែល ជា នាង យំ ដោយ សារ សមត្ថភាព លក់ របស់ នាង មិន ខ្លាំង មិន អាច លក់ ផលិតផល របស់ ប្រទេស នាង បាន នាងយំព្រោះស្នេហាជាតិរបស់នាង មិន បញ្ចុះ បញ្ចូល អតិថិជន បាននាងយំព្រោះនាងមិនសម្រេចកិច្ចការប្រទេស ប្រគល់ឱ្យ។ មនុស្ស គ្រប់ រូប នៅ ក្នុង សង្គម កូរ៉េ ត្រូវ បាន ចាត់តាំងយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នក ដែល ទៅ សាលា រៀន ត្រូវតែខិតខំរៀនសូត្រនិងមានប៉ាតង់ច្នៃប្រឌិត អ្នក ផលិត ត្រូវ ផលិត អោយ ល្អអ្នកណាលក់ទំនិញត្រូវតែលក់អោយបានទំនិញ។ អ្នក ប្រើ ត្រូវ ទិញ ទំ និញ របស់ កូរ៉េ។ កាត ព្វកិច្ច របស់ ពលរដ្ឋ ចំពោះ សេដ្ឋកិច្ច របស់ ប្រ ទេស គឺ អញ្ចឹង ធ្វើ និង ធ្វើ ដោយ ស្ងៀមស្ងាត់ មិន មើល រិះ គន់ មតិ ទៅ វិញ ទៅ មក ធ្វើអ្វី ។ ទឹក ភ្នែក និង មោទនភាពជាតិបានធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រឡាំងកាំង ។ នាង គ្រាន់ តែ ជា អ្នក លក់ ធម្មតាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកលក់រាប់ពាន់នាក់នៅលើទឹកដី កូ រ៉េ តែដឹងពីរបៀបស្ម័គ្រចិត្តធ្វើឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពព្រោះអ្វីដែលធំធេងច្រើនជាងការចំណេញ។ ដោយ សារ តែ ការ គោរព ខ្ញុំបានទិញ ប្រអប់គ្រឿង សំអាង កូរ៉េទាំង អស់ ទោះ បីជាខ្ញុំមិនដឹងថាវាល្អឬអត់ក៏ដោយ។ នៅពេល ដែល ខ្ញុំ ដើរ ចេញ ពី ហាង ខ្ញុំ ងាក ក្រោយ ក៏ ឃើញ នាង អោន ចុះបង្ហាញ បាន ភាព គោ រព ដល់ ខ្ញុំ ដែរ ។
នៅ តាម ផ្លូវ ខ្យល់ ចាប់ ផ្តើម ត្រ ជាក់ មាន និស្សិត មួយ ក្រុម បាន រត់ ហាត់ ប្រាណ ហើយ អាវលើខ្នងខាងក្រោយ មាន ពាក់ទង់ជាតិរបស់ប្រទេសពួកគេ។ ហើយ ខ្ញុំ ដឹង ថា នៅ ពីខាង ក្រោយពលរដ្ឋគ្រប់រូបគឺជាប្រទេស ។
ប្រភព ទស្សនវិជ្ជា
ក្នុងកាលៈទេសៈដែលសង្គមកំពុងតែចលាចល សម្បូរមនុស្សបែកឆ្វេងច្រើន យុវជនដែលមានចំណេះ ត្រូវចេះទប់ខ្លួនឱ្យនឹង និងខិតខំធ្វើខ្លួនជាគំរូល្អដល់ក្មេងៗ ។ ដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យពួកគេទាំងនោះយកការសិក្សារៀនសូត្រជាធំ។ យើងចង់ឱ្យពួកគេស្រឡាញ់ការអាន គឺយើងត្រូវតែជាអ្នកអាន។ ចង់ឱ្យពួកគេជាមនុស្សល្អ យើងក៏ត្រូវតែជាមនុស្សល្អ។
យើងជាយុវជនក្នុងជំនាន់នេះ គួរតែពួតដៃគ្នាកសាងអ្នកបន្តវេនដែលមានទាំងសមត្ថភាព ចំណេះដឹង និងឧត្តមគតិ
