JAQ.OrtCom.kz
1.49K subscribers
20 photos
40 videos
18 files
110 links
Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының (JAQ) ресми арнасы

Официальный канал Центра по борьбе с дезинформацией СЦК при Президенте Республики Казахстан

@AntiFakeCenterBot
Download Telegram
🔎 Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы цифрлық ортада жасанды қоғамдық күн тәртібін қалыптастырудың заманауи тетіктеріне зерттеу жүргізді.

Threads әлеуметтік желісі пайдаланушыларының белсенділігін талдау нәтижесі көрсеткендей, дәстүрлі бот-желілермен қатар, аккаунттардың үйлестірілген желілері де белсенділік танытуда. Олар «сворминг» (swarming) деп аталатын тактиканы қолданады. Бұл - қатысушылардың шағын тобының келісілген әрекеттері арқылы аудиторияда жаппай қоғамдық қолдау немесе, керісінше, кең ауқымды наразылық туралы жалған әсер қалыптастыру әдісі.

Алдын ала белгіленген үлгі бойынша бірсарынды хабарламалар тарататын классикалық бот фермаларына қарағанда, мұндай желілер әлдеқайда икемді әрекет етеді. Олар талқылаудың барысына жедел әрекет етіп, жекелеген тезистерді күшейтеді, сондай-ақ пікірталасқа шынайы пайдаланушыларды тартады. Осылайша, белгілі бір көзқарас көпшіліктің пікірі іспетті деген түсінікті біртіндеп қалыптастырады.

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы ақпараттық кеңістікті талдау барысында республикалық референдумды дайындау және өткізу кезеңінде осындай белгілерді анықтады.

4 ақпан мен 30 наурыз аралығында 350-ден астам аккаунт пен 5 786 жарияланым зерттелді. Талдау нәтижесінде, зерттелген аккаунттардың 71%-ында иелері туралы нақты мәлімет көрсетілмегені анықталды. Аккаунттардың 52%-ы белсенді ақпараттық науқан басталардан аз уақыт бұрын тіркелген. Ал референдум аяқталғаннан кейін олардың шамамен 60%-ның белсенділігі күрт төмендеген. Жарияланымдардың бір бөлігі кейіннен өшірілген. Бұл аталған аккаунттардың негізінен нақты бір ақпараттық науқан аясында пайдаланылғанын көрсетуі мүмкін.

Зерттеу мұндай операциялардың типтік сценарийін айқындауға мүмкіндік берді.

Алдымен эмоциялық немесе даулы сипаттағы тезис жарияланады. Кейін ол басқа аккаунттар тарапынан пікірлер, репосттар және реакциялар арқылы синхронды түрде қолдау табады. Осыдан кейін талқылауға қарапайым пайдаланушылар қосылып, болып жатқан процесті табиғи қоғамдық пікірталас ретінде қабылдайды. Дәл осы кезеңде жаппай қолдау әсері қалыптасады. Алайда бастапқы ақпараттық серпін үйлестірілген қатысушылардың салыстырмалы түрде шағын тобынан шығуы мүмкін.

Зерттелген барлық кейстерде ұқсас белгілер тіркелді. Атап айтқанда, жарияланымдардың синхрондылығы, аргументтердің қайталануы, бірдей нарративтердің жылдам таралуы және жекелеген хабарламаларды келісілген түрде күшейту байқалды.

Кейінгі кезеңде Қазақстан Республикасының сыртқы саяси қызметіне қатысты 114 аккаунтта жарияланған 160 материалға жүргізілген қосымша талдау мұндай тетіктердің тұрақты сипатқа ие екенін айғақтады. Зерттеу қорытындысы бойынша жарияланымдардың 88,3%-ы ақпараттық себеп пайда болғаннан кейінгі алғашқы тәулікте таралған. Аудиторияның ең жоғары белсенділігі мен қызығушылығын теріс сипаттағы контент тудырған. Оның үлесі хабарламалардың жалпы көлемінің 39%-ын құрады. Зерттелген аккаунттардың шамамен 30%-ы тәулігіне 9-дан 12-ге дейін хабарлама жариялап, ақпараттық ағынның жоғары қарқынын сақтап отырған.

