با سلام. به نکته خاصی اشاره نمودین. پارامتر B در 2800 در واقع اگر بخواهیم خیلی ساده بیانش کنیم،B طیف ارتجاعی طرح برای حاصل از یک زلزله است که حداکثر شتاب آن زلزله (در واقع PGA آن) برابر 1g است. حال مثلاً اگر شما در شهر تهران میخواهید یک سازه را طراحی کنید، طبق 2800 حداکثر شتاب مبنای طرح (حداکثر شتاب محتمل) در آنجا (حداقل امیدواریم که این چنین باشد) برابر 0.35g است. بنابراین از حاصل ضرب AB طیف ارتجاعی طرح کالیبره شده برای منطقه تهران حاصل میشود. بنابراین اگر ساختمان با دوره تناوب صفر ثانیه (یک سازه خیلی کوتاه) داشته باشیم، چون به زمین چسبیده (بر خلاف سازه های بلند که حرکت آنها خیلی مستقل از حرکت زمین خواهد بود) در حین زلزله با زمین حرکت میکنند. بنابراین شتابی که به خود میگیرند، نزدیک شتاب زمین است و مقدار B در این دوره تناوبی برابر 1 خواهد بود که وقتی مثلاً در A=0.35 ضرب شود، مقدار شتاب AB=0.35 یعنی شتاب حداکثر زمین بدست آید.
در زلزله هاي اخير مشاهده شده است كه جنبش زمين بر روي محل هاي داراي خاك نرم بزرگتر از مقادير نزديك به رخنمون سنگي است . كه اين امر بدليل شرايط محلي زمين يا اثر ساختگاه مي باشد. یعنی اگر خاک نرم باشد (مثل خاک نوع سه و چهار) چیزی که در سنگ بستر رخ میدهد در هنگامی که به سازه میرسد تشدید میشود. چندين برنامه رايانه اي براي مدل سازي بزرگنمايي ناشي از پاسخ زمين با فرض شرايط ساده براي نهشته هاي خاكي مانند لايه هاي افقي خاك و وسعت نا متناهي تهيه شده است.يكي از اولين برنامه هاي تهيه شده براي اين منظور برنامه shake مي باشد كه با گذشت سالها از انتشار ان هنوز به عنوان يك نرم افزارمتداول در ژئوتكنيك لرزه اي مورد استفاده قرار مي گيرد.اين نرم افزار پاسخ لايه هاي افقي خاك-سنگ را كه تحت امواج برشي عمودي و گذرا قرار گرفته اند محاسبه مي كند.shake بر اساس تئوري انتشار امواج Kanai (1951)، Roesset and Whitman(1969)و Tsai and Housner (1970) شكل گرفته است . Shake با فرض اينكه رفتار تناوبي خاك را مي توان با يك مدل خطي معادل ( كه بطور تفصيلي در مقالات تخصصي Idriss ، Seedو Kramer مورد بحث قرار گرفته) شبيه سازي كرد شكل گرفته و بارها مورد اصلاح قرار گرفته است .
اما نرم افزار مفید دیگر در این ارتباط برنامه EERA و NERA است. در سال 1998 نرم افزار EERAبر اساس اصول نرم افزار Shake درمحيط FORTRAN 90 شكل گرفت ومخفف تحليل خطي معادل اناليز پاسخ زمين به زلزله مي باشد.اين نرم افزار بر اساس اصول مدرن و شناخته شده تحليل خطي معادل اناليز پاسخ زمين شكل گرفته است .ورودي و خروجي هاي اين نرم افزار بطوركامل از طريق نرم افزار صفحات گسترده Excel انجام ونمايش داده مي شود.
@AlirezaeiChannel

آقای دکتر سلام‌ و عرض ادب
یک سوال در خصوص ضریب نامعینی داشتم از محضرتون :
چنانچه سازه منظم در پلان باشه ولی بند نسبت طول به ارتفاع دیوار برشی رو ارضا نکنه (بجای عدد ۲ مثلا عدد ۱.۶ بدست بیاد). (در هر طرف مرکز جرم)
آیا ضریب نامیعنی ۱.۲ است ؟
یعنی در یک‌ سازه با ارتفاع طبقات ۳.۵ متر ما ۷ متر دیوار در هر طرف مرکز جرم نیاز داریم ؟؟؟
حالا اگه این بند ارضا نشود میشود چک کرد که آیا ضریب ۱.۲ میشود یا خیر ؟
(حذف سیستم ‌دیوار برشی در هر طبقه)
یا بدون نیاز به چک کردن جمله ی فوق سرضرب میگیم ضریب نامعینی ۱.۲ است !!!
جناب آقای دکتر حسین زاده در جزوه ارائه شده صفحه ۲۶۰ عرض کردن در این حالت ضریب ۱‌.۲ میشود
نظر حضرت عالی چه میباشد
پیشاپیش ممنون بابت پاسخگویی

با سلام. در صورتی که از قسمت الف بند 3-3-2-2 استفاده می‌نمایید، و نسبت طول به ارتفاع دیوار دیوارها از 2 کمتر بود، ضریب نامعینی 1.2 است. در صورت عدم اقناع شرایط بند الف میشه از بخش (ب) استفاده نمود. با حذف یک دیوار اولا نامنظمی شدید پیچشی ایجاد نشود و مقدار افت مقاومت از را بررسی مینماید. جزوه دکتر حسین زاده را ندیدم ولی شما بهرحال میتوانید از بند (ب) استفاده کنید. در یک PDF که در کانال @AlirezaeiChannel قرار دادم، جزئیاتی از این کنترل اشاره شده است. در صورتی که افت مقاومت از 33 بیشتر نشده باشد، میتوان ضریب نامعینی را 1 در نظر گرفت.

سلام آقای دکتر.عرض ادب و احترام.سه سوال داشتم: 1-آیا ایتبس و سیف حداقل میلگرد های خمشی و برشی و پیچشی و همچنین حداقل میگرد حرارتی را طبق آیین نامه در طراحی اعضا لحاظ می کند و موقع خروجی دادن میلگرد رعایت می کند یا ما باید در طراحی به این موضوع دقت کنیم؟ 2-همان طور که در فیلم آموزشی هم قرار دادید امکان ترسیم دیوار منحنی و یا متغیر در ایتبس وجود دارد.آیا تحلیل این اعضا در ایتبس درست انجام میشود یا نیاز به مش بندی خاص دارند؟همچنین میلگرد گذاری و طراحی این اعضا هم در ایتبس انجام میشود؟میلگرد ها به صورت متغیر در عضو در نظر گرفته میشوند؟ 3-تفاوت آیین نامه های IBC و UBC و ASCE و FEMA , .....در چیست؟و اصولا آیین نامه های معروف خارجی برای طراحی کدامند به جز AISC وACI و در طراحی ممکن است به این ها نیاز پیدا کنیم؟ با تشکر فراوان از حوصله که به خرج می دهید و لطفی که در حق ما می کنید.

1- در برنامه SAFE شما به عنوان طراح بایستی حداقل ها را رعایت کنید. برنامه این مقادیر را کنترل نمیکند. برنامه ETABS این مقادیر را برای تیرها کنترل نمیکند ولی برای ستونها (در صورتی که ستونها Design باشند) کنترل میکند.
2- برنامه قادر به تحلیل این دیوارها است ولی در طراحی آنها بصورت بدون انحناء طراحی میشوند. طبق پیش فرض برنامه دیوارهای منحنی بصورت مستطیلی مشبندی میشوند. در مورد برخی ملاحظات طراحی این دیوارها در آینده نزدیک مطالبی را در کانال قرار خواهم داد.
3- آخرین ویرایش آیین‌نامه UBC در سال 1997 بوده که هفتاد و پنجمین ویرایش این آیین‌نامه می‌باشد. در سال 2000، آیین‌نامه IBC جایگزین UBC شد و تا این زمان شش ویرایش از آیین‌نامه IBC منتشر شده است. تا قبل از سال 2000 بسیاری از ایالات های آمریکا برای خود آیین نامه مستقل داشتند. مثلاً UBC بیشتر در غرب آمریکا طرفدار داشت و AISC در شرق. آیین نامه UBC خیلی کلی بود. از بارگذاری تا ضوابط طراحی سازه های فولاد و بتنی را در بر میگرفت. ولی از 2000 به بعد، IBC به عنوان مرجع اصلی بوده و برای طراحی سازه های فولادی به AISC مرجع داده میشود، برای طراحی سازه های بتنی به ACI و برای بارگذاری به ASCE مرجع داده میشود. یعنی الان تنها آیین نامه طراحی سازه های فولادی در آمریکا AISC است. البته FEMA آیین نامه نیست بلکه استانداردهایی است که توسط سازمان مدیریت بحران آمریکا (Federal Emergency Management Agency) توسعه یافته و شماره های مختلفی را منتشر نموده است. عمده هدف این گزارش ها کاهش ریسک خطر پذیری (در حوزه های مختلف از جمله زلزله) در سطح ایالات متحده بوده است.
برای طراحی اگر میخواهید، طرح شما تا حد امکان نزدیک به مباحث مقررات ملی باشد، بایستی برای طراحی فولادی از AISC و برای بتنی از آیین نامه ACI آمریکا یا CSA کانادا استفاده نمایید. البته با توجه به اینکه ویرایش بعدی مبحث نهم در آینده نزدیک منطبق بر ACI خواهد بود، استفاده از ACI ارجع است. لیکن آیین‌نامه‌ها معتبر دیگری از جمله EuroCode هم وجود دارد.

سلام آقای دکتر با تشکر از مطالب مفید کانالتون
میخواستم بدونم با افزایش ارتفاع ساختمان بتنی با سیستم قاب خمشی چه تغییری در ضریب رفتار سازه رخ می دهد؟؟؟افزایش پیدا می کند؟؟ و با چه روش و رابطه ای می شود بدستش آورد؟؟ ممنونم

این مورد را باید در مقالات و گزارش های علمی جستجو کنید. لیکن در پژوهش های انجام شده، مقادیر مختلفی را دیده ام. در برخی گفته شده ضریب رفتار با افزایش ارتفاع بیشتر میشود و در برخی هم گفته شده کاهش می یابد. به هیچ عنوان هم رابطه مشخص با ارتفاع ندارد. پیشنهاد میکنم برای آشنایی با نحوه تعیین این ضریب مقالات زیر را بخوانید:
1.Miranda, E., & Bertero, V. V. (1994). Evaluation of strength reduction factors for earthquake-resistant design. Earthquake spectra, 10(2), 357-379.
2.Zahrai, S. M., & Jalali, M. (2014). Experimental and analytical investigations on seismic behavior of ductile steel knee braced frames. Steel and Composite Structures, 16(1), 1-21.

با سلام و عرض ادب‌ خدمت حضرتعالی
سوالی داشتم تئوریک و سپاسگزار میشوم‌ اگر پاسخ بدهید
سوال:
- چطوری ممکن است در تحلیل دینامیکی اثر مشارکت جرمی در مدها کم یا زیاد شود ؟
- چرا هیچوقت در یک مد ۱۰۰% اثر مشارکت جرمی نداریم و اگر مثلا داشته باشیم چه اتفاقی میفته ؟
- معیار پذیرش درصد مشارکت جرمی در هر مد برای یک راستا چه عددی است (منظور مجموع درصد مشارکتها نیست) ؟ (آیا بیشترین درصد در بین تمامی مدها ملاک می باشد مثلا در مد ۳ در یک راستا شده ۴۰% و در مابقی مدها اعداد اختلاف با مد ۳ دارد و کمتر است)
- علت اینکه در ۳ مد اول و یا حتی در مد اول ما مشارکت جرمی کمی داریم (درصد مشارکت مثلا زیر ۱۰% برای هر راستا) چه هست ؟ (در مدهای بالاتر اثر مشارکت شکوفا میشود)
- آیا سازه ای که اثر مشارکت در مدهای پایین غالب شود غلط مدل شده یا اشکال خاصی دارد و نتایج طراحی بواسطه اشتباه میشود و یا اینکه ملاک کار ما مجموع اثر مشارکت ها (بالای ۹۰%) است و کاری به درصد مشارکت ها در هر مد نداریم ؟ (میخواد ۱۰ مد باشد یا ۵۰ مد)
- اگر در یک مد مثلا ۴۰% اثر مشارکتی داشته باشیم اون ۶۰% مابقی اثر جرم چه میشود که در آن مد موثر نمیشود ؟

با سلام
- مي دانيم يك سازه چند درجه آزاد داراي فركانس هاي ارتعاشي متفاوتي است كه كمترين آن مربوط به مود اول و بيشترين آن مربوط به مود آخر است . از طرفي زلزله هاي مختلف نيز داراي محتواي فركانسي متفاوتي هستند. از ديناميك سازه‏ها مي دانيم كه اگر فركانس بارگذاري كه به يك سيستم اعمال مي شود، نزديك به فركانس طبيعي آن سيستم باشد، در آن سيستم حالت تشديد رخ مي‏دهد . با توجه به همين واقعيت، اگر محتواي فركانسي غالب يك زلزله نيز، نزديك به يكي از فركانس‏هاي ارتعاشي سازه مورد نظر باشد‏، باید در آن مود خاص ، تشديد رخ دهد. اثر مشارکت جرمی در مودها در یک سازه به منظمی آن بستگی دارد. هرچه سازه منظم‌تر باشد، درصد مشارکت مود اول بالاتر خواهد بود.
- اینکه چرا هیچوقت در یک مد ۱۰۰% اثر مشارکت جرمی نداریم، باید به اصول تحلیل مودال برگردیم. دو رهيافت كلي براي تحليل لرزه‌اي سازه‌هاي چند درجه آزاد وجود دارد. در رهيافت اول، مي‌توان پاسخ هر درجه‌ي آزادي را در هر لحظه‌ي زماني از وقوع زلزله محاسبه نمود و در نهايت تاريخچه‌ي زماني پاسخ را محاسبه و ترسيم نمود، اين روش تحليل، اصطلاحاً «روش تحليل تاريخچه‌ي زماني پاسخ» نام دارد. پاسخ مي‌تواند جابجايي، سرعت و يا شتاب باشد. در رهيافت دوم كه «روش تحليل طيف پاسخ» يا «روش تحليل طيفي» نام دارد، حداكثر پاسخ محتمل سازه بدون داشتن اطلاعات تاريخچه‌ي زماني تخمين زده مي‌شود. يعني مهندس محاسب بدون اطلاع از كل تاريخچه‌ي زماني پاسخ، حداكثر پاسخ محتمل را ـ كه در طراحي بسيار با اهميت است ـ به دست مي‌آورد. حداكثر پاسخ از آن جهت اهميت دارد كه با داشتن آن مي‌تواند بدترين شرايط سازه را بررسي نمود و سازه را براي مقاومت در برار آن طراحي نمود. در عمل، معمولاً مهندسان روش دوم را ترجيح مي‌دهند. زیرا در تحليل تاريخچه‌ي زماني حجم بسيار زيادي از داده‌ها توليد مي‌شود. اين داده‌ها پاسخهاي مختلف براي كليه‌ي درجات آزادي سازه است كه بررسي آن دشوار و زمان‌بر است. در این روش یک سازه nدرجه آزاد به nتا سیستم یکدرجه آزاد تبدیل میشود. یعنی اینکه ارتعاش پیچیده (چیزی در واقعیت رخ می‌دهد) را میتوان به n تا ارتعاش ساده تبدیل کرد. بنابراین اگر سازه شما یک درجه آزادی داشته باشد، 100% مشارکت جرمی آن سهم آن یک مود ارتعاشی آن است.
- اصولاً معیاری از نظر آیین‌نامه برای درصد قابل قبول جهت مشارکت جرمی در آن مود وجود ندارد و ملاک میزان درصد تجمی جرمی است.
- اگر درصد مشارکت جرمی در مود اول پایین باشه، نشان دهنده نامنظمی سازه و اثر قابل ملاحظه در مودهای بالا است. این نامنظمی میتواند در جرم یا در سختی باشد. یعنی در این حالت سازه شما نامنظم بوده که این اتفاق افتاده.
- ملاک همان مجموع 90% است. لزوماً غلط مدل نشده است. البته اگر سازه شما منظم باشد و این اتفاق ایجاد شود باید حساس شوید و مدل را بازبینی کنید.
-اگر در مود اول درصد مشارکت جرمی 40% باشد، بقیه جرم سازه در مودهای دیگر نهفته است. اشكال مودي و فركانس‌هاي متناظر آن‌ها (يا زمان‌هاي تناوب متناظر)، جزو مشخصات بسيار مهم هر سازه‌ي چنددرجه آزاد است كه در تعيين پاسخ‌ آن‌ها تحت اثر شرايط ارتعاش اجباري، از جمله تحريك پايه‌ي زلزله، نقش بسيار اساسي ايفا مي‌كند. اشكال مودي و فركانس‌هاي آن‌ها با روش‌هاي رياضي قابل محاسبه است.
برای دیدن جزئیات بیشتر در ارتباط با این سوال پیشنهاد میکنم این مقاله را مطالعه نمایید:
* حسینی، محمود؛ یعقوبی وایقان، فریبرز. "نگاهی دقیق تر به مفهوم ضریب مشارکت جرمی و تعاریف آن در تحلیل لرزه ای سازه ها"، پژوهشنامه پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، شماره 3، پاییز 1378
@AlirezaeiChannel

نحوه وارد نمودن خطوط شبکه از برنامه AutoCAD به برنامه ETABS جهت ترسیم تیر و ستونها در نقشه های پیچیده
@AlirezaeiChannel

ترسیم ساده دیوارهای برشی با شکل های آماده در ETABS2015
@AlirezaeiChannel

سلام.خسته نباشید.آقای دکتر اگر بخوام دیوار حایل یک ساختمان که دارای یک طبقه زیر زمین هست رو طراحی کنم ،از نرم افزار سیف استفاده میشه کرد.برای اینکه تاثیر نیروی زلزله سازه اصلی و در کل نیروی زلزله موثر به دیوار حایل رو در نرم افزار سیف در نظر بگیریم ،راه حل به چه صورت هست؟متشکر

فرض کنیم یه حالت دیوار حایل به سقف زیرزمبن وصله و حالت دوم دیوار حایل به سقف زیرزمین وصل نیست.

آقای دکتر علت اینکه اکثرا معتقدند ایتبز نرم افزار مناسبی برای طراحی دیوار حایل ساختمان نیست ،چیه؟یکی از علت های عدم اختصاص بار مثلثی.علت دیگه هم داره؟

سلام. برنامه ETABS قادر به طراحی دیوار حائل نیست. برنامه تنها قادر به طراحی دیوارهای برشی بتنی برای نیروهای داخل صفحه است. دیوار حائل دارای عملکرد عمده خارج از صفحه است. بدین معنی که از دیوار حائل اصولاً جهت مقابله با بارهای جانبی خاک استفاده میشود. بهرحال شما برای طراحی آن میتوانید از طرح دستی استفاده کنید و یا آنکه از برنامه SAFE جهت تحلیل و طراحی آن استفاده کنید. با توجه به اینکه در اغلب سازه‌ها، دیوار حائل بصورت سرتاسری و دورتادور سازه اجرا میشود، سهمیه نیروی زلزله (تنش‌های ناشی از نیروی جانبی در آن) بسیار ناچیز است (مگر آنکه طول دیوارهای حائل خیلی کم باشد) و نیروی زلزله در اغلب موارد حاکم نیست. البته این مورد در ارتباط با دیوارهای حائل که سقف مهار هستند صادق است و در مواردی که دیوار حائل از بالا آزاد باشد، ممکن است نیرو زلزله آن زیاد باشد. اگر مراد طراحی دیوار برای بارهای داخل و خارج از صفحه باشد، بایستی از برنامه SAFE جهت طراحی آن برای بارهای خارج از صفحه و از برنامه ETABS برای طراحی داخل صفحه آن استفاده شود. البته در اینجا اندرکنش این نیروها دیده نمیشود.
@AlirezaeiChannel

با سلام.آقای دکتر در رابطه فوق که مربوط به تحلیل مودال نی باشد برخی از درایه های ماتریس جرم صفر می باشد و در نهایت مقدار w برابر بی نهایت می شود.آیا چنین چیزی امکان پذیر است؟

ماتریس برخی از داریه‌های ماتریس جرم و سختی میتوانند صفر باشند. این مورد برای سازه‌هایی که دارای جرم متمرکز هستند ایجاد میشود. ماتریس جرم نسبت به قطر اصلی متقارن است. در صورتی دترمینان رابطه فوق را درست حل کرده باشید نباید مقادیر امگا به توان منفی بدست بیاد. البته به شرطی که سازه شما ناپایدار نباشد.

سلام
چرا جرم گره ای که برای گره های سوله حساب می کنم با حالت دستی برابر نمیشه، مثلا سازه زیر رو دقت کنید، جرم های گره ای که دستی حساب شده با جرم گره ای نرم افزار برابر نشده، این در حالتی هست که اگر از هر روشی هم که نرم افزار ماتریس جرم را محاسبه کند باید جرم گره ای دستی با استفاده از روش جرم متمرکز و جرم گره ای نرم افزار دقیقا یکسان شوند، اما برابر نمیشوند!!!!

نحوه محاسبه جرم گرهی بصورت دستی و کنترل آن در نرم افزار SAP
@AlirezaeiChannel

آقای دکتر با این وضعیتی که برنامه سپ جرم گره ای المانها را درست محاسبه نمی کند آیا مشکلی در تحلیلهای دینامیکی بوجود نمی آید؟!
چون محاسبه دستی جرم گره ای با یک رابطه منطقی میشه جرم مخصوص در حجم المان، البته با استفاده از جرم متمرکز
این در حالیه که برنامه سپ از اجزا محدود جرمهای گره ای را محاسبه می نماید
در تحلیلهای دینامیکی بنظر شما کدام جرم را درنظربگیریم؟