សម្រាប់១០ ឬ ២០ឆ្នាំក្រោយ។
ប្រភពfacebook: ទស្សនះវិជ្ជា
យើងជាយុវជនក្នុងជំនាន់នេះ គួរតែពួតដៃគ្នាកសាងអ្នកបន្តវេនដែលមានទាំងសមត្ថភាព ចំណេះដឹង និងឧត្តមគតិ
សម្រាប់១០ ឬ ២០ឆ្នាំក្រោយ។
ប្រភពfacebook: ទស្សនះវិជ្ជា
#ពលរដ្ឋគួរយល់ដឹងអំពីភូមិសាស្រ្តនយោបាយ
តើជារឿងចាំបាច់ទេដែលយើងត្រូវដឹងអំពីស្ថានការណ៍ពិភពលោក? ហេតុអ្វីយើងចាំបាច់ត្រូវខ្វល់អំពីវា? តើវាមានសារប្រយោជន៍ដូចម្ដេចដែរចំពោះខ្លួនឯង និងសង្គមជាតិ? រួចតើអ្វីជាភូមិសាស្រ្តនយោបាយ?
មានការប្រទាំងប្រទង់នូវគំនិតទស្សនៈនិងមតិខ្វែងគំនិតគ្នាជាច្រើនអំពីស្ថានការណ៍ពិភពលោកសព្វថ្ងៃ។ ក្នុងនោះសង្គមខ្មែរក៏មានការខ្វែងគំនិតផ្សេងគ្នាផងដែរអំពីភាពជិតស្និទ្ធនៃកាទូតរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះប្រទេសមហាអំណាច និយាយដោយចំគេមើលឃើញថារដ្ឋាភិបាលហាក់ដូចជាបាត់បង់អព្យាក្រឹតភាពចំពោះគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន។ មានការពេញចិត្តអំពីសំណាក់ពលរដ្ឋចំពោះមហាយក្សចិន ហើយក៏មានការពេញចិត្តពីសំណាក់ពលរដ្ឋចំពោះភាពជិតស្និទ្ធរវាងកាទូតកម្ពុជានិងចិនផងដែរ។ ដូចគ្នាដែរ ក៏មានមតិភាគច្រើនបានមិនចូលចិត្តអាមេរិកផងដែរ ហើយក៏ទំនងជាពេញចិត្តចំពោះភាពព្រងើយកន្តើយកាទូតរបស់កម្ពុជាទៅលើអាមេរិកផងដែរ។ នេះបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងចន្លោះយ៉ាងក្ដៅគគុករវាងមហាអំណាចទាំងពីរ គឺអាមេរិក-ចិន។ បើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រវត្តិសាស្រ្តនាសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់នាពាក់កណ្ដាលដល់ចុងសតវត្សទី២០ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៣ដល់ឆ្នាំ១៩៩១សង្រ្គាមត្រជាក់ក៏បានផុតរលត់ដោយសារការដួលរលំរបបសង្គមនិយមរបស់សហភាពសូវៀត។ ក្នុងនោះដែរយើងឃើញថា កម្ពុជាបានជ្រុលខ្លួនធ្លាក់ក្នុងសង្រ្គាមភូមិសាស្រ្តនយោបាយរបស់ពួកមហាអំណាច ពោលគឺសហភាពសូវៀត និងអាមេរិក-ចិន។ ពួកមហាអំណាចបានប្រើប្រាស់ក៏ដូចជាផ្ដល់ជំនួយយោធាដល់ប្រទេសតូចៗយ៉ាងច្រើន ដើម្បីច្បាំងគ្នាជំនួសខ្លួន។ ការធ្វើដូច្នេះគឺព្រោះតែពួកគេមិនចង់ប្រឈមមុខដោយផ្ទាល់ តែជ្រើសរើសការល្បងឫទ្ធិគ្នាដោយប្រយោល ពួកគេបានយល់ដល់ពាក្យមួយឃ្លាថាខ្លាពីរខាំគ្នា ប្រាកដជារបួសទាំងសងជាមិនខាន។ ដូច្នេះពួកគេក៏បានប្រើកូនអុកតូចដែលខ្លួនបានរៀបចំឱ្យដើរជំនួសខ្លួន។ ជាសោកនាដកម្មផងដែរ កម្ពុជាក៏បានក្លាយជាកូនអុករបស់ពួកមហាអំណាចផងដែរ ពោលគឺឆ្នាំ១៩៧០ដល់៧៥ កម្ពុជាជាកូនអុករបស់អាមេរិក ហើយពីឆ្នាំ១៩៧៥ដល់៧៩កម្ពុជាក៏មិនរួចចេញក្រឡាអុករបស់ពួកមហាអំណានោះដែរ ពោលគឺជាកូនរបស់ចិនដែលប្រើសម្រាប់ច្បាំងជាមួយវៀតណាមដែលរណបសូវៀត។ ប៉ុន្តែនិយាយដោយខ្លីរបបប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាដែលដឹកនាំដោយលោកប៉ុលពត មិនមែនជាអាយ៉ងរបស់ចិននោះទេ គាត់គ្រាន់តែទទួលរងឥទ្ធិពលពីចិនប៉ុណ្ណោះ គាត់មិនបានគិតថាខ្លួនជាកូនអុករបស់ចិននោះទេ ប៉ុន្តែចិនប្រាកដជាគិតដូច្នោះ។ លុះដល់ផុតសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ កម្ពុជាក៏បានស្ថិតក្នុងក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់វៀតណាមដែលមានសូវៀតជាមេកើយ ដោយប្រើឈ្មោះថារដ្ឋកម្ពុជា។ លុះដល់១៩៩០-៩១កម្ពុជាក៏បានរួចផុតពីការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម ដោយមានការគាបសង្កត់ពីសំណាក់UNឱ្យវៀតណាមដកកងទ័ពដែលបានឈរជើងនៅកម្ពុជាប្រមាណជា១០ម៉ឺននាក់ ប៉ុន្តែបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកប៉ុលពត គឺកងទ័ពវៀតណាមដែលធ្លាប់មានវត្តមានលើដីកម្ពុជាគឺមានដល់រហូត១លាន ៣សែននាក់ឯណោះ។ ក្រោយអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានបង្ខំឱ្យវៀតណាមដកទ័ពចេញពីកម្ពុជា ជាបន្ទាន់ ហើយស្ថិតក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់ខ្លួន។ ការធ្វើឡើងនេះគឺដោយសារពួកគេ(វៀតណាម)មិនព្រមដកទ័ពចេញក្រោយរំដោះកម្ពុជាពីក្រញាំប៉ុលពតមក ក្រោមលេសថាការពារការវាយប្រហារពីសំណាក់កងទ័ពប៉ុលពតដែលមិនទាន់ផុតរលត់ ហើយបានឈរជើងនៅស្រុកសំឡូត និងប៉ៃលិនមានកងទ័ពប្រមាណជា២សែននាក់។ ក្រោយមក១៩៨៩វៀតណាមក៏ព្រមដកទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជាបណ្ដើរឱ្យអស់មុនពេលបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ១៩៩៣ ប៉ុន្តែគេក៏សង្កេតឃើញថា មានកងទ័ពមិនតិចទេដែលបានបង្កប់ខ្លួននៅក្នុងដីកម្ពុជា