Зерттеу мұндай тетіктердің тек саяси күн тәртібінде ғана қолданылмайтынын көрсетті. Үйлестірудің ұқсас белгілері әлеуметтік саясат, денсаулық сақтау, мемлекеттік реформалар, тарифтер, әлеуметтік төлемдер және қоғамда жоғары эмоциялық реакция туғызатын өзге де тақырыптарды талқылау кезінде де байқалады.

Қазіргі ақпараттық операциялардың басты ерекшелігі - олардың мақсаты аудиторияны фактілер арқылы сендіру емес, көпшіліктің пікірі қалыптасып қойғандай иллюзия жасау. Адам белгілі бір ұстанымды, егер оны көпшілік қолдап отыр деп қабылдаса, әлдеқайда оңай қабылдайды.

Әлеуметтік желілердегі жарияланымдардың жаппай сипат алуы әркез қоғамның шынайы көңіл-күйін білдіре бермейтініне назар аударамыз. Көп жағдайда бұл жекелеген ақпараттық себептерді жасанды түрде күшейтетін шектеулі аккаунттар тобының келісілген әрекеттерінің нәтижесі болуы мүмкін.
🔥62👎2👍1
⚠️ Өкінішке қарай, мұндай ақпараттық толқынның таралуына бұқаралық ақпарат құралдары да кейде еріксіз араласып жатады. Осыған байланысты бұқаралық ақпарат құралдарын ресми ақпарат жарияланғанға дейін жасанды түрде қалыптастырылған қоғамдық резонансты жеке ақпараттық себеп ретінде қабылдамауға шақырамыз.
👍71👎1🔥1
🔎 Центр по борьбе с дезинформацией провел исследование, посвященное современным механизмам формирования искусственной повестки в цифровой среде.

Результаты анализа активности пользователей социальной сети Threads показывают, что наряду с традиционными бот-сетями все более заметную роль начинают играть координированные сети аккаунтов, использующие тактику так называемого сворминга (swarming) - согласованных действий небольшой группы участников, создающих у аудитории впечатление массовой общественной поддержки или, наоборот, широкого недовольства.

В отличие от классических ботоферм, распространяющих однотипные сообщения по заранее заданному шаблону, подобные сети действуют значительно гибче. Они оперативно реагируют на развитие дискуссии, усиливают отдельные тезисы, вовлекают в обсуждение реальных пользователей и постепенно формируют ощущение, что определенная позиция уже является мнением большинства.

Подобные признаки были выявлены ЦБД при анализе информационного пространства в период подготовки и проведения республиканского референдума.

Так, за период с 4 февраля по 30 марта было изучено более 350 аккаунтов и 5 786 публикаций. Анализ показал, что 71% исследованных аккаунтов не содержали персонализированных данных, 52% были зарегистрированы незадолго до начала активной информационной кампании, а после завершения референдума активность около 60% из них резко снизилась. Часть публикаций впоследствии была удалена, что может свидетельствовать об использовании этих аккаунтов преимущественно в рамках конкретной информационной кампании.

Исследование позволило выделить типичный сценарий подобных операций.

Сначала публикуется эмоциональный или конфликтный тезис. Затем он получает синхронную поддержку через комментарии, репосты и реакции со стороны других аккаунтов. После этого к обсуждению подключаются обычные пользователи, воспринимая происходящее как естественную общественную дискуссию. Именно на этом этапе создается эффект массовости, хотя первоначальный импульс может исходить от сравнительно небольшого числа координированных участников.

Во всех исследованных кейсах фиксировались схожие признаки: синхронность публикаций, повторяемость аргументов, быстрое распространение идентичных нарративов и согласованное усиление отдельных сообщений.

