پرواز نیوهورایزنز برفراز پلوتو
با پرواز بر فراز پلوتو چه چیزی ممکن است ببینید؟ فضاپیمای رباتیک نیوهورایزنز همین کار را در ژوئیه ۲۰۱۵ انجام داد؛ با سرعت حدود ۸۰ هزار کیلومتر در ساعت. تصاویر این گذرگاه دیدنی، با رنگ‌های بهبود یافته و مقیاس‌بندی عمودی در این ویدیوی تایم‌لپس ترکیب شده‌اند. با شروع سفر، نور بر روی کوه‌هایی که تصور می‌شود از یخ آب تشکیل شده اما توسط نیتروژن یخ‌زده رنگ گرفته‌اند، طلوع می‌کند. به زودی، در سمت راست خود، دریایی مسطح از نیتروژن عمدتاً جامد را می‌بینید که به چندضلعی‌های عجیبی تقسیم شده و تصور می‌شود از یک فضای داخلی نسبتاً گرم حباب زده‌اند. دهانه‌ها و کوه‌های یخی از مناظر رایج در پایین هستند. ویدیو کم‌نور می‌شود و بر روی زمینی که تیغه‌دار نامیده می‌شود، پایان می‌یابد زیرا پشته‌های ۵۰۰ متری را نشان می‌دهد که با شکاف‌هایی چند کیلومتری از هم جدا شده‌اند. نیوهورایزنز اکنون در حال خروج از منظومه خورشیدی است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 18
Pluto Flyover from New Horizons
© NASA, JHUAPL, SwRI, P. Schenk & J. Blackwell (LPI); Music Open Sea Morning by Puddle of Infinity

@AstroTech

طلوع خورشید از پشت کوه دماوند و برج آزادی
۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴

ویدیو تایم لپس از پوریا مظهری

@AstroTech

مقایسه اندازه سیاره مریخ با زمین

مریخ

نام فارسی این سیاره بهرام و نام عربی-یونانی آن مِریخ است. مریخ چهارمین سیاره در منظومهٔ خورشیدی است که در یک مدار طولانی‌تر و با سرعتی کمتر از زمین به دور خورشید می‌چرخد. هر یک بار گردش این سیاره به دور خورشید معادل ۶۸۷ شبانه‌روز زمین طول می‌کشد و طول شب و روز آن از زمین کمی طولانی‌تر است.

قطر مریخ نزدیک به یک‌دوم قطر زمین و برابر ۶٬۷۹۰ کیلومتر است. (قطر زمین: ۱۲٬۷۵۶ کیلومتر)

نوری که از خورشید به مریخ می‌رسد نصف نوری است که زمین دریافت می‌کند، اما روز مریخی چهل دقیقه طولانی‌تر از زمین است و امکان رشد گیاهان در شرایط گلخانه‌ای در مریخ وجود دارد.

اتمسفر مریخ سرخ‌رنگ است و از زمین در آسمان شب نیز سرخی آن دیده می‌شود. کرهٔ مریخ دو ماه کوچک به نام‌های فوبوس و دِیموس دارد که ظاهری نابسامان دارند و شاید شهاب‌سنگ هستند که در مدار مریخ به دام افتاده‌اند. در آسمان مریخ، فوبوس سه بار در یک روز طلوع و غروب می‌کند. دیموس نیم فوبوس بوده و از مریخ بیشتر همانند یک ستاره به نظر می‌رسد تا یک ماه. خورشیدگرفتگی در مریخ به دلیل کوچک بودن ماه‌های آن کامل نیست. ویکی‌پدیا

