همه‌جا حرف از چگونگی انجام کارهاست: چطور فلان کار را انجام دهیم یا فلان چیز چطور کار می‌کند؛ ولی کمتر درباره‌ی این که «چه» کار کنیم و «چرا» آن کار را بکنیم حرفی زده می‌شود. شعار نایکی این است: «فقط انجامش بده» (Just Do It)؛ گویا فرض بر این است که دردِ بشریت، تنها نداشتن انگیزه‌ی کافی برای انجام کارهاست و همه می‌دانند که «باید» دقیقاً چه کاری انجام بدهند و این تنبلی است که نمی‌گذارد در یک بعدازظهر ابری، از تخت پیاده شوند و سراغ انجام کارهایشان بروند. آلترناتیو: شاید دلیلش این است که مطمئن نیستیم که این کاری که توی سرمان است، اصلاً ارزش انجام دادنش را دارد یا نه، و یا شاید اصلاً هیچ کاری توی سرمان نیست که بخواهیم به‌خاطرش پتو را کنار بزنیم. اگر یک روز آقای نایکی را از نزدیک ببینم، حتماً ازش می‌پرسم که وقت‌هایی که واقعاً هیچ کاری برای انجام دادن ندارد، چه فکری راجع‌به شعارش می‌کند... البته که او حتماً همیشه سرش خیلی شلوغ است.

فرزاد بیان

97/9/28
@bayanz

عصاره‌ی کارهای بصری‌ای که در این سال‌های اخیر ساختم! ده‌ها عکس و ده‌ها دقیقه ویدیویی که قبلاً کار کرده بودم را ریختم توی مخلوط‌کن و این ویدیوی کوتاه را ساختم. برای خودم بیشتر یک‌جور جنبه‌‌ی خودشناسی دارد!

@bayanz

⁠⁣سلام.چطوری؟خوبم.مرسی.

بچه‌تر که بودم، در مقطع دبستان، دعواهای کلامی ما ساختار مشخصی پیدا کرده بود. یکی از ساختارها، برای مثال این‌شکلی بود:

- [یک حرف توهین‌آمیز، مثلاً: خفه‌شو!]
- آینه!
- آینه رو شکستم!

معنی آینه این بود که «حرفت به خودت»، در مثال بالا یعنی «خودت خفه شو!». در تصور ما، این آینه واقعاً کار می‌کرد. حتی یک دوستی داشتم که وقتی آینه را جلوش می‌گرفتم کنار می‌رفت که حرفش در آینه منعکس نشود!

ساختار مشابهی در بحث‌های نوجوانی ما هم وجود داشت. مثلاً این یکی:

- زر نزن!
- خودت زر نزن!
- من دارم زر می‌زنم یا تو؟
- تو داری زر می‌زنی دیگه!

البته که این ساختارها تنها محدود به دیالوگ‌های رکیک نیست:

- وای بلوزت چقدر قشنگه!
- مرسی عزیزم، قشنگی از خودته! (= آینه)
- قربونت برم! (= بیا دیگه این بازی رو تمومش کنیم)
- عزیزمی! (= آره دیگه واقعاً بسه)

در همان نوجوانی بود که مطمئن شدم ساختن روباتی که تشخیصش از انسان ناممکن باشد، اصلاً کار نشدنی‌ای نیست. حتی یک مقاله‌ی ۱۰ خطی نوشتم و توضیح دادم که چطور می‌شود این کار را کرد و با اعتماد به نفس مضاعف، مقاله را به یک کنفرانس معتبر خارجی فرستادم که طبیعتاً رد شد.

به موازات این فکرها، خواسته یا ناخواسته روی کلمات، پاسخ‌ها و واکنش‌های خودم و دیگران حساس شدم. حواسم را به این جمع می‌کردم که چه موقع داریم حرف‌های قالبی می‌زنیم (مشابه همه‌ی مثال‌های بالا) و چه موقع داریم حرفی را در لحظه خلق می‌کنیم.

حالا که چندسال از آن مقاله‌ی بی‌محتوا گذشته و فکرهایم فرصت پیدا کرده تا در قوری ذهنم دم کنند، به این چند فکر رسیده‌ام: (این‌ها توصیه نیست، مخاطبش خودم هستم)

- قالبی حرف زدن و واکنش دادن هیچ اشکالی ندارد، اما؛

- اگر از قالب‌ها خسته‌شده‌اید (سلام.چطوری؟خوبم.مرسی.) و می‌خواهید از آنها دوری کنید، درهرحال لازم است که «وزن» حرف‌هایتان را به‌اندازه‌ی سابق نگه دارید: به‌جای «خوبم. مرسی» نمی‌توانید همکارتان را فرنچ‌کیس کنید، ولی شاید بتوانید درباره‌ی حال واقعی‌تان چند کلمه‌ای بگویید، اما؛

- اگر «وزن» را رعایت نکنید، انسان‌ها را گیج می‌کنید. اگر بین شما و همکارتان قضیه همیشه در حد «سلام. چه خبر؟ سلامتی. هیچ خبر» بوده، و شما امروز از رنگ سارافونش تعریف کنید، به‌قول اریک برن، تحلیل‌گر رفتار متقابل، طرف با خودش می‌گوید «این چه‌اش شده بود؟ امروز مثل بازاریاب‌های شرکت بیمه رفتار می‌کرد»، اما؛

- حتی اگر وزن را هم رعایت کنید، قالبی نبودن به‌هرحال ریسک دارد و قالبی بودن با تقریب خوبی، همیشه امن‌تر است. البته هرکس که کمی اقتصاد بداند، می‌داند که ریسک و بازده دو برادرند؛ کسی که اهل ریسک نیست، انتظار بازده آن‌چنانی هم نمی‌تواند داشته باشد.

- و آخرین اما این که خلاقیت، زورزدنی نیست. به‌زور نمی‌شود کلمات قشنگ را کنار هم گذاشت و سعی کرد غیرکلیشه‌ای حرف زد؛ نتیجه‌اش در یک کلام «تصنعی» می‌شود. باید افسار ذهن را شل کرد تا برای خودش آزادانه برود و بدود.

- و یک حرف راجع‌به دستیارهای تکنولوژیک: ظرافت‌های زبانی، بسیار گسترده‌تر از آنی است که بشود تنها با کنار هم گذاشتن الگوها و قالب‌ها، روبات‌هایی ساخت که به هنرمندی انسان حرف بزنند. این که چرا سیری اپل یا الکسای آمازون هنوز نتوانسته جای چت کردن با دوست‌پسر/دختر را برای بشریت بگیرد، یک دلیلش (البته فقط یک دلیلش) همین است که این‌ها، خیلی ساختارمند و روی اصول ارتباط برقرار می‌کنند. چندین و چند پژوهش انجام شده که نشان می‌دهد پدیده‌های غیرقابل پیش‌بینی موجب تحریک لذت در مغز می‌شوند؛ یکی از چندین چیزی که این دستیارها فعلاً کم دارند.

فرزاد بیان

گرافیک از: پرهام مرندی.

97/11/7
@bayanz

کتاب‌هایی که تاکنون در این کانال منتشر کرده‌ام:

دختر شکلاتی 👇
https://t.me/Bayanz/282

رضا 👇
https://t.me/Bayanz/259

سفر دردی از ذهن دوا نمی‌کند (ترجمه) 👇
https://t.me/Bayanz/315

اگر خواندن این کتاب‌ها دوپامین در مغزتان آزاد کرده (یا هر انتقال‌دهنده‌ی عصبی دیگری!)، کتاب‌ها را با دیگران به‌اشتراک بگذارید که آنها هم حالشان عوض شود 👼

@bayanz

آهنگی بسیار لطیف است از تِرِز سلیمان، خواننده‌ی ۳۴ ساله‌ی فلسطینی.

قهوه‌ی هول‌هولکی در کافه لمیز و جنبش زندگی آهسته 🐰🐢

در این ویدیو، چند دقیقه‌ای داستان تعریف می‌کنم. از «جنبش زندگی آهسته» می‌گم و این که کِی و چطور به‌وجود اومد.

@bayanz

هیچ اشکالی نداره چیزایی که می‌خونید رو فراموش کنید 📚

پاول گراهام می‌گوید:
«مطالعه و تجربه، مدل ذهنی شما را پرورش می‌دهد و حتی اگر چیزی را که تجربه کرده یا خوانده‌اید فراموش کنید، تاثیرش روی مدل شما از جهان باقی می‌ماند. ذهن شما مثل یک برنامه‌ی کامپیوتری است که سرآغازش گم شده. کار می‌کند، اما نمی‌دانید چرا.»

بعد از این که با این ایده آشنا شدم، عذاب‌وجدانم از فراموش کردن کتاب‌ها از بین رفت!

@bayanz

سه دقیقه برای تماس با کسی که دوستش دارید 📞

این ویدیو را بر اساس یک گزارش رسمی منتشر شده از صلیب سرخ آماده کردم.

@bayanz

اگر غر می‌زنند که چرا یک کار را ادامه نمی‌دهی و از این شاخه به آن شاخه می‌پری...

@bayanz

ویدیو: آهنگ‌های حال بهم‌زن 🤮

یک ایده: کسی شعرهای موسیقی پاپ (و/یا سبک‌های دیگر) را در چند دهه‌ی معاصر ایران مقایسه کند. این قیاس می‌تواند کلی‌نگر، بر اساس کلمات موجود در شعرها با کمک کامپیوتر انجام بشود یا جزئی‌تر، با بررسی موردی آهنگ‌های معروف هر دهه صورت بگیرد. برای مثال یک تحقیقی روی ۱۰ آهنگ برتر۱۰ دهه‌ی اخیر در آمریکا (جمعاً ۱۰۰ آهنگ) انجام شده (از ۱۹۶۵ تا ۲۰۱۵) که برای مثال نشان می‌دهد در ۲۰۱۵ محتوای آهنگ‌ها بیشتر درباره‌ی «عشق» و «مهمونی» بوده درحالی که در ۲۰۰۵ محتوای آهنگ‌ها بیشتر درباره‌ی «شهوت» و «تنهایی» بوده است.

https://www.linkedin.com/pulse/what-pop-music-data-says-society-shane-snow/

کنجکاوم بدانم اشعار آهنگ‌های داخلی، چقدر آينه‌ی افکار عموم مردم است (یا چقدر بی‌ربط است). شاید با یک چنین تحقیق‌هایی بشود به چنین جواب‌هایی رسید.

@bayanz

برای سبک زندگی آدم‌ها نسخه نپیچیم!

@bayanz

چرا ممکنه ترس رو با عشق اشتباه بگیریم؟

مقاله‌ای که در این ویدیو به آن استناد می‌کنم این مقاله ا‌ست:

Some evidence for heightened sexual attraction under conditions of high anxiety

که در سال ۱۹۷۴ در ژورنال شخصیت و روان‌شناسی اجتماعی متنشر شده و از مقالات پراستناد روان‌شناسی به حساب می‌آید.

@bayanz

اپیدمی خودتحقیری
یا
چرا سطحی‌نگری است که بگوییم «خارجی‌ها فلانن، برعکس ما ایرانیا».

@bayanz

چطور جای متهم و قربانی عوض می‌شود؟

@bayanz

از مدت‌ها پیش در فکرم بود که ویدیوهای توصیفی را به صورت ترکیبی از فیلم و انیمیشن درست کنم؛ در این ویدیوی اخیر تاحدی این ایده را عملی کردم. نقاشی‌هایی به ویدیو اضافه کردم که به روایت بهتر قضیه کمک کند. هنوز با ایده‌آلم فاصله دارد، اما از نتیجه راضی‌ام.

@bayanz

نسخه‌ی صوتی/ویدیویی کتاب دختر شکلاتی

در این ویدیو کتاب «دختر شکلاتی» را که قبلاً در همین کانال منتشر کرده بودم، با صدای خودم می‌خوانم. بعضی از تصاویر را هم کمی متحرک کرده‌ام تا سرگرم‌کننده‌تر شود.

هندزفری‌ها را در گوش فرو کنید و در قصه فرو روید 💆‍♀️💆‍♂️

@bayanz

ترفند کثیف: طرف مقابل را متهم کنید که دارد رویه‌ای نادرست را شروع می‌کند.

#مغالطه_های_رایج

@bayanz

تصمیم دارم درباره‌ی رایج‌ترین مغالطه‌هایی که افراد در صحبت‌هایشان به کار می‌گیرند ویدیوهایی بسازم. این اولین قسمت از این مجموعه است.