امروز ۲۲ می، روز جهانی مو فرفری هاست

ای مو فرفری‌ها، روزتون مبارک 🌹

امروز با دیدن عکس کهکشان‌های مارپیچی یادم می‌افتاد که فرهای کیهانی جهان را زیباتر می‌کنند!

موقع مطالعه سیاهچاله‌ها انگار کسی در دلم می‌گفت: «مراقب باشید! این فرها جاذبه‌ی غیرقابل‌مقاومت دارند!»

راستی جای صورت فلکی موفرفری‌ها در آسمان شب خالیست. و البته وقتی به ستارگان نگاه می‌کنید یادتان باشد که «هر فر، یک ستاره در کهکشان زیبایی است!» 

مهدی اسماعیلی
با کمک هوش‌مصنوعی بینگ

@AstroTech

کهکشان مارپیچی فرفری M63
مسیه ۶۳، یک کهکشان مارپیچی درخشان در نیمکره شمالی، در همین نزدیکی است و با حدود ۳۰ میلیون سال نوری فاصله از ما، در صورت فلکی تازی‌ها (Canes Venatici) قرار دارد. این جهان جزیره‌ای باشکوه که با نام NGC 5055 نیز فهرست‌بندی شده، تقریباً صدهزار سال نوری قطر دارد و هم اندازه کهکشان راه شیری خودمان است. هسته درخشان و بازوهای مارپیچی باشکوه آن، نام محبوب کهکشان آفتابگردان را به آن بخشیده است. این نوردهی بسیار زیبا و عمیق، حلقه‌های کم‌نور و جریان‌های ستاره‌ای پیچ‌خورده را نیز در هاله کهکشان نشان می‌دهد. این جریان‌های ستاره‌ای که تقریباً ۱۸۰ هزار سال نوری از مرکز کهکشان امتداد دارند، احتمالاً بقایای ماه‌های M63 هستند که در اثر جزر و مد از هم گسیخته شده‌اند. سایر کهکشان‌های ماهواره‌ای M63، از جمله کهکشان‌های کوتوله را می‌توان در این تصویر میدان دید وسیع مشاهده کرد که می‌توانند در چند میلیارد سال آینده در جریان‌های ستاره‌ای M63 نقش داشته باشند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 22
Curly Spiral Galaxy M63
© Alberto Pisabarro
https://apod.nasa.gov/apod/ap250522.html

@AstroTech

اخترشناسان کهکشانی را کشف کرده‌اند که قدمت آن به دوران اولیهٔ کیهان می‌رسد و در کمال شگفتی بسیار شبیه کهکشان راه شیری است که منظومه شمسی در آن قرار دارد.

به گزارش رادیوفردا، این کهکشان، ساختاری مارپیچی دارد با خطی مستقیم از ستاره‌ها و گاز که از مرکز آن عبور می‌کند، اما بسیار پرجرم‌تر بوده و بینش جدیدی از شکل‌گیری کهکشان‌ها در گذشته ارائه می‌دهد.

کهکشان مشاهده‌شده که «J0107a » نامگذاری شده است، ۱۱.۱ میلیارد سال پیش، یعنی زمانی که جهان هستی حدود یک پنجم سن کنونی خود بود، شکل گرفت.

محققان از داده‌های رصدخانه «آتاکاما» در شیلی و تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای مطالعهٔ این کهکشان استفاده کرده‌اند.

بر اساس داده‌ها، جرم این کهکشان، از جمله ستارگان و گازهای آن، بیش از ۱۰ برابر کهکشان راه شیری است و با سرعتی سالانه ۳۰۰ برابر بیشتر در حال ستاره‌زایی است. با این حال، کهکشان J0107a فشرده‌تر از کهکشان راه شیری است.

