Хто мы?

Belarusian Sociological Group — адкрытая даследчая ініцыятыва беларускіх сацыёлагаў, што працягваюць сваю працу ў выгнанні. Мы не дзелім беларусаў на «тых, хто з’ехаў» і «тых, хто застаўся» — мы вывучаем усе падсістэмы беларускага грамадства.

Мы ствараем прафесійны сацыялагічны хаб, каб акумуляваць наш агульны капітал, метадычныя напрацоўкі, архівы даследаваняў і тэарэтычную базу для паўнавартаснага маніторынга і аналіза дынамікі беларускага грамадства.

Наша мэта — захаваць прафесійны погляд на падзеі і разам разумець, што адбываецца і куды мы рухаемся.

Дынаміка рэпрэсій_2025

Адной з найбольш важных падзей 2025 года стала вызваленне значнай колькасці палітзняволеных. Ці можна лічыць гэта знакам зніжэння рэпрэсіўнага ціску?

Наш аналіз паказвае: не, ціск не памяншаецца.

Сёння рэпрэсіі змяняюць сваю форму і становяцца больш латэнтнымі (прыхаванымі, "ціхімі"). Па некаторых напрамках маштаб пераследу проста дасягнуў свайго «піка» і вычарпаў патэнцыял для далейшага росту. Аднак там, дзе рэсурс яшчэ ёсць — рэпрэсіі трываюць.

Падрабязны разбор сітуацыі з лічбамі і фактамі чытайце ў нашай справаздачы:

👉 https://doi.org/10.5281/zenodo.18374015

Учора Літва зноў (тройчы) закрывала віленскі аэрапорт праз пазнакі метэазондаў. Папярэдняе закрыццё было амаль два месяцы таму – 6 снежня. Гэта выдатная нагода глянуць, што за гэты час адбывалася на межах Беларусі з краінамі ЕЗ.

А на межах – амаль поўны штыль. Ён распачаўся з апошняга снежаньскага тыдня 2025 года – акурат праз 7-10 дзён пасля візіта амерыканскай дэлегацыі ў Мінск. З таго часу тыднёвая колькасць спроб нелегальна перакрочыць межы скарацілася вельмі істотна – з сотняў да дзесяткаў. А апошнія пару тыдняў гэты паказнік увогуле знаходзіцца "каля нуля".

На цяпер мы ўвогуле маем працяглыя серыі нулёў на межах:
– на беларуска-літоўскай мяжы – 7 дзён запар не зафіксавана ніводнай спробы перацяць мяжу,
– на беларуска-польскай мяжы – 8 дзён,
– на беларуска-латвійскай мяжы – 28 дзён (апошняя спроба зафіксавана 30 снежня).

Зразумела, тут адбілася і надвор'е, леташняя зіма была адметная сваімі маразамі.

Але трэба мець на ўвазе і тое, што агулам гэтым годам сітуацыя на межах была самая складаная за апошнія чатыры гады. Агульная колькасць спроб нелегальна перакрочыць усходнія межы ЕЗ у 2025 годзе склала больш за 43 000 выпадкаў (2024 год – крыху больш за 36 000, 2023 год – крыху больш за 42 000, 2022 год – каля 32 000).

Зіма і амерыканскія парады супраць гадавога трэнда. Паглядзім, што будзе далей.

Мяжа замёрзла.

У папярэднія тыдні сумарная кольксць спроб нелегальна перакрочыць межы калыхалася каля нуля. На мінулым тыдні такі нулі ўсталяваліся - такога, каб ні на адной мяжы не было ні адзінай спробы яе перасекчы, не было ніколі ад пачатку крызіса ў 2021 годзе.

*такую "цішыню" беларусі рэжым кампенсуе балонікамі з кантрабандай, што ляцяць зараз і ў Літву, і ў Польшчу.

Калі ж казаць за месяц, то мінулы студзень таксама стаў самым "ціхім" з пункту гледжання напругі міграцыйнага ціску - меньш за 30 спроб нелегальна перцяць мяжу.

Латвія - за месяц не было адзначана ні воднай спробы нелегальна перасекчы мяжу.

Літва - усяго 15 спроб (меней было толькі ў 2024 - 5 спроб).

Польшча - 13 спроб, абсалютны мінімум за апошнія 5 гадоў).

Такі сурочыў...

На беларуска-латвійскай мяжы штыль скончыўся. Учора тамтэйшыя памежнікі адзначылі дзьве спробы нелегальна перакрочыць мяжу. Упершыню за гэты год.

На астатніх межах штыль захоўваецца.

Прынамсі, пакуль.

Выглядае на тое, што мінулы выпадак з дзьвума спробамі нелегальга перакрочыць беларуска-латвійскую мяжу (2 лютага) сапраўды быў выпадковым — штыль на ўсходніх межах Еўразвязу дасюль трывае. Апошнія чатыры тыдні агульная кольскасць спроб перакрочыць тыя межы вагаецца "каля нуля".

Спадарства, як вы ведаеце, мы з калегамі зараз развіваем ініцыятыву "Беларуская сацыялагічная група".

Сейчас мы запускаем серию исследований, посвященных запросам и проблемам белорусов за рубежом, чтобы дать нам всем возможность безопасно и анонимно высказаться.

Приглашаем вас принять участие в нашем первом исследовании — о медиапотреблении. Будем очень благодарны за распространение ссылки на исследование.

Вот ссылка: https://belsocgroup.limesurvey.net/989572?lang=ru

Незаўважнай прайшла навіна - мінулай ноччу на беларуска-польскай мяжы было адзначана 12 спроб нелегальна перакрочыць мяжу. Упершыню за амаль што месяц (да таго была адна проба толькі 19 студзеня).

У Беларусі ніколі не было такога, каб сацыялагічных даследаванняў было зашмат. А зараз дык увогуле.
Пры ўсіх складанасцях і абмежаваннях даследаванні ўсё ж праводзяцца. І іх вынікі звычайна з цікавасцю чытаюцца, вывучаюцца – яны выкарыстоўваюцца.

Важна, што вынікі даследаванняў маюць не толькі актуальны, але і доўгатэрміновы характар. Мы друкуем даследаванні ў аўтарытэтных міжнародных часопісах – іх чытаюць не толькі ўмоўныя акадэмікі, але і эксперты-дарадцы тых, хто прымае рашэнні. Вось спасылка на адно з апошніх.

Так, сёння сацыялагічныя даследаванні маюць істотныя абмежаванні.

Але яны – важныя!

Таму, мейце ласку, прымайце ўдзел у даследваннях, адказвайце на пытанні сацыёлагаў. Асабліва калі гэта робіцца на такой бяспечнай платформе як Limesurvey.net, якая не збірае ніякай асабістай інфармацыі.
Праз усё гэта, шаноўнае спадарства, маю просьбу.
Тыя, хто яшчэ не адказваў на пытанні даследавання аб інфармацыйных патрэбах беларусаў замежжа, адкажыце, калі ласка, на пытанні нашага даследавання - https://belsocgroup.limesurvey.net/989572?lang=ru.

Дзякуй кожнаму і кожнай, хто прымае ўдзел у сацыялагічных даследаваннях!