Advance Science™

Forwarded from Advance Mpsc™ (ज्ञानेश्वर पाटील (हिंगणीकर))

📍आधी यावर प्रश्न विचारले होते... पण बऱ्याच दिवसांपासून प्रश्न दिसला नाही... यावर प्रश्न अपेक्षित आहे 👇

🔻

Q. Which cell organelle produces the vacuoles in cells ?

[Source : 11th State Board]

🚩Endoplasmic Reticulum
🚩Mitochondria

🚩

Golgi apparatus (complex)

✅

✅Correct Ans
🚩Lysosome
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

१) Golgi apparatus (complex) :-

📍शोध - कॅमिलीओ गॉल्गी
✅कार्य :-

⭐️गॉल्गी संकुल हे पेशीतील स्त्रावी अंगक आहे.
⭐️पेशीत संश्लेषित झालेल्या विकरे, प्रथिने वर्णके इत्यादी पदार्थांमधे बदल घडवून त्यांची विभागणी करणे, त्यांना पेशीमध्ये किंवा पेशीबाहेर अपेक्षित ठिकाणी पोहोवचणे.
⭐️रिक्तिका व स्त्रावी पिटिका(Secretory vesicles) यांची निर्मिती करणे.
⭐️पेशीभित्तिका, प्रद्रव्यपटल, लयकारिका यांच्या निर्मितीस मदत करणे.
⭐️पेशींचा रासायनिक कारखाना असे वर्णन केले जाते.

२) Lysosome (लयकारिका)

⭐️पेशीत घडणार्‍या चयापचय क्रियांमध्ये जे टाकाऊ पदार्थ तयार होतात, त्यांची विल्हेवाट लावणारी संस्था.
⭐️यामध्ये पाचक विकरे असतात

✅

कार्ये

⭐️

रोगप्रतिकारक यंत्रणा - पेशींवर हल्ला करणाऱ्या जीवाणू व विषाणूंना नष्ट करते.

⭐️

उधवस्त करणारे पथक - जीर्ण व कमजोर पेशीअंगके, कार्बनी कचरा हे टाकाऊ पदार्थ बाहेर टाकले जातात.

⭐️

आत्मघाती पिशव्या - पेशी जुनी किंवा खराब झाली की लयकारिका फुटतात व त्यातील विकरे स्वतःच्याच पेशींचे पचन करतात

➡️उपासमारीच्या काळात लायकरिका पेशीत साठवलेल्या प्रथिने व मेद यांचे पचन करतात

३) Mitochondria (तंतूकणिका) :-

⭐️तंतुकनिकेचे बाह्य आवरण सच्छिद्र तर आतील आवरण घड्यांनी (शिखांनी) बनलेले असते
⭐️तंतूकणिकेच्या आतील पोकळीत असलेल्या जेलीसदृश्य द्रव्यात Ribosomes, phosphate particles, व DNA रेणू असल्याने प्रथिने संश्लेषित करू शकतात.
⭐️तंतुकणिका पेशीतील कर्बोदके व मेदाचे विकाराच्या साह्याने ऑक्सिडीकरण करते व ह्या प्रक्रियेत मुक्त झालेली ऊर्जा ATP (Adinosine Tri-Phosphate) च्या स्वरूपात साठवते.
⭐️प्राणीपेशी पेक्षा वनस्पतीपेशीत तंतुकनिकांची संख्या कमी असते.

✅

Note :- RBCs मध्ये तंतुकनिका नसते त्यामुळे त्या पेशी जो ऑक्सिजन वाहून नेतात, तो त्यांच्यासाठी वापरला जात नाही.
अपवाद :- उंट, लामा

⭐

4) Endoplasmic Reticulum :-

दोन प्रकार :-
1) खडबडीत आंतर्द्रव्यजालिका :-

➡️

पृष्ठभागावर राइबोसोम असतात

➡️

प्रथिनांचे संश्लेषण करतात

2) गुळगुळीत आंतर्द्रव्यजालिका :-

➡️

पृष्ठभागावर राइबोसोम नसतात

➡️

मेदांचे संश्लेषण करतात

#IMP4Exam   #Short_Notes
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ   ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

Please open Telegram to view this post