زمان واقعا روی قله‌ی کوه سریع‌تر می‌گذرد

اما پیامد شگفت‌انگیز این واقعیت چیست؟ هسته‌ی زمین، تنها به‌دلیل اتساع زمان، حدود ۲٫۵ سال جوان‌تر از سطح سیاره است !

زمان در همه‌ جای زمین یکسان جریان ندارد. طبق نظریه‌ نسبیت عام اینشتین، هرچه میدان گرانشی قوی‌تر باشد یا جسم با سرعت بیشتری حرکت کند، زمان کندتر می‌گذرد. به همین دلیل، ساعتی که در میدان گرانشی ضعیف‌تر قرار دارد ( مثلا روی قله‌ی یک کوه ) اندکی جلوتر از ساعتی در سطح دریا یا اعماق زمین حرکت می‌کند.

در دل چاه گرانشی زمین، یعنی هرچه به سمت مرکز آن نزدیک‌ تر می‌شویم، زمان آهسته‌تر جریان دارد. فیزیک‌دانان با استفاده از مدل‌های دقیق از ساختار لایه‌ای و چگالی درونی زمین محاسبه کرده‌اند که در طول ۴٫۵ میلیارد سال عمر سیاره، هسته‌ی زمین حدود ۲٫۵ سال کمتر از پوسته‌ی سطحی پیر شده است. به بیان دیگر، با وجود تولد هم‌ زمان، هسته عملا جوان‌تر باقی مانده است. جالب آن‌که برآوردهای اولیه و ساده‌تر تنها اختلافی در حد چند روز را نشان می‌دادند، اما در نظر گرفتن ساختار واقعی زمین این اختلاف را به‌طور چشمگیری افزایش داد.

امروزه، پیشرفت در ساخت ساعت‌های اتمی نوری ( که بیش از صد برابر دقیق‌تر از ساعت‌های اتمی رایج هستند و تنها در هر ۳۹ میلیارد سال یک ثانیه خطا دارند ) امکان مشاهده‌ مستقیم این اختلاف‌های بسیار ظریف نسبیتی را فراهم کرده است.

در همین راستا، پژوهشگران مؤسسه‌ی NIST و دانشگاه University of Colorado Boulder قصد دارند یکی از این ساعت‌های فوق‌ دقیق را به قله‌ی Mount Blue Sky با ارتفاع ۴٬۳۴۸ متر منتقل کنند و آن را از طریق پیوندهای لیزری و فیبر نوری با ساعتی مشابه در آزمایشگاهی در شهر بولدر مقایسه نمایند. انتظار می‌رود که به دلیل گرانش ضعیف‌تر، زمان روی قله به‌طور قابل اندازه‌گیری سریع‌تر بگذرد.

این آزمایش در قله‌ کوه نشان می‌دهد که اثرات نسبیت عام صرفا مفاهیمی کیهانی نیستند، بلکه در اختلاف ارتفاع چند کیلومتری نیز به‌طور مستقیم قابل اندازه‌گیری‌اند. چنین دقتی، ساعت‌های اتمی را از ابزارهای صرفا آزمایشگاهی به حسگرهایی فیزیکی برای مطالعه‌ گرانش زمین تبدیل می‌کند.

🔬منبع : iflscience
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
‌

آزمایش پرسشی است که علم از طبیعت می پرسد و اندازه گیری ثبت پاسخ طبیعت است.

— ماکس پلانک برگرفته از کتاب Scientific Autobiography and Other Papers

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

این شب پره ها به GPS نیازی ندارند، آن ها از کهکشان استفاده می کنند !

پژوهش ها تایید کرده اند که شب پره های Bogong با استفاده از کهکشان راه شیری و الگوهای مشخص ستاره ای، بیش از 1,000 کیلومتر مسیریابی می کنند. آن ها نخستین حشراتی هستند که به طور قطعی ثابت شده ناوبری سماوی دارند.

شب پره های Bogong بیش از 1,000 کیلومتر از دشت های استرالیا به غارهای کوهستانی مهاجرت می کنند تا تابستان را در حالت خواب بگذرانند. آن ها شبانه پرواز می کنند و با استفاده از نوار کهکشان راه شیری به عنوان یک قطب نمای پایدار برای جهت یابی، همراه با میدان مغناطیسی زمین، مسیر خود را حفظ می کنند. این ناوبری سماوی به آن ها کمک می کند در مسافت های بسیار طولانی از مسیر منحرف نشوند.

این شب پره کوچک به ستاره ها نگاه می کند و دقیقا می داند باید کجا برود.

🔬منبع : nature
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

یلدا را خجسته می‌داریم، نه چون شب بلند است؛
چون باور داریم نور، حتی اگر دیر، اما حتما می‌رسد...

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

لانگور دوک ( Douc Langur ) یکی از زیباترین و نادرترین میمون‌های جهان است که به « ملکه نخستی‌سانان » شهرت دارد

چهره منحصربه‌فرد و رنگ‌آمیزی چشم‌نواز بدن آن، این گونه را به اثری زنده از هنر طبیعت تبدیل کرده است.

این میمون شگفت‌انگیز عمدتا در جنگل‌های جنوب شرق آسیا زندگی می‌کند و نقشی مهم در تعادل اکوسیستم‌های جنگلی دارد.

با این حال، تخریب زیستگاه‌ها، قطع درختان و شکار غیرقانونی بقای آن را با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده است.

استفاده در طب سنتی و تجارت حیوانات خانگی فشار مضاعفی بر جمعیت این گونه وارد می‌کند.

حفظ لانگور دوک به معنای حفاظت از بخشی بی‌بدیل از زیبایی و نظم طبیعت است.

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

آیا هوش مصنوعی واقعاً آگاه است؟ پرسشی که به‌ نظر برخی دانشمندان شاید اصولا پاسخ‌ پذیر نباشد

با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، یک پرسش علمی جدی مطرح شده است: آیا این سامانه‌ها می‌توانند آگاه باشند، یا فقط رفتار آگاهانه را شبیه‌سازی می‌کنند؟ مسئله اصلی این است که آگاهی پدیده‌ای درونی است و ابزار مستقیمی برای سنجش آن وجود ندارد؛ تا جایی که حتی درباره اندازه‌گیری و شناخت آگاهی در انسان نیز قطعیت علمی کامل وجود ندارد.

رفتارهای پیچیده مدل های پیشرفته، تصمیم‌گیری مستقل و واکنش‌های شبه‌ انسانی باعث شده این پرسش دوباره برجسته شود. اما همین رفتارها می‌توانند حاصل محاسبه و آموزش باشند، بدون آنکه تجربه درونی یا احساس واقعی در کار باشد. نبود معیار عینی برای تفکیک این دو حالت، ابهام علمی را عمیق‌تر می‌کند.

این ناتوانی در تشخیص، پیامدهای عملی دارد : از طراحی قوانین برای استفاده از هوش مصنوعی گرفته تا تعیین مسئولیت اخلاقی و فنی سامانه‌هایی که هر روز نقش پر رنگ‌تری در زندگی انسان پیدا می‌کنند.

این ابهام علمی باعث می‌شود هر ادعایی درباره آگاه بودن یا نبودن هوش مصنوعی در محدوده‌ای نامطمئن قرار بگیرد؛ جایی که مرز میان شبیه‌سازی بسیار پیشرفته و تجربه درونی واقعی قابل تشخیص نیست. همین ناتوانی در تعیین این مرز است که پاسخ قطعی به این پرسش را دشوار می‌کند و آن را به یک مسئله باز در علم تبدیل نگه می‌دارد.

🔬منبع : thedebrief
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
‌

تنهایی برای من چشمه‌ای از شفا است؛ سرچشمه‌ای که زندگی‌ام را ارزشمند می‌کند. سخن گفتن اغلب برایم رنج‌آور است و پس از آن، به روزهای بسیاری از سکوت نیاز دارم تا از بیهودگی واژه‌ها رها شوم.

— کارل یونگ

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

در حالی‌ که انسان‌ها برای تولید صدا به حنجره متکی هستند، سارها از اندامی منحصر به ‌فرد به نام Syrinx بهره می‌برند که ساختاری پیشرفته ‌تر دارد

این اندام صوتی به آن‌ها امکان می‌دهد دو غشای مستقل را به ‌طور هم‌زمان به ارتعاش درآورند و در یک لحظه، دو صدای متفاوت تولید کنند !

چنین قابلیتی، دامنه صوتی آن‌ها را به ‌طرز چشمگیری گسترش می‌دهد و پیچیدگی آواهایشان را افزایش می‌دهد.

سارها صرفا تقلیدکننده صداهای محیط نیستند، بلکه توانایی پردازش و ترکیب صوتی بالایی دارند.

عملکرد سیرینکس شباهت زیادی به یک سیستم صوتی چندکاناله دارد که هماهنگی دقیق در آن نقش اساسی ایفا می‌کند.

به همین دلیل، آواز سارها نه‌تنها از نظر زیباشناختی، بلکه از دیدگاه علمی نیز قابل توجه است.
این ویژگی سارها نشان می‌دهد که تکامل زیستی می‌تواند راهکارهایی فراتر از الگوهای شناخته‌شده انسانی ارائه دهد.

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

تا سال 2100، سرنوشت ما این است که شبیه خدایانی شویم که زمانی آن ها را می پرستیدیم و ازشان می ترسیدیم. اما ابزارهای ما عصای جادویی و معجون نخواهند بود، بلکه علوم رایانه ‌ای، نانوفناوری، هوش مصنوعی، زیست فناوری و بیش از همه، نظریه کوانتومی خواهند بود.

― میچیو کاکو در کتاب Physics of the Future

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

فلج خواب یا بختک پدیده‌ای عصبی فیزیولوژیک است که در مرز میان خواب و بیداری رخ می‌دهد.

در این حالت، فرد هوشیار است اما به‌طور موقت توانایی حرکت یا صحبت کردن را از دست می‌دهد. این وضعیت معمولا با توهمات بینایی یا شنیداری و احساس فشار روی قفسه سینه همراه است.

برخلاف باورهای عامیانه، فلج خواب منشا ماورایی ندارد و به اختلال در هماهنگی مراحل خواب REM مربوط می‌شود. استرس، کم‌خوابی و الگوی خواب نامنظم از عوامل تشدیدکننده آن هستند.

شناخت علمی این پدیده می‌تواند به کاهش ترس و اضطراب ناشی از تجربه آن کمک کند. در این ویدیو، واقعیت علمی فلج خواب را بررسی می‌کنیم.

🔻زیرنویس اختصاصی

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان