عبور ایستگاه فضایی بین‌المللی از روی خورشید
ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) معمولا فقط در شب قابل دیدن است، وقتی به آرامی به دور زمین می‌چرخد. تقریباً ماهی یک بار از بسیاری مکان‌ها به صورت یک نقطه روشن دیده می‌شود. سپس کمی پس از غروب خورشید یا کمی قبل از طلوع خورشید قابل دیدن است چون توسط نور منعکس شده خورشید می‌درخشد و به محض ورود به سایه زمین از دید خارج می‌شود. تنها زمانی که ISS طی روز قابل دیدن است، زمانی است که درست از مقابل خورشید عبور می‌کند. چنان سریع عبور می‌کند که فقط دوربین‌هایی که نوردهی کوتاه دارند می‌توانند از نظر بصری، سایه ISS را روی خورشید پس‌زمینه ثبت کنند. این تصویر دقیقاً همین کار را انجام داده -- در واقع مجموعه‌ای از تصاویر است که یک ماه پیش از سنت فلیو د بویکسالو، اسپانیا با زمان‌بندی دقیق گرفته شد. این مجموعه بعداً با یک تصویر جداگانه که بافت خورشید فعال را برجسته می‌کند، ترکیب شد که شامل چندین برجستگی خورشید در اطراف لبه بود. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 21
International Space Station Crosses the Sun
© Pau Montplet Sanz
https://apod.nasa.gov/apod/ap250521.html

@AstroTech

بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت و یکی از پیشگامان دگرگونی‌های بنیادین فناوری‌های نوین می‌گوید با وجود گسترش سریع استفاده از هوش مصنوعی، سه شغل با درآمد بالا همچنان از گزند این تکنولوژی جدید در امان خواهند بود.

گیتس با حضور در برنامه تلویزیونی پرببینده جیمی فالون در این باره گفت: «برنامه‌نویسان، کارشناسان بخش انرژی و زیست‌شناسان (بیولوژیست‌ها) شغل خود را با وجود هوش مصنوعی حفظ خواهند کرد.»
بنیانگذار مایکروسافت درباره این مشاغل گفت برنامه‌نویسان همچنان به کدنویسی و رفع باگ (خلاء)‌های برنامه‌های کامپیوتری و هوش مصنوعی ادامه خواهند داد.»

او در باره کارشناسان انرژی تاکید کرد که با وجود نقش فزاینده هوش مصنوعی، تصمیم‌های انسانی در لحظات حساس را نمی‌توان به هوش مصنوعی سپرد.

این میلیاردر آمریکایی معتقد است که زیست‌شناسان (بیولوژیست‌ها) توانایی ارائه فرضیات درباره حیات و بیماری‌ها را دارند؛ چیزی که هوش مصنوعی باوجود قدرت بالا در جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها، از آن بی‌بهره است. ایندیپندنت

#اختر‌زیست

@AstroTech

The Mountain Between Us
2017 ‧ Romance/Adventure ‧ 1h 51m
IMDb 6.4/10

کوه میان ما (انگلیسی: The Mountain Between Us) یک فیلم درام آمریکایی به کارگردانی هانی ابواسعد و نویسندگی کریس وایتز و جی. میلز گودلو است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم بر پایهٔ رمان به همین نام در ۲۰۱۱ نوشتهٔ چارلز مارتین ساخته شده‌ است. در این فیلم ادریس البا و کیت وینسلت به ترتیب در نقش یک جراح و یک روزنامه‌نگار نقش‌آفرینی می‌کنند که از سقوط هواپیما با یک سگ جان سالم به در می‌برند و در کوهستانی برفی با جراحت و شرایط آب و هوایی سخت گیر افتاده‌اند. ویکی‌پدیا

