گزارش کوتاه پرواز ۱۳ استارشیپ (Flight 13)

در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (ساعت ۱۷:۵۱ به وقت مرکزی آمریکا)، SpaceX سیزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ را از پایگاه استاربیس در تگزاس با موفقیت انجام داد. این پرواز دومین پرتاب نسخه ۳ (V3) استارشیپ و بوستر سوپر هوی بود.

نکات اصلی مأموریت:
- پرتاب و جداسازی مراحل بدون مشکل انجام شد.
- برای اولین بار، ۲۰ ماهواره عملیاتی استارلینک نسخه ۳ (V3) در مسیر زیرمداری مستقر شدند. ارتباط رادیویی و لیزری با تمام ماهواره‌ها برقرار و تله‌متری دریافت شد (ماهواره‌ها پس از حدود ۲۰ دقیقه در جو سوختند).
- استارشیپ موتور راپتور را در فضا مجدداً روشن کرد (آزمایش مهم برای مأموریت‌های آینده).
- مرحله بالایی پس از ورود مجدد به جو، فرود نرم و کنترل‌شده‌ای در اقیانوس هند داشت و برای اولین بار سالم روی آب شناور ماند و تصویر و داده ارسال کرد.

نتایج بوستر:
بوستر سوپر هوی (B20) در خلیج مکزیک فرود آمد، اما تعدادی از موتورها در سوخت‌سوزی فرود روشن نشدند و فرود سخت‌تر از برنامه بود.

پیشینه:
تلاش اول در ۱۶ ژوئیه به دلیل روشن نشدن چند موتور راپتور، در لحظه آخر متوقف شد. پس از تعویض موتورها و تأخیر کوتاه به دلیل آب‌وهوا، پرتاب موفق انجام شد.

این پرواز پیشرفت مهمی در قابلیت‌های استارشیپ برای استقرار ماهواره، روشن‌کردن موتور در فضا و حفاظت حرارتی نشان داد و گامی به سوی مأموریت‌های مداری و قابل استفاده مجدد بود.

@AstroTech

شبیه‌سازی TNG50: تشکیل یک خوشه کهکشانی
خوشه های کهکشانی چگونه تشکیل می شوند؟ از آنجایی که جهان ما برای تماشا بسیار کند حرکت می کند، شبیه سازی های کامپیوتری با حرکت سریعتر برای کمک به کشف ایجاد می شوند. یکی از تلاش های معروف TNG50 از Illustristng است که ارتقاء شبیه سازی معروف Illustris است. بخش اول ویدیوی برجسته، گازهای کیهانی (عمدتاً هیدروژن) را دنبال می‌کند، زیرا از جهان اولیه تا امروز به کهکشان‌ها و خوشه‌های کهکشانی تبدیل می‌شود، با رنگ‌های روشن‌تر که گازهای متحرک سریع‌تر را نشان می‌دهند. همانطور که جهان بالغ می شود، گاز به چاه های گرانشی می افتد، کهکشان ها شکل می گیرند، کهکشان ها می چرخند، کهکشان ها با هم برخورد می کنند و ادغام می شوند، همه در حالی که سیاهچاله ها در مراکز کهکشان ها تشکیل می شوند و گازهای اطراف را با سرعت زیاد بیرون می کنند.

پست ۱ از ۲ | ادامه

@AstroTech

شبیه‌سازی TNG50: تشکیل یک خوشه کهکشانی

پست ۲ از ۲ | قبلی

نیمه دوم ویدیو به ردیابی ستاره‌ها تغییر می‌کند و یک خوشه کهکشانی را نشان می‌دهد که با جریان‌های ستاره‌ای به هم نزدیک می‌شوند. خروجی سیاهچاله ها در TNG50 به طرز شگفت انگیزی پیچیده است و جزئیات با جهان واقعی ما مقایسه می شود. مطالعه چگونگی ادغام گاز در جهان اولیه به بشریت کمک می کند تا درک بهتری از چگونگی شکل گیری زمین، خورشید و منظومه خورشیدی ما داشته باشد. #عکس_روز #فیلم

