رقابت داغ در اینترنت ماهواره‌ای؛ آمازون امسال رقیب استارلینک را راه‌اندازی می‌کند

آمازون با استقرار صدها ماهواره در مدار زمین، یک گام بزرگ به راه‌اندازی سرویس اینترنت ماهواره‌ای خود نزدیک‌تر شده و قصد دارد تا پایان امسال به‌طور رسمی وارد رقابت با استارلینکِ اسپیس‌ایکس شود.
این شرکت اعلام کرده است که اکنون بیش از ۳۹۰ ماهواره را در مدار زمین دارد؛ تعدادی که برای آغاز ارائه خدمات تجاری در برخی مناطق جهان کافی است. آخرین مأموریت آمازون بامداد پنج‌شنبه با پرتاب ۲۹ ماهواره توسط موشک Atlas V متعلق به شرکت United Launch Alliance (ULA) انجام شد. یورونیوز

@AstroTech

ماموریت اضطراری ناسا برای نجات تلسکوپی که در آستانه سقوط به زمین است

یک فضاپیمای نجات در قالب مأموریتی ویژه برای نجات تلسکوپ فضایی «سوئیفت» (Swift) ناسا به مدار زمین پرتاب شد؛ تلسکوپی که بیش از ۲۱ سال است به رصد کیهان مشغول است و اکنون در آستانه سقوط و نابودی قرار دارد.

به گفته ناسا، اگر این مأموریت موفقیت‌آمیز نباشد، ارتفاع مدار تلسکوپ به‌تدریج کاهش می‌یابد و پیش‌بینی می‌شود تا ماه اکتبر، در اثر اصطکاک با جو زمین بسوزد و برای همیشه از بین برود. یورونیوز

@AstroTech

سنجابی با دمای بدن زیر صفر؛ امید تازه محققان برای درمان سکته، کنترل اشتها، مقابله با چاقی و سفرهای فضایی

سنجاب زمینی قطبی، جانور کوچکی است که در مناطق سردسیر آلاسکا، کانادا و سیبری زندگی می‌کند و توانایی خارق‌العاده‌ای در تحمل سرمای شدید و کاهش فعالیت‌های حیاتی بدن دارد. دانشمندان معتقدند مطالعه این جانور می‌تواند راه را برای درمان‌های نوین در حوزه پزشکی و حتی سفرهای فضایی هموار کند. یورونیوز

@AstroTech

دوئل نوارها بر فراز صحرای آتاکاما
این دو نوار در آسمان چیستند؟ نواری که بیشتر دیده می‌شود در سمت چپ قرار دارد و نوار مرکزی کهکشان راه شیری ما است. خورشید ما در دیسک این کهکشان مارپیچی به دور خود می‌چرخد، به طوری که از درون، به صورت نواری با روشنایی قابل مقایسه در سراسر آسمان دیده می‌شود. نوار کمتر دیده شده در سمت راست، نور دایره‌البروج است - نور خورشید که از گرد و غباری که در منظومه خورشیدی ما به دور خورشید می‌چرخد، منعکس می‌شود. نور دایره‌البروج در نزدیکی خورشید درخشان‌ترین است و بنابراین بهتر است درست قبل از طلوع آفتاب یا درست بعد از غروب آفتاب دیده شود. در برخی از شب‌ها، این نوار نور دایره‌البروج می‌تواند کاملاً متمایز به نظر برسد. تنها در این قرن کشف شد که گرد و غبار دایره‌البروج عمدتاً توسط دنباله‌دارهایی که از نزدیکی مشتری عبور کرده‌اند، دفع می‌شود. این تصویر زیبا حدود یک سال پیش از صحرای آتاکاما در شیلی گرفته شده است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 6
Dueling Bands over the Atacama Desert
Image Credit & Copyright: Julien Looten
https://apod.nasa.gov/apod/ap260706.html

@AstroTech

ناسا برای دویست و پنجاهمین سالگرد تاسیس آمریکا پرواز می‌کند

جرد ایزاکمن، مدیر ناسا، در طول نمایش بزرگ ایالتی آمریکا در ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، در حال هدایت یک پرواز با هواپیمای شخصی F-5 Tiger خود در نشنال مال در واشنگتن دی سی است.
اعتبار تصویر: ناسا/کیگان باربر

@AstroTech

اژدهایان آتشدان: NGC 6188
کجا می‌توانید اژدهایان را در حال نبرد در آسمان شب پیدا کنید؟ در صورت فلکی جنوبی Altar یا آتشدان (Ara). البته، اژدهاها در واقع از گاز و غبار با شکلی الهام‌بخش ساخته شده‌اند. خانه آسمانی این جانوران افسانه‌ای جنگجو با نام NGC 6188 فهرست‌بندی شده و در حدود ۴۰۰۰ سال نوری از ما، نزدیک لبه یک ابر مولکولی بزرگ واقع شده است. ستارگان جوان و عظیم انجمن OB1 آرا تنها چند میلیون سال پیش در آنجا شکل گرفتند و با بادهای ستاره‌ای و تابش شدید فرابنفش، اشکال تاریک را تراشیده و به درخشش سحابی نیرو بخشیدند. در این بوم کیهانی که در سمت راست پایین قابل مشاهده است، به NGC 6188 سحابی نشری غیرمعمول NGC 6164 می‌پیوندد که آن هم توسط یکی از ستارگان عظیم این منطقه ایجاد شده است. این تصویر میدان دید وسیع و چشمگیر که از کوئینزلند، استرالیا گرفته شده است، بیش از ۲ درجه (پهنای چهار ماه کامل) را پوشش می‌دهد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 7
NGC 6188: Dragons of Ara
Image Credit & Copyright: Rod Prazeres
https://apod.nasa.gov/apod/ap260707.html

@AstroTech

تلسکوپ رومن ناسا پیش از پردازش، به صورت عمودی قرار گرفت

تکنسین‌ها و مهندسان داخل مرکز خدمات محموله خطرناک در مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا، تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن این آژانس را در روز پنجشنبه، ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶، با استفاده از سخت‌افزار دقیق جابجایی، به حالت عمودی چرخاندند.
عکس: ناسا/سیدنی رود (Rocz)

تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن ناسا، مراحل مهم پیش از پرتاب را تکمیل کرده است و آماده می‌شود تا نه ماه زودتر از برنامه پرتاب شود. مهندسان مرکز فضایی کندی این آژانس در فلوریدا، رومن را از حالت افقی به عمودی ارتقا دادند و آماده‌سازی‌های سیگنالینگ برای بازرسی‌های آینده، آزمایش‌های عملکردی و کارهای ادغام در حال انجام است. ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی | قبلی

@AstroTech

ایستگاه فضایی بین‌المللی بطور مرتب در هر ۹۰ دقیقه، یکبار به دور زمین 🌎 می‌چرخد و احتمالا از بالای سر ما عبور می‌کند.

- زمان عبور امروز (۱۶ تیر ۱۴۰۵ / ۷ جولای): حدود ساعت ۲۰:۲۷ تا ۲۰:۳۲ (به وقت ایران) از جنوب‌جنوب غربی به سمت شرق-شمال شرقی.

این یک عبور پرنور (قدر حدود ۲٫۶-) و قابل مشاهده با چشم غیرمسلح از سراسر ایران است (ارتفاع حداکثری حدود ۳۵ درجه یا بیشتر بسته به شهر).

نکات مهم برای مشاهده:
- بهترین شرایط: چند دقیقه قبل از زمان اعلام‌شده به آسمان نگاه کنید (آسمان باید تاریک یا نیمه‌تاریک باشد، معمولاً بعد از غروب). ایستگاه فضایی مثل نقطهٔ نورانی سفید و ثابت (بدون چشمک زدن) با سرعت حرکت می‌کند.

- از سراسر ایران: بله، چون مدار ISS به گونه‌ای است که در این روزها از عرض جغرافیایی ایران عبور خوبی دارد. تفاوت جزئی در زمان و جهت بسته به شهر (تهران، تبریز، اصفهان و غیره) وجود دارد، اما کلیت یکسان است.

- ابزارهای تأیید: سایت‌هایی مثل issinfo.net، NASA Spot the Station یا Heavens-Above پیش‌بینی دقیق محلی می‌دهند.

@AstroTech

معجزه سیب و خیار در مدارس؛ چطور یک طرح رایگان، شاگرد تنبل‌ها را باهوش کرد؟

یک تکه میوه تازه چقدر می‌تواند آینده یک کودک را تغییر دهد؟ گزارشی جدید از اجرای طرحی رایگان در مدارس بریتانیا نشان می‌دهد که بچه‌ها با مصرف میوه‌ها و سبزیجات رایگان، فراتر از سلامت جسمی، دچار دگرگونی در رفتار و تمرکز در کلاس‌های درس شده‌اند.

آمارها نشان می‌دهند پس از اجرای این طرح، ۹۴ درصد معلمان از افزایش خیره‌کننده تمرکز و بهبود رفتار دانش‌آموزان گزارش داده‌اند؛ بچه‌هایی که پیش از این به دلیل گرسنگی یا مصرف تنقلات مضر، توان یادگیری نداشتند. یورونیوز

@AstroTech

درخشش سرخ سحابی خفاش کیهانی
این خفاش کیهانی، تابستان شادی را برای شما آرزو می‌کند! این جشن هالووین در اواسط سال، از نیمکره‌ها فراتر می‌رود، اگرچه در نیمکره شمالی تابستان، و در نیمکره جنوبی زمستان است. برخلاف هاله‌ی وهم‌آلودش، سحابی خفاش کیهانی (LDN 43)، که نباید با سحابی خفاش (NGC 6995) اشتباه گرفته شود، زادگاه پر جنب و جوش ستارگان است. کمی از نور ستارگان جوان از میان ابرهای متراکم گاز و غبار که طول بال‌های خفاش کیهانی را به طول ۱۲ سال نوری تشکیل می‌دهند، به بیرون می‌پرد. نور فرابنفش ستارگان جوان، به گاز هیدروژن سحابی انرژی می‌دهد و باعث می‌شود که به رنگ قرمز شومی بدرخشد. فواره‌ی گاز هیدروژن درخشان که از سر خفاش بیرون می‌آید، به شکل‌گیری ستاره‌ای پنهان در درون آن اشاره دارد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 9
The Red Glow of the Cosmic Bat Nebula
Image Credit & Copyright: Humbert Cédric
Text: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC, UMBC CSST, CRESST II)
https://apod.nasa.gov/apod/ap260709.html

@AstroTech

همراهی برای یک عمر؛ نخستین ربات انسان‌نمای تولید انبوه با وعده «وفاداری همیشگی»

این ربات در نسخه‌های مرد و زن عرضه می‌شود، اما شرکت یو‌بی‌تک اعلام کرده که دست‌کم «فعلا» برای برقراری روابط خصوصی طراحی نشده است


یک تولیدکننده پیشتاز چینی از ربات انسان‌نمای بسیار شبیه به انسان رونمایی کرده که برای همراهی نزدیک با افراد مجرد و سالمند طراحی شده است.

شرکت یو‌بی‌تک (UBTech) مستقر در شنژن اعلام کرد که ربات «یو۱» (U1) این شرکت نخستین ربات انسان‌نمای با ظاهر بسیار واقعی در جهان است که برای تولید انبوه آماده شده است.

این ربات به هوش مصنوعی عاطفی مجهز است و چشمانی مجهز به دوربین دارد که می‌توانند تشخیص دهند صاحب آن [چشم‌ها] دچار استرس یا خستگی است یا نه. آنتونی کاتبرتسون از ایندیپندنت پارسی

@AstroTech

پایان موهای سفید؟ کشف علمی تازه امیدها را برای بازگشت رنگ طبیعی مو زنده کرد

تحقیقات تازه علمی نشان می‌دهند که سفید شدن موها دیگر یک وضعیت دائمی و غیرقابل تغییر نیست.
همه چیز از یک کشف تصادفی توسط پزشکان اسپانیایی آغاز شد. آن‌ها متوجه شدند که با بهبود بیماران مبتلا به سرطان ریه به لطف داروهای جدید ایمونوتراپی (ایمن‌درمانی)، رنگ طبیعی موهای این بیماران نیز شروع به بازگشت کرده است.

در ابتدا دانشمندان تصور کردند این موضوع تنها یک اتفاق نادر است؛ اما طولی نکشید که دریافتند بیماران دیگری نیز که از داروهای جدیدی مانند کیترودا، آپدیوو و تسنتریک استفاده می‌کنند، با پدیده بازگشت رنگ موهای خود مواجه شده‌اند.

این کشف جالب، بستر تحقیقات گسترده‌تری را در دانشگاه‌های جهان فراهم کرد. یورونیوز

@AstroTech

همه چیز درباره پرتاب-۱۳ استارشیپ

پرتاب ۱۳ام استارشیپ (Flight 13) یکی از پرتاب‌های آزمایشی بعدی SpaceX است که در حال حاضر برای اواسط ژوئیه ۲۰۲۶ (حدود ۱۴ تا ۱۵ ژوئیه) برنامه‌ریزی شده است.

وضعیت فعلی (تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶):
- زمان پرتاب: هدف اصلی حدود ۱۴-۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ (مثلاً ۱۵ ژوئیه ساعت حدود ۱۰:۴۵ UTC یا عصر به وقت محلی تگزاس). پنجره پشتیبان تا حدود ۲۱ ژوئیه ادامه دارد. این تاریخ‌ها بر اساس اسنادFAA ، NOTAMها و گزارش‌های اخیر است و ممکن است به دلیل آب‌وهوا، تست‌ها یا برنامه‌های FAA تغییر کند.
- اخیراً Booster 20 (بوستر سوپر هوی) تست استاتیک فایر موفق با تمام ۳۳ موتور Raptor (به مدت حدود ۲۰-۲۵ ثانیه، طولانی‌ترین تا الان) انجام داده. Ship 40 هم تست‌های خودش (از جمله استاتیک فایر ۶ موتوره) را گذرانده است.

اهداف مأموریت:
این پرتاب دومین پرواز نسخه V3/Block 3 استارشیپ (با Booster 20 و Ship 40) محسوب می‌شود. پروفایل مأموریت احتمالاً شبیه Flight 12 (suborbital) خواهد بود تا مشکلات باقی‌مانده برطرف شود، نه پرتاب کاملاً اوربیتال.

اهداف کلیدی مورد انتظار:
- تکرار و بهبود پروفایل Flight 12: تست مجدد کاهش ارتفاع و فرود (احتمالاً splashdown نرم در اقیانوس برای Ship)، رفع مشکلات بوستر (مثل boostback burn) و عملکرد موتورها.
- تست relight یا روشن کردن مجدد موتور رپتور در فضا (روشن کردن مجدد موتور در مدار، که در پرواز-۱۲ کاملاً موفق نبود).
- جمع‌آوری داده‌های ساختاری و لرزشی از داکینگ اینترفیس‌های passive روی Ship 40 (برای آینده refueling اوربیتال).
- ممکن است شامل deploy شبیه‌ساز Starlink یا payloadهای آزمایشی باشد.
- بهبود سپر حرارتی و عملکرد کلی V3 برای آماده‌سازی پرتاب‌های بعدی (پرواز-۱۴ ممکن است اولین تلاش برای catch booster/ship یا پروفایل اوربیتال کامل باشد).

هدف کلی برنامه: شرکت SpaceX (طبق گفته Gwynne Shotwell) می‌خواهد پس از پرواز-۱۳ به cadence ماهانه پرتاب برسد و به تدریج به سمت catch stages، refueling اوربیتال و مأموریت‌های عملیاتی حرکت کند.

پرتاب از Starbase در تگزاس (Pad 2) انجام می‌شود و هنوز در مرحله آزمایشی است. اطلاعات دقیق‌تر معمولاً نزدیک‌تر به پرتاب توسط SpaceX اعلام می‌شود.

@AstroTech

شفق قطبی از فضا
شفق‌های قطبی از بالا چه شکلی هستند؟ اینک از روی زمین، شفق‌های قطبی بر فراز ابرها می‌رقصند و اغلب باعث نمایش‌های تماشایی می‌شوند. از فضا، آنها کمی متفاوت به نظر می رسند. از آنجایی که ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) هر ۹۰ دقیقه دور زمین می‌چرخد، گاهی اوقات شفق‌هایی را در زیر می‌بیند که در سمت شب فعال هستند. یک ویدیوی تایم لپس یک ساعته که شفق های قطبی را از بالا نشان می‌دهد حدود دو هفته پیش از ایستگاه فضایی بین المللی گرفته شده. ایستگاه فضایی بین‌المللی - و همه اجرام در مدار پایین زمین - به خوبی از شفق قطبی سبز عبور می‌کنند، اما فقط کمی بالاتر از شفق‌های درخشان قرمز هستند. جریان‌های الکترونی و پروتون شفق قطبی آنقدر نازک هستند که خطری برای ایستگاه فضایی بین‌المللی وجود ندارد، همانطور که ابرها خطر کمی برای هواپیماها دارند. از مدار، با تغییر میدان‌های مغناطیسی، شفق‌های قطبی می‌توانند مانند مارهای غول‌پیکر بچرخند و بخزند. ویدیو توسط فضانورد فرانسوی سوفی آدنو خدمه ISS Expedition 74 گرفته شده است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2026 July 13
Auroras from Space
© ESA, NASA, ISS Expedition 74

@AstroTech

دسترسی به Gemini از داخل ایران

هوش‌مصنوعی گوگل، Gemini، بر روی IP های ایرانی در دسترس نیست. اپلیکیشن Gemini حتی با VPN هم قادر به اتصال نمی‌باشد.

برای استفاده از Gemini، ابتدا VPN خود را فعال کرده و سپس در مرورگر وارد لینک زیر شويد:
https://gemini.google.com

@AstroTech

تلسکوپ رومن ناسا سیاه‌چاله‌های دوردستی که ستاره‌ها را تکه‌تکه می‌کنند، شناسایی خواهد کرد

این طرح هنری، ستاره‌ای خورشیدمانند است که توسط یک سیاه‌چاله ابرپرجرم تکه‌تکه می‌شود - پدیده‌ای به نام رویداد اختلال جزر و مدی. در طول این رویدادها، ناحیه اطراف یک سیاه‌چاله می‌تواند روشن شده و از فواصل دور قابل مشاهده باشد. تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن ناسا قادر خواهد بود رویدادهای اختلال جزر و مدی را که در اوایل تاریخ کیهان رخ داده‌اند، شناسایی و مطالعه کند. با توصیف جمعیت اولیه سیاه‌چاله‌های ابرپرجرم، ستاره‌شناسان می‌توانند در مورد منشأ آنها اطلاعات کسب کنند. ناسا، رالف کرافورد (STScI)

سیاه‌چاله‌های مرکز کهکشان‌ها چگونه شکل می‌گیرند و رشد می‌کنند؟ برای پاسخ، دانشمندان باید سیاه‌چاله‌های ابرپرجرم را در فواصل دور، که بسیار زودتر در تاریخ کیهان وجود داشته‌اند، شناسایی و مطالعه کنند. تحقیقات جدید نشان می‌دهند که تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن ناسا که ۳۰ آگوست ۲۰۲۶ پرتاب می‌شود، قادر به شناسایی این سیاهچاله‌های دوردست و باستانی خواهد بود که تا ۱۱ میلیارد سال پیش وجود داشته‌اند. ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

دیش خانگی جدید V5 استارلینک کوچک‌تر و کم‌مصرف‌تر است

طبق اعلام SpaceX، استارلینک نسل پنجم یا V5، یک کیت اینترنت ماهواره‌ای که با دیش کوچک‌تری عرضه می‌شود و از نظر مصرف انرژی نیز از مدل قبلی خود کارآمدتر است، را راه‌اندازی کرد. اگر به دنبال دانلود سریع‌تر هستید، همین‌جا دست نگه دارید: سرعت اینترنت در واقع کمی کاهش یافته است: از ۴۰۰+ مگابیت در ثانیه به ۳۷۵+ مگابیت در ثانیه.

شرکت SpaceX در پستی در وب‌سایت X تأیید کرد که این محصول امروز ابتدا در برخی مناطق خاص در ایالات متحده عرضه خواهد شد. این محصول از مدل V4 که در سال ۲۰۲۳ عرضه شد، پیروی می‌کند و همچنان از طریق طرح مسکونی استارلینک ارائه خواهد شد. طبق صفحه پشتیبانی که این دو مدل را با هم مقایسه می‌کند، «استارلینک V5 با اندازه کوچکتر، طراحی سبک‌تر جدید و راندمان انرژی بیشتری نسبت به استارلینک V4 است.» Engadget.com

گردآوری و ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

پرواز ۱۳ استارشیپ (IFT-13) برای امروز، ۱۶ جولای ۲۰۲۶، با یک پنجره پرتاب ۹۰ دقیقه‌ای در ساعت ۵:۴۵ بعد از ظهر به وقت محلی، ۰۲:۱۵ بامداد جمعه به وقت تهران، از استاربیس، تگزاس، با استفاده از بوستر ۲۰ (سوپر هوی) و شیپ ۴۰ برنامه‌ریزی شده است.

این یک پرواز آزمایشی زیرمداری است که بر بهبود قابلیت اطمینان پس از مشکلات پرواز ۱۲ متمرکز است. هنوز هیچ نتیجه پس از پرواز یا حکم رسمی وجود ندارد، زیرا پرتاب در حال انجام است (آب و هوا، عوامل فنی یا سایر عوامل هنوز می‌توانند باعث ایجاد مشکل شوند). عکس از SpaceX

پخش زنده ۳۰ دقیقه قبل از پرتاب آغاز می‌شود.

مطالعه بیشتر | قبلی

@AstroTech