فراتر از زمان 🔱
1.41K subscribers
1.02K photos
419 videos
116 links
ارائهی مطالب تخصصی و کمترپرداخته‌شده در حوزه‌ی علوم، نجوم، جانورشناسی و تاریخ زمین،
با تمرکز بر تحلیل‌های عمیق، ترجمه‌های دقیق و پژوهش‌های منتخب.


لینک گروه فراتر از زمان : https://t.me/beyondTimeGP
Download Telegram
یک قارچ انگلی شگفت‌انگیز و تازه‌کشف‌شده با نام Gibellula attenboroughii دانشمندان را حیرت‌زده کرده است؛ قارچی که عنکبوت‌ها را آلوده می‌کند و با دستکاری رفتارشان، آن‌ها را به موجوداتی شبیه زامبی تبدیل می‌کند !

این گونه که به افتخار طبیعت‌شناس افسانه‌ای Sir David Attenborough نام‌گذاری شده، در محیط‌های خنک و مرطوب مانند غارها و سازه‌های متروکه در سراسر ایرلند رشد می‌کند. زیستگاه‌هایی خاموش و تاریک که حالا صحنه یک نمایش بیولوژیکی عجیب شده‌اند.

هدف اصلی این قارچ، عنکبوت‌های غارنشین تارگرد است؛ از جمله Metellina merianae و گونه نزدیک به آن Meta menardi. پس از آلودگی، اتفاقی غیرمنتظره رخ می‌دهد: عنکبوت‌ها رفتاری خلاف غریزه همیشگی خود نشان می‌دهند. آن‌ها تارهای امن یا مخفیگاه‌های پنهانشان را ترک می‌کنند و پیش از مرگ، به نقاط کاملا در معرض دید ( مانند سقف یا دیواره‌های غار ) می‌روند، جایی که جریان هوا بیشترین بهره را برای پخش هاگ‌های قارچ دارد !

این الگو یادآور قارچ معروف Ophiocordyceps است؛ همان قارچی که کنترل ذهن مورچه‌ها را به دست می‌گیرد. پژوهشگران معتقدند Gibellula attenboroughii نیز احتمالا با تولید ترکیبات شیمیایی خاص، رفتار میزبان خود را تغییر می‌دهد.

و اما یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این کشف، نحوه کشف قارچ است: اولین بار این گونه عجیب و غریب توسط تیم فیلمبرداری یک برنامه مستند BBC به نام Winterwatch در سال ۲۰۲۱ مشاهده شد، زمانی که تصویری از عنکبوتی پوشیده از قارچ در سقف یک انبار پودر باروت متروکه در ایرلند شمالی ثبت شد. این دیدار اتفاقی و مستندسازی ساده، پژوهشگران را به کشف یک گونه کاملا جدید با رفتارهای بی‌نظیر واداشت ، نمونه‌ای که شاید تا آن زمان هیچ‌کس حتی به وجودش هم شک نمی‌کرد.

این کشف نشان می‌دهد که طبیعت هنوز پر از شگفتی‌های ناشناخته است که تنها با شانس و کنجکاوی می‌توانیم آن‌ها را کشف کنیم.

🔬منبع : modernsciences
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
🤯14👍7👌32😨1
دانشمندان به‌تازگی نشان داده‌اند که مغز انسان می‌تواند از اتفاقاتی که هرگز رخ نداده‌اند هم یاد بگیرد

یک پژوهش جدید با استفاده از اسکن مغزی fMRI ثابت کرده که فقط تصور کردن یک تجربه‌ مثبت یا منفی، می‌تواند همان مسیرهای عصبی را فعال کند که تجربه‌ واقعی فعال می‌کند.

جالب‌تر اینکه شرکت‌کنندگان بعد از تصور تعاملات مثبت با افراد ناآشنا، در دنیای واقعی هم احساس بهتری نسبت به آن‌ها داشتند. این یافته‌ها نشان می‌دهد ذهن ما مرز روشنی بین واقعیت و خیال قائل نیست.

پژوهشگران می‌گویند این موضوع می‌تواند انقلابی در درمان اضطراب، فوبیا و حتی افسردگی ایجاد کند. اما هشدار می‌دهند که افکار منفیِ تکرارشونده هم می‌توانند به همان اندازه واقعی و آسیب‌زننده باشند. خلاصه اینکه، آنچه در ذهنت می‌گذرد، بیشتر از آنچه فکر می‌کنی زندگی‌ات را می‌سازد.

