Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
Теперь сводка опровержений доступна и в видеоформате.
Текстовая версия сводки официальных опровержений остается основным форматом публикации Центра по борьбе с дезинформацией.
В то же время, с учетом различий в способах потребления информации, Центр запускает видеоверсию сводки - адаптированный формат для тех, кто предпочитает смотреть и слушать вместо чтения.
Это позволяет обеспечить доступ к проверенной информации в наиболее удобном формате для разных аудиторий.
Текстовая версия сводки официальных опровержений остается основным форматом публикации Центра по борьбе с дезинформацией.
В то же время, с учетом различий в способах потребления информации, Центр запускает видеоверсию сводки - адаптированный формат для тех, кто предпочитает смотреть и слушать вместо чтения.
Это позволяет обеспечить доступ к проверенной информации в наиболее удобном формате для разных аудиторий.
👍8🔥4❤1
⚠️ Ақпараттық кеңістікте күрделі салалық мәселелерді жеңілдетілген әрі эмоционалды түрде жеткізу арқылы аудиторияда шынайы жағдай туралы теріс түсінік қалыптастыру жағдайлары әлі де тіркелуде.
Мұндай манипуляциялардың жиі кездесетін әдістерінің бірі - бір жарияланым аясында әртүрлі процестер мен деректер санаттарын араластырып ұсыну. Нәтижесінде нарықтың жекелеген сегменттеріне ғана қатысты мәліметтер жалпы саланың көрсеткіші ретінде бұрмаланып қабылдануы мүмкін.
Бұл тәсіл әсіресе энергетика, көлік, азық-түлік қауіпсіздігі және өзге де әлеуметтік маңызы бар тақырыптарды жариялау кезінде жиі қолданылады. Мұндайда жекелеген көрсеткіштер немесе жергілікті сипаттағы мәселелер жүйелі дағдарыстың немесе халыққа төнетін қауіптің дәлелі ретінде негізсіз түсіндіріледі.
Осыған байланысты, Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы ықтимал тапшылық, үзілістер, шектеулер немесе басқа да ауқымды салдарлар туралы мәлімдемелерді қамтитын жарияланымдарға мұқият қарауды ұсынады. Әдетте, олар шындыққа сәйкес келмейді. Бұған құзырлы мемлекеттік органдардың ресми түсініктемелерімен салыстыру арқылы көз жеткізуге болады.
Мұндай манипуляциялардың жиі кездесетін әдістерінің бірі - бір жарияланым аясында әртүрлі процестер мен деректер санаттарын араластырып ұсыну. Нәтижесінде нарықтың жекелеген сегменттеріне ғана қатысты мәліметтер жалпы саланың көрсеткіші ретінде бұрмаланып қабылдануы мүмкін.
Бұл тәсіл әсіресе энергетика, көлік, азық-түлік қауіпсіздігі және өзге де әлеуметтік маңызы бар тақырыптарды жариялау кезінде жиі қолданылады. Мұндайда жекелеген көрсеткіштер немесе жергілікті сипаттағы мәселелер жүйелі дағдарыстың немесе халыққа төнетін қауіптің дәлелі ретінде негізсіз түсіндіріледі.
Осыған байланысты, Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы ықтимал тапшылық, үзілістер, шектеулер немесе басқа да ауқымды салдарлар туралы мәлімдемелерді қамтитын жарияланымдарға мұқият қарауды ұсынады. Әдетте, олар шындыққа сәйкес келмейді. Бұған құзырлы мемлекеттік органдардың ресми түсініктемелерімен салыстыру арқылы көз жеткізуге болады.
Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі түсіндіргендей, отандық тұтынушылар өзімізде өндірген отынмен толық көлемде қамтамасыз етіледі. Еліміздің ішкі қажеттілігі шамамен 680 мың тоннаны құраса, биылғы өндіріс көлемі 750-ден 825 мың тоннаға дейін жетеді деп жоспарлануда. Импорттық керосинді жеткізу мәселелері негізінен Қазақстан арқылы транзиттік рейстерді орындайтын шетелдік авиакомпанияларға жанармай құюға қатысты. Бұл көрсеткіш ішкі әуе тасымалдарын қамтамасыз етуге ешқандай әсер етпейді.
Бұл ретте транзиттік тасымалдаушыларды үздіксіз қамтамасыз ету үшін қазіргі уақытта импорттық ресурс Ресей, Қытай, Түрікменстан және басқа да баламалы көздерден сатып алынуда. Сонымен қатар, авиаотын импортын жеңілдету және оны әкелуге салынатын баж салығын төмендету бойынша шешімдер пысықталып жатыр. Ведомствоның мәліметінше, еліміздің әуежайлары штаттық режимде жұмыс істеп тұр. Қазақстандық авиакомпаниялар мен жолаушылар үшін жанармай тапшылығының ешқандай қаупі жоқ.
👍5🔥3👏1
⚠️ В информационном пространстве продолжают фиксироваться случаи, когда сложные отраслевые вопросы подаются через упрощенные и эмоционально окрашенные формулировки, способные формировать у аудитории искаженное представление о реальной ситуации.
Одним из распространенных приемов таких манипуляций является смешение различных процессов и категорий данных в рамках одной публикации. В результате сведения, относящиеся к отдельным сегментам рынка, могут восприниматься как характеристика ситуации в отрасли в целом.
Подобный подход особенно часто встречается при освещении вопросов энергетики, транспорта, продовольственной безопасности и иных социально чувствительных тем, где отдельные показатели или локальные проблемы интерпретируются как свидетельство системного кризиса либо угрозы для населения.
В этой связи Центр по борьбе с дезинформацией рекомендует внимательно относиться к публикациям, содержащим заявления о возможном дефиците, перебоях, ограничениях или иных масштабных последствиях. Как правило, они априори не соответствуют действительности. Это становится ясно после сопоставления с официальными разъяснениями профильных государственных органов.
Одним из распространенных приемов таких манипуляций является смешение различных процессов и категорий данных в рамках одной публикации. В результате сведения, относящиеся к отдельным сегментам рынка, могут восприниматься как характеристика ситуации в отрасли в целом.
Подобный подход особенно часто встречается при освещении вопросов энергетики, транспорта, продовольственной безопасности и иных социально чувствительных тем, где отдельные показатели или локальные проблемы интерпретируются как свидетельство системного кризиса либо угрозы для населения.
В этой связи Центр по борьбе с дезинформацией рекомендует внимательно относиться к публикациям, содержащим заявления о возможном дефиците, перебоях, ограничениях или иных масштабных последствиях. Как правило, они априори не соответствуют действительности. Это становится ясно после сопоставления с официальными разъяснениями профильных государственных органов.
Как пояснили в Министерстве энергетики Республики Казахстан отечественные потребители полностью обеспечиваются топливом собственного производства. При внутренней потребности порядка 680 тыс. тонн объем производства в текущем году составит от 750 до 825 тыс. тонн. Вопросы поставок импортного керосина касаются преимущественно заправки иностранных авиакомпаний, выполняющих транзитные рейсы через Казахстан, и не влияют на обеспечение внутренних авиаперевозок.
При этом для обеспечения транзитных перевозчиков предпринимаются меры по диверсификации поставок. Импортный ресурс закупается из России, Китая, Туркменистана и других альтернативных источников. Параллельно прорабатываются решения по упрощению импорта авиатоплива и снижения пошлин на его ввоз. По информации ведомства, аэропорты страны функционируют в штатном режиме, а рисков дефицита топлива для казахстанских авиакомпаний и пассажиров не имеется.
🔥6❤2❤🔥1
⚠️ Желіде жалған ақпарат таратқаны үшін нақты жауапкершілік туындайды
Қазақстанда жалған ақпарат тарату фактілері бойынша құқық қолдану тәжірибесі қалыптасып келеді.
Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы 5 айында ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы (Жалған ақпаратты, құқыққа қайшы контентті орналастыру, тарату) бойынша 59 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Сонымен қатар, Қылмыстық кодекстің 274-бабы (Көрінеу жалған ақпарат тарату) бойынша 20 қылмыстық іс тіркеліп, олардың бір бөлігі сотқа жолданды.
Талдау көрсеткендей, жауапкершілікке тартуға тек бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік желілердегі хабарламалар, пікірлер, бейнероликтер және өзге де пайдаланушы контенті негіз болуы мүмкін.
Соңғы мысалдардың қатарында, төтенше жағдайлар туралы жалған мәліметтер тарату, шынайы оқиға ретінде көрсетілген қойылымдық бейнероликтер жариялау, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен құқық қорғау құрылымдарының қызметі туралы шындыққа жанаспайтын ақпарат тарату жағдайлары бар.
Жасанды интеллект технологияларын қолдану жағдайларына ерекше назар аударылады. Нейрожелілер арқылы суреттерді, аудиожазбаларды және бейнероликтерді генерациялау авторды оларды таратудың салдары үшін жауапкершіліктен босатпайды. Егер мұндай контент азаматтарды адастырса, үрей туғызса немесе шынайы оқиға ретінде ұсынылса, оның жариялануына міндетті түрде құқықтық баға беріледі.
Әрбір жарияланымның нақты авторы бар, ал кез келген резонансты жалған ақпарат соңында цифрлық із қалдырады.
Сот және әкімшілік тәжірибе көрсеткендей, құқықтық шаралар парақшаның жазылушылар санына, аккаунттың танымалдығына немесе қолданылған технологияларға қарамастан қабылданады.