@AstroTech

دیموس پیش از طلوع خورشید
دیموس ۳۰ ساعت و ۱۸ دقیقه طول می‌کشد تا یک دور کامل به دور سیاره سرخ بچرخد. این کمی بیشتر از یک روز مریخی یا سول است که حدود ۲۴ ساعت و ۴۰ دقیقه زمان می‌برد، بنابراین دیموس در آسمان مریخ به سمت غرب حرکت می‌کند. با این حال، کوچکترین ماه مریخ، با حدود ۱۵ کیلومتر عرض در عریض‌ترین حالت خود، درخشان است. در واقع، دیموس درخشان‌ترین جرم آسمانی در این منظره از آسمان مریخ است که قبل از طلوع خورشید توسط Perseverance در ۱ مارس، ۱۴۳۳ مین سول از ماموریت مریخ‌نورد، گرفته شده است. این تصویر ترکیبی از ۱۶ نوردهی است که توسط یکی از دوربین‌های ناوبری مریخ‌نورد ثبت شده است. نوردهی‌های جداگانه برای یک تصویر واحد با هم ترکیب شده‌اند تا نمای کم‌نور بهتری ارائه دهند. ستاره‌های درخشان صورت فلکی شیر (Regulus) و الجیبا (Algeiba) نیز در آسمان تاریک پیش از طلوع خورشید در مریخ قابل مشاهده هستند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 24
Deimos Before Sunrise
© NASA, JPL-Caltech
https://apod.nasa.gov/apod/ap250524.html

قبلی

@AstroTech

ادعای اخیر درباره شناسایی ترکیبات شیمیایی مرتبط با حیات در جو سیاره کی۲-۱۸بی (K2-18b) با تردیدهای علمی روبه‌رو شده است.

ماه گذشته گروهی از ستاره‌شناس های دانشگاه کمبریج اعلام کردند با تلسکوپ جیمز وب موفق به ردیابی مواد دی‌ام‌اس (DMS) و دی‌ام‌دی‌اس (DMDS) در این سیاره شده‌اند. با توجه به اینکه این ترکیبات روی زمین فقط توسط موجودات زنده تولید می‌شوند، بارقه‌های امید درباره وجود حیات در سیاره کی۲-۱۸بی را قوت گرفت. اما پژوهش‌های جدید، از جمله تحقیق دو دانشجوی پیشین این تیم، نشان می‌دهد که شواهد آماری کافی برای چنین نتیجه‌گیری‌ای وجود ندارد.

تحلیل‌های مستقل، از جمله مطالعه‌ای از دانشگاه شیکاگو، نیز تایید می‌کند که نشانه‌ای معتبر از این مواد یافت نشده است. ایندیپندنت پارسی

قبلی | #اخترزیست

@AstroTech

خورشید شاهد یک رشته فعالیت است که بزرگترین شراره خورشیدی در سال جاری را به همراه آورده و «رصدخانه پویایی خورشیدی» ناسا آن را ثبت کرده است.

در دوره‌های فعالیت زیاد خورشید، جریان پیوسته‌ای از ذرات باردار که به باد خورشیدی معروف‌ است مرتب به زمین برخورد می‌کند.

این پدیده که آب و هوای فضایی یا طوفان خورشیدی نامیده می‌شود می‌تواند بر برخی بخش‌های فناوری روی زمین تأثیر بگذارد و حتی باعث قطع برق و همچنین فضانوردان در فضا شود، اما برای بشر روی زمین زیانی ندارد.

شراره خورشیدی چیست؟
طوفان‌های خورشیدی بخشی طبیعی از چرخه خورشید ما هستند. آنها زمانی اتفاق می‌افتند که خورشید فوران‌های شدیدی را به شکل زبانه‌های خورشیدی و پرتابه‌های جرم تاجی (CME)، انرژی و ماده خورشیدی را به فضا پرتاب می‌کند.

شراره‌های خورشیدی تشعشعات الکترومغناطیسی خورشید هستند که با سرعت نور حرکت می‌کنند و در کمتر از هشت دقیقه به زمین می‌رسند. بی‌بی‌سی پارسی

@AstroTech

طلوع خورشید از پشت کوه دماوند
قله توچال، جمعه ۲ خرداد ۱۴۰۴

فیلم تایم لپس از محمد جلالی

@AstroTech

مثلت تابستانی
سه‌شنبه ۶ خرداد

مثلث تابستانی که نشانه آمدن تابستان به ایران است، این روزها و از حوالی ساعت ۲۲، از سمت شرق به آرامی درحال طلوع است. مثلث تابستانی از وصل کردن ۳ ستاره Vega, Deneb و Altair تشکیل می‌شود. این ستارگان روشن آسمان شب بدون نیاز به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، براحتی حتی در شهر قابل دیدن هستند. #رصد

عکس از SkyPortal
نویسنده: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

نهمین پرتاب آزمایشی استارشیپ بامداد چهارشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۴ ساعت ۰۳:۰۰ به وقت تهران انجام می‌شود

این آزمایش شامل بهبود سامانه‌های حرارتی و الکترونیکی و آزمایش ورود مجدد به جو خواهد بود. همچنین، ایلان ماسک پس از پرتاب، در ساعت ۰۴:۳۰ به وقت ایران سخنرانی خواهد داشت.

@AstroTech

پرتاب استارشیپ انجام شده. بوستر مرحله اول با موفقیت جدا شد.

بوستر سوپرهوی در حال فرود
تا الان همه چیز خوب پیشرفته.

شرکت SpaceX می‌گوید نهمین پرتاب راکت استارشیپ که از مقر آن در تگزاس پرتاب شد، موفقیت‌آمیزترین پرتاب آزمایشی این موشک بوده است.

با این وجود استارشیپ به علت نشت و مشکلات فنی، هنگام بازگشت با چرخش‌های کنترل‌نشده در نهایت در مدار زمین منفجر شد.

شرکت SpaceX می‌گوید این پرتاب آزمایشی نقش چشمگیری در بهبود پایداری و اطمینان‌پذیری استارشیپ خواهد داشت.

این موشک قرار است نقش محوری در ماموریت بازگشت انسان به ماه ناسا و همچنین ماموریت بلندمدت SpaceX برای سفر به مریخ داشته باشد. بی‌بی‌سی پارسی | عکس و فیلم از AFP,  Reuters

بوستر سوپرهوی مورد استفاده در این پرتاب، قبلا هم در پرتاب دیگری استفاده شده بود. این بوستر آزمایش‌های متنوعی انجام داد و قرار بود روی خلیج مکزیک فرود سخت داشته باشد اما طبق گزارش‌ها، قبل از فرود متلاشی شد.

@AstroTech

سفر هوایی فراصوتی یک قدم به واقعیت نزدیک‌تر شد. شرکت نوپای «ونوس» در ایالت تگزاس، نخستین آزمایش جوی موتور موشکی انفجاری چرخشی را با موفقیت انجام داد؛ فناوری نوینی که به جای احتراق معمول، از انفجارهای چرخان برای تولید نیروی رانش استفاده می‌کند.

این آزمایش روز چهارشنبه ۱۴ مه ۲۰۲۵ در «اسپیس‌پورت آمریکا» در نیومکزیکو انجام شد و موشکی کوچک با این موتور جدید، ساعت ۷:۳۷ صبح به وقت محلی پرتاب شد.

سَسی داگلبی، مدیرعامل شرکت، اعلام کرد: «این لحظه‌ای بود که پنج سال منتظرش بودیم.»

هدف نهایی ونوس، ساخت هواپیمای مافوق‌صوتی به نام «استارگیزر» است که بتواند با سرعتی معادل چهار برابر سرعت صوت پرواز کند. این هواپیما در صورت دریافت مجوزهای لازم، می‌تواند مسیر نیویورک تا پاریس را در کمتر از ۵۵ دقیقه طی کند؛ مسافتی که اکنون حدود هشت ساعت طول می‌کشد.

موتورهای انفجاری چرخشی، نسبت به موتورهای سنتی، سبک‌تر و کارآمدتر هستند و برای کاربردهای پیشرفته‌ی هوافضا مناسب‌ترند. شرکت ونوس اعلام کرده این موتور جدید می‌تواند در ترکیب با سامانه‌ای دیگر، نیروی لازم برای پروازهای بسیار سریع و پایدار را فراهم کند. ایندیپندنت پارسی

@AstroTech

پایان رسمی همکاری ایلان ماسک با دولت آمریکا

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۳۰ مه ۲۰۲۵ در ۱۳۴ مین روز دولت، در نشست خبری ویژه جدایی ایلان ماسک از اداره بهینه‌سازی دولت در کاخ سفید، از خدمات او قدردانی کرد. ترامپ خدمات این اداره که با نام اختصاری دوج شناخته می‌شود را یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختار دولت آمریکا در دوران معاصر دانست و شرکت SpaceX را موفق‌ترین شرکت فضایی تاریخ توصیف کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا با اشاره به فشارهای اجتماعی و رسانه‌ای که در این دوران علیه ماسک وجود داشت، گفت: «او همه توهین‌ها، افتراها و بدرفتاری‌ها را تحمل کرد چون عاشق آمریکا است. درست است که از کشور دیگری آمده اما عاشق آمریکا است و مردم آمریکا بابت این خدمات به او مدیون هستند.» ایندیپندنت پارسی

@AstroTech

ایلان ماسک می‌گوید بزودی تسلاها خودشان برای تحویل به سمت مشتریان خواهند رفت

تسلا نه تنها قصد دارد ماه آینده پلتفرم روبوتاکسی خود را در آستین، تگزاس راه‌اندازی کند، بلکه ماسک اکنون اعلام کرده است که تسلا از ماه ژوئن نیز به صورت خودران به مشتریان تحویل خواهد شد.

ماسک مدتی است که گفته است خودروهای تسلا به زودی قادر خواهند بود بدون راننده در داخل خودرو به مشتریان تحویل داده شوند. در ابتدا، به نظر می‌رسد که این شرکت این کار را در مناطق نزدیک به کارخانه‌های خود در ایالات متحده - منطقه بزرگ آستین، تگزاس، و به طور بالقوه در منطقه خلیج سانفرانسیسکو در شمال کالیفرنیا، جایی که کارخانه فرمونت این شرکت فعالیت می‌کند، انجام خواهد داد.

پس از تایید اینکه تسلا طی چند روز گذشته در حال آزمایش خودروهای بدون راننده روبوتاکسی در آستین بوده است، ماسک جزئیات جدیدی را مطرح کرد که طرفداران این شرکت دوست دارند بشنوند: تسلا به زودی بطور خود-ران به سمت مشتریان رانندگی خواهد کرد و دیگر نیازی به مراجعه حضوری به نمایشگاه برای تحویل نخواهد بود. Teslarati

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

در حالی که شمارش معکوس برای نخستین سفر بی‌سرنشین به مریخ با فضاپیمای «استارشیپ» آغاز شده، ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس، می‌گوید امیدوار است تا پایان سال ۲۰۲۶، این مأموریت تاریخی را آغاز کند؛ سفری که به گفته او، دروازه‌ای برای «چندسیاره‌ای‌کردن» بشریت خواهد بود.

آذر ۱۴۰۵ (دسامبر ۲۰۲۶) زمان هم‌راستایی زمین و مریخ است؛ پدیده‌ای که هر دو سال یک‌بار رخ می‌دهد و طی آن فاصله دو سیاره به حداقل می‌رسد. ماسک می‌گوید این پنجرهٔ زمانی بهترین فرصت برای ارسال فضاپیما به مریخ است و در صورت عدم آمادگی تا آن زمان، پروژه به‌ناچار دو سال به تعویق خواهد افتاد.

بر اساس طرح ماسک، نخستین مأموریت مریخ توسط یک یا چند ربات انسان‌نمای «آپتیموس» ساختهٔ شرکت تسلا انجام خواهد شد. او می‌گوید نخستین فرود انسان روی مریخ احتمالاً در دومین یا سومین مأموریت اتفاق می‌افتد.

این کارآفرین میلیاردر در سخنرانی تازه خود در تگزاس با لحنی آرمان‌گرایانه گفت: «می‌خواهم کاری کنیم که هر کسی که می‌خواهد به مریخ برود و در ساخت یک تمدن جدید کمک کند، بتواند این کار را انجام دهد.» رادیوفردا

@AstroTech

پژوهشگران می‌گویند که در درمان سرطان‌های سر و گردن به موفقیت بزرگی دست یافته‌اند.

این پژوهشگران در یک کارآزمایی بالینی دریافتند که استفاده نوعی از داروی ایمونوتراپی (ایمنی‌درمانی) این نوع سرطان‌ها، آن را به مدت پنج سال مهار می‌کند.

با شیوه‌های معمول فعلی، این سرطان‌ ممکن است دو و نیم سال پس از درمان دوباره پدیدار شود و نیاز به مراقبت و درمان دوباره دارد.

در آزمایش جدید در جریان جراحی برای برداشتن تومور سرطانی از داروی «پمبرولیزوماب» استفاده شد که نتیجه موفقیت‌آمیزی داشته است.

این یک پیشرفت چشمگیر در درمان این نوع سرطان‌های صعب العلاج است. در دو دهه گذشته تغییر چندانی در نحوه درمان بیماران ایجاد نشده است. بی‌بی‌سی پارسی

@AstroTech

پیام‌رسان جدید XChat در راه است

به گزارش ایندیپندنت پارسی، ایلان ماسک، مالک اکس با انتشار پیامی از عرضه پیام‌رسانی جدید با عنوان «اکس‌چت» (XChat) خبر داد. او نوشت: «اکس‌چت اکنون با قابلیت رمزگذاری، پیام‌های ناپدیدشونده، امکان ارسال هر نوع فایل و همچنین تماس صوتی و تصویری در حال عرضه است».
به گفته ماسک این پیام‌رسان با زبان «راست» (Rust) و رمزگذاری به سبک «بیت‌کوین» ساخته شده و دارای معماری کاملا جدیدی است.
ماسک پس از خرید توییتر، بارها از برنامه‌اش برای راه‌اندازی یک سرویس پیام‌رسان مشابه «سیگنال» (Signal) در اکس گفته بود.

@AstroTech

خدمه برای چهارمین ماموریت خصوصی Axiom آماده می‌شوند و تحقیقات انسانی ادامه می‌یابد

تصویر: جانی کیم، فضانورد ناسا، در حال کار داخل فضاپیمای باری دراگون SpaceX و تکمیل عملیات حمل بار، پیش از جدا شدن آن از ماژول هارمونی ایستگاه فضایی بین‌المللی در ۲۳ مه ۲۰۲۵. ناسا

خدمه ISS ضمن آمادگی برای ورود گروه چهار نفره Ax-4 با فضاپیمای دراگون SpaceX، در کنار وظایف تعمیر و نگهداری آزمایشگاه، نحوه سازگاری بدن خود با بی‌وزنی را نیز مطالعه می‌کنند.

ماموریت Axiom-4 (Ax-4) در حال آماده شدن برای پرتاب به پایگاه مداری در این ماه است که فضانورد باتجربه، پگی ویتسون، را به عنوان فرمانده و سه فضانورد تازه‌کار شامل خلبان شوبانشو شوکلا از هند و متخصصان ماموریت، اسلاووش از لهستان و تیبور کاپو از مجارستان را به پایگاه مداری منتقل می‌کند. مهندسان پرواز ناسا، آن مک‌کلین و نیکول آیرز، بخشی از شیفت کاری خود را در روز دوشنبه صرف بررسی رویه‌هایی کردند که از داخل ایستگاه فضایی هنگام نزدیک شدن خدمه Ax-4 سوار بر دراگون به ایستگاه فضایی برای آغاز یک ماموریت تحقیقاتی فضایی دو هفته‌ای، استفاده خواهند کرد. ناسا

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech