ما هم این رو داریم
برای همین یک نظریه در روان‌شناسی طنز هست که میگه ما وقتی می‌خندیم که ابتدا انتظار خطر یا مشکل داریم، اما ناگهان متوجه می‌شیم تهدیدی وجود نداره. مثلاً کسی روی پوست موز لیز می‌خوره. برای یک لحظه مغز خطر رو پیش‌بینی می‌کنه، بعد می‌فهمه اتفاق جدی نیفتاده و خنده فعال می‌شه

اما انسان بودن یه لایه دیگه از خنده رو هم بلده.
لایه ای که نمیگه «نگران نباش خطری نیست»
لایه ای که میگه «خطر هست، اما هنوز کنار همیم»

فرض کنید گروهی از شکارچی‌ها در عصر سنگی شب دور آتش نشستن.
هوا سرده.
شکار کم شده.
احتمال مرگ واقعی هست.

اگر همه فقط ترس را تجربه کنن، گروه از هم می‌پاشه.

اما اگر یکی از اعضا بتوانه درباره‌ی وضعیت شوخی کنه و بقیه بخندن، یک پیام اجتماعی مهم منتقل می‌شه:

«هنوز کنترل روانی خودمان را از دست نداده‌ایم.»

از این دیدگاه، طنز نوعی نمایش قدرت روانی عه

حتی توی تولید مثل هم اثر داره
بعضی نظریه پردازای تکاملی این نوع طنز رو شبیه پدیده پر طاووس میدونن

پدیده پر طاووس چیه حالا؟

دم بزرگ و رنگارنگ Indian Peafowl برای طاووس دردسر عه:

فرار کردن رو سخت‌تر می‌کنه.
انرژی زیادی مصرف می‌کنه.
شکارچی‌ها راحت‌تر اون رو می‌بینن.

پس سؤال این بود:

اگر تکامل بر بقا تأکید داره، چرا چنین ویژگی پرهزینه‌ای از بین نرفته؟

پاسخی که بعدها مطرح شد این بود که دم طاووس سیگنال کیفیت عه.

منطقش تقریباً اینه:

«اگر من با وجود این بار اضافی هنوز زنده مانده‌ام، سالمم، غذا پیدا می‌کنم و بیمار نشده‌ام، پس ژن‌های قدرتمندی دارم.»

حس شوخ طبعی هم یه چیز شبیه همینه.
برای اینکه کسی بتوانه شوخی خوبی بکنه، معمولاً باید:

موقعیت اجتماعی را بفهمه.
ذهن دیگران رو حدس بزنه.
چند ایدهٔ نامرتبط رو به هم وصل کنه.
زمان‌بندی مناسبی داشته باشه.
تحت فشار ذهنی از کار نیفته.

همهٔ این‌ها از توانایی شناختی خبر می‌دن.

از این دیدگاه، وقتی کسی در یک موقعیت پیچیده حرف بامزه‌ای می‌زنه، در حال نمایش غیرمستقیم توانایی‌های ذهنی خودش عه.

و خب این برای آدم‌ها جذاب تر از IQ بالاست.
[لیترالی:) چندتا مقاله در همین مورد چاپ شده]

در نتیجه این لایه از طنز که فقط انسان ها دارن (بابت این نفرین ابدی خودآگاهیشون) دوتا کارکرد براشون داره. یکی همین نشون دادن قدرت‌های شناختی برای کسب موقعیت های بیشتر اجتماعی و خب در نهایت تولید مثل.
و دومی برای تخلیه بار فشار روانی موجود.

اگه دقت کرده باشید ادم‌هایی که شرایط سختی رو میگذرونن، یا تو خانواده‌های پر چالش تری بزرگ شدن بامزه ترن

آدما طنز و کمدی رو به عنوان یک مکانیسم دفاعی استفاده میکنن که یک پیام رو به خودشون و بقیه بدن

«اگر بتوانم درباره‌اش شوخی کنم، یعنی هنوز از آن بزرگ‌تر هستم.»

احتمالا با همبستگی موهوم آشنایید. پیدا کردن الگو تو جایی که الگویی نیست

دریانوردهای آمریکایی معتقدن آوردن موز روی کشتی بدشانسی میاره.
علتش بر میگرده به قرن نوزدهم که تعداد زیادی کشتی حامل بار موز غرق شد.
ایا همه کشتی های حامل موز غرق میشن؟ نه
ایا ممکنه کشتی بدون موز غرق شه؟ بله
پس چه الگویی این وسط هست؟ هیچی

یه مثال دیگه اش در مورد خروس‌هاست.
یه باور جالب بین روستایی ها هست که میگه اگه باسن خروس رو چرب کنی دیگه قوقولی قوقو نمیکنه.
درحالی که احتمالا چندتا تصادف همزمانی رخ داده باشه در بازه ای. روستایی ها برای تمیز نگه داشتن خروس باسنش رو چرب میکنن که اشغال نچسبه. خیلی وقتا این کار میتونه باعث انگل بشه که خروس رو مریض میکنه و دیگه خروس نمیخونه

و جالبه بدونید خوندن خروس کاملا یک حرکت نمادین تستسترونی عه که قلمرو و قدرتش تو گروه بین بقیه خروس ها به رخ بکشه

حالا چرا اینو گفتم؟ که بگم اشکال نداره اگه تو چیزی که الگویی نیست الگو پیدا میکنیم. داریم شانس زنده موندنمون رو زیاد میکنیم.

پیدا کردن الگو باعث میشه ما اشتباه کم ضرر تری بکنیم.
مثل وقتی صدایی میشنوی و چون حس میکنی صدای ارواحه میترسی و خارج میشی.
شاید خطری تو اون اتاق باشه یا نباشه.
این که خطری نباشه و تو فرار کرده باشی کم ضرر تر از اینه که خطری باشه و تو فرار نکرده باشی

در نهایت انسان اشتباه میکنه. مهم اینه کدوم اشتباه برای زنده موندن کم هزینه تره

دلیلی نداشت الزاما این مثال رو بزنم. کاملا دلیلش شخصی بود:)))
ادم باید تو زندگی تا حد ممکن اشتباهات کم هزینه کنه و اشتباهات دوستاش رو تو صورتشون بکوبه.

امشب یه اسپیشال از کمدین محبوبم تیلر میدیدم، موضوعش تروماهای مذهب بود. و توی یک کلیسا خیلی بزرگ برگزار میشد:)))
بگذریم اول برنامه یه جمله از این کتاب رو اورد که یادم انداخت هیچ وقت وقت نکردم این کتاب رو بخونم کامل و باید بزارمش تو اولویتم