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы кез келген тексерілмеген хабарламаларға сын көзқараспен қарап, күмәнді дереккөздерден алынған мәліметтерді таратпауды ұсынады. Есіңізде болсын, аудиторияның назарын аударуға ұмтылу жарияланатын ақпараттың шынайылығы мен дұрыстығы үшін заң алдында жауап беру міндетінен босатпайды.
Қазақстанда жалған ақпарат тарату фактілері бойынша құқық қолдану тәжірибесі қалыптасып келеді.
Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы 5 айында ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы (Жалған ақпаратты, құқыққа қайшы контентті орналастыру, тарату) бойынша 59 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Сонымен қатар, Қылмыстық кодекстің 274-бабы (Көрінеу жалған ақпарат тарату) бойынша 20 қылмыстық іс тіркеліп, олардың бір бөлігі сотқа жолданды.
Талдау көрсеткендей, жауапкершілікке тартуға тек бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік желілердегі хабарламалар, пікірлер, бейнероликтер және өзге де пайдаланушы контенті негіз болуы мүмкін.
Соңғы мысалдардың қатарында, төтенше жағдайлар туралы жалған мәліметтер тарату, шынайы оқиға ретінде көрсетілген қойылымдық бейнероликтер жариялау, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен құқық қорғау құрылымдарының қызметі туралы шындыққа жанаспайтын ақпарат тарату жағдайлары бар.
Жасанды интеллект технологияларын қолдану жағдайларына ерекше назар аударылады. Нейрожелілер арқылы суреттерді, аудиожазбаларды және бейнероликтерді генерациялау авторды оларды таратудың салдары үшін жауапкершіліктен босатпайды. Егер мұндай контент азаматтарды адастырса, үрей туғызса немесе шынайы оқиға ретінде ұсынылса, оның жариялануына міндетті түрде құқықтық баға беріледі.
Әрбір жарияланымның нақты авторы бар, ал кез келген резонансты жалған ақпарат соңында цифрлық із қалдырады.
Сот және әкімшілік тәжірибе көрсеткендей, құқықтық шаралар парақшаның жазылушылар санына, аккаунттың танымалдығына немесе қолданылған технологияларға қарамастан қабылданады.
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы кез келген тексерілмеген хабарламаларға сын көзқараспен қарап, күмәнді дереккөздерден алынған мәліметтерді таратпауды ұсынады. Есіңізде болсын, аудиторияның назарын аударуға ұмтылу жарияланатын ақпараттың шынайылығы мен дұрыстығы үшін заң алдында жауап беру міндетінен босатпайды.
🔥6❤2👍2👏1
⚠️ За распространение ложной информации в сети наступает реальная ответственность
В Казахстане сформировалась правоприменительная практика по фактам распространения дезинформации.
По данным Министерства внутренних дел, за первые пять месяцев 2026 года к административной ответственности по статье 456-2 КоАП РК (Размещение, распространение ложной информации, противоправного контента) привлечены 59 человек. Кроме того, по статье 274 Уголовного кодекса (Распространение заведомо ложной информации) зарегистрировано 20 уголовных дел, часть из которых уже направлена в суд.
Анализ показывает, что поводом для привлечения к ответственности могут стать не только публикации в средствах массовой информации, но и сообщения в социальных сетях, комментарии, видеоролики и иной пользовательский контент.
Среди последних примеров - случаи привлечения к ответственности за распространение недостоверных сведений о чрезвычайных происшествиях, публикацию постановочных видеороликов, выдаваемых за реальные события, а также распространение не соответствующих действительности сообщений о деятельности государственных органов и правоохранительных структур.
Отдельного внимания заслуживают случаи использования технологий искусственного интеллекта. Генерация изображений, аудиозаписей и видеороликов не освобождает автора от ответственности за последствия их распространения. Если созданный с помощью нейросетей контент вводит граждан в заблуждение, провоцирует панику либо выдается за реальные события, его публикация также может стать предметом правовой оценки.
Каждая публикация имеет автора, а каждая резонансная ложная информация оставляет цифровой след.
Судебная и административная практика демонстрируют, что случаи распространения недостоверной информации получают правовую оценку независимо от количества подписчиков, популярности аккаунта или используемых технологий.
Центр по борьбе с дезинформацией рекомендует критически относиться к непроверенным сообщениям, не распространять сведения из сомнительных источников. Помните, что стремление привлечь внимание аудитории не освобождает от обязанности отвечать за достоверность публикуемой информации.
В Казахстане сформировалась правоприменительная практика по фактам распространения дезинформации.
По данным Министерства внутренних дел, за первые пять месяцев 2026 года к административной ответственности по статье 456-2 КоАП РК (Размещение, распространение ложной информации, противоправного контента) привлечены 59 человек. Кроме того, по статье 274 Уголовного кодекса (Распространение заведомо ложной информации) зарегистрировано 20 уголовных дел, часть из которых уже направлена в суд.
Анализ показывает, что поводом для привлечения к ответственности могут стать не только публикации в средствах массовой информации, но и сообщения в социальных сетях, комментарии, видеоролики и иной пользовательский контент.
Среди последних примеров - случаи привлечения к ответственности за распространение недостоверных сведений о чрезвычайных происшествиях, публикацию постановочных видеороликов, выдаваемых за реальные события, а также распространение не соответствующих действительности сообщений о деятельности государственных органов и правоохранительных структур.
Отдельного внимания заслуживают случаи использования технологий искусственного интеллекта. Генерация изображений, аудиозаписей и видеороликов не освобождает автора от ответственности за последствия их распространения. Если созданный с помощью нейросетей контент вводит граждан в заблуждение, провоцирует панику либо выдается за реальные события, его публикация также может стать предметом правовой оценки.
Каждая публикация имеет автора, а каждая резонансная ложная информация оставляет цифровой след.
Судебная и административная практика демонстрируют, что случаи распространения недостоверной информации получают правовую оценку независимо от количества подписчиков, популярности аккаунта или используемых технологий.
Центр по борьбе с дезинформацией рекомендует критически относиться к непроверенным сообщениям, не распространять сведения из сомнительных источников. Помните, что стремление привлечь внимание аудитории не освобождает от обязанности отвечать за достоверность публикуемой информации.
🔥7👍1👏1
Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің кәсіби мерекесі қарсаңында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев медиа саласының өкілдерін құттықтап, қазіргі заманда кәсіби журналистиканың айрықша рөлін атап өтті.
Мемлекет басшысы жалған ақпараттың таралуына қарсы күрестегі журналистердің маңызына арнайы тоқталды:
Мұндай жағдайда сапалы журналистика қоғамды жалған ақпараттан қорғаудың негізгі құралдарының бірі болып қала береді. Журналистердің кәсіби қызметі азаматтарға ақпарат ағынында бағдар табуға, фактілерді жорамалдан ажыратуға, сондай-ақ тексерілген мәліметтерді манипуляциядан айыра білуге көмектеседі.
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы фактілерге адалдық танытып, жоғары кәсіби стандарттарды ұстанатын және таратылатын ақпараттың шынайылығы үшін қоғам алдында жауапкершілікті терең сезінетін медиа өкілдеріне алғыс білдіреді.
Мемлекет басшысы жалған ақпараттың таралуына қарсы күрестегі журналистердің маңызына арнайы тоқталды:
«Заманауи технологиялар цифрлық алаңда алауыздықты әдейі ушықтыратын «ботофермалардың» пайда болуына түрткі болды. Көпе-көрінеу жалған ақпарат тарату, адамды қаралау, өтірікті шындай соғатын қауіпті құбылыс қалыптасты. Оны қазір дипфейк деп атайды. Яғни объективті фактілер эмоцияның көлеңкесінде қалып, қасақана арандатушылық туғызады. Қоғамның ынтымақ-бірлігіне сына қағып, мемлекеттік институттардың атына кір келтіру үшін жасанды интеллект құралдары қолданылады. Танымал тұлғалардың жасанды цифрлық бейнелерін түпнұсқадан ажырату мүмкін емес. Мұндай технологияларды түрлі алаяқтар мен деструктивті күштер белсенді пайдаланады. Сондықтан медиа саласының қызметкерлері жауапкершілік танытып, мемлекеттің аталған гибридті, аса қауіпті қатерлерге төтеп беруіне атсалысуға тиіс. Осы орайда сіздердің еңбектеріңіз орасан», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мұндай жағдайда сапалы журналистика қоғамды жалған ақпараттан қорғаудың негізгі құралдарының бірі болып қала береді. Журналистердің кәсіби қызметі азаматтарға ақпарат ағынында бағдар табуға, фактілерді жорамалдан ажыратуға, сондай-ақ тексерілген мәліметтерді манипуляциядан айыра білуге көмектеседі.
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы фактілерге адалдық танытып, жоғары кәсіби стандарттарды ұстанатын және таратылатын ақпараттың шынайылығы үшін қоғам алдында жауапкершілікті терең сезінетін медиа өкілдеріне алғыс білдіреді.
Telegram
Aqorda 🇰🇿
Мемлекет басшысы журналистердің жалған ақпарат таратуға қарсы күресте атқаратын рөліне тоқталды
– Заманауи технологиялар цифрлық алаңда алауыздықты әдейі ушықтыратын «ботофермалардың» пайда болуына түрткі болды. Көпе-көрінеу жалған ақпарат тарату, адамды…
– Заманауи технологиялар цифрлық алаңда алауыздықты әдейі ушықтыратын «ботофермалардың» пайда болуына түрткі болды. Көпе-көрінеу жалған ақпарат тарату, адамды…
👏6❤2🔥2
В канун профессионального праздника работников средств массовой информации Президент Республики Казахстан Касым-Жомарт Токаев поздравил представителей медиасферы и отметил особую роль профессиональной журналистики в современном мире.