Дополнительный анализ в последующий период 160 публикаций 114 аккаунтов, посвященных внешнеполитической деятельности Республики Казахстан, подтвердил устойчивость подобных механизмов. 88,3% публикаций приходились на первые сутки после возникновения информационного повода. При этом наибольшее вовлечение аудитории задавал именно негативный контент, составлявший 39% массива сообщений. Около 30% исследованных аккаунтов публиковали от 9 до 12 сообщений в сутки, поддерживая высокую интенсивность информационного потока.

Исследование также показало, что подобные механизмы используются далеко не только в политизированной повестке. Аналогичные признаки координации наблюдаются при обсуждении вопросов социальной политики, здравоохранения, государственных реформ, тарифов, социальных выплат и других тем, вызывающих повышенную эмоциональную реакцию.

Главная особенность современных информационных операций заключается в том, что их цель состоит не столько в убеждении аудитории с помощью фактов, сколько в создании иллюзии общественного большинства. Человек значительно легче принимает ту или иную позицию, если ему кажется, что ее уже разделяют многие.

Обращаем внимание, что массовость публикаций в социальных сетях не всегда отражает реальные общественные настроения. Во многих случаях она может быть следствием согласованных действий ограниченного числа аккаунтов, искусственно усиливающих отдельные информационные поводы.


⚠️ К сожалению, иногда в распространение такой информационной волны невольно вовлекаются и средства массовой информации. Призываем СМИ до опубликования официальных сообщений не воспринимать искусственно созданный резонанс как самостоятельный информационный повод.
👍5🔥53
Қаралым жинау мақсатында әлеуметтік желілерде кейбір оқиғалар қарапайым деректерді тексеруден өтпей жатып, вирустық сипат алып үлгереді.

14 шілдеде әлеуметтік желіде Алматы тұрғынына көліктің алдыңғы орындығында тұрған пакет үшін айыппұл салынғаны туралы ақпарат тарады. Жарияланымда бейнебақылау камерасы пакетті қауіпсіздік белдігін тақпаған жолаушы ретінде тіркегені айтылады. Бұл ақпартты қалалық пабликтер мен БАҚ бірден іліп әкетті.

Алайда Алматы қаласының ПД бұл мәліметтің шындыққа сәйкес келмейтінін мәлімдеді. Айыппұл жүргізушінің қауіпсіздік белдігін тақпағаны үшін салынған, ал пакеттің тіркелген құқық бұзушылыққа қатысы жоқ.

Бұл жағдай контекстен бөлініп алынған бір ғана фотосуреттің шулы, бірақ шындыққа сәйкес келмейтін ақпаратқа айналуы мүмкін екенін көрсетті.

Орталық блогерлерді, паблик әкімшілерін және желі пайдаланушыларын ақпаратты жарияламас бұрын оны ресми дереккөздер арқылы міндетті түрде тексеруге шақырады. Бұл аудитория сенімін сақтап қана қоймай, жалған ақпарат таратқаны үшін заңнамалық жауапкершілікке тартылудың алдын алуға көмектеседі.
🔥6👍43👏1
В погоне за просмотрами некоторые истории в социальных сетях становятся вирусными быстрее, чем успевают пройти элементарную проверку фактов.

14 июля в сети распространилась публикация о том, что жительницу Алматы якобы оштрафовали за пакет на переднем сиденье авто, который камера приняла за непристегнутого пассажира. Историю быстро подхватили городские паблики и СМИ.

Однако Департамент полиции Алматы сообщил, что эта информация не соответствует действительности. Штраф выписан за непристегнутый ремень безопасности, а пакет не имел никакого отношения к зафиксированному нарушению.

Этот случай еще раз показывает, как один снимок, вырванный из контекста, может превратиться в громкую, но недостоверную новость.