មិនទាន់ជាអស់ទាំងស្រុង។ យ៉ាងណាក៏ដោយការដកទ័ពនោះគឺមិនមែនដោយសារខ្លាចការគំរាមគំហែងពីសំណាក់UNប៉ុន្មាននោះទេ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារការរដួលរំលំនៃរបបសង្គមនិយមរបស់សហភាពសូវៀតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកហ្គូបាឆូវប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយពីការដួលរលំទៅនៃសហភាពសូវៀតជំនួយយោធាទាំងប៉ុន្មានដែលសូវៀតបានផ្ដល់ឱ្យកងទ័ពវៀតណាមក៏ត្រូវបានផ្ដាច់ទាំងស្រុង។ សេដ្ឋកិច្ចអន់ថយ ស្បៀងអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់នឹងផ្គត់ផ្គង់កងទ័ព ជាឧបសគ្គដ៏ធំក្នុងការរារាំងដំណើរនៃការបង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិនរបស់របបកម្មុយនីស្ដវៀតណាម ដែលស្ទើរតែសម្រេចផែនការទៅហើយ។ មូលហេតុចម្បងនេះធ្វើឱ្យវៀតណាមមិនអាចដាក់កងទ័ពឱ្យឈរជើងនៅលើដីកម្ពុជាបានទៀតឡើយ។ ម្យ៉ាងគួបផ្សំនឹងការឈ្នះសង្រ្គាមត្រជាក់ពីសំណាក់អាមេរិក-ចិនផងនោះលើសូវៀតផងនោះ វៀតណាមក៏រងសម្ពាធកាន់តែធ្ងន់ពីសំណាក់មហាអំណាចទាំងពីរ បន្ថែមពីសម្ពាធរបស់UNថែមទៀត ដូច្នេះចង់ឬមិនចង់ វៀតណាមត្រូវតែបង្ខំចិត្តដកទ័ពចេញពីកម្ពុជាឱ្យខានតែបាន និងដោយមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសត្រូវបានធ្វើឡើង ដោយមានប្រទេសជាច្រើនជាភាគីហត្ថលេខីលើសន្ធិសញ្ញានោះ ឃើញថាកម្ពុជាក៏បានអធិបតេយ្យភាពពិតប្រាកដ ហើយកាន់យកនូវគោលនយោបាយប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយមានបាវវចនា ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ក៏គេសង្កេតឃើញថា ប្រទេសដែលកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យដែលUNបានរៀបចំឱ្យនោះ គឺមិនទាន់ប្រព្រឹត្តទៅបានរលូននោះទេ ដោយលក្ខណៈនៃប្រជាធិបតេយ្យហាក់នៅថ្មីថ្មោងនៅឡើយ។ ការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការរិះគន់ នៅតែមិនទាន់មានលក្ខណៈល្អដែលគួរទទួលយកបាន
តើជារឿងចាំបាច់ទេដែលយើងត្រូវដឹងអំពីស្ថានការណ៍ពិភពលោក? ហេតុអ្វីយើងចាំបាច់ត្រូវខ្វល់អំពីវា? តើវាមានសារប្រយោជន៍ដូចម្ដេចដែរចំពោះខ្លួនឯង និងសង្គមជាតិ? រួចតើអ្វីជាភូមិសាស្រ្តនយោបាយ?
មានការប្រទាំងប្រទង់នូវគំនិតទស្សនៈនិងមតិខ្វែងគំនិតគ្នាជាច្រើនអំពីស្ថានការណ៍ពិភពលោកសព្វថ្ងៃ។ ក្នុងនោះសង្គមខ្មែរក៏មានការខ្វែងគំនិតផ្សេងគ្នាផងដែរអំពីភាពជិតស្និទ្ធនៃកាទូតរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះប្រទេសមហាអំណាច និយាយដោយចំគេមើលឃើញថារដ្ឋាភិបាលហាក់ដូចជាបាត់បង់អព្យាក្រឹតភាពចំពោះគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន។ មានការពេញចិត្តអំពីសំណាក់ពលរដ្ឋចំពោះមហាយក្សចិន ហើយក៏មានការពេញចិត្តពីសំណាក់ពលរដ្ឋចំពោះភាពជិតស្និទ្ធរវាងកាទូតកម្ពុជានិងចិនផងដែរ។ ដូចគ្នាដែរ ក៏មានមតិភាគច្រើនបានមិនចូលចិត្តអាមេរិកផងដែរ ហើយក៏ទំនងជាពេញចិត្តចំពោះភាពព្រងើយកន្តើយកាទូតរបស់កម្ពុជាទៅលើអាមេរិកផងដែរ។ នេះបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងចន្លោះយ៉ាងក្ដៅគគុករវាងមហាអំណាចទាំងពីរ គឺអាមេរិក-ចិន។ បើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រវត្តិសាស្រ្តនាសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់នាពាក់កណ្ដាលដល់ចុងសតវត្សទី២០ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៣ដល់ឆ្នាំ១៩៩១សង្រ្គាមត្រជាក់ក៏បានផុតរលត់ដោយសារការដួលរលំរបបសង្គមនិយមរបស់សហភាពសូវៀត។ ក្នុងនោះដែរយើងឃើញថា កម្ពុជាបានជ្រុលខ្លួនធ្លាក់ក្នុងសង្រ្គាមភូមិសាស្រ្តនយោបាយរបស់ពួកមហាអំណាច ពោលគឺសហភាពសូវៀត និងអាមេរិក-ចិន។ ពួកមហាអំណាចបានប្រើប្រាស់ក៏ដូចជាផ្ដល់ជំនួយយោធាដល់ប្រទេសតូចៗយ៉ាងច្រើន ដើម្បីច្បាំងគ្នាជំនួសខ្លួន។ ការធ្វើដូច្នេះគឺព្រោះតែពួកគេមិនចង់ប្រឈមមុខដោយផ្ទាល់ តែជ្រើសរើសការល្បងឫទ្ធិគ្នាដោយប្រយោល ពួកគេបានយល់ដល់ពាក្យមួយឃ្លាថាខ្លាពីរខាំគ្នា ប្រាកដជារបួសទាំងសងជាមិនខាន។ ដូច្នេះពួកគេក៏បានប្រើកូនអុកតូចដែលខ្លួនបានរៀបចំឱ្យដើរជំនួសខ្លួន។ ជាសោកនាដកម្មផងដែរ កម្ពុជាក៏បានក្លាយជាកូនអុករបស់ពួកមហាអំណាចផងដែរ ពោលគឺឆ្នាំ១៩៧០ដល់៧៥ កម្ពុជាជាកូនអុករបស់អាមេរិក ហើយពីឆ្នាំ១៩៧៥ដល់៧៩កម្ពុជាក៏មិនរួចចេញក្រឡាអុករបស់ពួកមហាអំណានោះដែរ ពោលគឺជាកូនរបស់ចិនដែលប្រើសម្រាប់ច្បាំងជាមួយវៀតណាមដែលរណបសូវៀត។ ប៉ុន្តែនិយាយដោយខ្លីរបបប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាដែលដឹកនាំដោយលោកប៉ុលពត មិនមែនជាអាយ៉ងរបស់ចិននោះទេ គាត់គ្រាន់តែទទួលរងឥទ្ធិពលពីចិនប៉ុណ្ណោះ គាត់មិនបានគិតថាខ្លួនជាកូនអុករបស់ចិននោះទេ ប៉ុន្តែចិនប្រាកដជាគិតដូច្នោះ។ លុះដល់ផុតសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ កម្ពុជាក៏បានស្ថិតក្នុងក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់វៀតណាមដែលមានសូវៀតជាមេកើយ ដោយប្រើឈ្មោះថារដ្ឋកម្ពុជា។ លុះដល់១៩៩០-៩១កម្ពុជាក៏បានរួចផុតពីការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម ដោយមានការគាបសង្កត់ពីសំណាក់UNឱ្យវៀតណាមដកកងទ័ពដែលបានឈរជើងនៅកម្ពុជាប្រមាណជា១០ម៉ឺននាក់ ប៉ុន្តែបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកប៉ុលពត គឺកងទ័ពវៀតណាមដែលធ្លាប់មានវត្តមានលើដីកម្ពុជាគឺមានដល់រហូត១លាន ៣សែននាក់ឯណោះ។ ក្រោយអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានបង្ខំឱ្យវៀតណាមដកទ័ពចេញពីកម្ពុជា ជាបន្ទាន់ ហើយស្ថិតក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់ខ្លួន។ ការធ្វើឡើងនេះគឺដោយសារពួកគេ(វៀតណាម)មិនព្រមដកទ័ពចេញក្រោយរំដោះកម្ពុជាពីក្រញាំប៉ុលពតមក ក្រោមលេសថាការពារការវាយប្រហារពីសំណាក់កងទ័ពប៉ុលពតដែលមិនទាន់ផុតរលត់ ហើយបានឈរជើងនៅស្រុកសំឡូត និងប៉ៃលិនមានកងទ័ពប្រមាណជា២សែននាក់។ ក្រោយមក១៩៨៩វៀតណាមក៏ព្រមដកទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជាបណ្ដើរឱ្យអស់មុនពេលបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ១៩៩៣ ប៉ុន្តែគេក៏សង្កេតឃើញថា មានកងទ័ពមិនតិចទេដែលបានបង្កប់ខ្លួននៅក្នុងដីកម្ពុជា មិនទាន់ជាអស់ទាំងស្រុង។ យ៉ាងណាក៏ដោយការដកទ័ពនោះគឺមិនមែនដោយសារខ្លាចការគំរាមគំហែងពីសំណាក់UNប៉ុន្មាននោះទេ ក៏ប៉ុន្តែដោយសារការរដួលរំលំនៃរបបសង្គមនិយមរបស់សហភាពសូវៀតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកហ្គូបាឆូវប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយពីការដួលរលំទៅនៃសហភាពសូវៀតជំនួយយោធាទាំងប៉ុន្មានដែលសូវៀតបានផ្ដល់ឱ្យកងទ័ពវៀតណាមក៏ត្រូវបានផ្ដាច់ទាំងស្រុង។ សេដ្ឋកិច្ចអន់ថយ ស្បៀងអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់នឹងផ្គត់ផ្គង់កងទ័ព ជាឧបសគ្គដ៏ធំក្នុងការរារាំងដំណើរនៃការបង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិនរបស់របបកម្មុយនីស្ដវៀតណាម ដែលស្ទើរតែសម្រេចផែនការទៅហើយ។ មូលហេតុចម្បងនេះធ្វើឱ្យវៀតណាមមិនអាចដាក់កងទ័ពឱ្យឈរជើងនៅលើដីកម្ពុជាបានទៀតឡើយ។ ម្យ៉ាងគួបផ្សំនឹងការឈ្នះសង្រ្គាមត្រជាក់ពីសំណាក់អាមេរិក-ចិនផងនោះលើសូវៀតផងនោះ វៀតណាមក៏រងសម្ពាធកាន់តែធ្ងន់ពីសំណាក់មហាអំណាចទាំងពីរ បន្ថែមពីសម្ពាធរបស់UNថែមទៀត ដូច្នេះចង់ឬមិនចង់ វៀតណាមត្រូវតែបង្ខំចិត្តដកទ័ពចេញពីកម្ពុជាឱ្យខានតែបាន និងដោយមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសត្រូវបានធ្វើឡើង ដោយមានប្រទេសជាច្រើនជាភាគីហត្ថលេខីលើសន្ធិសញ្ញានោះ ឃើញថាកម្ពុជាក៏បានអធិបតេយ្យភាពពិតប្រាកដ ហើយកាន់យកនូវគោលនយោបាយប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយមានបាវវចនា ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ក៏គេសង្កេតឃើញថា ប្រទេសដែលកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យដែលUNបានរៀបចំឱ្យនោះ គឺមិនទាន់ប្រព្រឹត្តទៅបានរលូននោះទេ ដោយលក្ខណៈនៃប្រជាធិបតេយ្យហាក់នៅថ្មីថ្មោងនៅឡើយ។ ការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការរិះគន់ នៅតែមិនទាន់មានលក្ខណៈល្អដែលគួរទទួលយកបាន