Глава государства остановился на роли журналистов в борьбе с распространением дезинформации:
В этих условиях качественная журналистика остается одним из важнейших инструментов защиты общества от дезинформации. Профессиональная работа журналистов помогает людям ориентироваться в информационном потоке, отличать факты от домыслов, а проверенную информацию – от манипуляций.
Центр по борьбе с дезинформацией выражает признательность всем представителям медиасферы, которые сохраняют приверженность фактам, придерживаются высоких профессиональных стандартов и осознают ответственность перед обществом за достоверность распространяемой информации.
Глава государства остановился на роли журналистов в борьбе с распространением дезинформации:
«Современные технологии породили «ботофермы», которые целенаправленно засевают цифровое поле семенами раздора. Распространение откровенной лжи и клеветы, которые теперь буднично называют дипфейками, сформировало опасный феномен «постправды», где объективные факты подменяются управляемыми эмоциями и злонамеренными провокациями. Для подрыва общественной солидарности и согласия, компрометации государственных институтов используются инструментарии искусственного интеллекта. Поддельные цифровые копии публичных лиц практически неотличимы от оригиналов, и данные технологии уже активно осваиваются разного рода мошенниками и деструктивными силами. Поэтому ответственные работники медиасферы должны стать частью «иммунного ответа» государства на эти гибридные, опаснейшие по своей сути вызовы, угрозы. Вашу роль здесь трудно переоценить», – сказал Касым-Жомарт Токаев.
В этих условиях качественная журналистика остается одним из важнейших инструментов защиты общества от дезинформации. Профессиональная работа журналистов помогает людям ориентироваться в информационном потоке, отличать факты от домыслов, а проверенную информацию – от манипуляций.
Центр по борьбе с дезинформацией выражает признательность всем представителям медиасферы, которые сохраняют приверженность фактам, придерживаются высоких профессиональных стандартов и осознают ответственность перед обществом за достоверность распространяемой информации.
Telegram
Aqorda 🇰🇿
Глава государства остановился на роли журналистов в борьбе с распространением дезинформации
– Современные технологии породили «ботофермы», которые целенаправленно засевают цифровое поле семенами раздора. Распространение откровенной лжи и клеветы, которые…
– Современные технологии породили «ботофермы», которые целенаправленно засевают цифровое поле семенами раздора. Распространение откровенной лжи и клеветы, которые…
👍9❤7🔥5👏2
Жалған_ақпаратты_теріске_шығару_шолуы_2026_ж_маусым.pdf
2.2 MB
Орталық коммуникациялар қызметінің Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы 2026 жылдың маусым айында теріске шығарылған жалған ақпараттарға шолу дайындады.
👏6🔥3👍2
Обзор опровержений - июнь 2026 г.pdf
2.2 MB
Центром по борьбе с дезинформацией Службы центральных коммуникаций подготовлен Обзор опровержений за июнь 2026 года.
🔥7❤2👏2
Жалған_ақпарат_трендтерінің_бюллетені_–_2026_ж_II_тоқсаны.pdf
1.5 MB
2026 жылдың ІІ тоқсанында қандай тақырыптар жалған ақпарат нысанына айналды? Жалған ақпарат таратушылар қандай тәсілдерді қолданды? Манипуляторлардың ерекше назарына қандай мемлекеттік органдар мен қоғамдық мәселелер ілікті?
Осы және өзге де өзекті сұрақтардың жауабы - Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының 2026 жылдың ІІ тоқсанына арналған ақпараттық бюллетенінде.
Осы және өзге де өзекті сұрақтардың жауабы - Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының 2026 жылдың ІІ тоқсанына арналған ақпараттық бюллетенінде.
🔥7❤🔥3👍2
Бюллетень_трендов_дезинформации_II_квартал_2026_года.pdf
1.5 MB
Какие темы чаще всего становились объектами дезинформации во II квартале 2026 года? Какие приемы использовали распространители недостоверной информации? Какие государственные органы и общественные темы оказались в зоне повышенного внимания манипуляторов?
Ответы на эти и другие вопросы - в Бюллетене Центра по борьбе с дезинформацией за II квартал 2026 года.
Ответы на эти и другие вопросы - в Бюллетене Центра по борьбе с дезинформацией за II квартал 2026 года.
👍7⚡3🔥2❤1
🔎 Қазіргі Қазақстандық интернет кеңістіктің анатомиясы: неліктен кейбір фейктер тез таралады?
Бүгінде жалған ақпарат адамдардың жаңалықты оқи алмайтындығынан емес, сенім психологиясын, эмоциясын және цифрлық ортадағы қарым-қатынас ерекшеліктерін тиімді пайдаланатындықтан кеңінен таралуда.
