امام ابومحمد عسکری(ع)

🗒 بنا به روایتی از تاریخ قم، احمد بن اسحاق قمی یکی از سادات را که مرتکب خلافی شده بود به حضور نپذیرفت و مورد اعتراض امام عسکری(ع) قرار گرفت. احمد توضیح داد که راه ندادن آن سید به خاطر عمل ناهنجارش بوده و امام فرمود «ليكن بايد كه حق سادات علويه بشناسى و ايشان را حرمت دارى در هر حال كه باشند».

📖 محقق کتاب قم، این خبر را نپذیرفته و می‌گوید در احکام شرع فرقی بین غلام حبشی و سید قرشی نیست.

📌 اما اگر روایت پذیرفته شود، رفتار متفاوت امام را باید به دلیل شرایطی خاص دانست که اکنون در فضای آن نیستیم. مثلاً بی‌توجهی به سادات و علویان در آن دوره یا خصوصیت آن فرد که با توجهی مختصر اصلاح می‌شد و احمد از آن غفلت کرده بود. شاهد آنکه پس از برگشت احمد به قم و احترام به او، رفتار خود را عوض کرد.

#عسکری(ع)

کانال مُستَبین

ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

تلگرام
https://t.me/AlMostabin

واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

⛔️ توریه در سیره

⬅️ راستی و صداقت پیوسته امری نیکوست و دروغ در معارف دینی و نزد عقلای هر قومی ناپسند شمرده شده است. جز آنکه مصلحت حفظ جان انسان بی‌گناه و صلح و آشتی، استثنایی برای آن به شمار می‌رود.
این مصلحت‌سنجی که متکی به شرع و عرف است، تصوری عامیانه به نام دروغ مصلحتی ایجاد کرده و در پی آن است که هر منفعتی را از دروغ استثنا کند.

⚠️ از جمله مواردی که به منزله استثناء یا گریزگاهی از دروغ به ویژه برای متدینان به شمار می‌رود، توریه است. این مقوله با توجه به الگو بودن پیشوایان دینی و ضرورت عمل به سیره آنان، مستند به برخی روایات یا رفتارهای منقول از ایشان شده و عالمان فقه و اخلاق، به استناد آن روایات یا گزارش‌های تاریخی، توریه را مجاز دانسته‌اند.

🗒 مقاله توریه در سیره پیامبر و ائمه که به تازگی منتشر شده (متن شماره 10 مستبین)؛ به بررسی و نقد این اخبار می پردازد و نشان می‌دهد که بهره بردن معصومین از این مقوله محل تأمل جدی است.

#دروغ
#توریه
#سیره
#مستبین

در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

🔍 تلفات جنگ‌های امیرمؤمنان

🏹 درباره تلفات انسانى سه جنگ جمل، صفین و نهروان آمارهاى مبالغه‌آمیزی ارائه می‌شود به طوری که برخی کتب تاریخى رقم کشته‌شدگان مجموع این نبردها را تا حدود ۱۵۰ هزار نفر ذکر کرده‌اند!

💡اما جمعیت‌شناسی آن دوره و بررسی ریزِ شمارِ جنگ‌جویان، کوتاه بودن زمان درگیری مانند نیم‌روز بودن جنگ جمل و انگیزه‌‌های قبیله‌ای و حزبی برای بالابردن این آمارها؛ شواهد و دلایلی برای نادرستی آنهاست.

📣 گاهی هم دوستان و هواداران به این مبالغه‌ها دامن زده‌اند؛ مثلاً برای استدلال به شجاعت امیرمؤمنان، آمار سنگینی از کشتگان به دست آن حضرت ذکر می‌شود که بررسی‌ها آن را تأیید نمی‌کند.

↩️ برای اطلاع بیشتر ر.ک‌: مقاله نقدى بر آمار تلفات جنگ‏هاى امام على علیه‌السلام؛ مجله تاریخ اسلام؛ ش7.

کانال مُستَبین
ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

تلگرام
https://t.me/AlMostabin

واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

اسلام ایرانیان
📌 تصور عمومی بر این است که پس از فتح ایران به دست مسلمانان، مردم این سرزمین که اغلب بر دین زرتشت بودند، اسلام را پذیرفتند. برخی هم بر این موضوع دامن می‌زنند که ما به اجبار مسلمان شده‌ایم یا اسلام به وسیلۀ عمر بن خطاب به ایران آمده است.

✅ اما واقعیت این است که مردم ایران در سده‌های نخست اسلامی همچنان بر آیین خود باقی بودند و مسلمان شدن آنان طی چندین سده و با عوامل مختلفی رخ داد. حتی مدت‌ها پس از فتح برخی از کارمندان دستگاه حکومتی را زرتشتیان تشکیل می‌دادند؛ بخصوص که فاتحان زبان پارسی نمی‌دانستند.

⚠️ برخی حاکمان اموی مانند حجّاج تمایل بیشتری به نامسلمانی ایرانیان داشتند تا از آنها مالیات بگیرند و خلأهای اقتصادی خود را جبران کنند.

کانال مُستَبین
ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

تلگرام
https://t.me/AlMostabin

واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

زینب(س) نماد صبر و تحمل ناملایمات

📅 پنجم جمادی‌الاول در تقویم شیعه به عنوان روز ولادت حضرت زینب علیهاسلام مشخص شده است. آگاهی‌های ما درباره او، پیش از حادثه کربلا بسیار محدود است. یا مطالبی گفته می‌شود که در منابع معتبر نیست. مانند اینکه زینب(س) در نوزادی‌اش در دستان برادرش حسین(ع) آرامش یافت یا هنگام ازدواج با پسر عمویش شرط کرد از برادر جدا نشود.

📍همه از صبر و تحمل بالای این نوه رسول‌الله در کربلا گفته و شنیده‌ایم. اما صبر در معارف دینی منحصر به تحمل مصیبت و مرگ عزیزان نیست. این ویژگی اخلاقی شامل صبر و مقاومت در برابر وساس شیطان‌های درونی و بیرونی؛ صبر و حوصله برای انجام واجبات و صبر در برابر ظلم هم هست.

کانال مُستَبین
ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

تلگرام
https://t.me/AlMostabin

واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

مادر امامان

⚠️ گاهی مطلبی در هیچ کتاب و منبعی نیست مانند اینکه نویسنده‌ای از دوران صفوی بر خلاف مسلمات انساب و تاریخ، مادر امام ششم را نه دختر قاسم بن محمد بن ابی‌بکر، که فرزند قاسم بن محمد بن ابی‌سمُره می‌داند و هیچ اعتباری به حرف او نیست، زیرا هیچ منبعی آن را پشتیبانی نمی‌کند.
📚 اما گاهی مطلب در منابع مختلفی از شیعه و سنی با رویکردهای تاریخی و حدیثی و غیر آن آمده و باز هم قطعی نیست مانند داستان شهربانو همسر امام حسین(ع) و مادر امامان.

📌 با آنکه مورخان و محدثان بسیاری از فریقین در منابع معتبر و دست اول همانند طبری و یعقوبی و کلینی و مفید از اسارت شهربانو و دیگر دختران یزدگرد آخرین شاه ساسانی ایران و بردن او به مدینه و همسری با چند نفر از بنی‌هاشم و غیر بنی‌هاشم سخن گفته‌اند، ابن‌عِنبه نسب‌شناس قرن هشتم می‌گوید دختران یزدگرد هنگام فرار همراه پدر خود بودند و محققان و نظریه‌پردازانی در عصر حاضر معتقدند اخبار مربوط به اسارت و ازدواج شهربانو، شواهد کافی برای پذیرش ندارد. مثلاً استاد مطهری و دکتر شهیدی.
📘 استاد پاکتچی در نقد متن (ص119) می‌گوید هیچ ارتباطی میان این زن و ایرانیان در زمان خود روایت نشده است. البته برخی مانند استاد مهدوی دامغانی و خانم طیبی در کتب خود به تأیید این نظریه پرداخته‌اند.

مُستَبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

در تلگرام
https://t.me/AlMostabin

در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

حمله به خانه فاطمه علیهاسلام

🗞 از اسناد مهم درباره حادثه خانه حضرت زهرا(س) سخن خلیفۀ اول هنگام مرگ است که گفت: از چند موضوع تأسف می‌خورم و کاش کارهایی را انجام نداده بودم: کاش درِ خانه فاطمه(س) را نمی‌گشودم هر چند با بستن آن بنای جنگ با من داشتند، کاش فُجاءه را آتش نمی‌زدم و کاش در سقیفه کار را بر عهده دیگری می‌گذاشتم (تاریخ طبری 3/؛ 430؛ انساب الاشراف 10/346؛ میزان الاعتدال ذهبی 3/109).
🏚 منظور خلیفه از بستن خانه، بست‌نشینی و تحصّن بنی‌هاشم در خانه علی(ع) است چه کسانی که اعتقاد به جانشینی امیرمؤمنان داشتند و چه کسانی که به ملاحظات خاندانی برای اعتراض در آنجا جمع شده بودند. فجاءه سلمی نیز به دلیل راهزنی و کشتن مسلمانان، به شیوه نادرستی اعدام شد و انتقاد صحابه از خلیفه را در پی داشت.
🖊 برخی نویسندگان اهل‌سنت بخش اول خبر را نیاورده‌اند یا به جای آن عبارت «چنین و چنان» گذاشته‌اند. این کار را می‌توان ناشی از باورهای کلامی این نویسندگان و اعتقاد به عدالت و تطهیر صحابه دانست چنانکه حذف و اضافه یا تحریف یک خبر به سبب اعتقادات راوی یا مورخ در هر مذهبی اتفاق می‌افتد.

🔖 در این باره مقاله‌ای با عنوان حدیث پشیمانی نوشته شده است. ر.ک: مجله علوم حدیث، ش 62.

مُستَبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

در تلگرام
https://t.me/AlMostabin

در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

❓چرا دختر پیامبر؟

👈 گاهی گفته می‌شود با وجود اینکه امیرمؤمنان در خانه بود، چرا دختر پیامبر پشت در آمد؟ قاعده این بود که خود علی(ع) با شجاعت مثال‌زدنی‌اش با مخالفان روبرو شود.

📌 پس از تشکیل سقیفه، افراد بسیاری از بیعت با ابوبکر سرباز زدند. از این میان چندین نفر در خانه حضرت زهرا(س) تحصن کردند تا اعتراض خود را به غصب خلافت نشان دهند. همه منابع در کنار نام علی(ع) از زبیر پسر عمۀ او یاد کرده و حتی گفته‌اند زبیر شمشیر کشید ولی مانع او شدند. برخی نیز از عباس عموی آن‌حضرت و فرزندان او و افراد دیگری که از بنی‌هاشم هستند، نام برده‌اند.
✅ وقتی برای گرفتن بیعت به درِ خانه آمدند فاطمه(س) پشت در آمد تا آنان به احترام او که دختر رسول‌الله بود برگردند. در دفعه نخست چنین شد و آنان بازگشتند. انتظاری که از مسلمانان می‌رفت و سفارش‌های پیامبر درباره خانواده‌اش بخصوص تنها یادگار او را تا حدودی رعایت می‌کردند. اما در مرتبه دوم که حضرت پشت در آمد این حرمت پاس داشته نشد.

مُستَبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

در تلگرام
https://t.me/AlMostabin

در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

↩️ دیگران و... سکوت!

🤲 شیخ صدوق در علل الشرایع روایت کرده که امام مجتبی(ع) فرمود: در شب جمعه‌ای مادرم را دیدم پیوسته در رکوع و سجود و نیایش بود. برای مؤمنین و مؤمنات دعا می‌کرد و افراد را نام می‌برد. خیلی دعا کرد اما برای خودش هیچ نخواست. گفتم مادر! چرا برای خود دعا نمی‌کنی؟ فرمود: الجار، ثم الدّار؛ دیگران سپس خودمان!

🗞و فاطمه سلام‌الله علیها در خبر دیگری فرمود: پیامبر نوشته‌ای برای ما باقی گذاشت که در آن چنین درج شده است: هر که به خدا و قیامت ایمان دارد، به همسایه خود آسیب نمی‌رساند. هر که به خدا و قیامت ایمان دارد [باید هنگام سخن گفتن] جز خیر و نیکی نگوید، وگرنه سکوت کند.
مُستَبین
https://t.me/AlMostabin/151
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

✅ ویژگی کم‌نظیر حاج قاسم

↩️ شهید سلیمانی صفاتی را در خود پرورش داده بود که به وسیلۀ آنها مصداق آیه إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدّاً شد و محبوبیت یافت.
شجاعت کم‌نظیر، ساده‌زیستی و تواضع در عین اقتدار، اخلاص و اقدام فقط برای خدا؛ صدق در گفتار و رفتار، خُلق نیکو همراه با صلابت لازم برای مقابله با دشمن؛ بی‌باکی در مقابل جاهلان تیغ در کف و خارجی‌صفت با اقتدا به مولای خود امیرمؤمنان؛ و همچون او عاشق شهادت که فرمود: وَاللَّهِ لَابْنُ أَبِي‌طَالِبٍ آنَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْيِ أُمِّه‏.

📍 اما آنچه در این میان اهمیت بیشتری دارد، نگاه او به بندگان خدا و دوری از وابستگی‌ها و دسته‌بندی‌های رایج بود. دین را درست فهم کرده و از افراط و تفریط به دور بود. امید آنکه درباره خود او نیز چنین رفتار کنیم!

🏴 مصیبت فاطمه از زبان علی علیهماسلام

🖋 مرحوم کلینی از امام حسین(ع) نقل می‌کند که وقتی امیرمؤمنان پیکر مطهر فاطمه(س) را مخفیانه به خاک سپرد، رو به قبر رسول‌الله کرد و از جانب خود و دختری که تازه میهمان پدر شده سلام داد و گفت: إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُون‏، امانت بازگشت. ای رسول‌خدا دیگر آسمان و زمین برایم نازیبا شده، اندوهم بی‌پایان و شبم به بیداری گذرد تا به تو ملحق شوم. از دخترت بپرس که امت با او چه کرد و خدا بهترین داوران است وَ هُوَ خَيْرُ الْحاكِمين‏... به خدا شکایت می‌برم و به تو تسلیت می‌گویم. بر تو و دخترت درود باد‏!

شبیه این نقل در کلام 202 نهج‌البلاغه و در تذکرة‌ الخواص آمده است.

📖 مرحوم علامه مجلسی در بحار، ج‏43، ص174 می‌نویسد:
أَقُولُ وَجَدْتُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ خَبَراً فِي وَفَاتِهَا ع فَأَحْبَبْتُ إِيرَادَهُ وَ إِنْ لَمْ آخُذْهُ مِنْ أَصْلٍ يُعَوَّلُ عَلَيْهِ رَوَى وَرَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَزْدِيُّ قَالَ... فَلَمَّا هَمَمْتُ أَنْ أَعْقِدَ الرِّدَاءَ نَادَيْتُ يَا أُمَّ كُلْثُومٍ يَا زَيْنَبُ يَا سُكَينَةُ يَا فِضَّةُ يَا حَسَنُ يَا حُسَيْنُ هَلُمُّوا تَزَوَّدُوا مِنْ أُمِّكُم... فَقَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ(ع) إِنِّي أُشْهِدُاللَّهَ أَنَّهَا قَدْ حَنَّتْ وَ أَنَّتْ وَ مَدَّتْ يَدَيْهَا وَ ضَمَّتْهُمَا إِلَى صَدْرِهَا مَلِيّاً وَ إِذَا بِهَاتِفٍ مِنَ السَّمَاءِ يُنَادِي يَا أَبَا الْحَسَنِ ارْفَعْهُمَا عَنْهَا فَلَقَدْ أَبْكَيَا وَاللَّهِ مَلَائِكَةَ السَّمَاوَات.

📌 ترجمه:
در یک کتابی روایتی درباره چگونگی وفات حضرت زهرا(س) دیدم که دوست دارم آن را در اینجا بیان کنم هر چند آن کتاب قابل اعتماد نیست. ⁉️
در بخشی از آن خبر شش و نیم صفحه‌ای آمده است که وقتی امیرمؤمنان همسرش را غسل داد حسنین و زینب و ام‌کلثوم و سکینه و فضه را صدا زد و فرمود بیایید با مادرتان وداع کنید. پس ناله‌ای از آن پیکر مطهر بلند شد و آن دو را در آغوش گرفت و از آسمان صدایی بلند شد که ای ابوالحسن! آنها را از روی پیکر مادر بردار که فرشتگان آسمان را به گریه انداختند.

🔍 4000 یا حدود 20 نفر؟

🏴 فاطمیه دیگری گذشت و برخی افراد تأثیرگذار در جامعه، بدون مطالعه و از روی تقلید و شنیده‌ها، مطالبی گفتند که هیچ اعتبار تاریخی نداشت و جز بر طبل اختلاف میان مسلمانان نکوفت. دختر رسول‌الله را در میان صحابه و مردمان صدر اسلام غیرمحترم جلوه دادند در صورتی که سیده نساء عالمین احترام بسیاری در میان همه مسلمانان داشت و دارد.

⛔️ در این میان مطالبی نقل شد که گرچه ارزش پرداختن به آن نیست ولی به منظور مبارزه با تحریفات تاریخی لازم است به آن اشاره شود.

🏹 مثلاً اینکه چه تعدادی در خانه صدیقه کبری برای اعتراض جمع شده بودند یا چه تعدادی برای شکستن این تحصّن و گرفتن بیعت از آنان پشت در آمدند، بسیار مبالغه شد و گاهی گفته شد لشکری چنین و چنان! 😳

🗒 در کتاب هجوم علیٰ بیت فاطمه(س) که با استناد به منابع معتبر و غیر معتبر جمع‌آوری شده، حداکثر نام 23 نفر برده شده است. عدد چهار هزار حمله کننده، در کتاب غیر معتبر مجمع النورین مرندی (د.1349ق) در عصر قاجار آمده و او از جنات الخلود خاتون‌آبادی در عصر صفویه نقل می‌کند که بنا به نقل بحار 4000 نفر بودند. در حالی که روایت بحار مربوط به واقعه دیگری است و نویسنده در این برداشت به خطا رفته است.

✅ به قول شهید مطهری که بشر تمایل به افسانه‌سازی دارد؛ در این وقایع عده‌ای مایلند بدون تأمل و دقت، اعداد و ارقام را بالا ببرند. 📍 چنانکه درباره 500 گمارده بر شریعه فرات برای منع آب از اباعبدالله(ع) رقم 4000 در کتب غیرمعتبر رواج یافته و عدد اصلی فراموش شده است.

مُستَبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin

در تلگرام
https://t.me/AlMostabin

در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO

📖دکتر سید جعفر شهیدی

📆 23 دی 1386 مردی دنیا را بدرود گفت که خدمات بزرگی به فرهنگ این مرز و بوم کرد. او را مجتهدی از شاگردان آیات بروجردی و خوئی در نجف دانسته‌اند که بخاطر بیماری به ایران بازگشت و شرایط دوران رضاخانی او را به کنار گذاشتن لباس روحانیت ملزم کرد. آنگاه به تدریس در دانشگاه پرداخت و با دهخدا همکاری کرد.

📚 از او آثار علمی متعددی بر جای مانده است. ترجمه نهج‌البلاغه او برگردان زیبا و متفاوتی از کلام مولایش امیرمؤمنان است و کتاب تاریخ تحلیلی او سال‌های زیادی در محافل علمی تدریس شد و هماوردی نداشت. علی از زبان علی، زندگانی حضرت فاطمه و زندگانی علی بن الحسین علیهم‌السلام از دیگر آثار عالمانه به قلم اوست.

🌹شهیدی که پدر شهید بود، به تواضع و نظم و پای‌بندی به عهد و قرار متصف شده است.

✅ پیش‌تر در این کانال درباره کتاب «پس از پنجاه سال» او که به تحلیل واقعه کربلا و زمینه‌های آن می‌پردازد، سخن گفته شد.

#معرفی_آثار

#مستبین
در ایتا
https://eitaa.com/Mostabin
در تلگرام
https://t.me/AlMostabin
در واتساپ
https://chat.whatsapp.com/E3MGP4A6vvr8THW1GjH3NO