📌 «Ішкі істер министрлігінен келген шұғыл ескерту» ФЕЙК болып шықты

Соңғы күндері WhatsApp мессенджерінде Ішкі істер министрлігінің атынан таратылған делінген «шұғыл ескерту» хабарламасы тарап жатыр. Онда азаматтарға баспаналарының есіктерін құлыптап ұстау, бейтаныс адамдармен лифтке кірмеу, Сирия мен Ауғанстаннан келген мигранттармен байланыстан аулақ болу сияқты ойдан шығарылған «кеңестер» берілген.

Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметінің ресми мәлімдемесі:

Мессенджерлерде тараған мигранттар мен балаларды ұрлау туралы «ескерту» – жалған ақпарат. Ведомство өз тарапынан мұндай хабарламалар жариялаған жоқ. Азаматтарды тек ресми ақпарат көздеріне сенуге және тексерілмеген хабарламаларды таратпауға шақырамыз.

Мұндай таратылымдар халық арасында үрей туғызуға және мемлекеттік органдарға деген сенімсіздік қалыптастыруға бағытталған әдейі әрекет. Ең маңыздысы: фейк ақпарат жалған мәліметті қайта-қайта жіберген кезде тарала бермек. Адамдар күмәнді хабарламаларды отбасылық чаттарға, жұмыс топтарына немесе достарына ойланбай жіберген кезде, олардың өздері де бөтен біреудің теріс пиғылды мақсатының бір бөлігіне айналады.

Егер сіз күмәнді ақпаратқа тап болсаңыз оны әрі қарай таратпаңыз, керісінше біздің @AntiFakeCenterBot чат-ботқа жолдап, тексертіп алыңыз.

‼️ Маңызды ақпарат: WhatsApp қайта таратылған хабарламаларды қалай белгілейді

«Жиі таратылатын» деген жазу немесе қос жебе белгісі хабарлама бес рет немесе одан да көп адамға не чатқа жіберілген жағдайда пайда болады. Мұндай шектеу мессенджерде спамға және жалған хабарламалардың таралуына қарсы күресу үшін енгізілген. Сонымен қатар ол қолданушыларға хабарламаның түпнұсқа еместігін түсінуге көмектеседі.

Бұл нені білдіреді:

• Түпнұсқа емес хабарлама: бұл сіздің контактіңіз жазған мәтін емес, біреуден келген және қайта жіберілген контент.

• Таралымға шектеу: белгі платформада белсенді таралып жатқан хабарламаларды айқындауға көмектеседі және ықтимал спам не дезинформация жайлы ескерту ретінде қызмет етеді.

📌 «Срочное предупреждение от МВД» оказалось ФЕЙКОМ

В мессенджерах WhatsApp в последние дни распространяется так называемое «срочное предупреждение», якобы от имени Министерства внутренних дел РК. В тексте содержатся рекомендации гражданам держать двери домов запертыми, не пользоваться лифтом с незнакомыми людьми, избегать контактов с мигрантами из Сирии и Афганистана, а также ряд других надуманных предостережений.

Официальное заявление пресс-службы МВД:

Распространяемое в мессенджерах "предупреждение" с упоминанием мигрантов и похищений детей – фейковое. Ведомство не публиковало подобных заявлений. Просим граждан доверять только официальным источникам информации и не распространять непроверенные сообщения.

Подобные рассылки представляют собой намеренную попытку вызвать тревожность среди населения и посеять недоверие к официальным государственным органам. Важно понимать: фейк живёт ровно столько, сколько его пересылают пользователи. Когда люди автоматически отправляют сомнительные сообщения в семейные чаты, рабочие группы или друзьям, они невольно становятся частью чужого злого умысла.

Если вы столкнулись с подозрительной информацией — не пересылайте её дальше, а направьте её в наш чат-бот @AntiFakeCenterBot для проверки.

‼️ Важно знать: как WhatsApp помечает пересылаемые сообщения

Надпись «Часто пересылаемое» или значок с двойной стрелкой появляется на сообщении в WhatsApp, если оно было переслано пять раз или более другим пользователям или чатам. Это ограничение введено мессенджером, чтобы бороться со спамом и распространением вирусных сообщений, а также помочь пользователям понять, что сообщение не является оригинальным.

Что это значит:

• Не оригинальное сообщение: это не текст, написанный вашим контактом, а контент, который кто-то получил и переслал дальше.

• Ограничение на распространение: метка помогает определить сообщения, которые активно «гуляют» по платформе, и служит предупреждением о потенциальном спаме или дезинформации.

