طراحی سیستم‌های حفاظت صاعقه (LPS)

ساخت یک سیستم LPS برای یک سازه موجود باید همواره در مقایسه با سایر روش‌های حفاظت صاعقه مطابق IEC 62305‑3 ارزیابی شود، به‌گونه‌ای که همان سطح حفاظت با هزینه کمتر حاصل شود.

برای انتخاب مناسب‌ترین روش حفاظت، استاندارد IEC 62305‑2 باید مورد استفاده قرار گیرد.

سیستم LPS باید توسط:
طراحان LPS
نصابان LPS
طراحی و نصب شود.

برای تبدیل شدن به یک طراح یا نصاب متخصص LPS موارد زیر لازم است:
دانش کامل استانداردهای مربوطه و
https://www.belghisazar.ir/?p=11478

وظایف طراح و نصاب می‌تواند توسط یک فرد واحد نیز انجام شود.

طراح و نصاب LPS باید قادر باشند:
اثرات الکتریکی تخلیه صاعقه را ارزیابی کنند
اثرات مکانیکی صاعقه را ارزیابی کنند
همچنین باید با اصول کلی سازگاری الکترومغناطیسی (EMC) آشنا باشند.

مدیریت سیستم LPS در صورتی کارآمد خواهد بود که مراحل نشان داده شده در شکل بالا دنبال شوند.

https://www.belghisazar.ir/downloads/book-lightning-protection/

اهمیت کوتاه بودن سیم‌کشی SPD

در حفاظت اضافه‌ولتاژ، طول کابل‌های اتصال SPD باید تا حد ممکن کوتاه باشد. دلیل فنی آن این است که موج‌های 10/350 و 8/20 صعود بسیار تند دارند (تا چند kA/µs) و کابل‌ها در این شرایط امپدانس بالایی پیدا می‌کنند.

در هر یک متر کابل، حدود ۱۰۰۰ ولت ولتاژ القایی اضافی ایجاد می‌شود. بنابراین ولتاژ نهایی روی تجهیز برابر است با:

Up + UL1 + UL2

در تصویر سمت چپ دیده می‌شود که اگر مسیر رفت و برگشت (D1 + D2) طولانی باشد، ولتاژ منتقل‌شده به تجهیز بیشتر خواهد شد.
اما در تصویر سمت راست، اتصال مستقیم و کوتاه باعث می‌شود فقط Up روی تجهیز بیفتد.

بنابراین D1 + D2 باید کمتر از 50 سانتی‌متر باشد تا حفاظت مؤثر باقی بماند.

✍️ یوسف بلقیس‌آذر
کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

⚡️ مقایسه اتصال موازی و V-Wiring در SPD

در عکس‌های این بخش دو روش نصب SPD نمایش داده شده است:

• اتصال موازی (Parallel connection)
فازها پس از فیوزهای F1 به صورت مستقیم وارد SPD می‌شوند و خروجی آن به زمین وصل می‌شود. این روش ساده است اما طول مسیر رفت و برگشت کابل بیشتر است و ولتاژ باقیمانده به تجهیزات بالاتر خواهد بود.

• اتصال سری یا V-Wiring
در این روش، SPD بین ورودی و مصرف‌کننده قرار می‌گیرد و مسیر عبور جریان از SPD کوتاه‌تر می‌شود.
مزیت کلیدی این است که ولتاژ القایی اضافه نمی‌شود و حفاظت مؤثرتر می‌شود.

Type 1 SPD ها به‌طور پیش‌فرض برای اجرای V-Wiring دو ترمینال روی هر پل دارند تا صعود جریان صاعقه و افت ولتاژ ناشی از کابل‌کشی کاهش یابد.

✍️ یوسف بلقیس‌آذر
کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

انتخاب سطح مقطع و نحوه صحیح سیم‌کشی SPD

در تصویر بالا، اصول مهم سیم‌کشی SPD نمایش داده شده است:

• طول کابل باید کوتاه باشد (کمتر از ۱۰ متر تا مصرف‌کننده)
هر چه فاصله SPD تا بار کمتر باشد، ولتاژ حفاظتی Ue کاهش یافته و حفاظت بهتر انجام می‌شود.

• حداقل سطح مقطع‌ها
– سیم اتصال زمین:
▪ حداقل 4 mm² در ساختمان بدون صاعقه‌گیر
▪ حداقل 10 mm² در ساختمان دارای صاعقه‌گیر
– فاز و نول: برابر با سطح مقطع کابل‌های بالادست نصب

• نوع هادی
– سیم تک‌رشته: حداقل 2.5 تا 25 میلی‌متر مربع
– سیم افشان: حداقل 2.5 تا 16 میلی‌متر مربع
و در هر دو حالت طول لخت‌شدگی حدود 12.5 میلی‌متر توصیه شده است.

• اتصال زمین باید محکم باشد (گشتاور 2 Nm)

این اصول باعث کاهش امپدانس مسیر و عملکرد صحیح SPD هنگام عبور موج‌های شدید صاعقه می‌شود.

✍️ یوسف بلقیس‌آذر
کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

کانال تخصصی تاسیسات برقی
@belghisazar_ir

طراحی برق ساختمان رو تئوری یاد نگیر!

این کتاب، آموزش رو مستقیم روی نقشه واقعی برده تا طراحی رو کاربردی، اجرایی و قابل فهم یاد بگیری.

اگر طراح، ناظر، مجری یا مهندس برق هستی، این کتاب می‌تونه خیلی به کارت بیاد.

https://www.belghisazar.ir/downloads/book-autocad/

طراحی برق ساختمان رو فقط تئوری یاد نگیر؛ پروژه‌محور و بازارکاری یاد بگیر.

در این دوره ۱۰۰ ساعته، از روشنایی و پریز تا تابلو برق، ژنراتور، UPS، ارتینگ، حفاظت صاعقه، BMS، اتوکد، اکودیال و دیالوکس، همه‌چیز کاربردی و اجرایی آموزش داده شده.

اگر می‌خوای طراحی تأسیسات برقی ساختمان رو حرفه‌ای شروع کنی، این دوره برای توئه.

https://www.belghisazar.ir/downloads/autocad/

فرصت دریافت مدرک بین‌المللی فنی و حرفه‌ای 🎓

مهندسان عزیز، طبق استانداردهای تصویر بالا، شما می‌توانید برای تمامی دوره‌های من (به جز اکودیال) مدرک رسمی سازمان فنی و حرفه‌ای دریافت کنید.

💎 چرا این مدرک؟
این مدرک معتبرترین سند مهارتی ایران پس از دانشنامه دانشگاهی است و به دلیل کد بین‌المللی (ILO)، در خارج از کشور نیز جهت مهاجرت کاری اعتبار بسیار بالایی دارد.

🛠 مراحل دریافت:
1️⃣ مشاهده دوره‌های من (تسلط کامل به مباحث تئوری و عملی)
2️⃣ مراجعه به یکی از آموزشگاه‌ها شهرتان برای ثبت‌نام در آزمون فنی و حرفه‌ای
3️⃣ قبولی راحت در آزمون به واسطه آموزش‌های پروژه‌محوری که گذرانده‌اید

🌐 مشاهده لیست دوره‌ها و شروع یادگیری:
🔗 https://www.belghisazar.ir

📌 استعلام لیست استانداردهای رسمی:
🔗 https://rpc.irantvto.ir/home/standard-groups/main/23

با دیدن این دوره‌ها، نه تنها متخصص می‌شوید، بلکه رزومه خود را در سطح جهانی معتبر می‌کنید.

تحلیل رایگان سوالات

اگر برای آزمون نظام مهندسی نظارت تأسیسات برقی آماده می‌شوید، تحلیل سوالات سال‌های گذشته را از دست ندهید.

در این مجموعه، سوالات آزمون‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ به‌صورت تحلیلی و آموزشی بررسی شده‌اند تا با سبک سوالات، منابع مهم و نکات پرتکرار بهتر آشنا شوید.

این محتوا به‌صورت رایگان در سایت منتشر شده و می‌تواند برای مرور، جمع‌بندی و آمادگی بیشتر بسیار مفید باشد.

https://www.belghisazar.ir/downloads/nezart-questions/

Not all IEC standards are equally important for Building Electrical Design.

For MEP Electrical Engineers, knowing which standards truly matter is more valuable than memorizing hundreds of numbers.

In this document, I have highlighted the most critical IEC standards based on real-world building projects:

🔴 Red (Core Design Standards)
Fundamental standards every Electrical Building Engineer must master.

🟡 Yellow (Safety & Protection)
Lightning protection, SPD, short-circuit, and human safety – where design mistakes become real risks.

🟢 Green (Modern & Special Systems)
UPS, PV, EV charging, and systems shaping today’s and tomorrow’s buildings.

This classification is based on design, supervision, and execution experience in building electrical projects.

BelghisAzar.ir