🔬منبع : popularmechanics
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👍20👌51👏1🤯1
سنگریزه ای که حلقه های زحل را به هم می زند

دفنیس ( Daphnis ) قمر کوچکی از زحل با قطری تنها 8 کیلومتر، یک سنگریزه واقعی کیهانی است، اما حلقه های غول پیکر را چنان به هم می ریزد که گویی دریایی از یخ و غبار هستند.

دفنیس درون ناحیه ای باریک به پهنای 42 کیلومتر به نام Keeler Gap حرکت می کند و هر حدود 14 ساعت یک بار یک دور کامل به دور زحل می زند.

اما مهم تر از همه این است که مدارش کاملا بی نقص نیست: حتی انحرافی بسیار کوچک در حد 2 تا 3 کیلومتر کافی است تا گرانش این جرم کوچک لبه های حلقه را به هم بزند.

نتیجه چه می شود؟ گردابه ها و موج هایی تا ارتفاع 1.5 کیلومتر در لبه های این شکاف پدیدار می شوند، انگار کسی انگشتش را روی سطح یک دیسک یخی عظیم کشیده باشد.

شگفت انگیزتر این که مدار دفنیس کمی نسبت به صفحه حلقه ها مایل است. این قمر به طور پیوسته از بالا و پایین حلقه ها را لمس می کند و نوعی پستی و بلندی واقعی در آن ها می سازد.

این قمر کوچک سومین قمر دور از زحل به شمار می رود و تازه در سال 2005 کشف شد، زمانی که فضاپیمای Cassini برای نخستین بار رد متمایز آن را در میان حلقه ها مشاهده کرد.

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان

👍1682👌2👏1
زمان واقعا روی قله‌ی کوه سریع‌تر می‌گذرد

اما پیامد شگفت‌انگیز این واقعیت چیست؟ هسته‌ی زمین، تنها به‌دلیل اتساع زمان، حدود ۲٫۵ سال جوان‌تر از سطح سیاره است !

زمان در همه‌ جای زمین یکسان جریان ندارد. طبق نظریه‌ نسبیت عام اینشتین، هرچه میدان گرانشی قوی‌تر باشد یا جسم با سرعت بیشتری حرکت کند، زمان کندتر می‌گذرد. به همین دلیل، ساعتی که در میدان گرانشی ضعیف‌تر قرار دارد ( مثلا روی قله‌ی یک کوه ) اندکی جلوتر از ساعتی در سطح دریا یا اعماق زمین حرکت می‌کند.

در دل چاه گرانشی زمین، یعنی هرچه به سمت مرکز آن نزدیک‌ تر می‌شویم، زمان آهسته‌تر جریان دارد. فیزیک‌دانان با استفاده از مدل‌های دقیق از ساختار لایه‌ای و چگالی درونی زمین محاسبه کرده‌اند که در طول ۴٫۵ میلیارد سال عمر سیاره، هسته‌ی زمین حدود ۲٫۵ سال کمتر از پوسته‌ی سطحی پیر شده است. به بیان دیگر، با وجود تولد هم‌ زمان، هسته عملا جوان‌تر باقی مانده است. جالب آن‌که برآوردهای اولیه و ساده‌تر تنها اختلافی در حد چند روز را نشان می‌دادند، اما در نظر گرفتن ساختار واقعی زمین این اختلاف را به‌طور چشمگیری افزایش داد.

امروزه، پیشرفت در ساخت ساعت‌های اتمی نوری ( که بیش از صد برابر دقیق‌تر از ساعت‌های اتمی رایج هستند و تنها در هر ۳۹ میلیارد سال یک ثانیه خطا دارند ) امکان مشاهده‌ مستقیم این اختلاف‌های بسیار ظریف نسبیتی را فراهم کرده است.

در همین راستا، پژوهشگران مؤسسه‌ی NIST و دانشگاه University of Colorado Boulder قصد دارند یکی از این ساعت‌های فوق‌ دقیق را به قله‌ی Mount Blue Sky با ارتفاع ۴٬۳۴۸ متر منتقل کنند و آن را از طریق پیوندهای لیزری و فیبر نوری با ساعتی مشابه در آزمایشگاهی در شهر بولدر مقایسه نمایند. انتظار می‌رود که به دلیل گرانش ضعیف‌تر، زمان روی قله به‌طور قابل اندازه‌گیری سریع‌تر بگذرد.