💡 Кейс: БАҚ-та жаппай тәртіпсіздікке дайындық ісі туралы ақпараттың жариялануы

2024 жылдың күзінде Алматы қаласында жаппай тәртіпсіздікке дайындалды деп күдікке ілінген бір топ адам ұсталды. Тергеу деректеріне сәйкес, олардың жабық чаттарында қаржы жинау, «штаб» ретінде ғимарат жалдау, радиостанциялар, оқ өткізбейтін кеудешелер және өзге де атрибутиканы сатып алу мәселелері талқыланған. Іс фигуранттарына «Жаппай тәртіпсіздікті ұйымдастыру» туралы ҚК 272-бабы бойынша айып тағылды.

Алайда бірқатар БАҚ пен әлеуметтік желілерде бұл іс «АЭС құрылысына қарсы шыққандарды қудалау» ретінде ұсынылуда. Мұндай ақпарат шындықты бұрмалайды. Турасын айтқанда, оларды саяси көзқарастары немесе АЭС-ке қатысты пікірлері үшін емес, заңсыз акцияларға дайындықпен байланысты нақты әрекеттері үшін сот алдында жауап беруде.

‼️ Маңыздысын атап өткен жөн: Қазақстанда пікір білдіру, оның ішінде сыни көзқарасты заңды формада айту – қылмыстық қудалау үшін негіз болып табылмайды. Бірақ пікір білдіруді күш қолдану сценарийіне көшіруге тырысу – қылмыстық құқықбұзушылық болып саналады.

Істі тек «саяси қудалау» деп көрсетуге тырысатын медиа интерпретациялар – эмоцияны қоздыруға, сот процесін беделсіздендіруге және оның мәнін бұрмалауға бағытталған манипуляция.

________________________________________

💡Кейс: Как СМИ подают дело о подготовке массовых беспорядков

Осенью 2024 года в Алматы была задержана группа лиц, подозреваемых в подготовке массовых беспорядков. По данным следствия, в их закрытых чатах обсуждались сбор средств, аренда помещений под «штабы», закуп радиостанций, бронежилетов и другой атрибутики. Фигурантам предъявлено обвинение по статье 272 УК РК — «Организация массовых беспорядков».

При этом в ряде СМИ и соцсетей дело подаётся как «преследование противников строительства АЭС». Такой акцент искажает реальность: людей судят не за их политические взгляды и не за отношение к АЭС, а за конкретные действия, связанные с подготовкой к незаконным акциям.

‼️ Важно подчеркнуть: в Казахстане выражение мнения, в том числе критического, в законных формах не является основанием для уголовного преследования. Однако попытки перевести выражение мнения в насильственный сценарий квалифицируются как уголовное преступление.

Медийные интерпретации, сводящие дело исключительно к «политическому преследованию», - это манипуляция, призванная всколыхнуть эмоции и тем самым дискредитировать судебный процесс и подменить его суть.

⁉️ Қате ме, әлде қасақана жасалған әрекет пе? Қателер күн тәртібін қалай бұрмалайды?

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының жаңа шығарылымында жарияланымдардағы қасақана жол берілген қателер бұрмаланған дискурс тудыра отырып, аудиторияны манипуляциялау құралына қалай айналатыны туралы айтылады.

Мұндай «қателер» көп жағдайда аудиторияның назарын фактілерден эмоцияларға аударады және өз пікірін өзгеге таңу әрекетіне нұсқайды.

⁉️ Ошибка или намеренный расчет? Как неточности формируют искаженную повестку

Новый выпуск Центра по борьбе с дезинформацией показывает, как намеренные неточности в публикациях превращаются в инструмент манипуляции и создают искажённый дискурс.

Подобные «ошибки» нередко отражают попытку навязать собственное видение и сместить внимание аудитории с фактов на эмоции.

⚡️ Центр по борьбе с дезинформацией Службы центральных коммуникаций при Президенте Республики Казахстан сообщает: распространяемая на ресурсах Гульнар Бажкеновой ("Orda" и "Bazhkenova vs.") информация о якобы задержании министра иностранных дел Республики Казахстан Мурата Нуртлеу и бизнесмена Гаджи Гаджиева не соответствует действительности.

‼️ Центр подчеркивает: распространение заведомо ложных сведений наносит ущерб общественному доверию и формирует искажённое восприятие происходящих событий.

Призываем граждан проявлять бдительность и доверять только проверенным официальным источникам информации.

Напоминаем, что в соответствии с законодательством Республики Казахстан за распространение ложной информации и содействие её распространению предусмотрена ответственность, вплоть до уголовной.

⚡️ Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы хабарлайды: Гүлнар Бажкенованың ("Orda" және "Bazhkenova vs.") ресурстарында таратылған Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеу мен кәсіпкер Гаджи Гаджиевтің ұсталғаны туралы ақпарат шындыққа жанаспайды.

‼️ Орталық ресми мәлімдейді: әдейі жалған ақпарат тарату қоғамдық сенімге нұқсан келтіріп, болып жатқан оқиғаларға бұрмаланған көзқарас қалыптастырады.

Азаматтарды сақ болуға және тек ресми, тексерілген дереккөздерге сенуге шақырамыз.

Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, жалған ақпарат тарату және оның таралуына жәрдемдесу үшін қылмыстық жауапкершілікке дейін қарастырылғанын еске саламыз.

📌 Жалған ақпартқа қарсы іс-қимыл орталығының жаңа шығарылымында біз анонимді Telegram-арналар туралы айтамыз. Бұл арналар авторларын жасырғанымен, «құпия ақпарат» пен «инсайдтарға қолжетімділік» жайлы даурықпа жасайтын дереккөздер.

Анонимдік — бұл қарапайымдылық емес, ол технология. Ол шынайылықтың иллюзиясын қалыптастырады, ескі арналар үшін жауап берместен жаңаларын ашуға және тапсырыс берілген материалдарды «ақиқат» ретінде көрсетуге мүмкіндік береді. Мұның бәрі қоғамдық пікірге қысым жасау мен тиімді нарративтерді алға жылжыту үшін қолданылады.

Біз мұндай арналардың «жаппай қолдау иллюзиясын» қалай қалыптастыратынын, неге эмоция олардың басты құралы екенін және әрбір қолданушы өзге біреудің ойынына ілікпеу үшін не істей алатынын көрсетеміз.

‼️ Ең дұрыс шешім — мұндай дереккөздерге назар аудармау. Аноним арналардан жазылудан бас тартып, тек тексерілген ресурстарды таңдаңыз.

📌 В новом выпуске Центра по борьбе с дезинформацией мы говорим об анонимных Telegram-каналах — источниках, которые скрывают авторов, но громко заявляют о «секретной информации» и «доступе к инсайдам».

Анонимность — это технология, а не скромность. Она создаёт иллюзию достоверности, позволяет менять маски, запускать новые каналы без ответственности за старые и маскировать заказные материалы под «правду». Всё это используется для давления на общественное мнение и продвижения выгодных нарративов.

Мы показываем, как такие каналы формируют иллюзию массовой поддержки, почему эмоции становятся их главным инструментом и что может сделать каждый пользователь, чтобы не стать частью чужой схемы.

‼️ Лучшее решение — не подпитывать подобные источники вниманием. Отписывайтесь от анонимных каналов и выбирайте проверенные ресурсы.

‼️ Орталық коммуникациялар қызметі жанындағы Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы хабарлайды: әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде тараған «педиатр бөлімінің жабылуы» туралы ақпарат шындыққа сәйкес келмейді.

Денсаулық сақтау министрлігінің хабарлауынша, Қазақстанда алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсетуде отбасылық-бағдарланған тәсіл қолданылады. Атап айтқанда, отбасы мүшелері біртұтас қарастырылады. Сәйкесінше, медициналық көмек көрсету де кешенді түрде жүзеге асырылады. Бұл үлгіде жалпы практика дәрігерлері шынында да маңызды рөл атқарады. Алайда бұл педиатрияның жойылуын немесе одан бас тартуды білдірмейді.

🔹 Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 30 наурыздағы № 49 бұйрығының 105-бабына сәйкес, елде 0-ден 6 жасқа дейінгі 500 баланы қамтитын учаскелік педиатриялық учаскелер сақталған.

🔹 2025 жылдың маусым айынан бастап медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету деңгейінде педиатриялық бөлімшелер құрыла бастады. Олардың құрылымына педиатр кабинеттері, даму және ерте араласу орталықтары, вакцинация, мектеп медицинасын ұйымдастыру кабинеттері, тамақтану бойынша ресурстық орталықтар және басқа да мамандандырылған қызметтер кіреді.

🔹 Педиатриялық көмекті көрсетуді ұйымдастыру стандартымен педиатрлардың міндеттері, балаларды патронаждау тәртібі, денсаулық пен дамуға төнетін қауіптерді анықтау және жою шаралары бекітілген.

🔹2025 жылы медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдарында 100-ден астам даму және ерте араласу орталықтары ашылды. Онда ерекше даму қажеттіліктері бар балаларға мультидисциплинарлық мамандар тобы: педиатр, логопед, психолог, реабилитолог және басқа да мамандар көмек көрсетеді.

Бұл шаралар педиатриялық қызметті жүйелі түрде нығайтуға және әрбір балаға медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға бағытталған.

⚠️ Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы азаматтарды тек тексерілген ақпаратты жариялауға шақырады. Сенімді деректерді денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органнан әрқашан алуға болады. Ол үшін салалық министрлікке eOtinish сервисі арқылы ресми сұрау жолдау жеткілікті.

‼️ Центр по борьбе с дезинформацией при Службе центральных коммуникаций сообщает: информация о «закрытии педиатрии», распространяемая в социальных сетях и мессенджерах не соответствует действительности.

Согласно информации Министерства здравоохранения в Казахстане действует семейно-ориентированный подход к оказанию первичной медико-санитарной помощи: семья рассматривается как единое целое, и медицинское сопровождение осуществляется комплексно. В этой модели врачи общей практики действительно играют ключевую роль, однако это не означает ликвидацию или отказ от педиатрии.

🔹Согласно статьи 105 Приказа МЗ РК от 30 марта 2023 года № 49, в стране сохранены участковые педиатрические участки с нормативом обслуживания 500 детей от 0 до 6 лет.

🔹С июня 2025 года на уровне ПМСП начали создаваться педиатрические отделения. Их структура включает кабинеты педиатров, Центры развития и раннего вмешательства, кабинеты вакцинации, школьной медицины, ресурсные центры по питанию и другие специализированные службы.

🔹В Стандарте организации педиатрической помощи закреплены обязанности педиатров, порядок патронажа детей, меры по выявлению и устранению рисков для здоровья и развития ребёнка.

🔹В 2025 году в организациях ПМСП открыто более 100 Центров развития и раннего вмешательства, где помощь детям с особенностями развития оказывает мультидисциплинарная команда специалистов: педиатр, логопед, психолог, реабилитолог и др.

Эти меры направлены на системное укрепление педиатрической службы и повышение доступности медицинской помощи каждому ребёнку.

⚠️ Центр по борьбе с дезинформацией призывает граждан публиковать только проверенную информацию. Достоверные данные всегда можно запросить у уполномоченного органа в сфере здравоохранения, подав запрос непосредственно в министерство через сервис eOtinish.

Бүгінде біз ақпаратты тек БАҚ-тан ғана емес, сондай-ақ әлеуметтік желілерден де аламыз. Алайда көпшілік желідегі парақшамызда не көрсетілетінін — көңілді бейнеролик пе, сарапшының пікірі ме, әлде ашық фейк пе — нақты осы платформалардың алгоритмдері анықтайтыны туралы ойлана бермейді.

Цифрлық жүйелер неге көбіне негативке басымдық береді? Біз қалайша «ақпараттық көпіршікке» түсіп қаламыз және одан шығу неге соншалықты қиын?

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының жаңа шығарылымында біз алгоритмдердің қалай жұмыс істейтінін және ақпараттық кеңістігімізді бақылауда ұстап, объективтілікті жоғалтпау үшін не істеу керек екенін талдаймыз.

Сегодня мы получаем информацию не только из СМИ, но и из социальных сетей. Но мало, кто задумывался, что именно алгоритмы платформ определяют, что окажется в вашей ленте: весёлый ролик, экспертный комментарий или откровенный фейк.

Почему цифровые системы делают ставку на негатив? Как мы попадаем в «информационный пузырь» и почему выйти из него так сложно?

В новом выпуске Центра по борьбе с дезинформацией мы разберёмся, как работают алгоритмы и что нужно делать, чтобы не потерять объективность и контроль над своим информационным пространством.

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы 22 қыркүйекте қазақстандық бірқатар бұқаралық ақпарат құралдарында Қазақстан Өзбекстанға бензин экспорттап жатқаны жөнінде жалған ақпарат таралғанын тіркеді.

Сонымен қатар, ҚР Энергетика министрлігі бұл мәліметтердің шындыққа жанаспайтынын ресми түрде мәлімдейді.

«Бүгінгі таңда Қазақстаннан Өзбекстанға немесе өзге де елдерге бензин экспорты жүзеге асырылып жатқан жоқ. Ел аумағында мұнай өнімдерін әкетуге түбегейлі тыйым салынған. Сондай-ақ Үкімет заңсыз әкету мен контрабанданың алдын алу жөніндегі жоспарды іске асыруда».

Орталық бұқаралық ақпарат құралдарын өз жұмысына анағұрлым жауапкершілікпен қарауға және Қазақстан азаматтарының шынайы ақпарат алу құқығын құрметтеуге шақырады.

Центром по борьбе с дезинформацией 22 сентября зафиксировано распространение в ряде казахстанских СМИ информации о том, что Казахстан якобы осуществляет продажу бензина в Узбекистан.

Вместе с тем Министерство энергетики РК официально заявляет, что данные сведения не соответствуют действительности.

«На сегодняшний день экспорт бензина из Казахстана в Узбекистан или любые другие страны не осуществляется. В стране действует запрет на вывоз ГСМ, Правительством реализуется План по недопущению незаконного вывоза и контрабанды».

Центр призывает средства массовой информации более ответственно подходить к своей работе и уважать право граждан Казахстана на получение достоверной информации.