📌राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2024 मध्ये केपलरच्या तिसऱ्या नियमावर प्रश्न अपेक्षित आहे..👆

⭐मराठी - English दोन्ही Photo टाकले आहेत.... त्यामुळे व्यवस्थित समजून घ्या....👍

#Expected

🔻Q. "Plum Pudding" atom structure discovered by?

[Source- 8th State Board]

🚩 Rutherford
🚩 J. J. Thomson✅✅✅अचूक उत्तर
🚩 Nills bore
🚩 John Dalton

----------------------------------------------------------------

🔻काही लक्षात ठेवण्यासारखे :-

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
⭐शास्त्रज्ञ⭐ ⭐अणुप्रारूप⭐
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⭐️महर्षी कणाद परमाणु (असा शब्दप्रयोग)

⭐️डेमोक्रिटस ॲटमॉस (Atmos)

⭐️जॉन डाल्टन भरीव गोळा

⭐️J. J थॉमसन प्लम पुडींग (कलिंगड)

⭐️रुदरफोर्ड केंद्रकिय अणुप्रारूप

⭐️निल बोर कक्षा अणुप्रारूप
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

#IMP

📊रंध्रीय प्राणीसंघ (Phylum-Porifera)📊
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📌हे सर्वांत साध्या प्रकारची शरीररचना असलेले प्राणी असून त्यांना 'स्पंज' म्हणतात.

➡️त्यांच्या शरीरावर असंख्य छिद्रे असतात. त्या छिद्रांना 'ऑस्टीया' आणि 'ऑस्कुला' म्हणतात.

📌हे जलवासी प्राणी असून त्यांतील बहुतेक समुद्रात तर काही गोड्या पाण्यात आढळतात.

➡️बहुतेक सर्व प्राण्यांचे शरीर असममित असते

📌 या प्राण्यांच्या शरीरामध्ये वैशिष्ट्यपूर्ण अशा कॉलर पेशी असतात. त्यांच्या मदतीने हे प्राणी शरीरामध्ये पाण्याला प्रवाहित करतात.

➡️हे प्राणी आधात्रीशी संलग्न असल्याने त्यांच्यात प्रचलन होत नाही. म्हणून त्यांना 'स्थानबद्ध प्राणी' (Sedentary animals) म्हणतात.

📌ह्यांच्या स्पंजासारख्या शरीरास कंटिकांचा/शुकिकांचा (Spicules) किंवा स्पाँजिनच्या तंतूचा आधार असतो. कंटिका कॅल्शियम कार्बोनेट किंवा सिलीकाच्या बनलेल्या असतात.

➡️ह्यांच्या शरीरात घेतल्या गेलेल्या पाण्यातील लहान सजीव व पोषकद्रव्यांचे ते भक्षण करतात. 'ऑस्टीया' नावाच्या छिद्रांद्वारे पाणी शरीरात घेतले जाते आणि 'ऑस्क्युला' नावाच्या छिद्रांद्वारे बाहेर सोडले जाते.

📌त्यांचे प्रजनन मुकुलायन (Budding) या अलैंगिक पद्धतीने किंवा /आणि लैंगिक पद्धतीने होते. याचबरोबर त्यांना मोठ्या प्रमाणात पुनरुद्भवन (Regeneration) क्षमता असते

➡️उदा : सायकॉन, यूस्पाँजिया (आंघोळीचा स्पंज), हायालोनिमा, युप्लेक्टेल्ला इ.

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

#Expected

📊 सिलेंटराटा / निडारीया प्राणीसंघ 📊
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📌Phylum - Coelenterata/Cnidaria

🛡ह्या प्राण्यांच्या शरीराचा आकार दंडाकृती किंवा छत्रीच्या आकारासारखा असतो.

🛡दंडाकृती शरीर असेल तर 'बहुशुंडक' (Polyp) आणि छत्रीच्या आकाराचे शरीर असेल तर 'छत्रिक' (Medusa) म्हणतात.

➡️हे बहुतेक समुद्रात आढळतात. काही मोजके प्राणी गोड्या पाण्यात आढळतात.

📌यांचे शरीर अरिय सममित (Radial Symmetry) आणि द्विस्तरी असते.

➡️यांच्या मुखाभोवती दंशपेशीयुक्त शुंडके (Tentacles) असतात.

📌शुंडकांचा उपयोग भक्ष पकडण्यासाठी होतो तर दंशपेशी (Cnidoblast) भक्षाच्या शरीरात विषाचे अंतःक्षेपण करतात. त्यांचा संरक्षणासाठीही उपयोग होतो.

