⚡️ По мере завершения голосования Центром по борьбе с дезинформацией продолжается мониторинг информационного пространства.

Как и прогнозировалось ранее, в течение дня фиксировалось распространение типовых фейков и манипулятивных публикаций, связанных с процедурой голосования (смотрите здесь и здесь).

С закрытием избирательных участков информационная активность подобных вбросов, как правило, переходит в новую фазу. По нашему прогнозу прежде, чем пойти окончательно на спад, основной акцент сместится с попыток дискредитировать процесс голосования на попытки дискредитировать результаты и процедуру подсчета голосов.

В частности, в информационном пространстве могут распространяться:

- так называемые «сливы» с якобы уже известными результатами голосования;

- публикации фейковых экзит-полов;

- утверждения о «подмене бюллетеней при подсчете»;

- сообщения о «тайном вывозе урн» или документации;

- распространяемые в сети «документы» и таблицы с якобы итоговыми результатами;

- заявления о «признании референдума несостоявшимся».

По опыту мониторинга электоральных кампаний в различных странах, какая-то часть информационных вбросов может продолжить распространяться и в течение следующего дня. В этот период возможны гротескные интерпретации отдельных эпизодов голосования, а также публикации, направленные на искажение восприятия референдума как значительного события.

‼️ Центр по борьбе с дезинформацией продолжит информировать о выявляемых случаях распространения недостоверной информации и оперативно реагировать на подобные попытки манипуляции общественным мнением.

🔈 2026 жылы генеративті контент технологиялық эксперименттер санатынан біржола шығып, құқықтық реттеу нысанына айналды.

Егер бұрын нейрожелі көмегімен жасалған кескіндер мен бейнелер зиянсыз цифрлық құрал ретінде қабылданса, бүгінде олар ақпараттық қауіп-қатер факторы ретінде қарастырылады.

Мемлекеттер жекелеген ескертулер беруден мұндай контентті жасау мен таратудың нақты ережелерін бекітуге көшуде.

Әлем елдері таңбаланбаған немесе адастырушы ЖИ-контентке мүлдем төзбеушілік танытуда:

Үндістан: Премьер-министр Модидің дипфейгін жасағаны үшін қамауға алу.

АҚШ: «Синтетикалық адамды» таңбалаусыз пайдаланғаны үшін жарнама агенттігіне $5,000 айыппұл салынды.

Түркия: Министрдің жалған мәлімдемесі бар ЖИ-бейне үшін порталға жылдық айналымның 5% мөлшерінде айыппұл салынды.

Оңтүстік Корея: ЖИ-сұхбатты белгілемегені үшін медиа компанияға 30 млн вон ($22,000) айыппұл салынды.

Қытай: Жүргізушілер арасында дүрбелең тудырған «жолдың опырылуы» туралы ЖИ-суреттер үшін блогердің ұсталуы.

Германия: Сот шешімі: сатиралық сипат ЖИ-туындыларды таңбалау міндетінен босатпайды.

БАӘ: Қоғамды адастыруға және ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіруге бағытталған ЖИ бейнелерін таратқаны үшін ұстау шаралары жүргізілді.

Ұлыбритания: Келісімсіз дипфейк жасауға тыйым салатын жаңа заң бойынша алғашқы талап-арыздар (2026 жылғы ақпан).

Пәкістан: Әскерилердің атынан жасалған «үкіметті сынау» ЖИ-аудиожазбасы үшін кибертерроризм бабымен қозғалған іс.

Канада: Митингілерге себеп болған «ғимараттың құлауы» ЖИ- рендері үшін айыппұл салынды.

Франция: «Версальдағы тәртіпсіздіктердің» ЖИ-фотосуреттерін жасап, таратқаны үшін интернет-ресурс бұғатталды.

Италия: «Болмыста жоқ ескерткіштердің» ЖИ-кескіндерін пайдаланған туристік агенттікке қарсы талап-арыз.

Жапония: Марқұм актердің ЖИ-көшірмесін барлық мұрагерлердің келісімінсіз пайдалану бойынша сот талқылауы.

Сингапур: «Шығанақтың ластануы» туралы ЖИ-кескіндер үшін жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл заңнамасы шеңберіндегі нұсқама.

Австралия: Профессордың ЖИ-клонын оның келісімінсіз пайдаланған онлайн-курс ұйымдастырушыларына айыппұл салынды.

Аргентина: Полицияға қарсы зорлық-зомбылыққа шақырған дипфейк жасағаны үшін ұстау.

Эстония: Мемлекеттік органдардың жауап беру стилін имитациялаған бот иесіне ресми ескерту жасалды.

Қазақстанда да ЖИ саласы енді «реттелмейтін аймақ» емес. Керісінше, оны қолдану салдары, ең алдымен, аудиторияны адастыру қаупі тұрғысынан қарастырылады.

2026 жылдың 17 наурызында Семей қаласының тұрғыны нейрожелі жасаған фотосуретті таратқаны үшін жауапқа тартылды. Генерацияланған кескін төтенше жағдай туралы шынайы хабарлама ретінде ұсынылып, әлеуметтік желілерде дүрбелең тудырған. Нәтижесінде - ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы (жалған ақпарат тарату) бойынша хаттама толтырылды.

‼️ Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы медиа өкілдері мен цифрлық контент жасаушыларға заңнама талаптарын қатаң сақтауды, соның ішінде ЖИ-контентті міндетті түрде таңбалауды және жалған ақпараттың таралуына жол бермеуді ескертеді.

Азаматтарға таратылатын материалдарға сын көзбен қарап, дереккөздерін тексеріп, олардың дұрыстығына көз жеткізбей, әрі қарай таратпауға кеңес беріледі.

​​🔈 В 2026 году генеративный контент окончательно вышел из категории технологических экспериментов и стал объектом правового регулирования.

Если ранее нейросетевые изображения и видео воспринимались как безобидный цифровой инструмент, то сегодня они рассматриваются как фактор информационных рисков.

Государства переходят от точечных предупреждений к выстраиванию четких правил создания и распространения такого контента.

Различные страны демонстрируют фактическую нетерпимость к немаркированному или вводящему в заблуждение ИИ-контенту:

Индия: арест за создание дипфейка с Премьер-министром Моди.

США: штраф $5,000 рекламному агентству за использование «синтетического человека» без маркировки.

Турция: штраф в 5% от годового оборота порталу за ИИ-видео с фальшивым заявлением министра.

Южная Корея: штраф 30 млн вон ($22,000) медиа-компании за немаркированное ИИ-интервью.

Китай: арест блогера за ИИ-фото «обвала дороги», вызвавшие панику у водителей.

Германия: решение суда - сатира не освобождает от обязанности маркировать ИИ-подделки.

ОАЭ: задержания за ИИ-видео, направленных на введение общественности в заблуждение и подрыв национальной безопасности.

Великобритания: первые иски по новому закону о запрете создания дипфейков без согласия (февраль 2026).

Пакистан: дело о кибертерроризме за ИИ-аудио «критики правительства» военными.

Канада: штраф за ИИ-рендер «обрушения здания», спровоцировавший митинги.

Франция: блокировка ресурса за генерацию ИИ-фото «беспорядков в Версале».

Италия: иск к турагентству за ИИ-фото «несуществующих памятников».

Япония: судебное разбирательство за использование ИИ-копии умершего актера без согласия всех наследников.

Сингапур: предписание по линии законодательства о противодействии фейкам за ИИ-фото «загрязнения залива».

Австралия: штраф онлайн-курсам за использование ИИ-клона профессора без его ведома.

Аргентина: задержание за дипфейк с призывами к насилию против полиции.

Эстония: предупреждение владельцу бота, имитировавшего стиль ответов государственных органов.

В Казахстан ИИ также больше не является «зоной вне регулирования». Напротив, его использование рассматривается через призму последствий - прежде всего, риска введения аудитории в заблуждение.

17 марта 2026 года житель Семея привлечен к ответственности за распространение фотографии, созданной нейросетью. Сгенерированный снимок был подан как реальное сообщение о чрезвычайном происшествии и вызвал панику в социальных сетях. Итог - протокол по статье 456-2 КоАП РК (распространение ложной информации).

‼️ Центр по борьбе с дезинформацией обращает внимание представителей медиа и создателей цифрового контента на необходимость соблюдения требований законодательства, включая маркировку ИИ-контента и недопущение распространения ложной информации.

Гражданам рекомендуется критически относиться к распространяемым материалам, проверять источники и воздерживаться от их дальнейшего распространения без уверенности в достоверности.

🔎 2026 жылғы 11-20 наурыз аралығындағы ресми теріске шығарулардың жиынтығы.

➡️ Фейк: 1,5 жастан асқан бала күтіміне байланысты демалыста жүрген әйелдерге жұмыссыздық бойынша жәрдемақы төленеді.

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің теріске шығаруы:

Бала күтіміне байланысты демалыста жүрген әйелдің жұмыс орны сақталады, сондықтан ол жұмыссыздар санатына жатпайды. Жұмысынан айырылу бойынша әлеуметтік төлемдер жұмыссыз ретінде ресми тіркелген және белгіленген талаптарға сәйкес келетін азаматтарға ғана тағайындалады.

➡️ Фейк: Еңбек шарттары туралы деректерді «HR Enbek» порталына уақтылы енгізбегені үшін жұмыс берушілерге айыппұл салынады.

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің теріске шығаруы:

Еңбек шарттарын есепке алу жүйесі жұмыс берушілерге шарттарды айыппұл санкцияларынсыз кез келген уақытта тіркеуге мүмкіндік береді. Әкімшілік жауапкершілік шаралары тек тексеру қорытындысы бойынша анықталған заң бұзушылықтар үшін ғана қарастырылған.

➡️Фейк: Таразда оқушы қыздар арасында жанжал болды. Оқиғаның кейбір мән-жайлары расталмады.

Жамбыл облысы Полиция департаментінің теріске шығаруы:

Тергеу әрекеттерінің нәтижесінде кәмелетке толмағандардың суық қару қолданғаны туралы ақпарат расталмады. Төбелес дерегі бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізіліп жатыр, оқиғаның барлық қатысушылары анықталды.

➡️ Фейк: Семей қаласындағы өндірістік цехты су басты.

Абай облысы Полиция департаментінің теріске шығаруы:

Цехты жалға алушы жасанды интеллект көмегімен «қалжыңдау мақсатында» фейк фотоматериалдар дайындаған. Су басу туралы ақпарат шындыққа жанаспайды. Кінәлі азамат жауапкершілікке тартылды.

ЖИ-контентке қатысты шетелдік құқық қолдану тәжірибесіне шолумен мына жерде таныса аласыз.

🔈 Қосымша:

➡️Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті жанындағы Қоғамдық қауіпсіздікке төнетін қылмыстық қатерлер мен тәуекелдерді болжау орталығы азаматтарға «жалған курьерлерге» қатысты жаңа алаяқтық схема туралы ескертті.

➡️Атырау қаласында ақпараттық бопсалау (шантаж) дерегі бойынша сот үкімі шықты. Блогер кәсіпкерді бейнеролик арқылы бопсалағаны үшін кінәлі деп танылды.

🔎 Сводка официальных опровержений за период с 11 по 20 марта 2026 года.

➡️ Фейк: Женщинам, находящимся в отпуске по уходу за ребенком старше 1,5 лет, будет выплачиваться пособие по безработице.

Опровержение Министерства труда и социальной защиты населения РК:

За женщиной, находящейся в отпуске по уходу за ребенком, сохраняется рабочее место и поэтому она не относится к категории безработных. Выплаты по потере работы предоставляются гражданам, официально зарегистрированным в качестве безработных и согласно установленным требованиям.

➡️ Фейк: Штрафы для работодателей за несвоевременное внесение данных о трудовых договорах на портал HR Enbek.

Опровержение Министерства труда и социальной защиты населения РК:

Система учета трудовых договоров предоставляет работодателям возможность в любое время зарегистрировать договоры без применения штрафных мер. Административные меры ответственности предусмотрены только по итогам проверки.

➡️ Фейк: Конфликт среди школьниц в Таразе. Некоторые детали инцидента не подтвердились

Опровержение Департамента полиции Жамбылской области:

По результатам следственных действий информация о применении холодного оружия несовершеннолетними не подтвердилась. По факту драки проводится досудебное расследование, все участники установлены.

➡️ Фейк: Затопление производственного цеха в г. Семей.

Опровержение Департамента полиции области Абай:

Фотоматериалы сгенерированы с использованием ИИ арендатором цеха ради «шутки». Информация о затоплении не подтвердилась. Гражданин привлечен к ответственности.

Обзор зарубежной правоприменительной практики в отношении ИИ-контента можете изучить тут.

🔈 Дополнительно:

➡️ Центр прогнозирования преступных угроз и рисков общественной безопасности Комитета по правовой статистике и специальным учетам Генеральной прокуратуры предупредил граждан о новой мошеннической схеме с фейковыми курьерами.

➡️ В г. Атырау вынесен приговор за информационный шантаж как форму вымогательства.

📌 Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы әлеуметтік желілерде Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігі тарапынан әлеуметтік желілер мен мессенджерлердіпайдаланушыларды «жаппай аңду» туралы тарап жатқан негізсіз ақпараттарды анықтады.
 
Іс жүзінде Агенттік ұсынған интернеттегі тыйым салынған контенттің таралуына қарсы іс-қимыл жөніндегі Қағидалар тек ашық әрі жалпыға қолжетімді деректерді (қаржы пирамидаларын жарнамалауға, онлайн-казинолар мен заңсыз лотереяларды насихаттауға қатысты жарияланымдар мен репосттарды) мониторингілеуге бағытталған.
 
Аталған Қағидаларда азаматтардың жеке хат алмасуына ешқандай мониторинг жүргізу көзделмеген. Бұл туралы Агенттіктің өзі де бірнеше рет ресми түсініктеме берген болатын.
 
Осылайша, жеке хабарламаларды «бақылау» туралы мәлімдемелер шындыққа жанаспайды және қоғамды әдейі жаңылыстыру болып табылады.
 
‼️ Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы БАҚ өкілдері мен цифрлық контент авторларын ақпаратты жариялауда жауапты болуға, фактілерді бұрмаламауға және азаматтардың шынайы ақпарат алу құқығын құрметтеуге шақырады.

📌 Центр по борьбе с дезинформацией фиксирует распространение в социальных сетях публикаций с громкими заголовками о якобы «тотальной слежке» за пользователями соцсетей и мессенджеров со стороны Агентства Республики Казахстан по финансовому мониторингу.

На деле Правила по противодействию распространению запрещенного контента в интернете, предлагаемые Агентством, касаются исключительно мониторинга открытых, общедоступных данных (публикаций и репостов), связанных с рекламой финансовых пирамид, продвижением онлайн-казино и незаконных лотерей.

Никакой мониторинг личной переписки граждан этими Правилами не предусмотрен. Это неоднократно разъясняло и само Агентство.

Таким образом, утверждения о «слежке» за личными сообщениями не соответствуют действительности и являются манипуляцией.

‼️ Центр по борьбе с дезинформацией призывает СМИ и авторов цифрового контента ответственно подходить к освещению подобных тем, избегать искажения фактов и уважать право граждан на получение достоверной информации.

Орталық коммуникациялар қызметінің Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы 2026 жылғы наурыз айындағы теріске шығарулар бойынша шолу дайындады.

Центром по борьбе с дезинформацией Службы центральных коммуникаций подготовлен Обзор опровержений за март 2026 года.

⚡️Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы желіде банктік несие беру мәселелеріне қатысты манипуляциялық ақпараттың таралуы туралы ескертеді. Желіде азаматтардың белгілі бір санаттары үшін «несие алу мүмкіндігі шектелетіні» туралы хабарламалардың белсенді таралуы тіркелуде.

Бұл ақпарат шындыққа жанаспайды, өйткені несие беру туралы шешімді банктер әрқашан қарыз алушының төлем қабілеттілігін кешенді бағалау негізінде қабылдаған және қабылданады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мәліметінше, қазіргі уақытта белгіленген нормативтер, соның ішінде шекті мәні 0,5-ті құрайтын борыштық жүктеме коэффициенті (БЖК) қолданыста (Басқарманың 2025 жылғы 25 тамыздағы № 52 қаулысы). Ал борыштың табысқа қатынасы (БТҚ) көрсеткіші қазіргі уақытта талдау сатысында және оның бекітілген мәні жоқ.

Реттеудегі өзгерістер кезең-кезеңімен енгізіледі және олар бойынша ресми түсіндірмелер беріледі.

Әлеуметтік желілердегі үзілді-кесілді және үрей туғызатын сипаттағы жарияланымдар манипуляциялық мазмұнның айқын белгісі болып табылады. Олар көбінесе жасанды дүрбелең тудыруға және күмәнді ақылы қызметтерді ұсынуға бағытталған.

‼️Орталық азаматтарды мұндай ақпаратқа сын көзбен қарауға, деректерді тек ресми ақпарат көздерінен тексеруге, күмәнді сілтемелерге өтпеуге және жеке деректерді үшінші тұлғаларға бермеуге шақырады.

————

⚡️Центр по борьбе с дезинформацией предупреждает о распространении в сети манипулятивной информации о банковском кредитовании. Фиксируется активное распространение сообщений о якобы «закрытии доступа к кредитам» для ряда категорий граждан.

Это не соответствует действительности так как решения о кредитовании всегда принимались и принимаются банками на основе комплексной оценки платежеспособности заемщика.

По информации Национального Банка Республики Казахстан, в настоящее время действуют установленные нормативы, включая коэффициент долговой нагрузки (КДН) с предельным значением 0,5 (Постановление Правления от 25 августа 2025 года № 52). Показатель коэффициента долга к доходу (КДД) находится на стадии анализа и не имеет утвержденного значения.

Изменения в регулировании вводятся поэтапно и сопровождаются официальными разъяснениями.

Публикации с социальных медиа в категоричной и тревожной форме являются характерным признаком манипулятивного контента и зачастую направлены на создание ажиотажа и навязывание сомнительных платных услуг.

‼️Центр призывает граждан критически относиться к подобной информации, проверять ее по официальным источникам, не переходить по сомнительным ссылкам и не передавать персональные данные третьим лицам.

2026 жылдың І тоқсанының қорытындысы: Ақпараттық шабуылдар жаңа технологиялық деңгейге шықты. Басты нысанада - ІІМ мен ЕХӘҚМ. Анонимді арналар арқылы ұйымдастырылған шабуылдар жиіледі.

Неліктен наурыз айында қауіпсіздікке қатысты фейктер саны күрт өсті? Алаяқтар мемлекеттік ресурстарды қалай имитациялайды?

Ақпараттық шабуылдардың географиясы мен аудиторияның осал тұстарына жүргізілген талдау, сондай-ақ толық статистика мен сараптамалық шолу жаңа Бюллетеньде ұсынылған.

Итоги I квартала 2026 года. Информационные атаки вышли на новый технологический уровень. В центре внимания - МВД и Минтруда, а среди методов - организованные кампании в анонимных каналах.

Почему в марте выросло число фейков о безопасности и как мошенники имитируют государственные ресурсы?

Полная статистика, география вбросов и анализ уязвимости аудиторий в Бюллетене Центра по борьбе с дезинформацией за І квартал 2026 года.