توی ایران، سال‌ها قبل یه چیزی به اسم شورای عالی بیمه سلامت تشکیل شده که اعضاش وزارت بهداشت و بیمه‌ها(که دولتی‌ئن) و نظام پزشکی‌ئن و می‌شینن دور هم می‌گن خب امسال فلان درصد گرون کنیم تعرفه‌های پزشکی رو و یه عددی اعلام می‌کنن که همیشه کم‌تر از تورمه(و سال‌ها ثابت بوده اصلا).

در واقع دولت‌ خودش مسئول تعرفه‌گذاری شده‌ و تا جایی که تونسته‌، قیمت‌گذاری رو سرکوب کرده و اجازه نداده که تعرفه‌های درمانی با نرخ تورم پیش برم؛ چون بیمه‌های پایه همه‌شون دولتی‌ئن و طبیعتا دولت دوست نداره که از جیب خودش هزینه کنه. این‌جوریه که دولت میاد به تشخیص خودش برای خدمات پزشکی قیمت می‌ذاره، و بعد انتظار داره که همه با همون قیمت دستوری کار کنن. فرقی هم نداره هزینه‌ی واقعی اون خدمت چقدره.

و خب قیمت‌گذاری دستوری، هیچ‌وقت و توی هیچ‌چیزی، جواب نداده و نخواهد داد؛ و تنها نتیجه‌ش هم فقر و فساده.

وقتی قیمت یه خدمت رو دستوری تعیین می‌کنی، پایین نگهش می‌داری، و هم‌زمان راه یه رابطه‌ی مالی شفاف رو هم می‌بندی، داری عملا یه مسیر پرداخت غیرشفاف به وجود میاری به اسم زیرمیزی؛ که در واقع همون هزینه‌‌ای‌ئه که قاعدتا می‌بایست بیمه بر اساس تعرفه‌های واقعی پرداختش کنه. ولی خب کار راحت‌تر برای دولت اینه که پزشک و بیمار رو در مقابل هم قرار بده و پزشک، دست‌مزد واقعی‌ش رو طلب کنه و بیمار هم برای دریافت خدمت باکیفیت‌تر و انتخابی، خودش دست‌مزد پزشک رو مستقیما پرداخت کنه.

برای دولت، مقصر نشون دادنِ پزشک‌ها، خیلی راحت‌تر از قبول کردن ایراد سیستم تعرفه‌گذاری دولتیه. ترجیح می‌دن پزشک رو مجبور کنن که دست‌مزدش رو خودش مطالبه کنه مستقیما، و بعد هم مقصر و مجرم بدوننش و تخریبش کنن.

پزشک جراح مغز و اعصاب، مگه احمقه که برای یه عمل جراحی حداقل ۱۲ ساعته، که حداقل ۱۳ سال عمر و تحصیل و شیفت و تلاش پشتشه و ممکنه توش بیمار جون خودش رو از دست بده، تعرفه‌ی یک میلیون تومنی دولت رو بپذیره؟ تازه همون‌ رو هم، ۱۸ ماه بعد، بعد از کسر ۳۰ تا ۹۵ درصد مالیات پلکانی پرداخت می‌کنن بهش.

واقعا کدوم احمقی حاضر می‌شه این‌شکلی عمرش رو دور بریزه و تهش هم کل درآمد سالانه‌ش به اندازه‌ی دیه‌ی احتمالی یکی از بیمارهاش نشه؟