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 26
Simulation TNG50: A Galaxy Cluster Forms
Video Credit: IllustrisTNG Project; Visualization: Dylan Nelson (Max Planck Institute for Astrophysics) et al.
Music: Symphony No. 5 (Ludwig van Beethoven), via YouTube Audio Library

@AstroTech

ضربه به سرطان پیش از مقاوم شدن؛ استراتژی تازه دانشمندان برای شکست تومورها

پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند به جای انتظار برای بازگشت سرطان، درمان‌ها پیش از ایجاد مقاومت سلول‌های سرطانی تغییر کنند. مدل‌های ریاضی نشان می‌دهد این راهبرد می‌تواند توانایی تومورها برای سازگاری را کاهش دهد و اثربخشی درمان را افزایش دهد.

بیشتر وقت‌ها وقتی پزشکان برای درمان سرطان دارو می‌دهند، صبر می‌کنند تا داروی اول کارایی‌اش را از دست بدهد و سرطان دوباره عود کند و بعد سراغ داروی بعدی می‌روند. مشکل اینجاست که در این فاصله، سلول‌های سرطانی فرصت پیدا می‌کنند قوی شوند و در برابر دارو مقاوم شوند. یورونیوز

@AstroTech

بازگشت خدمه فضایی آمریکا و روسیه به زمین پس از هشت ماه حضور در ایستگاه فضایی

یک خدمه فضایی مشترک آمریکا و روسیه روز یکشنبه پس از انجام ماموریتی هشت‌ماهه در ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) به زمین بازگشت.
کریس ویلیامز، فضانورد ناسا، و سرگی کود-سورچکوف و سرگی میکایف، کیهان‌نوردان روس، با فضاپیمای سایوز ام‌اس-۲۸ خود حوالی ساعت ۱۵:۲۷ به وقت محلی در قزاقستان، در منطقه‌ای در جنوب‌شرقی شهر ژزکازگان، به‌سلامت فرود آمدند.

به گفته ناسا، این خدمه ۲۴۱ روز گذشته را در فضا سپری کردند، ۳۸۵۶ بار به دور زمین چرخیدند و در جریان انجام تحقیقات علمی با هدف «کمک به بهبود زندگی روی زمین» و آماده‌سازی برای ماموریت‌های آینده به ماه و مریخ، بیش از ۱۰۲ میلیون مایل سفر کردند.

ناسا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «وظایف ویلیامز شامل کمک به پیشبرد تحقیقات برای درمان‌های جدید سرطان و بهبود تولید درون‌فضایی مواد مورد استفاده در رایانه‌ها و تجهیزات الکترونیکی پرتوان بود.» یورونیوز

@AstroTech

افسانه لباس سفید؛ چرا گاهی لباس مشکی انتخاب بهتری برای روزهای داغ است؟

پژوهشگران می‌گویند انتخاب درست لباس می‌تواند احساس گرمای بدن را به‌طور محسوسی کاهش دهد و حتی این امکان را فراهم کند که دمای کولرها حدود ۲ درجه سانتی‌گراد بالاتر تنظیم شود؛ تغییری که در مقیاس جهانی به کاهش مصرف برق، هزینه‌های انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کند.
سال‌هاست این باور وجود دارد که لباس سفید بهترین گزینه برای روزهای گرم است، زیرا نور خورشید را بازتاب می‌دهد، در حالی که لباس مشکی آن را جذب می‌کند. اما تحقیقات نشان می‌دهد این تصور، تنها بخشی از واقعیت است. یورونیوز

@AstroTech

سحابی حباب: NGC 7635
چه چیزی این حباب فضایی عظیم را ایجاد کرده است؟ این شبح وسوسه‌انگیز و سرمانند که توسط باد یک ستاره دمیده شده است، با نام NGC 7635 فهرست‌بندی می‌شود، اما به سادگی با نام سحابی حباب نیز شناخته می‌شود. این نمای برجسته که از کراکوف، لهستان گرفته شده، از نوردهی طولانی برای آشکار کردن جزئیات پیچیده این حباب کیهانی و محیط آن استفاده می‌کند. هرچند ظریف به نظر می‌رسد، اما حباب با قطر ۱۰ سال نوری، شواهدی از فرآیندهای خشونت‌آمیز در حال انجام را ارائه می‌دهد. در اینجا، درست در مرکز حباب، یک ستاره داغ و درخشان در غبار بازتابنده سحابی قرار گرفته است. یک باد ستاره‌ای شدید و تابش شدید از ستاره، که احتمالاً جرمی ۱۰ تا ۲۰ برابر خورشید دارد، ساختار گاز درخشان را در برابر مواد متراکم‌تر در یک ابر مولکولی اطراف، منفجر کرده است. سحابی جذاب حباب تنها ۱۱ هزار سال نوری از ما فاصله داشته و در صورت فلکی پر زرق و برق ذات الکرسی قرار دارد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 27
NGC 7635: The Bubble Nebula
© Paweł Piechnik

@AstroTech

کریس ویلیامز، فضانورد ناسا، درباره ماموریت ایستگاه فضایی صحبت خواهد کرد.

کریس ویلیامز، فضانورد ناسا و مهندس پرواز اکسپدیشن ۷۴، دستکش علوم ریزگرانش ماژول آزمایشگاه Destiny را در ایستگاه فضایی بین‌المللی نشان می‌دهد. ویلیامز از تحقیقات کریستال نیمه‌هادی برای کمک به پیشرفت اقتصاد تجاری فضا و ترویج صنایع زمینی حمایت می‌کرد. ناسا/کریس ویلیامز

کریس ویلیامز، فضانورد ناسا، در یک کنفرانس خبری ساعت ۲:۴۵ بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا، سه‌شنبه ۴ آگوست ۲۰۲۶، از مرکز فضایی جانسون این آژانس در هیوستون، خلاصه‌ای از ماموریت هشت ماهه اخیر خود در ایستگاه فضایی بین‌المللی را ارائه خواهد داد.

ناسا این رویداد را به صورت زنده از طریق پلتفرم‌های مختلف پخش خواهد کرد. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به صورت آنلاین تماشا کنید:

https://www.nasa.gov/live

منبع: ناسا
ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

ارزش بازار اپل برای نخستین بار از مرز ۵ تریلیون دلار عبور کرد

ارزش بازار اپل برای نخستین بار از مرز ۵ تریلیون دلار عبور کرد و جایگاه ارزشمندترین شرکت جهان را از انویدیا بازپس گرفت.
در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (سه‌شنبه)، سهام اپل در معاملات روزانه به سقف حدود ۳۴۲٫۸۹ دلار رسید و ارزش بازار شرکت را به‌طور موقت به بیش از ۵ تریلیون دلار (حدود ۵٫۰۴ تریلیون) رساند. اپل دومین شرکت سهامی عام در تاریخ پس از انویدیا است که به این سطح می‌رسد. انویدیا نخستین‌بار در ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ به این مرز دست یافته بود. این دستاورد یک روز پس از آن رخ داد که اپل با عبور از انویدیا، دوباره عنوان ارزشمندترین شرکت جهان را از آن خود کرد (نخستین بار از حدود آوریل/مه ۲۰۲۵).

سهام در ادامه روز کمی عقب‌نشینی کرد و ارزش بازار دوباره اندکی زیر ۵ تریلیون دلار قرار گرفت، اما این رویداد نمادین به‌عنوان نقطه عطفی در رقابت میان دو غول فناوری ثبت شد. اپل اکنون بزرگ‌ترین شرکت در شاخص S&P 500 نیز محسوب می‌شود.