Центр призывает блогеров, администраторов пабликов и пользователей социальных сетей проверять информацию по официальным источникам перед публикацией. Это помогает не только сохранить доверие аудитории, но и избежать ответственности за распространение недостоверной информации.
🔥65👍3👏1
🔎 2026 жылғы 11-20 шілде аралығындағы ресми теріске шығарулар жиынтығы.
 
Талдау көрсеткендей, көбіне жалған ақпаратты тарату ұғымдарды алмастыру, нақты деректерді контекстен бөліп алу, мезгілінен бұрын қорытынды жасау және анонимді дауысты хабарламалар жіберу сияқты ортақ сценарийлер бойынша жүзеге асқан.
 
➡️Фейк: Салық органдары азаматтардың жинақтарын тұрақты бақылау үшін олардың банктік шоттары мен депозиттеріне қол жеткізе алады.
 
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті: Салық органдары жеке тұлғалардың банктік және депозиттік шоттарына нақты уақыт режимінде қол жеткізе алмайды және азаматтардың жинақтарына бақылау жүргізбейді.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл хабарлама мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін асыра көрсетуге және азаматтар үшін маңызды болып табылатын жеке қаржы мәселелерін пайдалануға негізделген. Әдетте заңнаманың жекелеген нормалары немесе талқыланып жатқан бақылау шаралары толық әрі жаппай бақылау тетігі ретінде бұрмаланып түсіндіріледі. Мұндай ақпарат негізсіз үрей тудырып, қаржы жүйесіне деген сенімсіздікті қалыптастырады. Ал шын мәнінде, мемлекеттік органдардың құқықтық өкілеттіктері қолданыстағы заңнамамен және банк құпиясын сақтау талаптарымен қатаң шектелген.
 
➡️Фейк: «Қордай» шекаралық өткізу пунктінде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы талапқа сай емес жағдайда тұр.
 
ҚР ҰҚК Шекара қызметі: Тексеру жүргізілді, аталған мәліметтер расталған жоқ.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл жағдайда оқиғаның мән-жайын объективті бағалауға мүмкіндік бермейтін фото және бейнематериалдар қолданылған (видео фильтр арқылы жасалуы мүмкін). Мемлекеттік рәміздерге қатысты жарияланымдар аудиторияның эмоциялық реакциясын тудырып, әлеуметтік желілерде белсенді түрде таралады.
 
➡️Фейк: Жолаушылар орындығындағы пакетке «қауіпсіздік белдігі тағылмағаны» үшін жүргізушіге айыппұл салынды.
 
Алматы қ. Полиция департаменті: Алдыңғы жолаушылар орындығында тұрған пакет заң бұзушылық нысаны болып табылмаған және ол салынған айыппұл туралы қаулыға ешқандай қатысы жоқ.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Мұнда ақпаратты контекстен бөліп алу арқылы манипуляция жасаудың кең таралған тәсілі қолданылған. Ресми материалдардың мазмұнын бұрмалау, оқиғаны сенсациялық түрде түсіндіруге және мемлекеттік институттарға деген сенімсіздікті қалыптастыруға бағытталған.
 
➡️Фейк: Ақмола облысындағы дала өртін сөндіруге қатысқан өрт сөндірушілер толыққанды тамақпен қамтамасыз етілмеген.
 
Степногорск қаласының әкімдігі және Ақмола облысы ТЖД: Жеке құрам құрғақ азық-түлік жиынтығымен, ауыз сумен және ыстық тамақпен толық қамтамасыз етілді. Сонымен қатар өртті сөндіруге қатысушылар үшін қосымша ыстық тіскебасарлар мен сусындар ұйымдастырылды.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл хабарламалар мемлекеттік органдардың жұмысы туралы теріс пікір қалыптастыруға және қоғамдық резонанс тудыруға бағытталған эмоционалды сипаттағы жазбалар мен фотоларға сүйеніп жасалған.
 
➡️ Фейк: Тараз қаласында автокөлікке атыс қаруынан оқ атылды.
 
Жамбыл облысының Полиция департаменті: Автокөліктің зақымдануы спорттық рогатканы қолдану салдарынан болған. Мүлікті зақымдау фактісі бойынша әкімшілік іс қозғалды.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Мұндай хабарламалар ресми тексеру аяқталмағанға дейін  тексерілмеген ақпаратты тарату салдарынан туындайды. «Атыс» немесе «қару қолдану» сияқты сөздерді пайдалану оқиғаның эмоционалды қабылдануын арттырады. Ал, іс жүзінде жағдай хабарламада айтылғандай қорқынышты немесе драмалық емес, әлдеқайда қарапайым болып шығады.
 
➡️ Фейк: Петропавл ЖЭО-2-де ірі апат болып, электр энергиясының ұзақ уақытқа өшірілу қаупі туындады.
 
«СЕВКАЗЭНЕРГО» АҚ: Станция штаттық режимде жұмыс істеп тұр, апаттық жағдайлар  тіркелген жоқ, жабдық өндірістік кестеге сәйкес жұмыс істеп тұр.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл жағдайда «анонимді ақпарат берушілер» тәсілі қолданылған, бұл аудиторияда «жақын адамдардан алынған сенімді ақпарат» деген жаңсақ пікір қалыптастырады. Хабарламалар жеке чаттар арқылы жылдам тарап, халық арасында негізсіз дүрбелең мен алаңдаушылық туғызуға есептелген.
🔥4👏2
🔎 Сводка официальных опровержений за период с 11 по 20 июля 2026 года.
 
Анализ показывает, что во многих случаях распространение недостоверной информации строилось по схожим сценариям: подмена понятий, вырывание фактов из контекста, преждевременные выводы, анонимные голосовые сообщения.
 
➡️ Фейк: Доступ налоговых органов к банковским счетам и депозитам граждан для постоянного контроля накоплений.
 
Комитет государственных доходов МФ РК: налоговые органы не имеют доступа к банковским и депозитным счетам физических лиц в режиме реального времени и не осуществляют мониторинг накоплений граждан.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: сообщение построено на преувеличении полномочий государственных органов и эксплуатации чувствительных для граждан тем, связанных с личными финансами. Как правило, отдельные нормы законодательства или обсуждаемые меры контроля интерпретируются как механизм тотального контроля. Подобная подача формирует необоснованные опасения и способствует распространению недоверия к финансовой системе, тогда как фактические полномочия государственных органов ограничены действующим законодательством и требованиями о соблюдении банковской тайны.
 
➡️ Фейк: Ненадлежащее состояние Государственного флага Республики Казахстан на пункте пропуска «Кордай».
 
Пограничная служба КНБ РК: проведена проверка сведения не подтвердились.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: в данном случае использовались фото- и видеоматериалы, которые не позволяли объективно оценить обстоятельства происходящего (возможно видео снято с использованием фильтров). Публикации, затрагивающие государственные символы, как правило, вызывают эмоциональную реакцию аудитории и активно распространяются в социальных сетях.
 
➡️ Фейк: Штраф водителю за «непристегнутый пакет» на пассажирском сиденье автомобиля.
 
Департамент полиции г. Алматы: пакет, находившийся на переднем пассажирском сиденье, не являлся объектом фиксации и не имел отношения к вынесенному постановлению.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: данный случай демонстрирует распространенный механизм манипуляции через вырывание отдельных элементов из контекста. Использование одного кадра без сопутствующих материалов позволяет сформировать сенсационную интерпретацию событий. Подобные публикации рассчитаны на быстрое эмоциональное распространение и нередко формируют недоверие к государственным институтам за счет искажения содержания официальных материалов.
 
➡️ Фейк: Отсутствие полноценного питания у пожарных, участвовавших в тушении степного пожара в Акмолинской области.
 
Акимат г. Степногорска и ДЧС Акмолинской области: личный состав обеспечивался сухими пайками, питьевой водой и горячим питанием. Кроме того, для участников тушения пожара были организованы дополнительные горячие перекусы и напитки.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: сообщения основаны на эмоционально окрашенных описаниях и фото, способных быстро вызывать резонанс и формировать негативное восприятие работы государственных органов.
 
➡️ Фейк: Обстрел автомобиля из огнестрельного оружия в г. Тараз.
 
ДП Жамбылской области: повреждение автомобиля причинено с использованием спортивной рогатки. По факту повреждения имущества возбуждено административное производство.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: подобные сообщения часто возникают вследствие распространения непроверенной информации до завершения официальной проверки. Использование формулировок о стрельбе или применении оружия существенно повышает резонанс и эмоциональное восприятие события, тогда как фактические обстоятельства нередко оказываются менее драматичными.
 
➡️ Фейк: Крупная авария на Петропавловской ТЭЦ-2 и угроза длительного отключения электроэнергии.
 
АО «СЕВКАЗЭНЕРГО»: станция работает в штатном режиме, аварийных ситуаций не зафиксировано, оборудование функционирует в соответствии с производственным графиком.
 
Комментарий JAQ.OrtCom: данный случай демонстрирует эксплуатацию приема «анонимных информаторов», что создает у аудитории ложное ощущение достоверности благодаря эффекту «информации от своих». Сообщения рассчитаны на быстрое распространение через личные контакты, что способствует возникновению необоснованной паники и тревожности среди населения.
👍3🔥2👏1
⚡️ «Донат» үшін ойдан құрастырылған оқиға бас бостандығынан айыру жазасымен аяқталды.
 
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Threads әлеуметтік желісінде заңсыз қаржы жинау мақсатында көрінеу жалған ақпарат таратқан Астана қаласының 23 жастағы тұрғынына қатысты сот үкімі шыққанын хабарлайды.
 
«Тергеу барысында ер азамат жалған жарияланымды тек материалдық пайда табу мақсатында жариялағанын мойындады. Алаяқтық және көрінеу жалған ақпарат тарату фактілері бойынша қылмыстық істер қозғалды. Сот үкімімен ол кінәлі деп танылып, 3 жылға бас бостандығынан айырылды», - деп хабарлады ҚР ІІМ.

 
Ведомствоның мәліметінше, жарияланым авторы мерзімді әскери қызметін өтеу кезінде жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылыққа ұшырағаны және өз өміріне қауіп төніп тұрғаны туралы жалған ойдан құрастырып, әлеуметтік желі қолданушыларын қаржылай өзіне қаржылай көмек көрсетуге шақырған. Тексеру барысында аталған мәліметтердің шындыққа сәйкес келмейтіні, сондай-ақ ер азаматтың мүлде мерзімді әскери қызметті өткермегені анықталды.
 
Бұдан бөлек, құқық бұзушы өзінің қылмыстық ниетін жүзеге асыру мақсатында кәмелетке толмаған танысын алдап, азаматтардан түсетін ақша аударымдарын қабылдау үшін оның банк шотын пайдаланған.
 
‼️ Бұл жағдай заңсыз пайда табу мақсатында көрінеу жалған ақпарат таратудың жазасыз қалмайтынын тағы бір мәрте көрсетеді. Қоғамдық пікірді манипуляциялау, азаматтарды алдау және басқа адамдарды, әсіресе кәмелетке толмағандарды құқыққа қайшы іс-әрекеттерге тарту Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жауаптылыққа әкеп соғады.
👍4🔥2👏1
⚡️ Выдуманная история ради донатов закончилась реальным сроком
 
Министерство внутренних дел Республики Казахстан сообщило о вынесении обвинительного приговора 23-летнему жителю Астаны, который распространил в социальной сети Threads заведомо ложную информацию с целью незаконного сбора денежных средств.
 
«В ходе расследования мужчина признался, что разместил ложную публикацию исключительно ради получения денег. По фактам мошенничества и распространения заведомо ложной информации были возбуждены уголовные дела. Решением суда мужчина признан виновным и приговорен к 3 годам лишения свободы», - сообщили в МВД РК.

 
По данным ведомства, автор публикации выдумал историю о якобы сексуальном насилии во время прохождения воинской службы, заявил об угрозе своей жизни и призвал пользователей оказать ему финансовую помощь. Проверка установила, что изложенные сведения не соответствовали действительности, а сам молодой человек никогда не проходил воинскую службу.
 
Кроме того, для реализации своего преступного умысла злоумышленник, введя в заблуждение, использовал банковский счет несовершеннолетнего знакомого, на который поступали денежные переводы от граждан.
 
‼️ Этот случай подтверждает, что распространение заведомо ложной информации, особенно в целях получения незаконной выгоды, не остается безнаказанным. Попытки манипулировать общественным мнением, обманывать граждан и вовлекать в противоправную деятельность других лиц, особенно несовершеннолетних, неизбежно влекут ответственность, предусмотренную законодательством Республики Казахстан.
🔥4👍1👏1
ℹ️ Құрылтай сайлауы жақындаған сайын Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы цифрлық кеңістікте дәйексіз ақпаратты әзірлеу мен тарату әрекеттерінің жиілегенін тіркеп отыр.

Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, сайлау кезеңі әдетте ақпараттық арандатушылықтардың көбеюімен қатар жүреді. Мұндай әрекеттердің артында қоғамдық пікірді бұрмалауға ұмтылатын ішкі саяси бәсекелестер де, сайлау процесінің беделін түсіруге, мемлекеттік институттарға деген сенімді әлсіретуге және елде сенімсіздік ахуалын қалыптастыруға мүдделі сыртқы күштер де тұруы мүмкін.

Бүгінде ашық жалған ақпараттан гөрі, сырт көзге шынайы болып көрінетін күрделі манипуляциялық тәсілдер жиі қолданылуда. Атап айтқанда, саяси партиялар мен кандидаттардың атынан ашылған жалған аккаунттар, қолдан жасалған мәлімдемелер мен жалған сауалнамалар, ресми интернет-ресурстардың сыртқы келбетін қайталайтын сайттар мен парақшалар, сондай-ақ жасанды интеллектінің көмегімен әзірленген материалдар бар.

Орталық қазірдің өзінде саяси партиялардың бірінің атынан жалған парақшалар ашылған жағдайларды тіркеді. Солар арқылы партия қызметі туралы шындыққа сәйкес келмейтін ақпарат таратылып, жаңа қатысушыларды тіркеу сылтауымен азаматтардың дербес деректері заңсыз жиналған.

Орталық анықтаған тағы бір ақпараттық ықпал ету тәсілі - сайлау процесіне қатысушылардың ресми аккаунттарының айналасында боттардың жасанды белсенділігін арттыру. Мұндай әрекеттер аудиториямен өзара іс-қимыл көрсеткіштерін жасанды түрде бұрмалап қана қоймай, цифрлық платформалардың алгоритмдеріне де ықпал етеді. Соның салдарынан ресми ақпараттың қолжетімділігі төмендеп, балама, оның ішінде сенімсіз ақпарат көздерінің көріну деңгейі артуы ықтимал.

Сайлау науқаны өрбіген сайын азаматтарды сайлаудың барысы, мемлекеттік органдардың шешімдері, сондай-ақ партиялар мен кандидаттардың қызметі бойынша жаңылыстыруға бағытталған жаңа ақпараттық шабуылдар болуы мүмкін.

Мұндай ақпараттық операциялардың негізгі мақсаты - әрбір пайдаланушыны белгілі бір пікірге сендіру емес, қоғамда күмән тудыру, эмоциялық реакция қалыптастыру және ресми ақпаратқа деген сенімді әлсірету.

📌 Осыған байланысты Орталық мынадай қауіпсіздік шараларын ұсынады:

- сайлауға қатысты кез келген ақпаратты мемлекеттік органдар мен саяси партиялардың ресми ресурстарынан ғана алыңыз;

- жеке деректеріңізді енгізбес бұрын немесе жолдар алдында сайттар мен парақшалардың мекенжайын мұқият тексеріңіз;

- бастапқы дереккөзі көрсетілмеген немесе «анонимді дереккөздерге» сілтеме жасалған жарияланымдарға сын тұрғысынан қараңыз;

- дұрыстығын тексеру мүмкін емес ақпаратты таратпаңыз.

‼️ Қазақстан Республикасының құқық қорғау органдары ақпараттық кеңістікке тұрақты негізде мониторинг жүргізетінін еске саламыз. Көрінеу жалған ақпаратты тарату, сондай-ақ жалған цифрлық ресурстарды құқыққа қайшы мақсаттарда пайдалану Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жауаптылыққа әкеп соғады.

Қоғамның ақпараттық тұрақтылығы әрбір азаматтың ақпаратқа ұқыпты қарауына тікелей байланысты. Ақпаратты неғұрлым мұқият тексеріп, саналы түрде жауапкершілікпен қарасақ, оны манипуляция құралы ретінде пайдалану соғұрлым қиындай түседі.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍7👏2
ℹ️ По мере приближения выборов в Курултай Центр по борьбе с дезинформацией фиксирует рост активности, связанной с подготовкой и распространением недостоверной информации в цифровом пространстве.

Международная практика показывает, что электоральный период традиционно сопровождается увеличением количества информационных провокаций. Их источниками могут выступать как участники внутриполитической конкуренции, стремящиеся повлиять на общественные настроения, так и внешние недоброжелатели, заинтересованные в дискредитации избирательного процесса, снижении доверия к государственным институтам и создании атмосферы недоверия.

Все чаще используются не откровенные фейки, а более сложные формы манипуляции, создающие видимость достоверности. Для этого могут применяться поддельные аккаунты политических партий и кандидатов, фальшивые заявления, псевдоопросы, сайты и страницы, визуально копирующие официальные ресурсы, а также сообщения с использованием искусственного интеллекта.

Уже зафиксированы случаи создания фейковых страниц одной из политических партий, через которые распространялись ложные сведения о партийной деятельности и осуществлялся сбор персональных данных граждан под видом регистрации новых участников.

Одной из отмеченных Центром технологий информационного воздействия является искусственное создание бот-активности вокруг официальных аккаунтов участников избирательного процесса. Помимо искажения статистики взаимодействия с аудиторией, подобные действия могут влиять на алгоритмы цифровых платформ, снижая доступность официальной информации и повышая заметность альтернативных, в том числе недостоверных, источников.

По мере развития избирательной кампании возможно появление новых попыток распространения недостоверной информации, направленной на введение граждан в заблуждение относительно хода выборов, решений государственных органов, деятельности политических партий и кандидатов.

Главная цель подобных информационных операций - не убедить каждого пользователя, а посеять сомнения, вызвать эмоциональную реакцию и снизить доверие к официальной информации.

📌 В этой связи Центр рекомендует:

- получать информацию о выборах только из официальных источников государственных органов и политических партий;

- внимательно проверять адреса сайтов и страниц перед передачей персональных данных;

- критически относиться к публикациям, распространяемым без указания первоисточника или со ссылкой на «анонимные источники»;

- не распространять сообщения, достоверность которых невозможно проверить.

‼️ Напоминаем, что правоохранительными органами Республики Казахстан осуществляется постоянный мониторинг информационного пространства. Распространение заведомо ложной информации, а также использование поддельных цифровых ресурсов в противоправных целях влечет ответственность, предусмотренную законодательством Республики Казахстан.

Информационная устойчивость общества во многом зависит от внимательности каждого пользователя. Чем ответственнее мы относимся к информации, тем сложнее использовать ее как инструмент манипуляции.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👏7👍4