🎤 Дауыс хабарламалары: «Жеке арналардан жеткен ескерту...»
Мәтінді қайта оқып, оған күмән келтіру мүмкіндігі жоғары. Ал дауыс хабарламасы мүлдем басқаша қабылданады: тірі дауыс, эмоциялық интонация, «әкімдіктегі таныс», «білікті дәрігер» немесе «құқық қорғау органының қызметкеріне» сілтеме жасау ақпараттың шынайылығы туралы жалған әсер қалыптастырады.
Дәл осындай тәсілмен химиялық шығарындалар, судың жаппай өшірілуі және басқа да төтенше жағдайлар туралы жалған хабарламалар тараған болатын. Көп жағдайда авторлар «бәріне шұғыл жіберіңіз» деп үндеу тастап, жақындары үшін жауапкершілік сезіміне манипуляция жасайды.
🗣 Мемлекеттік тілдегі манипуляция
Соңғы уақытта жалған ақпарат қазақ тілінде жиі тарай бастады. Бұл жергілікті қауымдастықтар мен өңірлік чаттарды жылдам қамтуға мүмкіндік береді, өйткені мұндай хабарламалар таныстар мен туыстар арасында белсенді түрде бөлісіледі.
Жақында таралған мысалдардың бірі – «1 шілдеден бастап жеке тұрғын үйлердің маңына автокөлік қоюға тыйым салынады» деген ақпарат. Шын мәнінде өзгерістер тек ортақ пайдаланылатын аумақтарда қараусыз қалған және бөлшектелген көліктерді ұзақ уақыт сақтауға қатысты болды. Алайда құқықтық норма әдейі бұрмаланып, барлық жүргізушілерге қатысты жаңа тыйым ретінде ұсынылған.
⚠️ Ең қауіпті өтірік – құрамында шындықтың үлесі бары
Манипуляторлар оқиғаны толықтай ойдан шығармайды. Оның орнына нақты фактіні алып, оған жалған қорытынды қосады.
Мысалы, кен орнындағы жоспарлы жұмыстар туралы ақпарат Маңғыстау және Атырау облыстарында автогаз тапшылығы болады деген үрейге ұласты. Іс жүзінде жеткізілімдер штаттық режимде жүргізіліп, отын көлемі жарияланған қажеттіліктен де жоғары болды.
Осыған ұқсас, Қызылорда облысында болған бірнеше жеке қылмыс өзара байланысы жоқ болса да, «сериялық кісі өлтіруші» туралы жалған оқиғаға біріктірілді. Құқық қорғау органдары бұл фактілердің бір-бірімен байланысы жоқ екенін ресми түрде растады.
📌 Қорытынды
Жалған ақпарат адамның біліміне емес, ең алдымен эмоциясына әсер етеді. Сондықтан ең тиімді қорғаныс – асығыс әрекет емес, ақпаратты сын тұрғысынан бағалайтын қысқа үзіліс.
‼️ Кез келген үрей тудыратын хабарламаны өзгелерге жібермес бұрын өзіңізге мына үш сұрақты қойыңыз:
• Ақпараттың бастапқы көзі кім және ол сенімді ме?
• Ресми органдар немесе бірнеше тәуелсіз дереккөз бұл ақпаратты растады ма?
• Бұл хабарлама менде қорқыныш, ашу немесе асығыстық сезімін әдейі тудырып тұрған жоқ па?
Кейде дәл осы бірнеше секундтық тексеріс манипуляциядан қорғанудың ең тиімді жолына айналады.
Бүгінде жалған ақпарат адамдардың жаңалықты оқи алмайтындығынан емес, сенім психологиясын, эмоциясын және цифрлық ортадағы қарым-қатынас ерекшеліктерін тиімді пайдаланатындықтан кеңінен таралуда.
🎤 Дауыс хабарламалары: «Жеке арналардан жеткен ескерту...»
Мәтінді қайта оқып, оған күмән келтіру мүмкіндігі жоғары. Ал дауыс хабарламасы мүлдем басқаша қабылданады: тірі дауыс, эмоциялық интонация, «әкімдіктегі таныс», «білікті дәрігер» немесе «құқық қорғау органының қызметкеріне» сілтеме жасау ақпараттың шынайылығы туралы жалған әсер қалыптастырады.
Дәл осындай тәсілмен химиялық шығарындалар, судың жаппай өшірілуі және басқа да төтенше жағдайлар туралы жалған хабарламалар тараған болатын. Көп жағдайда авторлар «бәріне шұғыл жіберіңіз» деп үндеу тастап, жақындары үшін жауапкершілік сезіміне манипуляция жасайды.
🗣 Мемлекеттік тілдегі манипуляция
Соңғы уақытта жалған ақпарат қазақ тілінде жиі тарай бастады. Бұл жергілікті қауымдастықтар мен өңірлік чаттарды жылдам қамтуға мүмкіндік береді, өйткені мұндай хабарламалар таныстар мен туыстар арасында белсенді түрде бөлісіледі.