📊उदा. : जलव्याल (Hydra), सी-ॲनिमोन (समद्रफूल), पोर्तुगीज-मॅन-ऑफ-वॉर (फायसेलिया), जेलीफिश (ऑरेलिया), प्रवाळ (Corals), इत्यादी...

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

📊औषध आणि ती कोणत्या वनस्पतीपासुन तयार केली जाते यावर प्रश्न आलेला आहे...👆

🔻Q. अचूक जोडी ओळखा :

👍औषध              👍वनस्पती

📍A) Taxol              1) Yellow
                                   Cinchona

📍B) Quinine          2) Yew tree

📍C) Strychnine     3) Opium Poppy

📍D) Codeine         4) Nux Vomica
      Morphine.               Plant
                          
📍E) एल-डोपा          5) वेलवेट बीन वृक्ष
                                                    
Option :-

1) A - 4, B-5, C-1, D-3, E-2
2) A - 3, B-2, C-5, D-1,E-4
3) A - 5, B-1, C-2, D-3, E-4
4) A - 2, B-1, C-4, D-3, E-5😀😀😀अचूक उत्तर
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

👍स्पष्टीकरण :-

➡️A) Taxol    2) Yew tree
         
➡️B) Quinine - 1) Yellow Cinchona       

➡️C) Strychnine  - 4) Nux Vomica Plant 

➡️D) Codeine Morphine  - 3) Opium Poppy
                          
➡️E) एल-डोपा  -   5) वेलवेट बीन वृक्ष

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

🔻घुमुन फिरून याच information वर कित्येक प्रश्न विचारलेले आहेत... हे व्यवस्थित समजून घ्या.... हातचे marks आहेत..✅✅

✔️ Isotopes | Isobars | Isotones

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

🔠🔠🔠 (प्रश्र्न अपेक्षित)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📊📊📊चपट्या कृमींचा संघ 📊📊📊
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📌Phylum - Platyhelminthes

👍यांचे शरीर सडपातळ आणि पानासारखे किंवा पट्टीसारखे चपटे असते. म्हणून यांना 'चपटेकृमी' म्हणतात.

👍बहुतेक प्राणी अंतःपरजीवी (endoparasite) असतात. परंतु काही थोडे स्वतंत्र राहणारे असून ते पाण्यात आढळतात.

➡️यांचे शरीर देहगुहाहीन असून द्विपार्श्व सममित असते.

➡️हे प्राणी त्रिस्तरी असतात. त्यांचे शरीर बहिर्जनस्तर, मध्यजनस्तर आणि अंतःस्तर अशा तीन जननस्तरांपासून बनलेले असते.

👍हे प्राणी उभयलिंगी (Hermaphrodite) असतात, म्हणजेच एकाच प्राण्याच्या शरीरात नर आणि मादी या दोन्ही प्रजननसंस्था असतात.

📌उदाहरणे : प्लॅनेरिया, लिव्हरफ्ल्युक, पट्ट्कृमी, इत्यादी.

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

#IMP

✔️वलयी प्राणीसंघ (Phylum - Annelida)✔️
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📌हे प्राणी लांबट, दंडाकृती असून त्यांच्यात कायखंड-खंडीभवन (Metameric Segmentation) आढळते, म्हणून त्यांना 'खंडीभूत कृमी' (Segmented Worms) म्हणतात.

📌बहुतेक प्राणी स्वतंत्र राहणारे असतात, परंतु काही बाह्यपरजीवी (Ectoparasites), स्वतंत्र राहणारे प्राणी समुद्रीय, गोड्या पाण्यात आढळणारे आहेत किंवा भूचर असू शकतात.

📌हे प्राणी त्रिस्तरी, द्विपार्श्व सममित आणि सत्य-देहगुहा युक्त आहेत.

📌ह्यांचे प्रचलन होण्यासाठी दृढरोम (Setae) किंवा परापाद (Parapodia) किंवा चूषक (Suckers) यांसारखे अवयव असतात.

📌ह्यांच्या सर्वांगाभोवती विशिष्ट उपचर्म (Cuticle) असते.

📌हे प्राणी उभयलिंगी किंवा एकलिंगी असतात.

➡️उदाहरणे : गांडूळ (Earthworm), जळू (Leech), नेरीस (Nereis) इत्यादी.

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

🔴General Science मध्ये सर्वात जास्त प्रश्न Arthopoda वर आलेले आहेत.... बाकीचे 9 संघ लक्षात राहत नसतील तर काही Problem नाही... पण हा पाठच पाहिजे..👆

✔️संधिपाद प्राणीसंघ (Phylum- Arthropoda)✔️
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

⭐️ या प्राण्यांना छोट्या छोट्या तुकड्यांनी जोडून तयार झालेली उपांगे असतात. म्हणून यांना संधिपाद प्राणी म्हणतात.

⭐️पृथ्वीवर या संघातील प्राण्यांची संख्या सर्वात जास्त आहे.

⭐️म्हणून संधिपाद प्राणीसंघ हा प्राण्यांमधील सर्वांत मोठा आणि जीवन-संघर्षात सर्व प्रकारे यशस्वी झालेला असा संघ आहे.

⭐️हे प्राणी खोल महासागर तसेच सर्वांत उंच पर्वत शिखर अशा सर्व प्रकारच्या अधिवासांत आढळतात.

⭐️या प्राण्यांचे शरीर त्रिस्तरी, सत्य देहगुहायुक्त आणि द्विपार्श्व सममित असून ते खंडीभूतही असते.

⭐️यांच्या शरीराभोवती कायटिनयुक्त बाह्यकंकाल (Exoskeleton) असते.

⭐️ हे प्राणी एकलिंगी असतात.

👍उदाहरणे : खेकडा, कोळी, विंचू, पैसा, गोम, झुरळ, फुलपाखरू, मधमाशी, इत्यादी.

#IMP4Exam   #Short_Notes 
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

#IMP (#Read_Carefully)

📣श्राव्य, अवश्राव्य व श्रव्यातीत ध्वनी :-

🎙मानवी कानाची ध्वनी ऐकण्याची मर्यादा 20 Hz ते 20000 Hz आहे म्हणजेच या वारंवारिते मधील ध्वनी मानवी कान ऐकू शकतो म्हणून या ध्वनीला श्राव्य (Audible) ध्वनी म्हणतात.

📊मानवी कान 20 Hz पेक्षा कमी व 20000 Hz (20 kHz) पेक्षा जास्त वारंवारितेचा ध्वनी ऐकू शकत नाही.

🎙20 Hz पेक्षा कमी वारंवारितेच्या ध्वनीस अवश्राव्य ध्वनी (Infrasound) म्हणतात.

🎙दोलकाच्या कंपनाने निर्माण झालेला ध्वनी, भूकंप होण्यापूर्वी पृथ्वीच्या पृष्ठभागाची कंपने होऊन निर्माण झालेला ध्वनी हा 20 Hz पेक्षा कमी वारंवारितेचा म्हणजेच अवश्राव्य ध्वनी (Infrasound) आहे.

🎙20000 Hz पेक्षा अधिक वारंवारितेच्या ध्वनीला श्रव्यातीत ध्वनी (Ultrasound) असे म्हणतात.

🎙कुत्रा, उंदीर, वटवाघूळ, डॉल्फिन असे प्राणी त्यांना असणाऱ्या विशेष क्षमतेमुळे श्रव्यातीत असलेले ध्वनी ऐकू शकतात.

🎙या क्षमतेमुळे त्यांना काही आवाजाची चाहूल लागते, जी आपल्याला लागू शकत नाही.

🎙पाच वर्षाखालील लहान मुले, काही प्राणी व किटक 25000 Hz पर्यंतचा ध्वनी ऐकू शकतात.

🎙डॉल्फिन्स, वटवाघूळे, उंदीर वगैरे प्राणी श्रव्यातीत ध्वनी निर्माणही करू शकतात.

#IMP4Exam   #Short_Notes
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

📍आधी यावर प्रश्न विचारले होते... पण बऱ्याच दिवसांपासून प्रश्न दिसला नाही... यावर प्रश्न अपेक्षित आहे 👇

🔻Q. Which cell organelle produces the vacuoles in cells ?

[Source : 11th State Board]

🚩Endoplasmic Reticulum
🚩Mitochondria
🚩Golgi apparatus (complex)✅✅✅Correct Ans
🚩Lysosome
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

१) Golgi apparatus (complex) :-

📍शोध - कॅमिलीओ गॉल्गी
✅कार्य :-

⭐️गॉल्गी संकुल हे पेशीतील स्त्रावी अंगक आहे.
⭐️पेशीत संश्लेषित झालेल्या विकरे, प्रथिने वर्णके इत्यादी पदार्थांमधे बदल घडवून त्यांची विभागणी करणे, त्यांना पेशीमध्ये किंवा पेशीबाहेर अपेक्षित ठिकाणी पोहोवचणे.
⭐️रिक्तिका व स्त्रावी पिटिका(Secretory vesicles) यांची निर्मिती करणे.
⭐️पेशीभित्तिका, प्रद्रव्यपटल, लयकारिका यांच्या निर्मितीस मदत करणे.
⭐️पेशींचा रासायनिक कारखाना असे वर्णन केले जाते.

२) Lysosome (लयकारिका)

⭐️पेशीत घडणार्‍या चयापचय क्रियांमध्ये जे टाकाऊ पदार्थ तयार होतात, त्यांची विल्हेवाट लावणारी संस्था.
⭐️यामध्ये पाचक विकरे असतात

✅कार्ये

⭐️रोगप्रतिकारक यंत्रणा - पेशींवर हल्ला करणाऱ्या जीवाणू व विषाणूंना नष्ट करते.
⭐️उधवस्त करणारे पथक - जीर्ण व कमजोर पेशीअंगके, कार्बनी कचरा हे टाकाऊ पदार्थ बाहेर टाकले जातात.
⭐️आत्मघाती पिशव्या - पेशी जुनी किंवा खराब झाली की लयकारिका फुटतात व त्यातील विकरे स्वतःच्याच पेशींचे पचन करतात

➡️उपासमारीच्या काळात लायकरिका पेशीत साठवलेल्या प्रथिने व मेद यांचे पचन करतात

३) Mitochondria (तंतूकणिका) :-

⭐️तंतुकनिकेचे बाह्य आवरण सच्छिद्र तर आतील आवरण घड्यांनी (शिखांनी) बनलेले असते
⭐️तंतूकणिकेच्या आतील पोकळीत असलेल्या जेलीसदृश्य द्रव्यात Ribosomes, phosphate particles, व DNA रेणू असल्याने प्रथिने संश्लेषित करू शकतात.
⭐️तंतुकणिका पेशीतील कर्बोदके व मेदाचे विकाराच्या साह्याने ऑक्सिडीकरण करते व ह्या प्रक्रियेत मुक्त झालेली ऊर्जा ATP (Adinosine Tri-Phosphate) च्या स्वरूपात साठवते.
⭐️प्राणीपेशी पेक्षा वनस्पतीपेशीत तंतुकनिकांची संख्या कमी असते.

✅Note :- RBCs मध्ये तंतुकनिका नसते त्यामुळे त्या पेशी जो ऑक्सिजन वाहून नेतात, तो त्यांच्यासाठी वापरला जात नाही.
अपवाद :- उंट, लामा

⭐4) Endoplasmic Reticulum :-

दोन प्रकार :-
1) खडबडीत आंतर्द्रव्यजालिका :-
➡️पृष्ठभागावर राइबोसोम असतात
➡️ प्रथिनांचे संश्लेषण करतात

2) गुळगुळीत आंतर्द्रव्यजालिका :-

➡️ पृष्ठभागावर राइबोसोम नसतात
➡️मेदांचे संश्लेषण करतात


#IMP4Exam   #Short_Notes
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔

​​🎇 राष्ट्रीय विज्ञान दिन [National Science Day] 🎇

🔰- 28 फेब्रुवारी

▪️भौतिकशास्त्रज्ञ सी.व्ही.रमण यांनी 28 फेब्रुवारी 1928 रोजी आपला 'रमण परिणाम' सादर केला. त्या दिवसाचे स्मरण म्हणून हा दिवस भारत सरकार कडून साजरा केला जातो.
▪️पहिला विज्ञान दिन:  28 फेब्रुवारी 1987 रोजी साजरा करण्यात आला. ( घोषणा-1986)
▪️2024 ची थीम:  'विक्षित भारतासाठी स्वदेशी तंत्रज्ञान' आहे. ( 'Indigenous Technologies for Viksit Bharat' )

💡 रमन इफेक्ट ही अशी घटना आहे जेव्हा प्रकाश पारदर्शक सामग्रीवरून जातो आणि काही प्रकाश तरंगलांबीमध्ये बदलतो. 
-------------------------------------
🔰 सर चंद्रशेखर व्यंकट रमण

▪️भारतीय तमिळ भौतिकशास्त्रज्ञ
▪️जन्म: 7 नोव्हेंबर 1818,
▪️मृत्यू: 21 नोव्हेंबर 1970
▪️1928 मध्ये रमण परिणाम मांडला.
▪️रमण परिणामासाठी 1930 मध्ये भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराने सन्मानित.
▪️1954 मध्ये भारतरत्न या सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित.

ChaluGhadamodi2023©

⭐ ही Notes 11th NCERT मधून तयार केलेली आहे.... यावर एकदा राज्यसेवा पूर्व मध्ये प्रश्न विचारला आहे.. लक्षात असू द्या ✅✅

🔻पृथ्वीवरील मूलद्रव्य (Elements)

#IMP4Exam   #Short_Notes
❤️Join @AdvanceMPSC
          ♡ㅤ     ⎙ㅤ     ⌲
          ˡᶦᵏᵉ     ˢᵃᵛᵉ     ˢʰᵃʳᵉ
Follow us on :- ❤️❤️🧐😔