#معرفی_فیلم

@AstroTech

دیموس پیش از سپیده دم

مریخ‌نورد «استقامت» ناسا این منظره را از دیموس، ماه کوچک‌تر مریخ، که در ساعت ۴:۲۷ صبح به وقت محلی در ۱ مارس ۲۰۲۵، ۱۴۳۳ مین روز مریخی یا sol، از این ماموریت در آسمان می‌درخشید، ثبت کرد. در تاریکی قبل از طلوع آفتاب، دوربین ناوبری سمت چپ مریخ‌نورد از حداکثر زمان نوردهی طولانی خود یعنی ۳/۲۸ ثانیه برای هر یک از ۱۶ عکس جداگانه استفاده کرد که همه آنها در داخل دوربین با هم ترکیب شده و در یک تصویر واحد که بعداً به زمین ارسال شد، قرار گرفتند. در مجموع، این تصویر نشان‌دهنده حدود ۵۲ ثانیه زمان نوردهی است.

نور کم و نوردهی طولانی، نویز دیجیتالی اضافه کرده و تصویر را مبهم می‌کند. بسیاری از لکه‌های سفید دیده شده در آسمان احتمالاً نویز هستند. برخی ممکن است پرتوهای کیهانی باشند. دو مورد از لکه‌های سفید روشن‌تر، ستاره‌های Regulus و Algieba هستند که بخشی از صورت فلکی Leo می‌باشند. اعتبار تصویر: NASA/JPL-Caltech

منبع: ناسا
ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

برای اولین بار، ثبت رنگین‌کمان در فضا

ناسا برای نخستین بار تصویری از یک «رنگین کمان» در فضا منتشر کرده است - طبعا بدون اینکه بارانی در کار باشد.

این تصویر که ترکیبی از چند عکس گرفته‌شده از سه ابزار ناسا است، حاصل شکست نور قطبیده (پولاریزه) در برخورد با ذرات معلق در فضا است که در جریان ماموریت جدید ناسا -پانچ- که به‌تازگی آغاز شده ثبت شده است.

ماموریت پانچ برای سنجش تاثیر تاج خورشید (بیرونی‌ترین لایه اتمسفر ستاره ما) در منظومه خورشیدی است که به عنوان باد‌‌ها و طوفان‌‌های خورشیدی شناخته می‌شود.

ناسا پیشتر افزایش فعالیت خورشید و بزرگترین شراره‌های آن را ثبت کرده بود.

دوره‌ای از فعالیت زیاد در خورشید، که به عنوان طوفان‌های خورشیدی شناخته می‌شود، به دلیل تاثیرات الکترومغناطیسی می‌تواند بر عملکرد فناوری روی زمین و همچنین فضانوردان تأثیر بگذارد. بی‌بی‌سی

@AstroTech

امروز ۲۲ می، روز جهانی مو فرفری هاست

ای مو فرفری‌ها، روزتون مبارک 🌹

امروز با دیدن عکس کهکشان‌های مارپیچی یادم می‌افتاد که فرهای کیهانی جهان را زیباتر می‌کنند!

موقع مطالعه سیاهچاله‌ها انگار کسی در دلم می‌گفت: «مراقب باشید! این فرها جاذبه‌ی غیرقابل‌مقاومت دارند!»

راستی جای صورت فلکی موفرفری‌ها در آسمان شب خالیست. و البته وقتی به ستارگان نگاه می‌کنید یادتان باشد که «هر فر، یک ستاره در کهکشان زیبایی است!» 

