در حالی که شمارش معکوس برای نخستین سفر بی‌سرنشین به مریخ با فضاپیمای «استارشیپ» آغاز شده، ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، می‌گوید امیدوار است تا پایان سال ۲۰۲۶، این مأموریت تاریخی را آغاز کند؛ سفری که به گفته او، دروازه‌ای برای «چندسیاره‌ای‌کردن» بشریت خواهد بود.

آذر ۱۴۰۵ (دسامبر ۲۰۲۶) زمان هم‌راستایی زمین و مریخ است؛ پدیده‌ای که هر دو سال یک‌بار رخ می‌دهد و طی آن فاصله دو سیاره به حداقل می‌رسد. ماسک می‌گوید این پنجرهٔ زمانی بهترین فرصت برای ارسال فضاپیما به مریخ است و در صورت عدم آمادگی تا آن زمان، پروژه به‌ناچار دو سال به تعویق خواهد افتاد.

بر اساس طرح ماسک، نخستین مأموریت مریخ توسط یک یا چند ربات انسان‌نمای «آپتیموس» ساختهٔ شرکت تسلا انجام خواهد شد. او می‌گوید نخستین فرود انسان روی مریخ احتمالاً در دومین یا سومین مأموریت اتفاق می‌افتد.

این کارآفرین میلیاردر در سخنرانی تازه خود در تگزاس با لحنی آرمان‌گرایانه گفت: «می‌خواهم کاری کنیم که هر کسی که می‌خواهد به مریخ برود و در ساخت یک تمدن جدید کمک کند، بتواند این کار را انجام دهد.» رادیوفردا

@AstroTech

پژوهشگران می‌گویند که در درمان سرطان‌های سر و گردن به موفقیت بزرگی دست یافته‌اند.

این پژوهشگران در یک کارآزمایی بالینی دریافتند که استفاده نوعی از داروی ایمونوتراپی (ایمنی‌درمانی) این نوع سرطان‌ها، آن را به مدت پنج سال مهار می‌کند.

با شیوه‌های معمول فعلی، این سرطان‌ ممکن است دو و نیم سال پس از درمان دوباره پدیدار شود و نیاز به مراقبت و درمان دوباره دارد.

در آزمایش جدید در جریان جراحی برای برداشتن تومور سرطانی از داروی «پمبرولیزوماب» استفاده شد که نتیجه موفقیت‌آمیزی داشته است.

این یک پیشرفت چشمگیر در درمان این نوع سرطان‌های صعب العلاج است. در دو دهه گذشته تغییر چندانی در نحوه درمان بیماران ایجاد نشده است. بی‌بی‌سی پارسی

@AstroTech

پیام‌رسان جدید XChat در راه است

به گزارش ایندیپندنت پارسی، ایلان ماسک، مالک اکس با انتشار پیامی از عرضه پیام‌رسانی جدید با عنوان «اکس‌چت» (XChat) خبر داد. او نوشت: «اکس‌چت اکنون با قابلیت رمزگذاری، پیام‌های ناپدیدشونده، امکان ارسال هر نوع فایل و همچنین تماس صوتی و تصویری در حال عرضه است».
به گفته ماسک این پیام‌رسان با زبان «راست» (Rust) و رمزگذاری به سبک «بیت‌کوین» ساخته شده و دارای معماری کاملا جدیدی است.
ماسک پس از خرید توییتر، بارها از برنامه‌اش برای راه‌اندازی یک سرویس پیام‌رسان مشابه «سیگنال» (Signal) در اکس گفته بود.

@AstroTech

خدمه برای چهارمین ماموریت خصوصی Axiom آماده می‌شوند و تحقیقات انسانی ادامه می‌یابد

تصویر: جانی کیم، فضانورد ناسا، در حال کار داخل فضاپیمای باری دراگون SpaceX و تکمیل عملیات حمل بار، پیش از جدا شدن آن از ماژول هارمونی ایستگاه فضایی بین‌المللی در ۲۳ مه ۲۰۲۵. ناسا

خدمه ISS ضمن آمادگی برای ورود گروه چهار نفره Ax-4 با فضاپیمای دراگون SpaceX، در کنار وظایف تعمیر و نگهداری آزمایشگاه، نحوه سازگاری بدن خود با بی‌وزنی را نیز مطالعه می‌کنند.

ماموریت Axiom-4 (Ax-4) در حال آماده شدن برای پرتاب به پایگاه مداری در این ماه است که فضانورد باتجربه، پگی ویتسون، را به عنوان فرمانده و سه فضانورد تازه‌کار شامل خلبان شوبانشو شوکلا از هند و متخصصان ماموریت، اسلاووش از لهستان و تیبور کاپو از مجارستان را به پایگاه مداری منتقل می‌کند. مهندسان پرواز ناسا، آن مک‌کلین و نیکول آیرز، بخشی از شیفت کاری خود را در روز دوشنبه صرف بررسی رویه‌هایی کردند که از داخل ایستگاه فضایی هنگام نزدیک شدن خدمه Ax-4 سوار بر دراگون به ایستگاه فضایی برای آغاز یک ماموریت تحقیقاتی فضایی دو هفته‌ای، استفاده خواهند کرد. ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

ماموریت Axiom 4 زودتر از سه‌شنبه، ۱۰ ژوئن پرتاب نخواهد شد

تصویر رسمی خدمه ماموریت Axiom-4، چهارمین ماموریت شرکت خصوصی اکسیوم اسپیس در ارسال فضانوردان به ایستگاه فضایی بین‌المللی. از چپ، خلبان شوبانشو شوکلا از هند، فرمانده پگی ویتسون از ایالات متحده و متخصصان ماموریت، اسلاووش اوزاناسکی-ویشنیوسکی از لهستان و تیبور کاپو از مجارستان. اکسیوم اسپیس

ناسا، Axiom Space و SpaceX، پرتاب چهارمین ماموریت فضانوردان خصوصی به ایستگاه فضایی بین‌المللی، یعنی ماموریت اکسیوم ۴، را زودتر از ساعت ۸:۲۲ صبح به وقت شرق آمریکا در روز سه‌شنبه، ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، برنامه‌ریزی نکرده‌اند. این تغییر به تیم‌ها اجازه می‌دهد تا علاوه بر تکمیل پردازش نهایی فضاپیما قبل از پرتاب، پیش‌بینی آب و هوای نامساعد در طول حمل و نقل راکت فالکون ۹ و فضاپیمای دراگون SpaceX را نیز در نظر بگیرند. ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

اولین راهپیمایی فضایی آمریکا

فضانورد ناسا، اد وایت، خلبان ماموریت جمینی ۴، در ۳ ژوئن ۱۹۶۵ در فضا شناور شده و اولین پیاده‌روی فضایی یک آمریکایی را انجام می‌دهد. در حالی که وایت در خارج از فضاپیما شناور بود، از یک واحد مانور دستی که به طور غیررسمی "زیپ گان" نامیده می‌شد، استفاده کرد. این دستگاه که در این تصویر در دست راست وایت دیده می‌شود، اکسیژن تحت فشار را برای کنترل حرکات او در خارج از کپسول منتشر می‌کرد.

جیمز ای. مک‌دیویت، فضانورد دیگر که در داخل فضاپیما باقی مانده بود، در حالی که شروع به گرفتن عکس از وایت در حال غلتیدن در بیرون از پنجره‌اش کرد، اظهار داشت: "اد، تو زیبا به نظر می‌رسی." وایت گفت: "احساس می‌کنم یک میلیون دلار پول دارم. این بزرگترین تجربه است. واقعاً فوق‌العاده است." عکس و فیلم از ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

اولین های راهپیمایی فضایی

اولین راهپیمایی فضایی در تاریخ ۱۸ مارس ۱۹۶۵ انجام شد، زمانی که آلکسی لئونوف، فضانورد اتحاد جماهیر شوروی، از فضاپیمای وسخود ۲ خارج شد و برای مدت ۱۲ دقیقه در فضا شناور ماند. این پیاده‌روی به طور عمومی به عنوان یک دستاورد مهم در تاریخ کاوش‌های فضایی شناخته می‌شود. 

اولین راهپیمایی فضایی آمریکایی ها در تاریخ ۳ ژوئن ۱۹۶۵ توسط فضانورد ادوارد وایت، طی ماموریت Gemini 4 انجام شد. وی به مدت ۲۳ دقیقه از فضاپیمای جمینی ۴ خارج شد و این راهپیمایی فضایی اولین تجربه این نوع فعالیت برای یک فضانورد آمریکایی بود (تصویر).

اولین راهپیمایی فضایی بخش خصوصی در جهان توسط فضانوردان مأموریت پولاریس دان شرکت SpaceX انجام شد. این مأموریت در روز پنجشنبه ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۴ (۲۲ شهریور ۱۴۰۳) به نقطه عطفی در تاریخ فضانوردی تبدیل گشت، زیرا فضانوردان در ارتفاع ۷۳۷ کیلومتری از سطح زمین، خارج از فضاپیمای کرو دراگون، به مدت یک ساعت و ۴۶ دقیقه در مدار زمین راهپیمایی کردند.

گردآوری: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

Webinar | SIGs in the Spotlight: Exoplanets, Solar & YSOs

Come learn about AAVSO’s SIGs, our special interest groups!

If you enjoy observing exoplanets or monitoring protostars, you’ll be interested to hear about the ongoing studies conducted by the Exoplanet SIG and Young Stellar Objects SIG.

If you’re curious about sunspots, flares and other features of our nearest star, then you’ll need to hear from the SIG dedicated to Sol.

Register now
Sat. June 7, 2025 | 2:00 p.m. Eastern Time | 21:30 Tehran Time | #AAVSO

@AstroTech

سحابی پروانه: NGC 6302
خوشه‌ها و سحابی‌های درخشان آسمان شب سیاره زمین اغلب با نام گل‌ها یا حشرات شناخته می‌شوند و NGC 6302 با طول بال‌های عظیم ۳ سال نوری نیز از این قاعده مستثنی نیست. با دمای سطحی تخمینی حدود ۲۵۰ هزار درجه سانتیگراد، ستاره مرکزی سحابی سیاره‌ای در حال تبدیل شدن به یک ستاره کوتوله سفید است که به طرز فوق‌العاده‌ای داغ می‌شود و در نور فرابنفش به شدت می‌درخشد. ستاره مرکزی توسط توده‌ای از گرد و غبار از دید مستقیم پنهان است، اما نور فرابنفش پرانرژی آن اتم‌های سحابی را یونیزه می‌کند. در این نمای تلسکوپی واضح که با داده‌های تصویری باند باریک ترکیب شده، اتم‌های هیدروژن یونیزه شده و اکسیژن مضاعف یونیزه شده در رنگ‌های قرمز و آبی-سبز مشخصه خود نشان داده شده‌اند تا مجموعه‌ای خیره‌کننده از گره‌ها و رشته‌ها را در درون جریان‌های دوقطبی بال‌مانند سحابی آشکار نمایند. NGC 6302 در فاصله حدود ۴۰۰۰ سال نوری از ما در صورت فلکی عقرب که از نظر آرایه‌شناسی صحیح است، قرار دارد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی


2025 June 6
NGC 6302: The Butterfly Nebula
© Mike Selby
https://apod.nasa.gov/apod/ap250606.html

@AstroTech

بوی فضا

فضانوردانی که در پیاده‌روی فضایی شرکت داشته‌اند، همیشه از بوی به شدت عجیب فضا سخن می‌گویند. این بو تنها زمانی قابل شناسایی بوده که فضانوردان درون محیط فضایی قرار می‌گرفتند چرا که درون لباس فضایی از یک بوی پلاستیک برخوردار است. اما در زمان ورود به ایستگاه فضایی بین‌المللی و برداشتن کلاه‌ها، آن‌ها یک بوی متمایز قوی از پوسته رویی لباس استنشاق می‌کردند که از لباس، کلاه، دستکش و ابزار آن‌ها استشمام می‌شد. ذرات مهاجر از خلأ نزدیک که احتمالاً اتم اکسیژن هستند، از عطر تند «استیک خشکیده»، «فلز داغ و گازهای جوشکاری» برخوردارند! استیون پیرس، شیمیدان ناسا که برای بازسازی بوی فضا در زمین برای اهداف تمرینی فضانوردان استخدام شده، اظهار کرد که جنبه فلزی این بو احتمالاً از ارتعاشات پرانرژی یون‌ها ننشان گرفته‌است. اما فضانوردان لزوماً از این بو ناراحت نمی‌شوند. دان پتیت، فضانورد ناسا پس از مأموریتی در سال ۲۰۰۳ گفت: بهترین توصیف برای این بو که من دریافت کرده‌ام، بوی فلز است. این بو مرا یاد گازهای جوشکاری می‌اندازد. تصویر: راهپیمایی فضایی باز آلدرین روی ماه در مأموریت آپولو. ویکی‌پدیا

@AstroTech

Bill Atkinson (March 17, 1951 – June 5, 2025)

بیل اتکینسون، طراح، نوآور و کارمند شماره ۵۱ اپل، پنجشنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۴، به علت سرطان پانکراس در ۷۴ سالگی درگذشت.

جف راسکین از اتکینسون دعوت کرد تا در شرکت اپل کامپیوتر به ملاقاتش بیاید؛ استیو جابز او را متقاعد کرد که فوراً به عنوان کارمند شماره ۵۱ به شرکت بپیوندد و اتکینسون هرگز دکترای خود را تمام نکرد. اتکینسون طراح و توسعه‌دهنده اصلی رابط کاربری گرافیکی (GUI) اپل لیزا و بعدها یکی از سی عضو اول تیم توسعه اولیه اپل مکینتاش و خالق برنامه MacPaint بود. او همچنین نوآوری‌های بسیار از جمله دابل‌کلیک را خلق کرد. ویکی‌پدیا

سهم او در شکل‌دهی و توسعه کامپیوترهای شخصی چنان است که می‌توان در معبد خدایان (تکنولوژی) مکانی برای او متصور شد.

@AstroTech

بین اسکایلا و چاریبدیس: یک کشف کیهانی دوگانه
این جرم آسمانی را می‌شناسید؟ احتمالاً نه - زیرا این یک تصویر اکتشافی است. ستارگان عظیم عناصر سنگین را در هسته خود می‌سازند و پس از چند میلیون سال، زندگی خود را با انفجارهای قدرتمند ابرنواختری به پایان می‌رسانند. این بقایا نسبتاً سریع خنک و محو می‌شوند و تشخیص آنها را دشوار می‌کنند. برای کشف چنین بقایای ابرنواختری کم‌نور و ناشناخته، گروهی از عکاسان ستاره‌ای، در نقشه‌های آسمان به دنبال نامزدهای احتمالی بقایای ابرنواختر گشتند. نتیجه: اولین تصویر از بقایای ابرنواختر G115.5+9.1 - که توسط کاشفانش Scylla نامیده شد - که در صورت فلکی قیفاووس کم نور می‌درخشد. انتشار اتم‌های هیدروژن و اکسیژن در بقایای آن به ترتیب به رنگ‌های قرمز و آبی نشان داده شده. کشف دیگری در بالا سمت راست: یک نامزد سحابی سیاره‌ای کم‌نور که آن را چاریبدیس نامیدند. #عکس_روز

2025 June 9
Between Scylla and Charybdis: A Double Cosmic Discovery
© M. Drechsler, Y. Sainty, A. Soto, N. Martino, L. Leroux-Gere, S. Khallouqui, & A. Kaeouach; Text: Ogetay Kayali
https://apod.nasa.gov/apod/ap250609.html

@AstroTech

رویداد جهانی توسعه‌دهنده‌گان اپل WWDC 2025

دوشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ ساعت ۲۰:۳۰ به وقت تهران. پخش زنده در apple.com

@AstroTech

گیاهخواران بیشتر از گوشت‌خواران تشنه قدرت‌اند

بیش از ۱.۵ میلیارد نفر در جهان گیاهخوار یا وگان هستند که معادل ۲۲ درصد جمعیت زمین است.

پژوهشگران در پی یک مطالعه جدید دریافتند که گیاهخواران بیشتر از افرادی که هم گوشت و هم گیاه مصرف می‌کنند، به سرکشی یا رفتارهای ساختارشکنانه تمایل دارند. ایندیپندنت پارسی

@AstroTech

ASTROBIOLOGY GRADUATE CONFERENCE: STREAMING LIVE FROM CU BOULDER!

The Astrobiology Graduate Conference is dedicated to early-career scientists who study the complex and diverse topics that the astrobiology field encompasses.

AbGradCon 2025 is hosted by the University of Colorado, Boulder, and will be available via livestream to the astrobiology community on the NASA Astrobiology YouTube Channel. Please check the conference program for more information. #Astrobiology

@AstroTech

این نمای شبیه‌سازی‌شده، نمای ویجر ۱ از منظومه خورشیدی را نشان می‌دهد و یک «پرتره خانوادگی» از سیاره‌های: زهره، زمین، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون ایجاد می‌کند. این آخرین تصویری بود که توسط این فضاپیما در ۱۴ فوریه ۱۹۹۰، قبل از خاموش شدن دوربین آن برای حفظ انرژی، گرفته شد. منبع: ناسا/JPL-Caltech

آیا ویجرها می‌توانند از موقعیت فعلی خود، از منظومه خورشیدی ما تصویربرداری کنند؟
دوربین‌های هر دو ویجر خاموش شده‌اند، اما حتی اگر هنوز روشن باشند، هیچ‌کدام چیز زیادی نخواهند دید چون تلسکوپ ندارند، بنابراین هر چیزی که ببینند صرفاً یک نقطه کم نور خواهد بود.

این فضاپیماها هنوز سه ابزار فعال دارند که برای اندازه‌گیری پرتوهای کیهانی، میدان‌های مغناطیسی، ذرات باردار و امواج پلاسما ساخته شده‌اند - علمی که در فضای خالی ارزشمند است. یک ابزار علمی پلاسمای جداگانه در ویجر ۱ در سال ۱۹۸۰ از کار افتاد و در سال ۲۰۰۷ خاموش شد، اما در ویجر ۲ تا زمانی که اپراتورها آن را در اکتبر ۲۰۲۴ خاموش کردند، به کار خود ادامه داد. اپراتورهای ماموریت انتظار دارند که این فضاپیماها حداقل داده‌های مهندسی را تا سال ۲۰۳۶ ارسال کنند. Astronomy

@AstroTech

فرد اسپناک درگذشت

فرد اسپناک (۱۹۵۳-۲۰۲۵)، که پایه و اساس تعقیب کسوف به شیوه مدرن را بنا نهاد، در اول ژوئن ۲۰۲۵ بر اثر فیبروز ریوی ایدیوپاتیک درگذشت. او تشخیص و درگذشت قریب‌الوقوع خود را در ۱۵ آوریل در رسانه‌های اجتماعی و در انجمن فهرست پیام‌های کسوف خورشیدی (SEML) اعلام کرد، در حالی که آماده می‌شد تا وارد مراقبت‌های ویژه شود، و این باعث ابراز غم و اندوه، همدردی، آرزوهای خوب و تشکر از زحماتش در طول زندگی‌اش شد. S&T

@AstroTech

خورشید گرفتگی
در ۲۰ آوریل ۲۰۲۳، سایه ماه نو در نیمکره جنوبی سیاره زمین به سرعت حرکت کرد. وقتی ماه در امتداد مسیری باریک که عمدتاً از برخورد به خشکی اجتناب می‌کرد، به صورت سایه‌نما دیده شد، یک خورشیدگرفتگی ترکیبی ایجاد کرد. خورشیدگرفتگی‌های ترکیبی نادر هستند و بسته به موقعیت ناظر، می‌توانند به صورت خورشیدگرفتگی کامل یا حلقوی "حلقه آتش" دیده شوند. بینندگان این رویداد ترکیبی بسیار مورد انتظار، در حالی که در اقیانوس هند، نزدیک خط مرکزی مسیر خورشیدگرفتگی در سواحل غربی استرالیا لنگر انداخته بودند، شاهد یک خورشیدگرفتگی بودند. این تصویر توسط فرد اسپناک، تعقیب‌کننده مشهور خورشیدگرفتگی، که با کشتی حمل می‌شد، جو بیرونی باشکوه خورشید فعال یا تاج خورشیدی را که به فضا جریان داشت، به تصویر کشید. این تصویر ترکیبی از ۱۱ نوردهی از ۱/۲۰۰۰ تا ۱/۲ ثانیه، که در طول ۶۲ ثانیه از خورشیدگرفتگی کامل گرفته شده، طیف گسترده‌ای از نور را برای دیدن جزئیات جذاب تاج که کاملاً برای چشم قابل مشاهده نیستند، ثبت می‌کند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 June 12
Solar Eclipse
© Fred Espenak
https://apod.nasa.gov/apod/ap250612.html

@AstroTech

تصویری از ستاره Betelgeuse، یک ابرغول سرخ که ۷۰۰ برابر خورشید است. بزرگترین ستاره شناخته شده در کیهان بیش از دو برابر اندازه آن، ۱۷۰۰ برابر بزرگتر از خورشید ما است. عکاسی خاویر زایاس / گتی ایماژ

بزرگترین ستاره کیهان، ۱۷۰۰ برابر بزرگتر از خورشید ما است

رونمایی از UY Scuti: بزرگترین ستاره

ستاره UY Scuti عنوان معتبر بزرگترین ستاره شناخته شده را دارد، یک ستاره ابرغول سرخ که حتی درخشان‌ترین ستاره های آسمان شب ما را نیز کوتوله می‌کند. اندازه عظیم UY Scuti به عنوان یک ستاره غول پیکر تقریباً غیرقابل درک است، با شعاع حدوداً ۱۷۰۰ برابر بزرگتر از خورشید ما.

این بدان معناست که اگر UY Scuti در مرکز منظومه خورشیدی ما قرار می‌گرفت، مدارهای عطارد، زهره، زمین، مریخ و احتمالاً حتی مشتری را در بر می‌گرفت و مقیاس عظیم این غول آسمانی را نشان می‌داد.

کشف UY Scuti، به ستاره‌شناسان رصدخانه بن در آلمان نسبت داده شده. در سال ۱۸۶۰ میلادی، طی مشاهدات دقیق با تلسکوپ های قدرتمند رصدخانه، برای اولین بار UY Scuti را به عنوان بخشی از بررسی گسترده خود از آسمان شب فهرست کردند.

منبع: HowStuffWorks
ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech