- "Самый большой обман - не всё так просто. И эту ложь тебе повторяют постоянно.
Все хотят чтобы ты сдался. Говорят: не всё так просто. Все просто. Если говорят, что ты чего-то не можешь, сделай это, и всё. И ты поймёшь, что всё очень просто. И так было всегда."

- (с) Винни Пациенца

PostgreSQL ma'lumotlarni qanday saqlaydi?

Ko'pchilikning hayolgia keladigan birinchi javob – jadval(table)larda. Lekin shu table o'zi aslida nima va qanday ishlaydi?

Birinchi bilishimiz kerak bo'lgan narsa – PostgreSQLda biz kiritadigan ma'lumotlar tablening o'zida saqlanmaydi. Table bu ma'lumotlarning o'zini saqlaydigan emas, balki o'sha ma'lumot qayerda saqlanganini ko'rsatib turadigan heap nomli ma'lumotlar tuzilmasi (data structure)dan iborat. Bu qaysidir ma'noda frontendga o'xshash: o'zida ma'lumot yo'q, lekin uni qayerdan olishni biladi.

Xo'sh, unda haqiqiy ma'lumotlar qanday saqlanadi?
PostgreSQL haqiqiy ma'lumotlarni heap tuple (yoki shunchaki tuple) nomli alohida tuzilmalarda saqlaydi.
Heap tuple bu (odatda) tabledagi bitta record(row) saqlangan obyekt. Ya'ni bitta rowdagi qiymatlar bitta tuple sifatida, ketma-ket joylashadi. Va har bitta tuplening o'zining IDsi bor. Biz biladigan jadvalda biz qo'shgan ustunlardan tashqari yana bitta ustun – TID(Tuple ID) ham bor va aynan o'sha qiymat shu rowga tegishli ma'lumotlar qaysi tupleda turganini ko'rsatadi.

*qo'shimcha

Demak, ma'lumotlar tupleda saqlanishini bilib oldik. Bir qancha tuplelar birlashib, page yoki blokni tashkil qiladi. Bitta pagening o'lchami odatda, 8 KB bo'ladi va har bitta page fayl sistemasida bitta fayl sifatida saqlanadi. Albatta, bu faylda tuplelardan tashqari bir qancha metadata ham saqlanadi.
Shunday qilib, bitta tabledagi ma'lumotlar bir qancha (kamida bitta) pagelarda saqlanadi.

Yana bir gap, doimiy xotirada RAMga o'xshab istalgan joydagi istalgan baytni to'g'ridan-to'g'ri ololmaymiz. Birinchidan, doimiy xotira RAMga o'xshab, addresslanmagan. Ikkinchidan, har bir baytni asosiy xotiradan alohida-alohida o'qib olish ancha "qimmat"ga tushadi. Shuning uchun doimiy xotiraga bir marta borganda ko'proq ma'lumot olib qaytish kerak. PostgreSQL asosiy xotiradan ma'lumotlarni page bo'yicha ko'chiradi, ya'ni bitta faylni to'liqligicha yuklab oladi.
Bu degani, agar bizga bitta pagedagi faqat 1 ta qiymat kerak bo'lsa ham, butun pageni ko'chirib olishga majburmiz.

Ma'lumotlar to'liq tuplelardan saqlanadimi? Yo'q.
Katta hajmli ma'lumotlarni doimiy xotiradan ko'chirib olish ancha resurs oladi. Shuning uchun ularni faqatgina eng kerakli vaziyatlardagina ko'chirib olish kerak.

Masalan,
SELECT * FROM test_table WHERE id = 3;
mana shu query ishga tushganida agar indeks bo'lmasa id bo'yicha izlash uchun hamma id larni olishimiz kerak. Lekin tepada kelishganimizdek, bizga faqatgina id kerak bo'lsa ham butun boshli tuple va o'sha tuple joylashgan blokni ko'chirib olishimiz kerak.
Agar keyingi ustunda 1 GB hajmli fayl to'g'ridan-to'g'ri saqlansa, shunchaki bitta IDni (aslida faqatgina izlash uchun) olish uchun butun boshli faylni ham yuklab olishga to'g'ri keladi.

Xo'sh, katta hajmli ma'lumotlarni tupleda saqlay olmasak, unda qanday saqlaymiz? Oddiy yechim. Shunchaki ma'lumotni boshqa joyda saqlaymiz va tupleda faqatgina shu ma'lumot turgan joy manzilini saqlaymiz. Tupleni RAMga ko'chirib olayotganda esa 1 GBli ma'lumotni emas, faqatgina uning addressini olamiz. Qarabsizki, six ham kabob ham kuymaydi.
Umuman olganda, PostgreSQL hatto varchar va textni ham tupleda saqlamaydi. Xuddi tepada aytilganidek ularni ham alohida saqlab, tupleda ularga pointer saqlaydi.

Albatta, bu ma'lumotlar juda yuzaki va aslidan biroz o'zgartirilgan(osonroq tushunish uchun). Lekin o'ylaymanki, bu qisqa maqola kim uchundir shu mavzuda izlanib ko'rishga turtki bo'la oladiganlar darajada foydali bo'ladi.

Here I am with great energy, yeah I was lost for some time, cause of my deep going thoughts and moments I couldn't analyse so well, even now : )

What I can tell you is that, even small changes have big impacts to your entire life.

Be open-minded as you can, being introvert not good as it seems.

Repeated all the time, but wanna mention again, your environment and thoughts are what you are.

Self-discipline is not mine, but wanna give a try.

Nostalgia is good, if it's too often, then you forgot about your now&future

PS: Вроде повзрослел, вроде понял что к чему

Looking for a python developer with a good knowledge of OpenCV

Big plus if you know C#(.NET)

Contact me @adzyhoo

About tammU project

Edited by: Ibrokhim Sattorov

PS: tammU -> Ummat

Sprinter kabi yuguring, marafonchi kabi emas.

Misol uchun man bu yil 200 kunimni sportga bag'ishlayman dib maqsad quyganman, lekin ushandan 30 kuni endi bo'ldi.

Ya'ni bir yillik maqsad emas, qisqa 12 haftalik maqsad quysa ham bo'ladi. Agar srokni o'zingizga katta ko'rsatsangiz shunchalik uni qilinishingiz cho'zilib boraveradi.


Run like sprinter, not like a marathoner.

For instance, this year I decided to run 200 days, but I did only 30, cause I had thoughts, that I have pretty enough time.

In short, put intentions for short period of time, not a year, you can take 12 weeks and divide that task.

@AdamSaidov

You wanna be a man ? You're going to be a real man ? You think it tough ?

Go say sorry to all people you've hurt emotionally first.

That's a man. That is a man without pride. And the only way a man can become without pride is a man with God.

PS: Remembering who I have hurt most, I'm really sorry, that dress was nice looking, it's just me without taste 🥲

Nostalgia come and goes, but never leaves us .,

Nighty vibes

The process of negotiations and preparation for the collaboration between ML Club and Skeptiklar on the filming of educational content in the Uzbek language

It's clear that nowadays a lot people getting rejections (+me too) by applying different jobs in platforms like hh, jooble and so on.

So, I found great post how to land a job without applying to these platforms.

Tips that I like : Make your connection bigger, apply by referrals and deserve that persons' time

Link to post

Friday Burner

PS: Arafa muborak )

Eid muborak ❤️