مهدی اسماعیلی
با کمک هوش‌مصنوعی بینگ

@AstroTech

کهکشان مارپیچی فرفری M63
مسیه ۶۳، یک کهکشان مارپیچی درخشان در نیمکره شمالی، در همین نزدیکی است و با حدود ۳۰ میلیون سال نوری فاصله از ما، در صورت فلکی تازی‌ها (Canes Venatici) قرار دارد. این جهان جزیره‌ای باشکوه که با نام NGC 5055 نیز فهرست‌بندی شده، تقریباً صدهزار سال نوری قطر دارد و هم اندازه کهکشان راه شیری خودمان است. هسته درخشان و بازوهای مارپیچی باشکوه آن، نام محبوب کهکشان آفتابگردان را به آن بخشیده است. این نوردهی بسیار زیبا و عمیق، حلقه‌های کم‌نور و جریان‌های ستاره‌ای پیچ‌خورده را نیز در هاله کهکشان نشان می‌دهد. این جریان‌های ستاره‌ای که تقریباً ۱۸۰ هزار سال نوری از مرکز کهکشان امتداد دارند، احتمالاً بقایای ماه‌های M63 هستند که در اثر جزر و مد از هم گسیخته شده‌اند. سایر کهکشان‌های ماهواره‌ای M63، از جمله کهکشان‌های کوتوله را می‌توان در این تصویر میدان دید وسیع مشاهده کرد که می‌توانند در چند میلیارد سال آینده در جریان‌های ستاره‌ای M63 نقش داشته باشند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 22
Curly Spiral Galaxy M63
© Alberto Pisabarro
https://apod.nasa.gov/apod/ap250522.html

@AstroTech

اخترشناسان کهکشانی را کشف کرده‌اند که قدمت آن به دوران اولیهٔ کیهان می‌رسد و در کمال شگفتی بسیار شبیه کهکشان راه شیری است که منظومه شمسی در آن قرار دارد.

به گزارش رادیوفردا، این کهکشان، ساختاری مارپیچی دارد با خطی مستقیم از ستاره‌ها و گاز که از مرکز آن عبور می‌کند، اما بسیار پرجرم‌تر بوده و بینش جدیدی از شکل‌گیری کهکشان‌ها در گذشته ارائه می‌دهد.

کهکشان مشاهده‌شده که «J0107a » نامگذاری شده است، ۱۱.۱ میلیارد سال پیش، یعنی زمانی که جهان هستی حدود یک پنجم سن کنونی خود بود، شکل گرفت.

محققان از داده‌های رصدخانه «آتاکاما» در شیلی و تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای مطالعهٔ این کهکشان استفاده کرده‌اند.

بر اساس داده‌ها، جرم این کهکشان، از جمله ستارگان و گازهای آن، بیش از ۱۰ برابر کهکشان راه شیری است و با سرعتی سالانه ۳۰۰ برابر بیشتر در حال ستاره‌زایی است. با این حال، کهکشان J0107a فشرده‌تر از کهکشان راه شیری است.

@AstroTech

دیموس پیش از طلوع خورشید
دیموس ۳۰ ساعت و ۱۸ دقیقه طول می‌کشد تا یک دور کامل به دور سیاره سرخ بچرخد. این کمی بیشتر از یک روز مریخی یا سول است که حدود ۲۴ ساعت و ۴۰ دقیقه زمان می‌برد، بنابراین دیموس در آسمان مریخ به سمت غرب حرکت می‌کند. با این حال، کوچکترین ماه مریخ، با حدود ۱۵ کیلومتر عرض در عریض‌ترین حالت خود، درخشان است. در واقع، دیموس درخشان‌ترین جرم آسمانی در این منظره از آسمان مریخ است که قبل از طلوع خورشید توسط Perseverance در ۱ مارس، ۱۴۳۳ مین سول از ماموریت مریخ‌نورد، گرفته شده است. این تصویر ترکیبی از ۱۶ نوردهی است که توسط یکی از دوربین‌های ناوبری مریخ‌نورد ثبت شده است. نوردهی‌های جداگانه برای یک تصویر واحد با هم ترکیب شده‌اند تا نمای کم‌نور بهتری ارائه دهند. ستاره‌های درخشان صورت فلکی شیر (Regulus) و الجیبا (Algeiba) نیز در آسمان تاریک پیش از طلوع خورشید در مریخ قابل مشاهده هستند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 24
Deimos Before Sunrise
© NASA, JPL-Caltech
https://apod.nasa.gov/apod/ap250524.html

قبلی

@AstroTech

ادعای اخیر درباره شناسایی ترکیبات شیمیایی مرتبط با حیات در جو سیاره کی۲-۱۸بی (K2-18b) با تردیدهای علمی روبه‌رو شده است.

ماه گذشته گروهی از ستاره‌شناس های دانشگاه کمبریج اعلام کردند با تلسکوپ جیمز وب موفق به ردیابی مواد دی‌ام‌اس (DMS) و دی‌ام‌دی‌اس (DMDS) در این سیاره شده‌اند. با توجه به اینکه این ترکیبات روی زمین فقط توسط موجودات زنده تولید می‌شوند، بارقه‌های امید درباره وجود حیات در سیاره کی۲-۱۸بی را قوت گرفت. اما پژوهش‌های جدید، از جمله تحقیق دو دانشجوی پیشین این تیم، نشان می‌دهد که شواهد آماری کافی برای چنین نتیجه‌گیری‌ای وجود ندارد.

تحلیل‌های مستقل، از جمله مطالعه‌ای از دانشگاه شیکاگو، نیز تایید می‌کند که نشانه‌ای معتبر از این مواد یافت نشده است. ایندیپندنت پارسی

قبلی | #اخترزیست

@AstroTech

خورشید شاهد یک رشته فعالیت است که بزرگترین شراره خورشیدی در سال جاری را به همراه آورده و «رصدخانه پویایی خورشیدی» ناسا آن را ثبت کرده است.

در دوره‌های فعالیت زیاد خورشید، جریان پیوسته‌ای از ذرات باردار که به باد خورشیدی معروف‌ است مرتب به زمین برخورد می‌کند.

این پدیده که آب و هوای فضایی یا طوفان خورشیدی نامیده می‌شود می‌تواند بر برخی بخش‌های فناوری روی زمین تأثیر بگذارد و حتی باعث قطع برق و همچنین فضانوردان در فضا شود، اما برای بشر روی زمین زیانی ندارد.

شراره خورشیدی چیست؟
طوفان‌های خورشیدی بخشی طبیعی از چرخه خورشید ما هستند. آنها زمانی اتفاق می‌افتند که خورشید فوران‌های شدیدی را به شکل زبانه‌های خورشیدی و پرتابه‌های جرم تاجی (CME)، انرژی و ماده خورشیدی را به فضا پرتاب می‌کند.

شراره‌های خورشیدی تشعشعات الکترومغناطیسی خورشید هستند که با سرعت نور حرکت می‌کنند و در کمتر از هشت دقیقه به زمین می‌رسند. بی‌بی‌سی پارسی

@AstroTech

طلوع خورشید از پشت کوه دماوند
قله توچال، جمعه ۲ خرداد ۱۴۰۴

فیلم تایم لپس از محمد جلالی

@AstroTech

مثلت تابستانی
سه‌شنبه ۶ خرداد

مثلث تابستانی که نشانه آمدن تابستان به ایران است، این روزها و از حوالی ساعت ۲۲، از سمت شرق به آرامی درحال طلوع است. مثلث تابستانی از وصل کردن ۳ ستاره Vega, Deneb و Altair تشکیل می‌شود. این ستارگان روشن آسمان شب بدون نیاز به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، براحتی حتی در شهر قابل دیدن هستند. #رصد

عکس از SkyPortal
نویسنده: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

نهمین پرتاب آزمایشی استارشیپ بامداد چهارشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۴ ساعت ۰۳:۰۰ به وقت تهران انجام می‌شود

این آزمایش شامل بهبود سامانه‌های حرارتی و الکترونیکی و آزمایش ورود مجدد به جو خواهد بود. همچنین، ایلان ماسک پس از پرتاب، در ساعت ۰۴:۳۰ به وقت ایران سخنرانی خواهد داشت.

@AstroTech

پرتاب استارشیپ انجام شده. بوستر مرحله اول با موفقیت جدا شد.

بوستر سوپرهوی در حال فرود
تا الان همه چیز خوب پیشرفته.

