بخش هشتم از زندگانی امام حسین(ع) و قسمت عاشورا

ضرورت انتخاب اشعار پرمحتوا

📣 گروهی از شاعران متعهد و آگاه به تاریخ صحیح حادثه کربلا، اشعاری با مضامین عالی از خود بر جای گذاشته‌اند و حرکت سیدالشهدا را به درستی تصویر کرده‌اند.

❌ اما برخی #شاعران همچنان به جنبه‌های #عاطفی و اسطوره‌ای پرداخته و تحریفات و کژی‌ها را تثبیت می‌کنند.

✅ این تصاویر، نمونه‌ای از اشعار خوب برگرفته از مضمون سخنان امام حسین(ع) است:

گفتند: بیعت کن و سر بسپار ...
خواهی نشوی رسوا / همرنگ جماعت باش...

فرمود: از ما مطَلَب خاری...
تسلیم قضا بهتر / تا رنگ و ریاکاری
هیهات منّا الذله / این ننگ نمی‌خواهیم
رسوای جماعت به / همرنگ نمی‌خواهیم

↩️ شایسته است با گذشت چهل سال از انقلاب اسلامی و شناخت و تحول رویکردها در حرکت سیدالشهدا، با مساعدت نهادهای مربوطه، اشعار آئینی و انتخاب ذاکران؛ سمت و سویی پرمحتوا و معنادار بیابد و ناراستی‌ها و غلو و تحریف از اشعار و مجالس عزا رخت بربندد.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

عصر عاشورا و لحظات شهادت اباعبدالله

از ترجمه مقتل خوارزمی:
شمر صدا زد: منتظر چه هستید؟ تیرها حسین را ناتوان کرده است.
در این هنگام نیزه‌ها و شمشیرها بر امام باریدن گرفت.
مردی به نام زُرْعة بن شریک تَمیمی، ضربتی کاری بر او وارد آورد و سنان بن انس، تیری بر گلوی آن حضرت زد.
صالح بن وهْب مُرّی نیزه‌ای سخت بر امام زد و او با طرف راستِ صورت از اسب بر زمین آمد.
آنگاه برخاست و نشست و تیر را از گلو بیرون کشید...

صلی الله علیک یا اباعبدالله
صلی الله علیک یا اباعبدالله
صلی الله علیک یا اباعبدالله

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

بخش نهم زندگانی امام حسین(ع)
اطلاع از شهادت

🔹 شورمندی و گرمای سوگ محرم را نگیریم

... من نذر مادرم بودم در دسته‌ی سینه‌زن‌ها و سهراب نذر مادرم بود در دسته‌ی زنجیر زن‌ها. آن زمان من درکی از غم نهفته در سوگ عاشورا نداشتم؛ ولی معمولا حجم غم را از رفتار اطرافیانم می‌فهمیدم. در بی‌تابی‌های‌شان؛ در به سر و سینه‌زدن‌های‌شان؛ و در اشکی که از چشم‌شان جاری می‌شد. برای من همه‌ی غم‌های عاشورا یک‌طرف، غمِ شامِ غریبان و مناسک مخصوص آن یک طرف دیگر. روز عاشورا که می‌شد مادرم تنورِ گِلی خانه را روشن نمی‌کرد و نان نمی‌پخت.‌ گویی گرم کردن تنور گناه بود. معمولا یکی دو روز قبل از آن، آرد بیش‌تری خمیر می‌کرد که خانواده‌ی پرجمعیّت ما بدونِ نان نمانند. تنور خانه‌ی ما عصر روز دهم محرم حکایت دیگری داشت. دم‌دمای اذان مغرب که می‌شد، مادرم فانوسی را روشن می‌کرد و با سلام و صلوات سینی روی تنور را کنار می‌زد و فانوس را در وسط آن قرار می‌داد. بعد دوباره درِ تنور را می‌بست. خودش هم همان‌جا می‌نشست و به نوری که از سوراخ پائین تنور (دَلمیز) سوسو می‌زد نگاه می‌کرد و اشک می‌ریخت. گریه‌هایش را هیچ وقت فراموش نمی‌کنم؛ جوری مویه می‌کرد که گویی جزئیات مصائب کربلا را با چشم خود دیده است. هر بار هم ازش می‌پرسیدیم که حکایت این فانوس و تنور چیست، جوابی نداشت بدهد فقط می‌گفت شب یازدهم محرم سرِ امام حسین در تنور خولی بوده است. ...
✅ من مخالف تحلیل‌های فلسفی و عقلانی و نیز خوانش‌های تاریخی از عاشورا نیستم؛ ولی چیزهایی در سوگواری عاشورا هست که تبیین‌ناپذیرند. نیازی نیست خیلی دنبال دلیل و فلسفه باشیم. همین که وقتی محرم می‌آید بی‌آن‌که بدانی چرا، دلت پر می‌شود از غم، با همه‌ی روشن‌فکری‌ت بوی عطر غذای نذری حالت را خوب می‌کند و دوست داری یک گوشه بنشینی و دلت را خالی کنی، کافی‌ست. تلاش برای توضیح این پدیده‌ها آن را بی‌نمک و خنک می‌کند. مادر من هنوز هم نمی‌داند که چرا غروب عاشورا فانوسی را در تنورِ (حالا دیگر فلزی و گازی) روشن می‌کند؛ هیچ وقت هم نیازی نداشته است که بداند. همین که می‌داند این کار ربطی به مصیبتِ سر بریده امام حسین و تنور خولی دارد، حال‌ش را خوب می‌کند.

مهراب صادق‌نیا
۱۴۰۱/۵/۱۶
@sadeghniamehrab
https://t.me/sadeghniamehrab

🦁 شیر و فضه

☑️ مصائب کربلا و آنچه بر سر امام حسین(ع) و خاندان و یارانش آمد، آن اندازه جانسوز و سنگین هست که نیاز به تحریف و افزودن ندارد.

🏴 ضربات پیوسته بر پیکر حجت خدا، شهادت فرزندان و بستگان در برابر دیدگان مبارکش؛ اهانت‌ها و بدگویی‌ها از بهترین انسانِ روی زمین؛ سرانجام ذبح و اسب دواندن بر پیکر مطهرش و... مصائب کمی نیست. حوادث بعد از شهادت نیز قصه‌ای پر غصه است.
اما متأسفانه تحریف‌ها و دروغ‌ها و جهالت‌ها، جز نهضت پرشور حسین(ع) را با کندی روبرو نمی‌کند.

📗 کتاب منتخب طریحی (قرن 11) از آثار پر تحریف است که قصه شیر گریان بر امام حسین(ع)‌ اولین بار در آن دیده می‌شود (نقد آن را بنگرید در مقتل جامع).

↩️ گرچه در این باره حتی کلماتی در کتاب معتبر کافی آمده باشد؛ اما محتوای آن با آنچه در روز عاشورا اتفاق افتاد کاملاً مخالف است.

❌ شنیدم این داستان دستاویز طنز عده‌ای در این فضای پرآشوب مجازی شده است. البته عاشق #حسین(ع) اگر مطلبی هر چند شگفت درباره شهادتش می‌شنود، حرمت نگه می‌دارد.

#مستبین را به دوستان خود معرفی کنید.

ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
تلگرام
https://t.me/AlMostabin
واتس‌آپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

📚 معرفی آثار 27

✂️ بخش مقتل از کتاب ارشاد

📘 کتاب الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد کهن‌ترین اثر جامع درباره تاریخ زندگانی 12 امام است که به قلم یک عالم شیعه امامی: شیخ مفید (م 413) به نگارش در آمده است.

✍️ هر چند شیخ مفید متکلم است و در این کتاب هم با رویکرد کلامی، زندگی ائمه را نوشته است؛ اما بخش زندگانی امام حسین(ع) که در جلد دوم آمده، همان روایات ابومخنف (با کمترین تغییر) است و بهترین منبع شیعی درباره تاریخ آن‌حضرت و حادثه عاشورا به شمار می‌رود.

⤴️ این کتاب دارای چند ترجمه کامل است ولی بخش مخصوص امام سوم جداگانه هم ترجمه و چاپ شده است.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

بخش دهم و نهایی زندگانی امام حسین(ع)
سیره و اخلاق

نقد جانبازی شمر

✅ بنا به آنچه شهرت دارد، #شمر قاتل امام #حسین(ع) از یاران #امیرمؤمنان در نبرد #صفین بوده و مجروح هم شده است.

🖌 اما یکی از محققان معتقد است شمر در سپاه معاویه مجروح شد، نه سپاه علی(ع). وی بر این فرضیه، شواهد چندی ارائه کرده که قابل تأمل و شنیدنی است. 👇

🆕 به گفته محسن خاتمی، پژوهشگر علوم حدیث؛ شمر به‌عنوان نماد بی‌بصیرتی مطرح می‌شود؛ زیرا در بازه‌ای از حیات خویش در لشکر امیرمؤمنان حضوری پررنگ داشته است تا آنجا که به فیض جانبازی نبرد صفین در برابر لشکریان معاویه نائل می‌آید.

وی گوید: گزارش اصلی این واقعه در کتاب وقعة صفین نقل شده و ظاهر عبارت دلالت دارد که "اَدهَم بن مُحرِز" از میان لشکریان #معاویه در نبرد صفین به شمر بن ذی‌الجوشن حمله کرد و بر پیشانی او شکافی ایجاد نمود.

📂 اما شواهدی هست که شمر را در لشکر معاویه و رقیبش ادهم را از یاران علی(ع) می‌داند.
برخی رجال‌شناسان شیعه مانند شیخ طوسی، ادهم را در زمرۀ اصحاب علی(ع) برمی‌شمارند و برخی گویند او ابتدا از یاران امام بود و بعداً منحرف شد.

🔍 یک شاهد مهم آنکه وقتی امیرمؤمنان، طرماح بن عدی را به‌سوی معاویه فرستاد؛ طرماح در دمشق از فرماندهان معاویه سؤال کرد و نام عمرو بن عاص، شمر بن ذی‌الجوشن و... را برد که معلوم می‌شود شمر در میان فرماندهان شام بوده است.

📎 قرینۀ دیگر، گزارش نبرد ادهم و شمر در نبرد صفین در تاریخ طبری است که از مسلم‌ ضبابی نام می‌برد و این مسلم پیوسته با شمر بوده است، حتی در واقعۀ کربلا.

📖 پرویز اتابکی در ترجمه کتاب صفین به این مسئله توجه داشته و می‌نویسد: ادهم‌ در صفّین هنگام نبرد با یاران معاویه به هماوردى شمربن ذى‌الجوشن درآمد.

👈 این محقق شواهد دیگری هم بیان کرده که تفصیل نوشته او در متن شماره 18 مستبین خواندنی است.

◀️ با این حال نظر دیگری تأکید دارد که شمر عراقی است و نمی‌تواند در سپاه شام باشد. این نقد و نظر را در متن شماره 19 مستبین بخوانید.

#مستبین را به دوستان خود معرفی کنید
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

⚔️ تجهیزات جنگی در عاشورا

🕌 امام حسین(ع) از مدینه همراه خانواده بیرون آمد و در مکه هم برای پاسخ به دعوت مردم کوفه راهی آنجا شد.
چه بنا بر نظریه شهادت‌طلبی و چه تشکیل حکومت؛ آیا امام جنگ‌افزاری نیاز نداشته است؟
گزارش‌هایی که از جنگ‌افزارهای مختلف در این واقعه یاد می‌کند چه اندازه در منابع معتبر وجود دارد؟

🗓 مقاله تجهیزات جنگی امام حسین(ع) و یارانش در واقعه عاشورا به بررسی سلاح‌هایی که برای آن حضرت و یارانش در تمام مسیر و در هنگامه نبرد روز عاشورا نام برده شده، می‌پردازد.

🗡 بنا به این بررسی، بیشترین تجهیزات موجود در عاشورا مربوط به کسانی است که مسلحانه و به قصد یاری امام از کوفه به کربلا آمدند.
🤺 عابس شاکری، هلال بن نافع، حبیب و مسلم، عُمیر کَلبی، مُرقّع بن ثُمامه و مهم‌تر از همه کسانی‌اند که از لشکر دشمن به امام پیوستند مانند ابوشَعثاء یزید کِندی.

🔎 این بررسی می‌تواند به فلسفه حرکت امام و نظریه‌های هدف آن‌حضرت کمک کند.

🔖 مقاله تجهیزات در شماره 41 (سال 1398) مجله تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء قابل دسترسی است.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

📣 توصیه آیت الله سیستانی به اهل منبر

❌ بر معجزات تمرکز نکنید

↩️ نه اینکه معجزات و کرامات درست نباشد، بلکه به این دلیل که خود اینها گاهی موجب سؤال می‌شود و شبهه‌ای جدید ایجاد می‌کند.

📁 نمونه‌اش داستان فطرس ملک است که درباره ولادت امام حسین(ع) بیان می‌شود تا عظمت آن حضرت را نشان دهد اما این ابهام را ایجاد می‌کند که آیا ملائکه گناه می‌کنند؟ آیا اصلا ملک تکلیف دارد یا نه؟

✅ بنابراین مطلبی که گفته می‌شود باید دقیق باشد.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

📚 معرفی آثار ۲۸

پدری به نام حسین(ع)
نویسنده: محمد صحتی سردرودی؛
از مجموعه آثار مهرستان: اصفهان، قبسات، 1396

📒 این کتاب با هدف تبیین مهارت‌های تربیتی پیشوای سوم؛ به روابط آن‌حضرت با خانواده اشاره کرده و از برادران و خواهران او سخن گفته است.

📌 در فصل پنجم به بررسی همسران و فرزندان امام حسین(ع) پرداخته و درباره شهربانو، لیلی، رباب، ام‌اسحاق دختر طلحه و فرزندان آن‌حضرت: امام سجاد، علی اکبر و اصغر، فاطمه، سکینه و رقیه بحث و بررسی کرده است.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

شناخت معروف و منکر

📣 استاد شهید مطهری:

🔎 ما چقدر معروف و منکر را می‌شناسیم؟!

🔘 گاهی معروف و منکر را جای یکدیگر می‌گیریم.

👓 آگاهی و بصیرت و خبرویت لازم است. روان‌شناسی و جامعه‌شناسی می‌خواهد.

⛔️ پس بهتر است جاهل، امر به معروف و نهی از منکر نکند.

🧨 چون به جای آنکه وضع را بهتر کند، بدتر می‌کند.


#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

این کتاب نمونه دهها بلکه صدها کتابی است که درباره سیدالشهدا نوشته شده و جمع‌آوری مطالب مختلف و متنوع بدون توجه به منبع و سند و بدون ارزیابی صحت و سقم آنهاست.

البته سعی همگان مشکور باد اما مطالعه و مراجعه به این آثار، به کسانی که منابع را نمی‌شناسند توصیه نمی‌شود بلکه لازم است به تحقیقات و نوشته‌های مبتنی بر روش‌های علمی مراجعه و از آنها استفاده شود.

نویسنده به نقل از ابن‌جوزی مورخ می‌گوید
پنج قول درباره محل دفن سر مطهر امام وجود دارد:

کربلا، نجف، بقیع، باب الفرادیس دمشق، باب الصغیر دمشق، عسقلان فلسطین و قاهره مصر.

در فرسته دیگری به تکمیل و توضیح این بحث خواهم پرداخت.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

بسمه تعالی سر

📌 در اینکه سر مقدس اباعبدالله را از تن مطهر او جدا کرده و به کوفه و شام برده‌اند، تردیدی نیست.

❌ تنها ابن‌تیمیه بر خلاف اتفاق‌نظر مورخان، بردن به شام را نپذیرفته که پاسخ او در مقاله رأس الحسین آمده است.

🏴 چنین اهانتی به امام #حسین(ع) و گرداندن سر، یکی از مصائب اهل‌بیت و فجایع حادثه کربلاست؛ هر چند در مواردی پیش از عاشورا، جداکردن سر و گرداندن آن وجود داشته است، مانند محمد بن ابی‌بکر و عمرو بن حَمِق.

📚 مورخان اتفاقاتی را برای این سر مقدس نوشته‌اند که نمونه آن تنور خولی است و در پیام‌های سال گذشته اشاره شد.

📁 چند مقاله علمی مستقل با تفاوت در برخی مطالب و نتایج، درباره #رأس الحسین(ع) نوشته شده است.

📃 در مقاله نخست (متن شماره 20 مستبین) گزارشی از زیارت‌گاه‌های سر مقدس آمده و مقاله دیگر (متن شماره 21 مستبین) نظریه مشهور بازگشت سر به کربلا را پذیرفته است. مقاله سوم را در فایل پیوست مطالعه کنید. 👇

✅ به نظر می‌رسد با وجود مقام‌هایی که به عنوان سر مطهر زیارت می‌شود (و از قول ابن‌جوزی در فرسته پیشین بدان اشارت رفت)، #دمشق محل اصلی دفن آن باشد.

به نام نامی سر، بسمه‌ تعالی سر
بلندمرتبه پیکر، بلندبالا سر
صدای آیه کهف الرقیم می‌آید
بخوان! بخوان و مرا زنده کن مسیحا سر

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

مقاله رأس الحسین(ع) از کتاب نگاهی نو به جریان عاشورا

درود بر آزادگان

در ایام اسارت ذریه رسول‌الله در عراق و شام، سالگرد بازگشت آزادگان به وطن عزیز را گرامی می‌داریم.

بر شهیدانشان سلام می‌فرستیم و برای ماندگان سلامت و سعادت آرزو می‌کنیم.

#مُستَبین

طفلان مسلم یا جعفر

🚩 اینکه دو کودک یا نوجوان پس از حادثه کربلا دستگیر شده و به طرز فجیعی به شهادت رسیده‌اند، اخبار قابل اعتمادی وجود دارد ولی اینکه این دو فرزندِ چه کسی بوده‌اند، گزارش‌ها مختلف است.

👈 شیخ صدوق آن دو را فرزند مسلم بن عقیل می‌داند.

📗 تاریخ طبری آنان را فرزندان عبدالله بن جعفر یا نوادگان او می‌داند. او در دو سطر اشاره می‌کند که این دو به مردی از قبیله طی پناه بردند و او گردن آن دو را زد و نزد ابن‌زیاد آورد. عبیدالله [با وجود آن همه قساوت از این کار خوشش نیامد و] آن مرد را گردن زد و دستور داد خانه‌اش را خراب کنند.

🔖 این گزارش‌ها در طول زمان به تفصیل و داستان‌سرایی گراییده و همانند بسیاری از رویدادهای تلخ و فاجعه‌آمیز، شکل اسطوره گرفته و از واقعیت اولیه فاصله گرفته است.

🔘 بنابراین به کسانی همچون مرحوم کافی که آن را با تفصیل جانسوزی خوانده‌اند، خرده‌ای نیست زیرا مدرکی برای آن دارند.

🏳 منتهی هم این ناقلان و هم آن راویان اولیه که چنین توسعه‌ای داده‌اند، اهل اعتماد و تسامح بوده‌اند.

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

معرفی کانال چراغ مطالعه:
گزیده‌هایی از متون، نکات مفید، و اشاراتی به بیانات و زندگیِ بزرگان
👇

🎥 خاطرات حاج ابوالقاسم حکیم‌باشی از مرحوم آیةالل‍ه حاج آقا رحیم ارباب / ۲

📺 (گلچین‌شده از مستند تلویزیونیِ حدیث سرو)

🎞 تهیّه و تنظیم: کانال چراغ مطالعه

#آقارحیم_ارباب
#ابوالقاسم_حکیم‌باشی

@cheraghe_motaleeh

نامه امام حسین(ع) به معاویه

بخشی از پاسخ تند امام #حسین(ع) به نامه تهدیدآمیز معاویه که در منابع کهن و معتبری چون انساب الاشراف آمده است:

👈 ای معاویه آیا تو نبودی که حُجر بن عدی و یارانش را که از عابدان زمان بودند و در برابر ظلم ایستادگی می‌کردند اعدام کردی؟!

↩️ عمرو بن حَمِق صحابی رسول خدا که از عابدان و زاهدان بود به قتل آوردی.

📃زیاد را که فرزند شخص دیگری بود به خانواده خود ملحق کردی و او را بر عراق مسلط کردی تا دست مسلمانان را قطع کند و چشمانشان را کور سازد و آنان را روی درختان بر صلیب کشد!

☑️ گویی تو از این مردم نیستی! به زیاد دستور دادی هر که به علی(ع) عقیده دارد (بر دین علی است) بکشد، در صورتی که دین #علی(ع) همان دین رسول الله است و تو به واسطه‌ همان دین بر این مَسند تکیه زده‌ای.

✂️ ای #معاویه! تو همان کسی هستی که فرمان داد آن دو مرد حَضرَمی را که زیاد گفته بود بر دین علی(ع) هستند، بکشد و آنان را قطعه قطعه کند.

🔍 خداوند جنایات تو در کشتار انسان‌ها و بیعت گرفتن برای جوان بی‌لیاقتت را پاسخ خواهد داد که جایگاه خود را از آتش پر کرده‌ای فـ: بُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمين‏.

⏹ من فتنه‌ای بزرگ‌تر از فرمانروایی تو بر این امت نمی‌بینم و جهادی بزرگ‌تر از جهاد با تو نیست.
فأبشر يا معاوية بالقصاص، و أيقن بالحساب، و أعلم أنّ للّه كتاباً لا يُغادِرُ صَغيرَةً وَ لا كَبيرَةً إِلاَّ أَحْصاها.

(ترجمه برگرفته از کتاب تاریخ امامیه، چاپ ادیان)

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO