مُستَبین

Forwarded from التحقيق في مقتل الحسين (ع)

بررسی گزارش های ورود امام حسین(ع) به کربلاء (۱):

بنابر گزارش ابومخنف، امام حسین(ع) در مسیر از سمت چپ کوفه حرکت می کردند و در طی راه، سعی در متفرق کردن همراهانشان داشتند که هربار حر و لشکریانش مانع می شدند و به همین ترتیب از پگاه تا نیمروز به همین منوال طی طریق کردند تا به محدوده نینوی رسیدند. در اینجا بود که پیکی از جانب ابن زیاد رسید و نامه ابن زیاد را به حر تسلیم کرد که به او دستور داده بود بر امام سخت گیرد و حضرت را بر مکانی بدون پناهگاه و بی آب فرود آورد (تاريخ الطبري ج٥ ص ٤٠٨).
در روایت دینوری آمده است که هرگاه امام به سوی بادیه میل می کردند، حر مانع می شد پس اندک مسیری را به سمت راست رفتند (احتمالا با منع حر از حرکت ایشان به سمت چپ و سوی بادیه، حضرت مجبور به حرکت در خلاف جهت قبل گشتند) و همین طور مسیر را پیمودند تا پیک ابن زیاد سر رسید (الأخبار الطوال ص٢٥١).
امام و اصحابشان در واکنش به اقدام حر که قصد داشت آنها را در همان مکان مجبور به توقف کند، از وی خواستند که به آنان اجازه دهد در یکی از قریه های اطراف، نینوی، غاضریه یا شفیه فرود آیند (تاريخ الطبري ج٥ ص٤٠٨_٤٠٩، أنساب الأشراف ج٣ ص ١٧٦، الأخبار الطوال ص٢٥٢).
اما حر با اشاره به اینکه ابن زیاد فرستاده اش را به عنوان مرصد بر او گماشته این پیشنهاد را غیر قابل قبول دانست.
در اینجا زهیر بن قین به امام پیشنهاد آغاز پیکار می دهد اما حضرت نمی پذیرند. اما زهیر به امام پیشنهاد می دهد که به یکی از قرای حصینه اطراف که در کنار ساحل فرات واقع است بروند و اگر لشکر حر از رفتن به آن مکان منع کردند با آنان کارزار کنند زیرا کارزار با گروه های بعدی که پس از آن خواهند آمد دشوار تر خواهد بود (تاريخ الطبري ج٥ ص ٤٠٩). در نامه ابن زیاد تأكيد گردیده بود که امام را از فرود در قریة حصینة و نزدیک آب بازدارند. اما زهیر دقیقا پیشنهاد فرود در قریه ای با چنین ویژگی را عنوان می کند.
در روایت طبری از ابومخنف تنها اشاره شده که امام از نام آن قریه می پرسند و چون نام آن عقر بود می فرمایند: اللهم انی اعوذ بک من العقر. و سپس در آن منطقه فرود می آیند (همان). اما در این گزارش به درگیری و کشمکش امام و سپاه حر در هنگام فرود اشاره نشده است در حالیکه مناسبات دو طرف، این درگیری را اقتضاء می کرده است.
اما در گزارش دینوری به جزئیات بیشتری اشاره شده است. در گزارش وی امام از حر می خواهند که اندک مسافت دیگری را بپیمایند و سپس فرود آیند. حر نیز از سر ناچاری موافقت کرده و اندک مسیری را می پیمایند. اما در اثناء مسیر، آنگاه که به نزدیکی فرات می رسند، حر و اصحابش مقابل امام ایستاده و ایشان را از ادامه راه باز می دارند و حر می گوید: در این مکان فرود آی که فرات به شما نزدیک است: انزل بهذا المكان فالفرات منك قريب (الأخبار الطوال ص ٢٥٢).
باید توجه شود که در طول مسایرت امام و اصحابشان با حر و لشکریانش، مختصر درگیری ها و تندی هایی بین دو طرف اتفاق افتاده بوده و هیچ یک از دو طرف موفق به اعمال رأي و نظر خویش به طور کامل نشدند. در اینجا نیز امام کاملا برخلاف فرمان ابن زیاد قصد توقف در قریه ای حصینه و نزدیک آب داشتند و حر نتوانست از حرکت امام جلوگیری کند. اما با رسیدن حضرت به مکانی نسبتا مطلوب، حر شدت عمل را بیشتر کرد و مانع از ادامه حرکت امام و یارانشان گردید.
امام پس از ممانعت حر، از نام آن مکان سوال کردند و در پاسخ به ایشان عرض شد: کربلاء ! حضرت فرمودند: ذات کرب و بلاء ! و سپس خاطره ای از پدرشان هنگام رفتن به سوی صفین را بیان کردند که حضرت امیرالمؤمنين(ع) هنگام عبور از آنجا، از نام آن سرزمین پرسیده و سپس فرمودند: هاهنا محط رکابهم و هاهنا مهراق دمائهم: اینجا محل فرود آمدن رکاب آنها و محل ریخته شدن خونهای آنهاست. پس از ماجرا از حضرت سوال گردید و ایشان فرمودند: ثقل لآل بیت محمد(ص) ینزلون هاهنا (الأخبار الطوال ص ٢٥٣). و سپس امام حسین(ع) بعد از بازگو کردن کلام پدر بزرگوارشان فرمان داده و بار و بنه خویش را در همانجا فرود آوردند.
در یادداشت بعدی به روایت های دیگر از فرود امام به کربلاء اشاره خواهد شد.

220 views12:03