امروز البتّه رسانه‌ها مختلفند، لکن شعر جای خودش را دارد؛ هیچ‌کدام از رسانه‌ها، مثل شعر، تأثیرگذار به معنای خاص نیستند. البتّه بعضی از رسانه‌ها، مثل سینما، احتمالاً تأثیر بیشتری از شعر دارند ــرسانه‌های تصویری و مانند این‌هاــ لکن تمام می‌شود، فراموش می‌شود؛ یک بار شما فیلم را دیدید، دو بار دیدید، دیگر تمام می‌شود؛ امّا این شعر مانده، می‌ماند، هزار سال این شعر باقی می‌ماند. این، خصوصیّت شعر است. بنابراین، شعر یک رسانۀ اثرگذار و ماندگار است.

یک نکته‌ای وجود دارد در مورد شعر فارسی و آن این‌که جزو خصوصیّات شعر فارسی تولید سرمایه‌های معرفتی و معنوی است. در شعرهای دیگر، تا آن‌جایی‌که حالا ما می‌دانیم، نه این‌که وجود نداشته باشد، به این شدّت وجود ندارد؛ یعنی ما قلّه‌های شعر فارسی را که نگاه می‌کنیم، یا حکیمند -[مثل] نظامی یا حکیم فردوسی؛ فردوسی یک حکیم است و شاهنامه واقعاً کتاب حکمت است- یا مولانای معرفت و عرفان و معنویّتند یا حافظ قرآنند‌ یا مثل سعدی کتابشان پُر از حقایق و معارف حِکمی و معنوی است. همین‌طور از آن بالا شما بگیرید بیایید پایین تا برسیم به سعدی، به حافظ، به جامی، به صائب، به بیدل؛ ببینید، این‌ها همه حکیمند، همۀ [اشعار] این‌ها حکمت است؛ یعنی شعر ما، شعر فارسی، در طول زمان حاملِ حکمت بوده، حاملِ معرفت بوده، سرمایه‌های معنویِ ما را حفظ کرده و بر آن‌ها افزوده؛ یعنی شما اگر چنانچه در یک حدّ خاصّی از معرفت باشید، وقتی که مثلاً مثنوی مولانا را می‌خوانید، این معرفت افزایش پیدا می‌کند؛ یعنی تولید معرفت می‌کنند، تولید این سرمایه‌ را می‌کنند، فقط حفظ سرمایه نیست؛ خصوصیّت شعر فارسی این است.

مهم این است که این سرمایه‌سازی و پاسداری سرمایه در سخت‌ترین شرایط هم اتّفاق افتاده؛ مثلاً در تاخت‌وتاز مغول. شما ببینید، در دوران تاخت‌وتاز مغول، ما عطّار داریم، مولوی داریم، سعدی داریم، حافظ داریم؛ این‌ها همه مال دوران مغول و تیمور است دیگر؛ یعنی وقتی است که کشور در شرایط سخت تاخت‌وتاز بیگانگان قرار داشته، همه‌چیزِ کشور تحت تأثیر این بوده، امّا معرفت و شعر و معنویّت متوقّف نشده؛ این خصوصیّت شعر فارسی است و ما این‌ها را باید بدانیم در مورد شعرمان.

امروز، به نظر من، آن تاخت‌وتازی که زمان مغول‌ها اتّفاق افتاد دارد تکرار می‌شود. البتّه نوع تاخت‌وتاز این مغول‌های جدید، مغول‌های کراوات‌بسته و پاپیون‌زده و ادکلن‌زده و کت‌وشلوارپوشیده، با آن مغول‌ها تفاوت دارد، امّا تاخت‌وتاز است، دارند تاخت‌وتاز می‌کنند. تاخت‌وتازشان چه‌جوری است؟ خب ما خودمان لمس کرده‌ایم، نمی‌خواهد در تاریخ خوانده باشیم. البتّه اگر کسی تاریخ سیصد چهارصدساله‌ی استعمار را بخواند، می‌فهمد که این‌ها با دنیا چه‌کار کردند. استعمارگرها با آسیا، با آفریقا، با آمریکای لاتین، با مجموع قارّۀ آمریکا چه کردند! آن‌ها یک مسئلۀ دیگری است. این‌ها زمان خود ما، یک سگِ هاری مثل صدّام را تجهیز کردند... . تحریم هم جزو تاخت‌وتاز است؛ [مثل] تحریم دارویی... . در سال ۹۹ پول واکسن را گرفتند و به بهانه‌های مختلف واکسن را ندادند. شک نداشته باشید اگر چنانچه می‌توانستند کاری کنند که غذای مردم، نان مردم داخل کشور نیاید و در کشور به وجود نیاید، حتماً می‌کردند؛ یعنی این‌ها این‌جوری هستند. حالا آن قضیّۀ قحطی دهه‌های چندِ قرن هم که به جای خود محفوظ. این هم یک‌جور تهاجم است. علاوه بر این، صدها و هزاران رسانه را در خدمت دروغ و شایعه‌ و انحراف و مانند این‌ها قرار دادند. الان یک مجموعۀ تهاجم و تاخت‌وتاز متنوّع، از نظامی گرفته تا اقتصادی، تا [جنگ] سخت، تا [جنگ] نرم، همه‌جور وجود دارد. خب، اینجا نقش شاعر چیست؟

باید بدانید دشمن چه ‌کار می‌خواهد بکند، آماجش کجا است، هدفش چیست و بشناسید روش‌های او را؛ این را همه باید بشناسند و مقابله کنند، امّا از همه لازم‌تر، مجموعۀ هنرمندند، مجموعۀ فرهنگی‌اند؛ شاعر، نقّاش، داستان‌نویس، سینماگر، معمار؛ این‌هایی که در مسائل مختلف فرهنگی هستند، باید بدانند امروز ما در مقابل این غارت دشمن و تاخت‌وتاز دشمن قرار داریم؛ هم خودشان باید توجّه کنند، صحنه را درست درک کنند، هم به دیگران بایستی بنمایانند؛ باید همه را [آگاه] کنند. منفعل نباید بشوند.

بیانات در دیدار شاعران و اساتید زبان فارسی؛ ۱۴۰۲/۰۱/۱۶

قبلا پرهیز میکردم از این حدس ها
ولی امروز بعد ده سال دیدن تک تک رفتاراش تقریبا یقین دارم که این متن رو خود ظریف کلمه به کلمه گفته به تولید کننده تا چی بنویسه روش در حالی که بالای سرش وایساده بوده تا مطمئن شه

حداقل اون سکه‌ها رو پس بگیرین.

بذار اول فتنهٔ استیضاح بخوابه، رئیس‌جمهوری روحانی تموم شه، بعدش به این هم می‌رسیم. همین‌طور که ولش نمی‌کنیم. باید بیاد جواب بده 🤡

همه‌چی توی دنیا و ایضاً این کشور تکرار می‌شه؛ همه‌چی، اون هم به‌کرات.

۴ سال دیگه دوباره باید بگیم استاد، عزیز، جوان گام دومی، نفهم! نذار این‌قدر به گرده‌ت بار بکشن. بعد بیان بگن نه، کشور در شرایط حساس تجزیه‌ست، دوقطبی نکنین تا بی‌درد جدا شه.