این آزمایش در قله‌ کوه نشان می‌دهد که اثرات نسبیت عام صرفا مفاهیمی کیهانی نیستند، بلکه در اختلاف ارتفاع چند کیلومتری نیز به‌طور مستقیم قابل اندازه‌گیری‌اند. چنین دقتی، ساعت‌های اتمی را از ابزارهای صرفا آزمایشگاهی به حسگرهایی فیزیکی برای مطالعه‌ گرانش زمین تبدیل می‌کند.

🔬منبع : iflscience
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👌10👍73👏2
آزمایش پرسشی است که علم از طبیعت می پرسد و اندازه گیری ثبت پاسخ طبیعت است.

— ماکس پلانک برگرفته از کتاب Scientific Autobiography and Other Papers

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👏163👍3👌2
این شب پره ها به GPS نیازی ندارند، آن ها از کهکشان استفاده می کنند !

پژوهش ها تایید کرده اند که شب پره های Bogong با استفاده از کهکشان راه شیری و الگوهای مشخص ستاره ای، بیش از 1,000 کیلومتر مسیریابی می کنند. آن ها نخستین حشراتی هستند که به طور قطعی ثابت شده ناوبری سماوی دارند.

شب پره های Bogong بیش از 1,000 کیلومتر از دشت های استرالیا به غارهای کوهستانی مهاجرت می کنند تا تابستان را در حالت خواب بگذرانند. آن ها شبانه پرواز می کنند و با استفاده از نوار کهکشان راه شیری به عنوان یک قطب نمای پایدار برای جهت یابی، همراه با میدان مغناطیسی زمین، مسیر خود را حفظ می کنند. این ناوبری سماوی به آن ها کمک می کند در مسافت های بسیار طولانی از مسیر منحرف نشوند.

این شب پره کوچک به ستاره ها نگاه می کند و دقیقا می داند باید کجا برود.

🔬منبع : nature
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👏135👍5👌2
یلدا را خجسته می‌داریم، نه چون شب بلند است؛
چون باور داریم نور، حتی اگر دیر، اما حتما می‌رسد...

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
33🔥42🥰2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
لانگور دوک ( Douc Langur ) یکی از زیباترین و نادرترین میمون‌های جهان است که به « ملکه نخستی‌سانان » شهرت دارد

چهره منحصربه‌فرد و رنگ‌آمیزی چشم‌نواز بدن آن، این گونه را به اثری زنده از هنر طبیعت تبدیل کرده است.

این میمون شگفت‌انگیز عمدتا در جنگل‌های جنوب شرق آسیا زندگی می‌کند و نقشی مهم در تعادل اکوسیستم‌های جنگلی دارد.

با این حال، تخریب زیستگاه‌ها، قطع درختان و شکار غیرقانونی بقای آن را با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده است.

استفاده در طب سنتی و تجارت حیوانات خانگی فشار مضاعفی بر جمعیت این گونه وارد می‌کند.

حفظ لانگور دوک به معنای حفاظت از بخشی بی‌بدیل از زیبایی و نظم طبیعت است.

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
16👍4👌3💔1
دانشمندان در یکی از کم‌ کاوش‌ شده‌ترین زیست‌ بوم‌ های زمین ( کف اقیانوس آرام ) در عمق حدود ۴۰۰۰ متر، حدود ۷۸۸ گونه جانوری جدید یا پیش‌تر ناشناخته را شناسایی کردند ، عددی که نشان از تنوع بسیار بیشتر حیات در اعماق دارد !

در این مطالعه بین‌المللی که پس از ۵ سال تحقیق و ۱۶۰ روز کار میدانی انجام شد، گروهی از بیولوژیست‌های دریایی بیش از ۴۳۵۰ حیوان کوچک‌تر از ۰.۳ میلی‌متر را جمع‌آوری کردند؛ بیشتر آنها کرم‌های مویین، سخت‌پوستان و حلزون‌ها هستند که تا کنون برای علم ناشناخته بودند.

این کشف در منطقه‌ای اتفاق افتاده که نور خورشید نمی‌رسد و محیط غذایی بسیار فقیر است ،با این حال، تعداد گونه‌ها در نمونه‌های اعماق تقریبا به اندازه نمونه‌های مناطق کم‌ عمق بوده است.

این نتایج نشان می‌دهد تصور ما از فقر حیات در اعماق اقیانوس‌ها نادرست بوده و حتی در محیط‌هایی با کمترین انرژی و غذا، شبکه‌ای پیچیده از گونه‌ها شکل گرفته است. چنین دانشی مستقیما بر تصمیم‌های آینده درباره‌ی فعالیت‌های انسانی در کف دریا، از جمله معدن‌ کاری عمیق، اثر می‌گذارد؛ زیرا بسیاری از این جانداران تنها در همین نواحی زندگی می‌کنند.

🔬منبع : scitechdaily
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👌16👍95💔1
آیا هوش مصنوعی واقعاً آگاه است؟ پرسشی که به‌ نظر برخی دانشمندان شاید اصولا پاسخ‌ پذیر نباشد

با پیشرفت سریع هوش مصنوعی، یک پرسش علمی جدی مطرح شده است: آیا این سامانه‌ها می‌توانند آگاه باشند، یا فقط رفتار آگاهانه را شبیه‌سازی می‌کنند؟ مسئله اصلی این است که آگاهی پدیده‌ای درونی است و ابزار مستقیمی برای سنجش آن وجود ندارد؛ تا جایی که حتی درباره اندازه‌گیری و شناخت آگاهی در انسان نیز قطعیت علمی کامل وجود ندارد.

رفتارهای پیچیده مدل های پیشرفته، تصمیم‌گیری مستقل و واکنش‌های شبه‌ انسانی باعث شده این پرسش دوباره برجسته شود. اما همین رفتارها می‌توانند حاصل محاسبه و آموزش باشند، بدون آنکه تجربه درونی یا احساس واقعی در کار باشد. نبود معیار عینی برای تفکیک این دو حالت، ابهام علمی را عمیق‌تر می‌کند.

این ناتوانی در تشخیص، پیامدهای عملی دارد : از طراحی قوانین برای استفاده از هوش مصنوعی گرفته تا تعیین مسئولیت اخلاقی و فنی سامانه‌هایی که هر روز نقش پر رنگ‌تری در زندگی انسان پیدا می‌کنند.

این ابهام علمی باعث می‌شود هر ادعایی درباره آگاه بودن یا نبودن هوش مصنوعی در محدوده‌ای نامطمئن قرار بگیرد؛ جایی که مرز میان شبیه‌سازی بسیار پیشرفته و تجربه درونی واقعی قابل تشخیص نیست. همین ناتوانی در تعیین این مرز است که پاسخ قطعی به این پرسش را دشوار می‌کند و آن را به یک مسئله باز در علم تبدیل نگه می‌دارد.

🔬منبع : thedebrief
〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👍115👏4👌3🤯1
تنهایی برای من چشمه‌ای از شفا است؛ سرچشمه‌ای که زندگی‌ام را ارزشمند می‌کند. سخن گفتن اغلب برایم رنج‌آور است و پس از آن، به روزهای بسیاری از سکوت نیاز دارم تا از بیهودگی واژه‌ها رها شوم.

— کارل یونگ

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
👌18👍75👏5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
در حالی‌ که انسان‌ها برای تولید صدا به حنجره متکی هستند، سارها از اندامی منحصر به ‌فرد به نام Syrinx بهره می‌برند که ساختاری پیشرفته ‌تر دارد

این اندام صوتی به آن‌ها امکان می‌دهد دو غشای مستقل را به ‌طور هم‌زمان به ارتعاش درآورند و در یک لحظه، دو صدای متفاوت تولید کنند !

چنین قابلیتی، دامنه صوتی آن‌ها را به ‌طرز چشمگیری گسترش می‌دهد و پیچیدگی آواهایشان را افزایش می‌دهد.

سارها صرفا تقلیدکننده صداهای محیط نیستند، بلکه توانایی پردازش و ترکیب صوتی بالایی دارند.

عملکرد سیرینکس شباهت زیادی به یک سیستم صوتی چندکاناله دارد که هماهنگی دقیق در آن نقش اساسی ایفا می‌کند.

به همین دلیل، آواز سارها نه‌تنها از نظر زیباشناختی، بلکه از دیدگاه علمی نیز قابل توجه است.
این ویژگی سارها نشان می‌دهد که تکامل زیستی می‌تواند راهکارهایی فراتر از الگوهای شناخته‌شده انسانی ارائه دهد.

〽️ گروه فراتر از زمان
🔰 کانال فراتر از زمان
15👌7👍5👏1