@AstroTech

شیرینی برای کودکان تا دو سالگی ممنوع؟ پژوهشی که از سلامت مغز و کاهش خطر زوال عقل می‌گوید

نتایج یک پژوهش تازه نشان می‌دهد محدود کردن مصرف قند در دو سال نخست زندگی ممکن است دهه‌ها بعد به حفظ سلامت مغز و کاهش خطر ابتلا به زوال عقل (دمانس) کمک کند. یورونیوز

خورشید سرخ از میان دود آتش‌سوزی‌های جنگلی
این می‌تواند منظره‌ای از یک سیاره فراخورشیدی باشد که به دور یک ستاره کوتوله قرمز می‌چرخد، اما خورشید خودمان است. این تصویر در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ در منطقه اوکاناگان در استان بریتیش کلمبیای کانادا گرفته شده. دود آتش‌سوزی‌های جنگلی شمال غربی اقیانوس آرام به عنوان یک فیلتر خورشیدی عمل کرده و به عکاس اجازه داده تا این عکس را مستقیماً از خورشید بگیرد. چند لکه خورشیدی نیز در این تصویر قابل مشاهده‌اند؛ درست در پایین و سمت راست مرکز، AR 4493، یک منطقه خورشیدی فعال غول‌پیکر و در حال تکامل سریع، قرار دارد. دود از ذرات ریزی ساخته شده است که به مسدود کردن و پراکندگی نور با رنگ‌های آبی‌تر کمک می‌کنند، بنابراین نوری که از خورشید می‌بینیم کم‌نورتر و قرمزتر از حد معمول است (اما خیره شدن مستقیم به خورشید هرگز ایمن نیست). غروب‌ها و طلوع‌ها نیز به دلیل دود، رنگارنگ‌ترند. حدود ۶ میلیارد سال دیگر، خورشید با نزدیک شدن به مرحله غول قرمز خود، شروع به قرمزتر شدن خواهد کرد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 30
Red Sun through Wildfire Smoke
© Debra Ceravolo
Text: Cecilia Chirenti

@AstroTech

۵۵ سال پس از فرود آپولو ۱۵ روی ماه

پست ۲ از ۲ | قبلی

آپولو ۱۵ به عنوان اولین ماموریت از سری "J-class" ناسا، بر اکتشافات علمی گسترده بر آزمایش‌های مهندسی محض تأکید داشت. فضانوردان تقریباً ۶۷ ساعت را بر روی سطح ماه گذراندند و سه فعالیت برون‌فضایی را در مجموع حدود ۱۸/۵ ساعت انجام دادند. برای اولین بار، آنها از وسیله نقلیه ماه‌نورد استفاده کردند که تقریباً ۲۸ کیلومتر (۱۷/۵ مایل) را پوشش داد و امکان تحرک بسیار بیشتری نسبت به گشت و گذارهای قبلی که فقط پیاده‌روی می‌کردند، فراهم کرد. آنها تقریباً ۷۷ کیلوگرم (۱۷۰ پوند) نمونه جمع‌آوری کردند - از جمله «سنگ پیدایش» معروف، یک آنورتوزیت باستانی با قدمت بیش از ۴ میلیارد سال - بسته آزمایش‌های سطح ماه آپولو را مستقر کردند و مشاهدات و عکس‌های زمین‌شناسی دقیقی جمع‌آوری کردند. وردن اولین فعالیت فضایی خارج از فضاپیما را در طول سفر بازگشت برای بازیابی فیلم از ابزارهای علمی ماژول سرویس انجام داد و یک ماهواره کوچک را در مدار ماه رها کرد.

این دستاوردها - اقامت طولانی‌تر در سطح ماه، اولین «ماشین» روی ماه، بازگشت علمی غنی‌تر و اولین‌های عملیاتی - رکوردهای جدیدی را برای آپولو ثبت کرد و امکان اکتشافات سیاره‌ای جاه‌طلبانه‌تر را نشان داد. موفقیت آپولو ۱۵ راه را برای ماموریت‌های بعدی J هموار کرد و همچنان الهام‌بخش تلاش‌های مدرن برای بازگشت انسان به سطح ماه است.

گردآوری و ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

دیوید راندولف اسکات (زاده ۶ ژوئن ۱۹۳۲) یک خلبان آزمایشی بازنشسته آمریکایی و فضانورد ناسا است که هفتمین نفری بود که روی ماه قدم زد. اسکات که در سال ۱۹۶۳ به عنوان بخشی از گروه سوم فضانوردان انتخاب شد، سه بار به فضا پرواز کرد و فرماندهی آپولو ۱۵، چهارمین فرود در ماه را بر عهده داشت. او یکی از چهار Moon walkers زنده مانده و تنها فرمانده زنده یک فضاپیما است که بر روی ماه فرود آمد. ویکی‌پدیا

از بین سه سرنشین آپولو ۱۵، دیوید هنوز زنده است.

@AstroTech

پاسخ علم به یکی از قدیمی‌ترین پرسش‌های بشر؛ مغز چگونه تصمیم می‌گیرد عاشق چه کسی شویم؟

آیا عاشق شدن فقط یک اتفاق احساسی است یا مغز، پیش از آنکه خودمان متوجه شویم، درباره شریک عاطفی آینده‌مان تصمیم می‌گیرد؟ آیا مغز ما از قبل شریک عاطفی خود را انتخاب کرده؟ اینها از قدیمی‌ترین پرسش‌هایی هستند که ذهن بشر را به خود مشغول کرده‌اند. دانشمندان به چه یافته‌هایی دست‌ یافته‌اند؟

عشق، برخلاف تصور رایج، نه صرفا یک احساس مرموز، بلکه محصول تعامل پیچیده میلیاردها سلول عصبی، هورمون‌ها، ژن‌ها، خاطرات و تجربه‌های زندگی است.

اما این به آن معنا نیست که دانشمندان فرمول عشق را کشف کرده‌اند. برعکس، آنها می‌گویند مغز انسان تنها «احتمال» عاشق شدن را شکل می‌دهد، نه اینکه بتواند از پیش تعیین کند چه کسی شریک زندگی ما خواهد شد.

سیستم پاداش مغز برای افزایش احتمال تشکیل پیوندهای عاطفی تکامل یافته است، نه برای تضمین اینکه هر انتخاب بهترین انتخاب ممکن باشد. به همین دلیل، گاهی افراد جذب کسانی می‌شوند که برای آنها مناسب نیستند.

آنچه ما عشق می‌نامیم، حاصل تعامل زیست‌شناسی، روان‌شناسی، تجربه‌های فردی و محیط اجتماعی است. یورونیوز

@AstroTech

رنگین‌کمان آتشین بر فراز ویرجینیای غربی
چه اتفاقی برای این ابر می‌افتد؟ بلورهای یخ در یک ابر سیروس دوردست مانند منشورهای کوچک شناور عمل می‌کنند. کمان پیراافق که به دلیل ظاهر شعله‌مانندش به طور غیررسمی به عنوان رنگین‌کمان آتشین شناخته می‌شود، به صورت موازی با افق ظاهر می‌شود. برای اینکه یک کمان پیراافق قابل مشاهده باشد، خورشید باید حداقل ۵۸ درجه در آسمانی که ابرهای سیروس در زیر آن قرار دارند، ارتفاع داشته باشد - در این مورد سیروس فیبراتوس. بلورهای یخی متعدد، مسطح و شش ضلعی که ابر سیروس را تشکیل می‌دهند، باید به صورت افقی تراز شوند تا نور خورشید را به طور مناسب و به شیوه‌ای مشابه منکسر کنند. بنابراین، دیدن کمان‌های پیراافق تا حدودی غیرمعمول است. رنگین‌کمان آتشین برجسته در سال ۲۰۲۱ در نزدیکی کوه نورث فورک در ویرجینیای غربی، ایالات متحده آمریکا عکاسی شده است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 August 2
A Fire Rainbow over West Virginia
Image Credit & Copyright: Christa Harbig
https://apod.nasa.gov/apod/ap260802.html

@AstroTech