@AstroTech

راه شیری برفراز موناکی
آیا تا به حال نوار کهکشان راه شیری را دیده‌اید؟ در آسمانی صاف از مکانی تاریک و در زمان مناسب، نواری کم‌نور در سراسر آسمان قابل مشاهده است. کمی پس از اینکه چشمان شما به تاریکی عادت کرد، ممکن است برای اولین بار این نوار تماشایی را ببینید. یکی از دلایل شگفتی روزافزون شما ممکن است این باشد که متوجه شوید این نوار مبهم، کهکشان راه شیری، حاوی میلیاردها ستاره است. در این تصویر، در بالای آسمان شب، نوار کمانی کهکشان راه شیری قابل مشاهده است. همچنین ابرهای رنگارنگ رو مارافسای (Rho Ophiuchi) در سمت راست و سحابی قرمز و دایره‌ای زتا مارافسای در نزدیکی مرکز بالای تصویر قابل مشاهده هستند. در این تصویر که در اواخر فوریه از موناکی، هاوایی، ایالات متحده گرفته شده است، تلسکوپ پیش‌زمینه، تلسکوپ ۲/۲ متری دانشگاه هاوایی است. خوشبختانه، برای دیدن راه شیری نیازی نیست که نزدیک آتشفشان هاوایی باشید. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 20
Milky Way over Maunakea
© Marzena Rogozinska
https://apod.nasa.gov/apod/ap250520.html

@AstroTech

عبور ایستگاه فضایی بین‌المللی از روی خورشید
ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) معمولا فقط در شب قابل دیدن است، وقتی به آرامی به دور زمین می‌چرخد. تقریباً ماهی یک بار از بسیاری مکان‌ها به صورت یک نقطه روشن دیده می‌شود. سپس کمی پس از غروب خورشید یا کمی قبل از طلوع خورشید قابل دیدن است چون توسط نور منعکس شده خورشید می‌درخشد و به محض ورود به سایه زمین از دید خارج می‌شود. تنها زمانی که ISS طی روز قابل دیدن است، زمانی است که درست از مقابل خورشید عبور می‌کند. چنان سریع عبور می‌کند که فقط دوربین‌هایی که نوردهی کوتاه دارند می‌توانند از نظر بصری، سایه ISS را روی خورشید پس‌زمینه ثبت کنند. این تصویر دقیقاً همین کار را انجام داده -- در واقع مجموعه‌ای از تصاویر است که یک ماه پیش از سنت فلیو د بویکسالو، اسپانیا با زمان‌بندی دقیق گرفته شد. این مجموعه بعداً با یک تصویر جداگانه که بافت خورشید فعال را برجسته می‌کند، ترکیب شد که شامل چندین برجستگی خورشید در اطراف لبه بود. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 21
International Space Station Crosses the Sun
© Pau Montplet Sanz
https://apod.nasa.gov/apod/ap250521.html

@AstroTech

بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت و یکی از پیشگامان دگرگونی‌های بنیادین فناوری‌های نوین می‌گوید با وجود گسترش سریع استفاده از هوش مصنوعی، سه شغل با درآمد بالا همچنان از گزند این تکنولوژی جدید در امان خواهند بود.

گیتس با حضور در برنامه تلویزیونی پرببینده جیمی فالون در این باره گفت: «برنامه‌نویسان، کارشناسان بخش انرژی و زیست‌شناسان (بیولوژیست‌ها) شغل خود را با وجود هوش مصنوعی حفظ خواهند کرد.»
بنیانگذار مایکروسافت درباره این مشاغل گفت برنامه‌نویسان همچنان به کدنویسی و رفع باگ (خلاء)‌های برنامه‌های کامپیوتری و هوش مصنوعی ادامه خواهند داد.»

او در باره کارشناسان انرژی تاکید کرد که با وجود نقش فزاینده هوش مصنوعی، تصمیم‌های انسانی در لحظات حساس را نمی‌توان به هوش مصنوعی سپرد.

این میلیاردر آمریکایی معتقد است که زیست‌شناسان (بیولوژیست‌ها) توانایی ارائه فرضیات درباره حیات و بیماری‌ها را دارند؛ چیزی که هوش مصنوعی باوجود قدرت بالا در جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها، از آن بی‌بهره است. ایندیپندنت

#اختر‌زیست

@AstroTech

The Mountain Between Us
2017 ‧ Romance/Adventure ‧ 1h 51m
IMDb 6.4/10

کوه میان ما (انگلیسی: The Mountain Between Us) یک فیلم درام آمریکایی به کارگردانی هانی ابواسعد و نویسندگی کریس وایتز و جی. میلز گودلو است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم بر پایهٔ رمان به همین نام در ۲۰۱۱ نوشتهٔ چارلز مارتین ساخته شده‌ است. در این فیلم ادریس البا و کیت وینسلت به ترتیب در نقش یک جراح و یک روزنامه‌نگار نقش‌آفرینی می‌کنند که از سقوط هواپیما با یک سگ جان سالم به در می‌برند و در کوهستانی برفی با جراحت و شرایط آب و هوایی سخت گیر افتاده‌اند. ویکی‌پدیا

#معرفی_فیلم

@AstroTech

دیموس پیش از سپیده دم

مریخ‌نورد «استقامت» ناسا این منظره را از دیموس، ماه کوچک‌تر مریخ، که در ساعت ۴:۲۷ صبح به وقت محلی در ۱ مارس ۲۰۲۵، ۱۴۳۳ مین روز مریخی یا sol، از این ماموریت در آسمان می‌درخشید، ثبت کرد. در تاریکی قبل از طلوع آفتاب، دوربین ناوبری سمت چپ مریخ‌نورد از حداکثر زمان نوردهی طولانی خود یعنی ۳/۲۸ ثانیه برای هر یک از ۱۶ عکس جداگانه استفاده کرد که همه آنها در داخل دوربین با هم ترکیب شده و در یک تصویر واحد که بعداً به زمین ارسال شد، قرار گرفتند. در مجموع، این تصویر نشان‌دهنده حدود ۵۲ ثانیه زمان نوردهی است.

نور کم و نوردهی طولانی، نویز دیجیتالی اضافه کرده و تصویر را مبهم می‌کند. بسیاری از لکه‌های سفید دیده شده در آسمان احتمالاً نویز هستند. برخی ممکن است پرتوهای کیهانی باشند. دو مورد از لکه‌های سفید روشن‌تر، ستاره‌های Regulus و Algieba هستند که بخشی از صورت فلکی Leo می‌باشند. اعتبار تصویر: NASA/JPL-Caltech

منبع: ناسا
ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

برای اولین بار، ثبت رنگین‌کمان در فضا

ناسا برای نخستین بار تصویری از یک «رنگین کمان» در فضا منتشر کرده است - طبعا بدون اینکه بارانی در کار باشد.

این تصویر که ترکیبی از چند عکس گرفته‌شده از سه ابزار ناسا است، حاصل شکست نور قطبیده (پولاریزه) در برخورد با ذرات معلق در فضا است که در جریان ماموریت جدید ناسا -پانچ- که به‌تازگی آغاز شده ثبت شده است.

ماموریت پانچ برای سنجش تاثیر تاج خورشید (بیرونی‌ترین لایه اتمسفر ستاره ما) در منظومه خورشیدی است که به عنوان باد‌‌ها و طوفان‌‌های خورشیدی شناخته می‌شود.

ناسا پیشتر افزایش فعالیت خورشید و بزرگترین شراره‌های آن را ثبت کرده بود.

دوره‌ای از فعالیت زیاد در خورشید، که به عنوان طوفان‌های خورشیدی شناخته می‌شود، به دلیل تاثیرات الکترومغناطیسی می‌تواند بر عملکرد فناوری روی زمین و همچنین فضانوردان تأثیر بگذارد. بی‌بی‌سی

@AstroTech

امروز ۲۲ می، روز جهانی مو فرفری هاست

ای مو فرفری‌ها، روزتون مبارک 🌹

امروز با دیدن عکس کهکشان‌های مارپیچی یادم می‌افتاد که فرهای کیهانی جهان را زیباتر می‌کنند!

موقع مطالعه سیاهچاله‌ها انگار کسی در دلم می‌گفت: «مراقب باشید! این فرها جاذبه‌ی غیرقابل‌مقاومت دارند!»

راستی جای صورت فلکی موفرفری‌ها در آسمان شب خالیست. و البته وقتی به ستارگان نگاه می‌کنید یادتان باشد که «هر فر، یک ستاره در کهکشان زیبایی است!» 

مهدی اسماعیلی
با کمک هوش‌مصنوعی بینگ

@AstroTech

کهکشان مارپیچی فرفری M63
مسیه ۶۳، یک کهکشان مارپیچی درخشان در نیمکره شمالی، در همین نزدیکی است و با حدود ۳۰ میلیون سال نوری فاصله از ما، در صورت فلکی تازی‌ها (Canes Venatici) قرار دارد. این جهان جزیره‌ای باشکوه که با نام NGC 5055 نیز فهرست‌بندی شده، تقریباً صدهزار سال نوری قطر دارد و هم اندازه کهکشان راه شیری خودمان است. هسته درخشان و بازوهای مارپیچی باشکوه آن، نام محبوب کهکشان آفتابگردان را به آن بخشیده است. این نوردهی بسیار زیبا و عمیق، حلقه‌های کم‌نور و جریان‌های ستاره‌ای پیچ‌خورده را نیز در هاله کهکشان نشان می‌دهد. این جریان‌های ستاره‌ای که تقریباً ۱۸۰ هزار سال نوری از مرکز کهکشان امتداد دارند، احتمالاً بقایای ماه‌های M63 هستند که در اثر جزر و مد از هم گسیخته شده‌اند. سایر کهکشان‌های ماهواره‌ای M63، از جمله کهکشان‌های کوتوله را می‌توان در این تصویر میدان دید وسیع مشاهده کرد که می‌توانند در چند میلیارد سال آینده در جریان‌های ستاره‌ای M63 نقش داشته باشند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 22
Curly Spiral Galaxy M63
© Alberto Pisabarro
https://apod.nasa.gov/apod/ap250522.html

@AstroTech

اخترشناسان کهکشانی را کشف کرده‌اند که قدمت آن به دوران اولیهٔ کیهان می‌رسد و در کمال شگفتی بسیار شبیه کهکشان راه شیری است که منظومه شمسی در آن قرار دارد.

به گزارش رادیوفردا، این کهکشان، ساختاری مارپیچی دارد با خطی مستقیم از ستاره‌ها و گاز که از مرکز آن عبور می‌کند، اما بسیار پرجرم‌تر بوده و بینش جدیدی از شکل‌گیری کهکشان‌ها در گذشته ارائه می‌دهد.

کهکشان مشاهده‌شده که «J0107a » نامگذاری شده است، ۱۱.۱ میلیارد سال پیش، یعنی زمانی که جهان هستی حدود یک پنجم سن کنونی خود بود، شکل گرفت.

محققان از داده‌های رصدخانه «آتاکاما» در شیلی و تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا برای مطالعهٔ این کهکشان استفاده کرده‌اند.

بر اساس داده‌ها، جرم این کهکشان، از جمله ستارگان و گازهای آن، بیش از ۱۰ برابر کهکشان راه شیری است و با سرعتی سالانه ۳۰۰ برابر بیشتر در حال ستاره‌زایی است. با این حال، کهکشان J0107a فشرده‌تر از کهکشان راه شیری است.

@AstroTech

دیموس پیش از طلوع خورشید
دیموس ۳۰ ساعت و ۱۸ دقیقه طول می‌کشد تا یک دور کامل به دور سیاره سرخ بچرخد. این کمی بیشتر از یک روز مریخی یا سول است که حدود ۲۴ ساعت و ۴۰ دقیقه زمان می‌برد، بنابراین دیموس در آسمان مریخ به سمت غرب حرکت می‌کند. با این حال، کوچکترین ماه مریخ، با حدود ۱۵ کیلومتر عرض در عریض‌ترین حالت خود، درخشان است. در واقع، دیموس درخشان‌ترین جرم آسمانی در این منظره از آسمان مریخ است که قبل از طلوع خورشید توسط Perseverance در ۱ مارس، ۱۴۳۳ مین سول از ماموریت مریخ‌نورد، گرفته شده است. این تصویر ترکیبی از ۱۶ نوردهی است که توسط یکی از دوربین‌های ناوبری مریخ‌نورد ثبت شده است. نوردهی‌های جداگانه برای یک تصویر واحد با هم ترکیب شده‌اند تا نمای کم‌نور بهتری ارائه دهند. ستاره‌های درخشان صورت فلکی شیر (Regulus) و الجیبا (Algeiba) نیز در آسمان تاریک پیش از طلوع خورشید در مریخ قابل مشاهده هستند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2025 May 24
Deimos Before Sunrise
© NASA, JPL-Caltech
https://apod.nasa.gov/apod/ap250524.html

قبلی

@AstroTech

ادعای اخیر درباره شناسایی ترکیبات شیمیایی مرتبط با حیات در جو سیاره کی۲-۱۸بی (K2-18b) با تردیدهای علمی روبه‌رو شده است.

ماه گذشته گروهی از ستاره‌شناس های دانشگاه کمبریج اعلام کردند با تلسکوپ جیمز وب موفق به ردیابی مواد دی‌ام‌اس (DMS) و دی‌ام‌دی‌اس (DMDS) در این سیاره شده‌اند. با توجه به اینکه این ترکیبات روی زمین فقط توسط موجودات زنده تولید می‌شوند، بارقه‌های امید درباره وجود حیات در سیاره کی۲-۱۸بی را قوت گرفت. اما پژوهش‌های جدید، از جمله تحقیق دو دانشجوی پیشین این تیم، نشان می‌دهد که شواهد آماری کافی برای چنین نتیجه‌گیری‌ای وجود ندارد.

تحلیل‌های مستقل، از جمله مطالعه‌ای از دانشگاه شیکاگو، نیز تایید می‌کند که نشانه‌ای معتبر از این مواد یافت نشده است. ایندیپندنت پارسی

قبلی | #اخترزیست

@AstroTech

خورشید شاهد یک رشته فعالیت است که بزرگترین شراره خورشیدی در سال جاری را به همراه آورده و «رصدخانه پویایی خورشیدی» ناسا آن را ثبت کرده است.

در دوره‌های فعالیت زیاد خورشید، جریان پیوسته‌ای از ذرات باردار که به باد خورشیدی معروف‌ است مرتب به زمین برخورد می‌کند.

این پدیده که آب و هوای فضایی یا طوفان خورشیدی نامیده می‌شود می‌تواند بر برخی بخش‌های فناوری روی زمین تأثیر بگذارد و حتی باعث قطع برق و همچنین فضانوردان در فضا شود، اما برای بشر روی زمین زیانی ندارد.

شراره خورشیدی چیست؟
طوفان‌های خورشیدی بخشی طبیعی از چرخه خورشید ما هستند. آنها زمانی اتفاق می‌افتند که خورشید فوران‌های شدیدی را به شکل زبانه‌های خورشیدی و پرتابه‌های جرم تاجی (CME)، انرژی و ماده خورشیدی را به فضا پرتاب می‌کند.

شراره‌های خورشیدی تشعشعات الکترومغناطیسی خورشید هستند که با سرعت نور حرکت می‌کنند و در کمتر از هشت دقیقه به زمین می‌رسند. بی‌بی‌سی پارسی

@AstroTech

طلوع خورشید از پشت کوه دماوند
قله توچال، جمعه ۲ خرداد ۱۴۰۴

فیلم تایم لپس از محمد جلالی

@AstroTech

مثلت تابستانی
سه‌شنبه ۶ خرداد

مثلث تابستانی که نشانه آمدن تابستان به ایران است، این روزها و از حوالی ساعت ۲۲، از سمت شرق به آرامی درحال طلوع است. مثلث تابستانی از وصل کردن ۳ ستاره Vega, Deneb و Altair تشکیل می‌شود. این ستارگان روشن آسمان شب بدون نیاز به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی، براحتی حتی در شهر قابل دیدن هستند. #رصد

عکس از SkyPortal
نویسنده: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

نهمین پرتاب آزمایشی استارشیپ بامداد چهارشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۴ ساعت ۰۳:۰۰ به وقت تهران انجام می‌شود

این آزمایش شامل بهبود سامانه‌های حرارتی و الکترونیکی و آزمایش ورود مجدد به جو خواهد بود. همچنین، ایلان ماسک پس از پرتاب، در ساعت ۰۴:۳۰ به وقت ایران سخنرانی خواهد داشت.

@AstroTech

پرتاب استارشیپ انجام شده. بوستر مرحله اول با موفقیت جدا شد.

بوستر سوپرهوی در حال فرود
تا الان همه چیز خوب پیشرفته.