5) False... sole ማለት ብቸኛ ማለት ነው ፤ sole distinction ማለት ብቸኛ መለያ መንገድ ማለት ነው። deductive ና inductive argument ትን የምንለይበት ብቸኛ መንገድ form of argumentation ነው❓አይደለም። form of argument ብቸኛ መለያ(sole distinction) መንገድ አይደለም። ከ form of argument በተጨማሪ indicator word ና infrential claim ፤ አንድን argument ት deductive ወይም inductive መሆኑን ለማወቅ ወይም ለመለዬት ይረዱናል ፤ ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል።

Part II : Choice.

6) E... የቃላቶቹን ትርጉም ማወቅ ብቻ በቂ ነው። ምርጫ A ስህተት ነው ምክንያቱም philosophy ከ love of wisdom ፥ ከ wondering ና asking በላይ ነው። philosophy በ love of wisdom ፥ በ wondering ና በ asking question ብቻ የሚወሰን የሚገደብ በእነሱም የሚገለፅ አይደለም ፤ ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል መመልከት ትችላላችሁ። ምርጫ B ስህተት ነው ምክንያቱም ፍልስፍና ተራ ማሰብ(simple intellectual) አይደለም ፤ ይልቁንም በሰው ልጅ አዕምሮ መልስ ስላልተገኘላቸው ጉዳዮች በጥልቅ ማሰብ ማሰላሰል ና መመራመር ነው። ምርጫ C ስህተት ነው ምክንያቱም ጥቅም አልባ አስተሳሰብ(lavish intellectual) ን ማራመድ አይደለም እንዲሁም ፍልስፍና የሀብታም ሀገሮች ብቻ አይደለም ፤ የሰው ልጅ ሁሉ ፍልስፍናን excercise ማድረግ ይችላል። ምርጫ D ስህተት ነው ምክንያቱም ፍልስፍና የ አጭር ጊዜ ስራ(transient vigilance) ስራ አይደለም ፤ ይልቁንም እውነትን ፍለጋ የሚደረግ የ ዕድሜ ልክ ጉዞ ነው። አራቱም ምርጫዎች incorrect ናቸው ፤ ስለዚህ መልሱ E ነው።
7) D... ምርጫ A እንመልከት ፤ Necessarily ማለት የግዴታ ማለት ነው። hypothetical syllogism የግዴታ ሶስት conditional sentence ሊኖረው ይገባል ይላል። የ ምርጫ A ሀሳብ ስህተት ነው ፤ ምክንያቱም hypothetical syllogism የግዴታ ሶስት conditional sentence መኖር የለበትም። አንድ conditional sentence ኑሮት ፤ hypothetical syllogism መሆን ይችላል። ምሳሌ ከታች ያለውን argument እንመልከት ፤

If I study hard, I will pass the exam.
I studied hard.
Therefore, I will pass the exam.

ሁለት premises አለው ፤ አንድ conclusion አለው ፥ conditional sentence አለው። ስለዚህ hypothetical syllogism ነው።

ምርጫ B እንመልከት ፤ አንዳንድ non-infrential passage ጆች argument የሚሆኑበት case የለም ፤ ነው የሚለው። የምርጫ B ሀሳብ ስህተት ነው። ምክንያቱም አንዳንድ non-argumentative passage ጆች argument የሚሆኑበት case አለ። ለምሳሌ Expository passage ጆች argument የሚሆኑበት case አለ ፤ illustration ኖች argument የሚሆኑበት case አለ ፤ Explanation ኖች argument የሚሆኑበት case አለ። እንዴት argument እነሰደሚሆኑ ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል ፤ መመልከት ትችላላችሁ።

ምርጫ C እንመልከት ፤ compulsory ማለት ግዴታ ማለት ነው። categorical syllogism ላይ All, some ና no የተባሉ ቃላቶችን መጠቀም ግዴታ አይደለም ፤ ይላል። የ ምርጫ C ሀሳብ ስህተት ነው። ምክንያቱም ሁለት premises ና አንድ conclusion ያለው argument ፥ categorical syllogism የሚባለው All ወይም some ወይም no የሚሉት ቃላት ሲኖሩት ብቻ ነው። All, some ና no የሚሉ ቃላት ከሌሉት categorical syllogism አይባልም። ስለዚህ አንድ argument categorical syllogism ለመባል ፤ All, some ና no የሚሉ ቃላት የግዴታ መኖር አለባቸው።

ምርጫ D እንመልከት ፤ syllogism ማለት ሁለት premises ና አንድ conclusion ያለው argument ነው። non-syllogistic ማለት ደግሞ ፤ syllogism ያልሆኑ argument ቶች ማለት ነው። ያ ማለት ከሁለት በላይ premises ያላቸው argument ቶች ማለት ነው። ከሁለት በላይ ማለት 3, 4, 5, 6, 10 ወዘተ ማለት ነው። ስለዚህ የ አንድኛው non-syllogistic argument ማስረጃዎች(premises) ፤ ከሌላኛው non-syllogistically argument ማስረጃዎች(premises) በቁጥር ሊለያዩ ይችላሉ። አንድኛው 3 premises ሊኖረው ይችላል ፤ ሌላኛው 5 premises ሊኖረው ይችላል ወዘተ። ስለዚህ ምርጫ D ትክክል ነው። ሁሉም syllogistic argument ቶች ግን ሁለት premises ብቻ ነው ያላቸው።

8) B... Ethics በሁለት ይከፈላል ፤ እነርሱም Normative Ethics ና Non-mormative Ethics(Meta-Ethics) ናቸው። Normative Ethics በሶስት ይከፈላል ፤ እነርሱም Teleological Ethics(Consequentialism) ፤ Deontological Ethics(duty based) ና Virtue Ethics(The golden mean) ናቸው። ስለዚህ ሶስቱ teleology, deontology ና virtue የ normative ethics አይነት ናቸው። ስለዚህ Applied Ethics ከሶስቱ ይለያል ማለት ነው ምክንያቱም normative ethics ውስጥ ስለማይካተት።
9) B... ማብራራት አያስፈልገውም ፤ a piece of cake😋 ነው።
10) B... 😁የቃላት ጨዋታ። ምርጫ A ትክክል ነው ፍልስፍና ሁሉን አቀፍ(universality) ባህሪ አለው ፤ ምርጫ B ስህተት ነው ፍልስፍና ሚስጥራዊ(enigmatic) አይደለም ፤ ምርጫ C ትክክል ነው ፍልስፍና ጥንቁቅ(meticulous) ነው ፤ ምርጫ D ትክክል ነው ፍልስፍና ጠንካራ መሰረት(rigorous) አለው።
11) B....Mister X is an agnostic የሚለው premise ነው። ከዚህ premise ላይ agnostic የሚለው ቃል ትርጉም(definition) ፤ የአምላክን መኖር ማወቅ አይቻልም የሚል አስተምህሮ ማለት ነው። ከ premise ሩ ላይ ያለውን የ agnostic definition በቀጥታ conclusion ኑ ላይ ተጠቀመው። premise ሱ ላይ የሚገኘውን ቃል definition ፤ ድምዳሜ አድርጎ ማቅረብ ፥ argument from definition ይባላል ብለን ተምረናል። argument from definition ደግሞ deductive argument ነው። ስለዚህ ምርጫ C ና D ን እንጥላቸዋለን። A ወይስ B? የቱ ነው የሚሆነው? Argument from definition, Argument based on pure mathematics, Disjunctive syllogism ሁልጊዜም ቢሆን valid ናቸው ፤ ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል። ስለዚህ መልሱ B ነው።

12) D... ምርጫ A ስህተት ነው ፤ probably has one topic sentence ማለት አንድ topic sentence ሊኖረው ይችላል ማለት ነው። በሌላ አባባል expository passage ከአንድ በላይ tpoic sentence የመኖር probability አለው ማለት ነው። ስህተት ነው ፤ expository passage አንድ topic sentence ብቻ ነው ያለው ፤ ከዛ topic sentence በመነሳት topic sentence ሱን የበለጠ የሚያብራሩ sentence ሶች ይኖሩታል። Expository passage probably has one topic sentence ሳይሆን መባል ያለበት ፤ Expository passage has exactly one topic sentence ነው መባል ያለበት። ምርጫ B ስህተት ነው ምክንያቱም expository passage ጆች argument የሚሆኑበት case አለ። ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል መመልከት ትችላላችሁ። ምርጫ C ስህተት ነው ፤ justify ማለት prove ማለት ነው። topic sentence ሱን justify(prove) ሳይሆን የሚያደርጉት elaborate or expand ነው የሚያደርጉት። ምርጫ D ትክክል ነው ምክንያቱም expository passage ጆች argument የማይሆኑበት ዋናው ምክንያት ወይም መሰናክል(hitch) ፤ claim ስለሌላቸው(dearth of claim) ነው።
13) C... ዕውቀት የሚገኘው በደመነፍስ(gut feeling) ነው የሚልስ አስተምህሮ ያለው intuition ነው።
14) A... ቀላል ነው ማብራራት አያስፈልገውም።
15) D...Statement ማለት true(እውነት) ወይም false(ሀሰት) ተብሎ የሚፈረጅ ዐ.ነገር ማለት ነው ፤ truth value ያለው ማለት ነው። ምርጫ A እንመልከት ፤ መብራቱን አጥፋው ነው ያለው ፤ ትዕዛዝ(imperative) ነው። መብራቱን አጥፋው የሚለውን ትዕዛዛዊ ዐ.ነገር(imperative sentence) እውነት ወይም ውሸት ማለት አንችልም ፥ ስለዚህ statement አይደለም ፤ ካስታወሳችሁ imperative sentence ሶች statement መሆን አይችሉም ብለን ተምረናል። ምርጫ B እንመልከት ፤ የ ኡጋንዳ ዋና ከተማ ማን ናት? ብሎ እየጠየቀው ነው። ይህንን መጠይቃዊ ዐ.ነገር(interrogative) እውነት ወይም ውሸት ማለት እንችልም። ስለዚህ statement አይደለም ፤ ካስታወሳችሁ interrogative sentence ሶች statement መሆን አይችሉም ብለን ተምረናል። ምርጫ C እንመልከት ፤ ለ ፋይናል ፈተና የ ፕላቶን መፅሀፍ እንዲታነብ እመክርለሀለሁ ፤ ይህ ሀሳብ ምክር ነው። ምክር ደግሞ እውነት ወይም ውሸት መባል አይችልም ፤ የሰዎች የግል ሀሳብ ነው። ስለዚህ statement አይደለም። ምርጫ D እንመልከት ፤ ነጩ ቤተመንግስት(white house) የተቀባው ነጭ ቀለም ነው። ይህንን ዐ.ነገር እውነት ወይም ውሸት ማለት እንችላለን። ቤተ-መንግስቱ ነጭ ቀለም ከተቀባ እውነት ነው ፤ ቤተ-መንግስቱ ሌላ ቀለም ከተቀባ ደግሞ ምርጫ C ላይ ያለው ሀሳብ ውሸት ነው ማለት ነው። ስለዚህ እውነት ወይም ውሸት ማለት ስለሚቻል ፤ ምርጫ C statement ነው። ምርጫ E እንመልከት ፤ የግል አመለካከቱን ነው የገለፀው ፤ እውነት ወይም ውሸት ማለት አይቻልም።
16) C... ምርጫ A ስህተት ነው ፤ certitude ማለት certainty ወይም necessity ማለት ነው፤ certian reasoning or necessity reasoning ለ deductive argument ነው ፤ probability reasoning ደግሞ ለ inductive argument ነው ፤ በዚህ ጉዳይ ላይ ቲቶርያሉ ላይ በስፋት ስለተብራራ መመልከት ትችላላችሁ ፤ ሰፊ ስለሆነ ከዚህ ላይ ማብራራት አይቻልም። ምርጫ B ስህተት ነው ፤ empirical study ማለት observation and measurement ያለበት ጥናት ና ምርምር ማለት ነው ፤ በሌላ አባባል statistics ማለት ነው ፤ እንደውም inductive argument ን statstics ላይ በጣም ነው የምንጠቀመው። ስለዚህ empirical study ላይ inductive argument ትልቅ ሚና(role) አለው። ምርጫ C ትክክል ነው። ቲቶርያሉ ላይ በተለይም ቮይስ ቲቶርያሉ ላይ በሰፊው ተምረንዋል👇

✅ In deductive argument, the conclusion doesn't contain more information than the premises.

✅ In inductive argument, the conclusion contain much information than the premises.

ብለን ተምረናል። ምን ማለት እንደሆነ ከሰፊ ማብራሪያ ጋ ቮይስ ቲቶርያሉ ላይ በደንብ ተብራርቶቷል ፤ ቮይሱን መስማት ትችላላችሁ።

ምርጫ D ስህተት ነው። ትናንት የ 2014 የጂማ ሎጂክ ሚድ ስንሰራ ፤ logical form ምን ማለት እንደሆነ በ formula አይተናል። inductive argument ን strong or weak ብለን የምንከፍለው በ logical form አይደለም ይልቁንም በ logical reasoning(content) ነው ብለናል። ትናንት የሰራንውን የጂማ ሚድ ማዬት ትችላላችሁ።

17) A... ምርጫ B axiology ነው ፤ ምርጫ C non-normative ethics(meta ethics) ነው ፤ ምርጫ D Applied Ethics ነው። ቲቶርያሉ ላይ ተምረናቸዋል መመልከት ትችላላችሁ። ምርጫ A ላይ objectively በሚለው ቦታ subjectively ቢል ግን A መልስ አይሆንም ነበር። objective , subjective የሚሉትን ነገሮች በደንብ ለዩ።
18) B
19) A
20) C... passage ጁ argumentative አይደለም።
21) C... ምርጫ A ስህትት ነው ፤ corroborate ማለት prove ማለት ነው፤ explanation prove something አይደለም፤ prove something ምን እንደሆነ ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል ማየት ችላላችሁ። ምርጫ B ስህተት ነው ፤ explanation አንድ ነገር ለምን እንደተከናወነ ጥሬ ሀቁን(fact) ነው የሚቀርበው ፤ argument ደግሞ አንድ ሀሳብ ትክክል ወይም ስህተት ለመሆኑ ማስረጃ(reason/evidence) ነው የሚያቀርበው። ምርጫ D ስህተት ነው ፤ አንድ ነገር ለምን እንደተከናወነ ምክንያቱን(case) መግለፅ explanation ነው ፤ ሰዎች የሆነን ሀሳብ እንዲያምኑ(believe in something) ለማድረግ መሞከር ደግሞ argument ነው።

23) B... 34) Which of the following statement is correct?

A) All uncogent arguments have false premise(s).
B) Every valid argument with true premise(s) is/are sound.
C) A strong argument with probably true premise(s) is/are uncogent.
D) If the conclusion of a valid argument is true, then it is sound.

ምርጫ A እንመልከት ፤ ሀሉም uncogent argument ቶች false premises ነው ያላቸው ይላል። ምርጫ A ስህተት ነው። አንድ inductive argument uncogent argument ነው የሚባለው በ ሁለት ነገሮች ነው።

1ኛ) inductive argument ቱ strong argument ሁኖ ነገር ግን ማስረጃዎቹ በነባራዊው አለም ውሸት ከሆኑ(false premises) ፤ uncogent argument ይባላል።

ስለዚህ, uncogent argument = strong argument + False premises.

2ኛ) inductive argument ቱ weak argument ከሆነ ፤ uncogent argument ይባላል።

ስለዚህ, weak inductive argument = uncogent argument.

ስለዚህ ማንኛውም weak inductive argument uncogent ነው።

ታዲያ ምርጫ A ላይ ፤ ሁሉም uncogent argument ቶች false premises ነው ያላቸው ይላል። ይህ ሀሳብ ስህተት ነው ምክንያቱም weak argument ቶች uncogent ናቸው ብለናል። ካስታወሳችሁ ቲቶርያሉ ላይ ፤ በነባራዊ አለም እውነት የሆኑ ማስረጃዎች(true premises) ያሉት ና በነባራዊው አለም ውሸት የሆነ ድምዳሜ(conclusion) ያለው ማንኛውም inductive argument ፤ weak ነው ብለን ተምረናል። weak ከሆነ ደግሞ uncogent ነው። ስለዚህ uncogent ሁኖ ነገር ግን በ ነባራዊው አለም እውነት የሆኑ ማስረጃዎች(true premises) ያሉት argument አለ ማለት ነው። ስለዚህ ሁሉም uncogent argument ቶች false premises አላቸው የሚለው የምርጫ A ሀሳብ ስህተት ነው።

ምርጫ B እንመልከት ፤ አንድ deductive argument Sound ነው ለመባል ሁለት ነገሮችን ማሟላት አለበት። እነርሱም

1ኛ) deductive argument ቱ valid መሆን አለበት።

2ኛ) valid መሆን ብቻ ሳይሆን ፤ valid deductive argument ቱ ፤ በነባራዊው አለም እውነተኛ የሆኑ ማስረጃዎች(true premises) ሊኖሩት ይገባል። ስለዚህ valid ሁኖ ነገር ግን ማስረጃዎቹ በነባራዊው አለም ውሸት ከሆኑ ፤ sound መሆን አይችልም። unsound ነው።

ስለዚህ፤ sound argumnet = valid argument + true premises.

ስለዚህ true premises ያለው ማንኛውም valid deductive argument ፤ sound ነው ማለት ነው። ምርጫ B ትክክል ነው።

ምርጫ C እንመልከት ፤ ካሴታወሳችሁ ቲቶርያሉ ላይ ስንማር ፥

Cogent argument = strong argument + probably true premises.

ስለዚህ true premises ያለው ማንኛውም strong inductive argument ፤ cogent ነው። ስለዚህ true premises ያለው string argument ፥ uncogent አይሆንም። ምርጫ C ስህተት ነው ማለት ነው።

ምርጫ D እንመልከት ፤ የ valid argument ቱ conclusion በነባራዊው አለም እውነት(true) ከሆነ ፤ valid argument ቱ sound ነው ይላል። የምርጫ D ሀሳብ ስህተት ነው። ቅድም እንዳዬነው ፥ valid argument ቱ sound የሚሆነው true premises ካለው ነው እንጂ true conclusion ካለው አይደለም። ምክንያቱም valid argument ሁኖ ፥ true conclusion ኑሮት unsoun የሚሆን አለ። ለምሳሌ False premises ኑሮት ፤ true conclusion ኑሮት ፤ valid የሆነ argument አለ። ታዲያ ይህ valid argument sound ነው እንዴ? አይደለም ምክንያቱም sound ለመባል true premises ሊኖረው ይገባ ነበር።

24) B... ያለፉት የ አዳም ረታ ሶስት መፅሀፍቶች ከሚሊዬን ኮፒ በላይ ተሽጠዋል ፤ አሁን አዲስ የፃፈው መፅሀፍትም ከ ሚሊዬን ኮፒ በላይ ይሸጣል ብሎ ተነበዬ። ያለፉት ሶስት መፅሀፍቶች ከሚሊዬን ኮፒ በላይ መሸጥ እንደ ማስረጃ(past evidence) በመጠቀም ፤ ስለወደፊቱ ስለተነበዬ argument from prediction ነው። argument from prediction ደግሞ inductive argument ነው። ስለዚህ ምርጫ C ና D ን እንጥላለን። A or B? የቱ ይሁን? ያለፉት ሶስት መፅሀፍቶቹ ከ ሚሊዬን ኮፒ በላይ ተሽጠዋል። ከቀረበው ማስረጃ አንፃር ፤ የአሁኑ መፅሀፉም ከሚሊዬን ኮፒ በላይ ይሸጣል የሚለው ድምዳሜ ውሸት የመሆን probability ው ዝቅተኛ ነው። ስለዚህ strong ነው።

24) A
25) B... ቲቶርያሉ ላይ የተማርናቸውን ፎርሙለዎች ተጠቀሙ። በፎርሙላዎቹ መሰረት ፤ C ና D invalid ናቸው። ከወዲሁ ይጣላሉ። A ና B valid ናቸው። ጥያቄው ላይ የሚለው ደግሞ valid ሁኖ unsound የሆነ የሚል ነው። A ና B valid ናቸው። unsound የሆነው የቱ ነው? አንድ valid argument ፤ unsound የሚሆው ማስረጃዎቹ በነባራዊው አለም ውሸት(false premises) ሲሆኑ ነው። ምርጫ B ላይ ያለው premise ላይ "All wines are soft drinks" ይላል። በነባራዊው አለም ወይን ለስላሳ መጠጥ ነው እንዴ😁? አይደልም አልኮል ነው። ስለዚህ ምርጫ B ላይ false premise አለን። ምርጫ B valid ነው ነገር ግን false premise ስላለው unsound ነው። ስለዚህ ምርጫ B valid ሁኖ unsound ነው።

26) B ... conditional sentence ስላለው ፤ hypothetical syllogism ነው። hypothetical syllogism ደግሞ deductive argument ነው ፤ ስለዚህ ምርጫ D ከወዲሁ ይጣላል። A or B or C? Valid ና invalid መሆኑን ለማወቅ በቀላሉ ፎርሙላውን መጠቀም ነው። hypothetical syllogism ምን valid ወይም invalid ለማለት የምንጠቀማቸው ፎርሙላዎች አሉ ፤ ሁሉንም ቲቶርያሉ ላይ ተምረንዋል። እስኪ ፎርሙላውን እንጠቀም።

👉 Jimma is in Ethiopia የሚለውን 'A' ብንለው። Jimma is in Africa የሚለውን 'B' ብንለው። የዚህ አይነት ፎርሙላ ይኖረዋል👇

If A, then B.
B.
Thus A.

የዚህ አይነት ፎርሙላ ያለው ማንኛውም hypothetical syllogism argument ደግሞ ሁልጊዜም ቢሆን invalid ነው ብለን ተምረናል። ስለዚህ ይህ argument invalid ነው። invalid የሆነ argument ደግሞ ሁልጊዜም ቢሆን unsound ነው። ስለዚህ deductive, valid, unsound ነው። 🤷‍♂በጣም ቀላል ነው።

27) B
28) D... ምርጫ A, B ና C strong inductive argument ናቸው። ምርጫ D ግን weak inductive argument ነው። daughter ሴት ልጅ ናት ፤ men ውስጥ አትካተትም።
29) ጥያቄው ስህተት አለበት። ምርጫ A ስህተት ነው ምክንያቱም all arguments are inferential passages ነው መሆን ያለበት ፤ ምርጫ B ትክክል ነው። ምርጫ C ስህተት ነው ምክንያቱም factual claim ላይ indicator word ስለማንጠቀም factual claim ምን impilict ወይም explicit ማለት አንችልም። ምርጫ D ትክክል ነው ፤ passage ን argumentative ወይም non-argumentative ብሎ ለመክፈል indicator word አንጠቀምም ወይም indicator word ማስተማመኛ አይሆኑም። ምርጫ A ና C ስህተት ናቸው ፤ምርጫ B ና D ትክክል ናቸው። different ማለት የተለዬ(odd) ማለት ነው። ሶስቱ ምርጫዎች ትክክል ሁነው አንዱ ስህተት መሆን ነበረበት ወይም ሶስቱ ምርጫዎች ስህተት ሁነው አንዱ ትክክል መሆን ነበረበት ፤ የተለዬውን ለመምረጥ።
30) B

© A+ Tutorial Class.

Logic Mid exam collections

✅Bahirdar
✅Hawassa
✅Ambo
✅Wolkite
✅Haramaya
✅Diredawa
✅Jimma
✅Arsi
✅Arbaminch

© A+ Tutorial Class.

📚 Gondar University mid exam Collections.

✅ English Skill I.
✅ History.
✅ Physics.
✅ Maths
✅ Anthropology.
✅ Emerging Technology.
✅ Globla Trends.

@Aplustutorialofficial
@Aplustutorialofficial

Hello there! 👋
We’re testing our new Study Abroad Bot.

You can now ask any question related to your scholarship or study-abroad journey anytime and get response from your peers.
We’d love for you to try it out and share your feedback with us 😊

👉 @Ask_study_abroad_ethiopia_bot
Try it now!