Жақында таралған мысалдардың бірі – «1 шілдеден бастап жеке тұрғын үйлердің маңына автокөлік қоюға тыйым салынады» деген ақпарат. Шын мәнінде өзгерістер тек ортақ пайдаланылатын аумақтарда қараусыз қалған және бөлшектелген көліктерді ұзақ уақыт сақтауға қатысты болды. Алайда құқықтық норма әдейі бұрмаланып, барлық жүргізушілерге қатысты жаңа тыйым ретінде ұсынылған.
⚠️ Ең қауіпті өтірік – құрамында шындықтың үлесі бары
Манипуляторлар оқиғаны толықтай ойдан шығармайды. Оның орнына нақты фактіні алып, оған жалған қорытынды қосады.
Мысалы, кен орнындағы жоспарлы жұмыстар туралы ақпарат Маңғыстау және Атырау облыстарында автогаз тапшылығы болады деген үрейге ұласты. Іс жүзінде жеткізілімдер штаттық режимде жүргізіліп, отын көлемі жарияланған қажеттіліктен де жоғары болды.
Осыған ұқсас, Қызылорда облысында болған бірнеше жеке қылмыс өзара байланысы жоқ болса да, «сериялық кісі өлтіруші» туралы жалған оқиғаға біріктірілді. Құқық қорғау органдары бұл фактілердің бір-бірімен байланысы жоқ екенін ресми түрде растады.
📌 Қорытынды
Жалған ақпарат адамның біліміне емес, ең алдымен эмоциясына әсер етеді. Сондықтан ең тиімді қорғаныс – асығыс әрекет емес, ақпаратты сын тұрғысынан бағалайтын қысқа үзіліс.
‼️ Кез келген үрей тудыратын хабарламаны өзгелерге жібермес бұрын өзіңізге мына үш сұрақты қойыңыз:
• Ақпараттың бастапқы көзі кім және ол сенімді ме?
• Ресми органдар немесе бірнеше тәуелсіз дереккөз бұл ақпаратты растады ма?
• Бұл хабарлама менде қорқыныш, ашу немесе асығыстық сезімін әдейі тудырып тұрған жоқ па?
Кейде дәл осы бірнеше секундтық тексеріс манипуляциядан қорғанудың ең тиімді жолына айналады.
🔥7❤5👏1
🔎 Анатомия современного Казнета: почему одни фейки становятся вирусными?
Сегодня дезинформация распространяется не потому, что люди не умеют читать новости. Она распространяется потому, что использует психологию доверия, эмоции и особенности общения в цифровой среде.
🎤 Голосовые сообщения: «Я предупреждаю своих…»
Текст можно перечитать и усомниться в нем. Голосовое сообщение воспринимается иначе: живой голос, эмоциональная интонация, ссылки на «знакомых в акимате», «врача» или «сотрудника полиции» создают иллюзию достоверности.
Так распространялись ложные сообщения о химических выбросах, массовых отключениях воды и других чрезвычайных ситуациях. Во многих случаях авторы призывали «срочно переслать всем», играя на чувстве ответственности за близких.
🗣 Манипуляция на государственном языке
Все чаще недостоверная информация распространяется на казахском языке. Это позволяет быстрее охватывать локальные сообщества и региональные чаты, где публикации активно пересылаются между знакомыми.
Один из недавних примеров - сообщения о том, что с 1 июля якобы запрещается парковать автомобили возле частных жилых домов. На самом деле изменения касались лишь длительного хранения брошенных и разукомплектованных автомобилей на территориях общего пользования, однако юридическая норма была сознательно представлена как новый запрет для всех автовладельцев.
⚠️ Самая опасная ложь - та, в которой есть доля правды
Манипуляторы редко выдумывают события полностью. Гораздо эффективнее взять реальный факт и дополнить его ложными выводами.
Так, информация о плановых работах на месторождении стала основой для слухов о якобы неизбежном дефиците автогаза в Мангистауской и Атырауской областях. В действительности поставки осуществлялись в штатном режиме, а объемы топлива превышали заявленную потребность.
По такому же принципу отдельные преступления в Кызылординской области были искусственно объединены в историю о «серийном убийце», хотя правоохранительные органы подтвердили, что эти случаи между собой не связаны.
📌 Главный вывод
Дезинформация чаще всего воздействует не на знания человека, а на его эмоции. Поэтому лучшая защита — не мгновенная реакция, а критическая пауза.
‼️ Прежде чем переслать тревожное сообщение, задайте себе три вопроса:
• Кто является источником информации?
• Есть ли подтверждение со стороны официальных органов или нескольких независимых источников?
• Не пытаются ли вызвать у меня страх, возмущение или ощущение срочности?
Именно эти несколько секунд проверки нередко становятся лучшей защитой от манипуляций.
Сегодня дезинформация распространяется не потому, что люди не умеют читать новости. Она распространяется потому, что использует психологию доверия, эмоции и особенности общения в цифровой среде.
🎤 Голосовые сообщения: «Я предупреждаю своих…»
Текст можно перечитать и усомниться в нем. Голосовое сообщение воспринимается иначе: живой голос, эмоциональная интонация, ссылки на «знакомых в акимате», «врача» или «сотрудника полиции» создают иллюзию достоверности.
Так распространялись ложные сообщения о химических выбросах, массовых отключениях воды и других чрезвычайных ситуациях. Во многих случаях авторы призывали «срочно переслать всем», играя на чувстве ответственности за близких.
🗣 Манипуляция на государственном языке
Все чаще недостоверная информация распространяется на казахском языке. Это позволяет быстрее охватывать локальные сообщества и региональные чаты, где публикации активно пересылаются между знакомыми.
Один из недавних примеров - сообщения о том, что с 1 июля якобы запрещается парковать автомобили возле частных жилых домов. На самом деле изменения касались лишь длительного хранения брошенных и разукомплектованных автомобилей на территориях общего пользования, однако юридическая норма была сознательно представлена как новый запрет для всех автовладельцев.
⚠️ Самая опасная ложь - та, в которой есть доля правды
Манипуляторы редко выдумывают события полностью. Гораздо эффективнее взять реальный факт и дополнить его ложными выводами.
Так, информация о плановых работах на месторождении стала основой для слухов о якобы неизбежном дефиците автогаза в Мангистауской и Атырауской областях. В действительности поставки осуществлялись в штатном режиме, а объемы топлива превышали заявленную потребность.
По такому же принципу отдельные преступления в Кызылординской области были искусственно объединены в историю о «серийном убийце», хотя правоохранительные органы подтвердили, что эти случаи между собой не связаны.
📌 Главный вывод
Дезинформация чаще всего воздействует не на знания человека, а на его эмоции. Поэтому лучшая защита — не мгновенная реакция, а критическая пауза.
‼️ Прежде чем переслать тревожное сообщение, задайте себе три вопроса:
• Кто является источником информации?
• Есть ли подтверждение со стороны официальных органов или нескольких независимых источников?
• Не пытаются ли вызвать у меня страх, возмущение или ощущение срочности?
Именно эти несколько секунд проверки нередко становятся лучшей защитой от манипуляций.
🔥7❤3👍3👏2
Неліктен әлдеқашан теріске шығарылған фейктер әлі де «жұмыс істеп» тұр?
Ресми теріске шығару материалы жарияланып, тақырып жабылған сияқты көрінгенімен, мұндай жалған ақпараттар жылдар бойы чаттарда таралуын тоқтатпайды. Олардың бұл «өміршеңдігінің» сыры неде?
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының сарапшылары бұл мәселені жан-жақты зерттеп, күтпеген нәтижелерді анықтады.
Сананы кәсіби жалған ақпараттан қорғаудың жолдарын өзіңізге ыңғайлы платформадан қараңыз:
▶️ YouTube
📱TikTok
📸 Instagram
Ресми теріске шығару материалы жарияланып, тақырып жабылған сияқты көрінгенімен, мұндай жалған ақпараттар жылдар бойы чаттарда таралуын тоқтатпайды. Олардың бұл «өміршеңдігінің» сыры неде?
Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығының сарапшылары бұл мәселені жан-жақты зерттеп, күтпеген нәтижелерді анықтады.
Сананы кәсіби жалған ақпараттан қорғаудың жолдарын өзіңізге ыңғайлы платформадан қараңыз:
▶️ YouTube
📱TikTok
❤6👍1🔥1
Как нами манипулируют через фейки, которые давно опровергнуты?
Казалось бы, официальный разбор вышел - тема закрыта. Но вбросы продолжают циркулировать в чатах годами. В чём секрет их «живучести»?
Эксперты Центра по борьбе с дезинформацией копнули глубже и нашли истинную причину, которая вас удивит. Узнайте, как защитить свой мозг от профессионального обмана.
Выбирайте удобную платформу для просмотра:
▶️ Смотреть на YouTube
📱 Смотреть в TikTok
📸 Смотреть в Instagram
Казалось бы, официальный разбор вышел - тема закрыта. Но вбросы продолжают циркулировать в чатах годами. В чём секрет их «живучести»?
Эксперты Центра по борьбе с дезинформацией копнули глубже и нашли истинную причину, которая вас удивит. Узнайте, как защитить свой мозг от профессионального обмана.
Выбирайте удобную платформу для просмотра:
▶️ Смотреть на YouTube
📱 Смотреть в TikTok
📸 Смотреть в Instagram
❤4👍1🔥1