شرکت SpaceX می‌گوید نهمین پرتاب راکت استارشیپ که از مقر آن در تگزاس پرتاب شد، موفقیت‌آمیزترین پرتاب آزمایشی این موشک بوده است.

با این وجود استارشیپ به علت نشت و مشکلات فنی، هنگام بازگشت با چرخش‌های کنترل‌نشده در نهایت در مدار زمین منفجر شد.

شرکت SpaceX می‌گوید این پرتاب آزمایشی نقش چشمگیری در بهبود پایداری و اطمینان‌پذیری استارشیپ خواهد داشت.

این موشک قرار است نقش محوری در ماموریت بازگشت انسان به ماه ناسا و همچنین ماموریت بلندمدت SpaceX برای سفر به مریخ داشته باشد. بی‌بی‌سی پارسی | عکس و فیلم از AFP,  Reuters

بوستر سوپرهوی مورد استفاده در این پرتاب، قبلا هم در پرتاب دیگری استفاده شده بود. این بوستر آزمایش‌های متنوعی انجام داد و قرار بود روی خلیج مکزیک فرود سخت داشته باشد اما طبق گزارش‌ها، قبل از فرود متلاشی شد.

@AstroTech

سفر هوایی فراصوتی یک قدم به واقعیت نزدیک‌تر شد. شرکت نوپای «ونوس» در ایالت تگزاس، نخستین آزمایش جوی موتور موشکی انفجاری چرخشی را با موفقیت انجام داد؛ فناوری نوینی که به جای احتراق معمول، از انفجارهای چرخان برای تولید نیروی رانش استفاده می‌کند.

این آزمایش روز چهارشنبه ۱۴ مه ۲۰۲۵ در «اسپیس‌پورت آمریکا» در نیومکزیکو انجام شد و موشکی کوچک با این موتور جدید، ساعت ۷:۳۷ صبح به وقت محلی پرتاب شد.

سَسی داگلبی، مدیرعامل شرکت، اعلام کرد: «این لحظه‌ای بود که پنج سال منتظرش بودیم.»

هدف نهایی ونوس، ساخت هواپیمای مافوق‌صوتی به نام «استارگیزر» است که بتواند با سرعتی معادل چهار برابر سرعت صوت پرواز کند. این هواپیما در صورت دریافت مجوزهای لازم، می‌تواند مسیر نیویورک تا پاریس را در کمتر از ۵۵ دقیقه طی کند؛ مسافتی که اکنون حدود هشت ساعت طول می‌کشد.

موتورهای انفجاری چرخشی، نسبت به موتورهای سنتی، سبک‌تر و کارآمدتر هستند و برای کاربردهای پیشرفته‌ی هوافضا مناسب‌ترند. شرکت ونوس اعلام کرده این موتور جدید می‌تواند در ترکیب با سامانه‌ای دیگر، نیروی لازم برای پروازهای بسیار سریع و پایدار را فراهم کند. ایندیپندنت پارسی

@AstroTech

پایان رسمی همکاری ایلان ماسک با دولت آمریکا

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۳۰ مه ۲۰۲۵ در ۱۳۴ مین روز دولت، در نشست خبری ویژه جدایی ایلان ماسک از اداره بهینه‌سازی دولت در کاخ سفید، از خدمات او قدردانی کرد. ترامپ خدمات این اداره که با نام اختصاری دوج شناخته می‌شود را یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختار دولت آمریکا در دوران معاصر دانست و شرکت SpaceX را موفق‌ترین شرکت فضایی تاریخ توصیف کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا با اشاره به فشارهای اجتماعی و رسانه‌ای که در این دوران علیه ماسک وجود داشت، گفت: «او همه توهین‌ها، افتراها و بدرفتاری‌ها را تحمل کرد چون عاشق آمریکا است. درست است که از کشور دیگری آمده اما عاشق آمریکا است و مردم آمریکا بابت این خدمات به او مدیون هستند.» ایندیپندنت پارسی

@AstroTech