1️⃣ دمپرهای تیغه موازی (Parallel Blade Dampers):
جداسازی جریان (Flow Isolation)
مکانیزم عملکرد:
تمام تیغه‌ها در یک جهت می‌چرخند و در نتیجه، جریان هوا هنگام عبور از ناحیه محدودشده به یک سمت منحرف می‌شود.
فیزیک جریان:
به‌جای آنکه هوا به‌صورت یکنواخت از مقطع منقبض‌شده عبور کند، به یک سمت کانال هدایت می‌شود و یک جت غالب با سرعت بالا (High-Velocity Jet) شکل می‌گیرد. در سمت مقابل نیز یک ناحیه بزرگ بازچرخش (Recirculation Zone) با سرعت پایین ایجاد می‌شود.
رفتار جریان:
تکانه (Momentum) در مسیر جریان تجمع پیدا می‌کند. بنابراین، تغییرات کوچک در زاویه بازشدگی تیغه‌ها می‌تواند تغییرات قابل‌توجهی در توزیع سرعت ایجاد کند. در این حالت، جریان به‌جای آنکه به‌صورت خطی به تغییرات پاسخ دهد، ساختار خود را بازآرایی (Flow Reorganization) می‌کند؛ موضوعی که کنترل نرم و دقیق جریان را دشوارتر می‌سازد.
2️⃣ دمپرهای تیغه مخالف (Opposed Blade Dampers):
متعادل‌سازی جریان (Flow Balancing)
مکانیزم عملکرد:
تیغه‌های مجاور در جهت مخالف یکدیگر می‌چرخند و مسیرهای انقباضی متقارن برای جریان ایجاد می‌کنند.
فیزیک جریان:
جت‌های حاصل از عبور جریان از میان تیغه‌ها با یکدیگر برهم‌کنش کرده و مؤلفه‌های جانبی سرعت را تا حد زیادی خنثی می‌کنند. در نتیجه، تکانه جریان به‌طور مداوم به سمت محور کانال بازمتمرکز (Re-centered) شده و میدان سرعت در پایین‌دست سریع‌تر به توزیعی یکنواخت‌تر می‌رسد.
رفتار جریان:
اگرچه آشفتگی (Turbulence) همچنان در مقیاس تیغه‌ها ایجاد می‌شود، اما این آشفتگی به‌جای تقویت یک ساختار غالب در جریان، به‌صورت توزیع‌شده عمل کرده و اثرات آن تا حد زیادی یکدیگر را خنثی می‌کنند. آنچه تحلیل CFD به‌وضوح نشان می‌دهد
دمپرهای تیغه موازی، سوگیری یا جهت‌گیری جریان (Directional Bias) را در طول ناحیه محدودشده حفظ می‌کنند.
دمپرهای تیغه مخالف، این سوگیری را از بین برده و یک پروفیل سرعت متقارن و متمرکز را مجدداً ایجاد می‌کنند.
➖جمع‌بندی
این تفاوت هندسی، صرفاً یک ویژگی ظاهری نیست؛ بلکه اساس مسئله کنترل جریان را تشکیل می‌دهد. انتخاب میان دمپرهای Parallel Blade و Opposed Blade در واقع انتخاب میان دو فلسفه متفاوت کنترل جریان است:
Parallel Blade: مناسب زمانی که هدف، هدایت یا قطع جریان با حفظ جهت غالب آن باشد.
Opposed Blade: مناسب زمانی که یکنواختی میدان سرعت، توزیع متعادل جریان و کنترل دقیق دبی اهمیت بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، در شبیه‌سازی‌های CFD، تفاوت عملکرد این دو نوع دمپر به‌وضوح در خطوط جریان (Streamlines)، کانتورهای سرعت (Velocity Contours) و توزیع فشار قابل مشاهده است.