ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.99K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
حیه‌طین آغاجلاریندا، یارپاقلاریندا داش سوکوت یاشانیردی. ایشدی، شاید بیر قوش اوچسایدی، قانادلاری‌نین چاپ- چاپی انضباط بینانین دیوارلاریندا عکس صدا وئرر،
زانباق لچک‌لرینده گونش وانناسی قبول ائدن کپنک‌لری پرم- پرم سالاردی. ایره‌لیله‌ییردیم. تاق- توق سسلرینه آیاق ساخلادیم، پهلوان جسه‌لی، دالغا ناخیش کؤینکلی بیر کیشی گاه چؤمبه‌لیر، گاه دیزلری اوسته اوتورور، ماشایا اوخشایان بوداما قایچیسینی کوللارین آلتینا یئریدیردی. فیدل کاسترونون بؤرکونه اوخشار سایه‌بان بؤرکونو قامارلاییب، آلین قیریشلاریندا ییرغالانان تر دامجیلاری‌نین اوستونه باسدی. بیردن نه اولدوسا قایچینی کنارا توللادی. پنجه‌لری اوسته قالخاراق اجراءچی بینانین توستوله‌نن باجاسینا زیللندی. کورون- کورون توستوله‌نن باجایا باشینی بوللادی.
بورنونو تئز- تئز چکیر، دوداقلارینی مارچیلدادیر، توستونون آجی- شیرین‌لگینی سانکی یوخلاییردی. باشینی راضیلیقلا ترپدیب، کوللارین  آلتینا قایچیسینی یئتیردی. دنیزچی‌نین غریبه حرکت‌لری،- کوللاری اوف دئمه‌دن قیرماسی، توستوله‌ین باجایا بارماق سیلکه‌له‌مسی، اؤز- اوزونه دانیشماسی تعجوب دوغوروردو.
- نئیه بئله ناراحاتسان آی دنیزچی عمی؟ یاخینلاشیب قولوندان توتدوم. دارتیب قولومو الیمدن چیخارتدی.
- دنیزچی دئییلم. آشیق علسگر گمیسینده تصرفاتچی اولموشام.
دئیرسن بلکه بو کیشی دلی‌دیر نه دیر، تئز- تئز باجایا باخیر، بورنونو چکیر. هاوانی نییه یوخلاییر. لندن‌ده اورئون لیمانی‌نین اوزاق دوراقیندا یوک گوزله‌ییریک.
قولتوغومون آلتینا بیر قزئت ایته‌له‌دی. - بوردا سیزین خالق شاعیرینیزین درین مضمونلو بیر مقاله‌سی وار. شاعیر گلوبال ایستی‌لشمه‌نین قاباغینی آلماغا بوتون دونیانی چاغیریر. هر کیمدی سه چتین ایش گؤرور- دئییب الیمی سیخدی.
قزئتین قاتینی آچیردیم کی، گمیمیزی کؤرپویه دعوت ائتدیلر. گمی‌یه شیمیایی آمونیاک کودو یوکله‌نه‌جکدی. ائویمیز ییخیلدی کی؟
گمی هیئتی بیر- ایکی هفته بو آمونیاکین زهرینی اودمالی دیر؟ کاپینا گَل بو یوکو گؤتورمه‌یک دئدیم.
- نئیه آی بوسمان؟ یوک تاپماق دا آسان دئییل! بونو الدن بوراخساق بیلیرسن گمیچی‌لیک باشیمیزا نه اویون آچار؟
- البته بیلیرم. آنجاق او کود خصوصی کیسه‌لرده داشینمالیدی. توز حالیندا بلا دیر. اگر ایکی ساعاتدان‌بیر قاپیلاری آچماساق گمینی پارتلادار.

- هه! نئینک، آچاریق دا. گازلار اوچوب، ردّ اولار!
- خئیر، دئدیم!
گازلار اوچمازدان اوّل کابین‌لره دولاجاق. بیز ضررلنه‌جه‌ییک! باشیما گلیب ده. ائله بو گمی‌نین خیدمتچیسی ایدیم. ازت کودو آپاریردیق. کؤرپوجوکده دویمه‌نی باسیب قاپیلاری آچدیلار. کولک بیر نئچه چنگه ازت توزونو باشیما چکدی. گوزلریم توتولدو. نفس‌تنگ‌لیکدن ایندی ده اذیت چکیرم. چکدیییم ظولمو دوشمنیمه بئله قییمارام. گمی‌میزدن قالخان آمونیاک گازلاری بولودلارا چؤکه‌جک. زهرلی یاغیشلار بوغدا زمی‌لرینی، باغلارین، بوستانلارین بارینی دا آغی‌یا دؤندره‌جک. ان پیسی اودور کی او گازلار " ازن قاتی"نین قضالی ساحه‌لرینی ده گئنیشلندیره‌جک. او بویدا انگلیس، شاعیریمیزین سؤزونو ائشیدیر، آمما بیز گمی‌میزده گاز بوللوغو یارادیب، " ازن قاتی" نین کله‌یینی کسیریک. بو حرکتیمه گؤره گمیچی‌لیک شوراسیندان یاغلی شاپالاق یئیه‌جه‌ییمی بیلیردیم. آمما یولداشلاریمین گوزلری نوردان دوشمیه‌جک، قاشینمادان اذیت چکمیه‌جک‌لر. ناظم حکمتین" من"، " سن"، " بیز" دئیه‌ن چاغیریشینا خالقلارین نئجه قوشولدوغونو دونیا گؤره‌جک. کاپیتان ائله بیل یوخودان آییلدی. گؤزلرینی اووشدوروب چوخ سَرت دانیشدی.- او خاطالی آمونیاک کودونو توقیف ائلتدیره‌جم دئدی.
باکی‌یا بوش قاییتدیق. گمیچی‌لیک شوراسیندا کاپیتانا شیددتلی جزا وئردیلر. منی ده ایشدن قوودولار. بئکار اوتورا بیلمزدیم. هر یانا سس سالان نفتالان" زانباقلاریندان" منیم ده خبریم واردی‌. بهرام مودور منه مختلف وظیفه‌لر تکلیف ائتدی. من، اوجاقچی‌لیغی سئچدیم. هاوانین ساغلاملیغی بیزیم الیمیزده دیر. چورکسیز، سوسوز بئش- آلتی گون یاشاماق اولار. آمما هاواسیز بیر دقیقه ده مومکون دئییل. ایندی سوبالار گور- گور یانیر. من ده توستولو هاوانی بورنوما چکیب، بیلمک ایسته‌ییرم کی بو یاناجاغا مازوت قاتیبلار یا یوخ؟
- مازوتو کیم قاتیر؟
- متخصص‌لر، فهله، سوروجو.
- نئیه آخی؟- واللاه دئمه‌یه ده اوتانیرام. بیر تون یاناجاغا ایکی‌یوز لیتر مازوت قاتان آز- ماز پول قازانا بیلیر.
- یوخلاما نه گوستردی؟
- یاناجاق تمیزدی!
- بو جاه- جلالا حئیران اولماماق مومکون دئییل! یقین آکادمی‌لرین، عالیم‌لرین بو باغ- باغچانین سالینماغیندا امه‌یی وار.:
- خئیر اَشی! باغبان مدد باغچیلیق ایشینده میچورینی جیبینده گزدیرر. بوردا کی بوتون ایشچی‌لر طبیعتی قورویانلاردی.- آشباز کامرانین ایشلری هامیمیزی مات قویور. بیر دفعه یئمک‌خانانین اورتاسیندا ایکی الکتروتندیر قالاتدیردی. بیرینده تویوق لونگیسی، او بیریسینده تندیر چؤره‌یی بیشیردیلر. تندیر چؤره‌یی، موتال پئندیری! یئه کی یئیه‌سن! او گون قازان خوره‌کلری بیشمه‌دی. ارزاقدا قناعت مودورون بودجه‌سینه خیلی گلیر گتیردی. ان بؤیوک خیریمیز او اولدو کی، او گون باجامیزدان توستو چیخمادی. خالق شاعیریمیز صمدوورغونون روحو شاد اولدو. حکیم پرسونالی‌نین ایشی یاخشی قورولوب بوردا. باشچی خورشید خانیم چوخ طلبکاردی. " ایه بلکه بو باشچی قوبالی خانبابانین قیزی دیز؟ ائه! خورشید آدیندا قیز نه چوخ! آمما کیم نه دئییر دئسین بو خورشید ائله او اؤز باشینان طب انیستیتوتونا گیرن خورشید دیر.
- پولشانین، بولغارستانین بعضی کارخانا مودورلری ده داش آتیب باشلارینی توتورلار کی، تعجیلی زانباق شیتیل‌لرینی گؤندرمه‌سه‌نیز زهرلی گازلار بیزی اؤلدوره‌جک! آنجاق شیتیل اؤز باشینا جوجرمیر. بونون گولخانا، کود، ایشچیسی اولمالیدی.
زانباقلارین خئیرینی یاخشی باشا دوشن مودور بهرام کمیته‌نین بیرینجی اوتاغینا بیر معلومات گؤندردی. رایونون باشچیسی‌لا آرامیزدا بیر زانباق ایش بیرلیگی قرارلاشدی. آرادا صؤحبت وار کی مدد کیشی‌نی اورا مودور قویاجاقلار.
- یاخشی آی مدد معللیم. دانیشیغیندان بئله باشا دوشدوم کی سن بورانین اطراف محیطی‌نی صافلاشدیرماغا چالیشیرسان. سوروشماق عاییب دئییل، بس بوداما قایچیسی ایله قاراتیکان کوللارینی نییه قیریرسان؟
- آی توبه، بیر اوتا، بیر یارپاغا بئله ال وورمورام. سایه‌بان بؤرکونو گؤزونون اوستوندن یانا اؤتوردو. آز- پارا ساغالان خسته‌لر گزه- گزه بو یئرلره ده گلیرلر. او، بوداما قایچیسینی خندق‌ده کی قاراتیکانلارا توللادی.- آز قالا آدامین گؤزونه گیره‌لر.

- نییه قارا آدلانیر بو قاراتیکانلار؟ اونا گؤره کی، هم بؤیوکدولر، هم ده اوجلاری چوخ ایتی دیر.
قوناقلاریمیزی قیجیقلاندیرار‌، عصبلشدیرر.
کاردیولوق وفا خانیملا گؤروشمه‌لی‌یم. آنام- باجیم اولسون. اورتا یاشلی گوزل- گؤیچک خانیم منی گوله- گوله قارشیلادی. چارپاییما تزه ملافه سالدی، آرخاسی اوسته اوزاندیم. وفا خانیم توپوقلاریما، بیلک‌لریمه، اوره‌ییمین باشینا، هنده‌ورلرینده غاز آیاغینا اوخشایان گیره‌لر سانجدی. جیهاز اوغولدادی. گوزلریمی پنجره‌سیندن چکه بیلمیردیم. لنت اوزرینده چپر چوبوقلاری ،- خط‌لر گاه ائنیب‌، گاه دا اوخ کیمی یوخاری آتیلیردی. " واخسئی ایشیم بیتدی". بدنیم بیر پارچا بوزا دؤندو.
- اوردا انفارکت وار؟!- سوروشدوم.
او، گولومسه‌دی،- عصبلشمه‌یین دئدی. یوخسا آدرنالینیز یوخاری گئدر، تضییقینیز قالخار.
او جیهازا زیللندی، چوخ دیققتله باخدی،- آمما اوره‌یینیزده چات گؤرمورم،- دئدی.
سئوینجک اولدوم.
- منی یئنی‌دن حیاتا قایتارمیسینیز وفا خانیم، خجالتینیزدن نئجه چیخا بیله‌رم؟
- قالخین، صؤحبتیمیزی باش حکیمین اوتاغیندا داوام ائتدیره‌ریک.
قاپی‌نین کناریندا " باش حکیم خورشید"  یازیلی لوحه‌نی اوخودوم. " حالواچی قیزی داها شیرین!- دئدیم اؤز- اؤزومه.
ایچری گیردیک. اوتاقلاردا گؤردویوم حکیم‌لر پیچیلتی‌لارینی کسدیلر. اوزون ماسانین یوخاری باشیندا اوتوران اورتا یاشلی قادین آیاغا قالخیب آمرانه باخیشلارلا بوش مبلی گؤستره‌رک:
- بویورون ایله‌شین، شاعیر معللیم- دئییب گولومسوندو. باش حکیم گوشیسینی بوینونون آردیندا سانجاقلامیشدی. گیجگاهلاریندان آسیلان بوروق- بوروق اوزوم سالخیمی ساچلاری بوغدایی اوزونو شیرینلشدیرمیشدی.
- الیمه قزئت، ژورنال دوشَنده سنین امضاءنی آختاریردیم. آخی هم یئرلیمسن. قان چکیر ده. شعرلرینده کی فیکیرلر تزه دیر. میصراعلار شابلون دئییل. آمما بیرآز رنده ایسته‌ییر. حکیمین یئکه قارا گؤزلری کفگیرلی  ساعاتین پاندولی کیمی اورا- بورا قاچیردی.- من او شاعیرلری شیلتاق اوشاغا بنزه‌دیرم. ائله سیزه گؤره ده ادبیاتا هوسیم آرتدی. حکیم- شاعیر عباس صحتین، سئوگیدن یاریمایان چخوفون؛ رافیق یوسیفلی‌نین، پاشا قلبی‌نورون، قالیب شفاهتین کیتابلاری اینسانلارا داها حساس یاناشماغی اؤیرتدی.- دئییب، الینده‌کی یایلیغین اوجونو گؤزلرینه یاخینلاشدیردی. اوزونتوسونون سببی نه ایدی بیلمه‌دیم. قادینلارین سیرریندن کیم باش تاپیب کی؟


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا،
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

یازار:«ل-ن-تولستوی»
چئویرن:« حسین مسعودی»

واسیا و کاتیا آدلی ایکی باجی- قارداش وار ایدی. اونلارین بیر پیشیک‌لری وار ایدی. اونلارین پیشیک‌لری یاز فصلینده ایتدی. اوشاقلار هر یئری اونون دالینجا گزدیلر، آمما اونو تاپا بیلمه‌دیلر. اونلار بیر گون آنبارین یانیندا اویناییردیلار ائشیتدیلر کی بیر نفر اونلارین باشی‌نین اوستونده میو- میو ائدیر. واسیا نردیوان‌دان یوخاری قالخدی، اؤزۆنۆ آنبارین تاوانی‌نین یانینا یئتیردی آمما کاتیا آشاغیدا دایانمیشدی، هئی سوروشوردو:« تاپدین می؟ تاپدین می؟

اما واسیا اونا جاواب وئرمه‌دی. آخیردا واسیا اوجا سس‌له سؤیله‌دی:
- تاپدیم! بیزیم پیشیک‌ین... نه قشنگ پیشیک بالالاری واردیر. تئز اول بورا گل!
کاتیا قاچدی گئتدی ائودن بیر آز سود گتیردی.
پیشیک بالالاری بئش ده‌نه ایدی. اونلار بیر مدت‌دن سونرا بیر آز بؤیۆدۆلر و باشلادیلار آنادان اولدوغو یئردن ائشیگه گلدیلر. اوشاقلار ایسه بیر بوز رنگلی پیشیک بالاسین کی آغ پئنجه‌لری و ار ایدی سئچیب گؤتۆرۆب ائوه گتیردیلر. آنالاری قالان پیشیک بالالارینی باشقا کیمسه‌لره وئردی و تکجه بو پیشیک بالاسین اونلارا قویدو قالدی. اوشاقلار اونا یئمک وئریردیلر و اونونلا اویناییردیلار. اونلار، اونو اؤزلریله یاتیردیردیلار.
بیر دفعه اوشاقلار اویناماق اۆچۆن یولون اورتاسینا گئتدیلر. اونلار، پیشک بالاسینی ایسه اؤزلریله آپاردیلار. یئل سامان چؤپلرینی یول اوزه‌رینده ترپه‌دیردی.
پیشیک بالاسی ایسه سامان چؤپلریله اویناییردی. اوشاقلار ایسه اونون اویناماغیندان لذت آلیردیلار. اونلار، سونرا گؤردۆلر یولون کناریندا اوه‌لیک گؤیریبدیر. اونلار باشلادیلار اوه‌لیگی درمگه، بئله‌لیکله پیشیک بالاسینی یاددان چیخارتدیلار.
اوشاقلار، بیردن- بیره ائشیتدیلر کی بیر نفر قیشقیرارکن باغیریر:«قاییدین! قاییدین!» اونلار، گؤردولر بیر آتلی اووچو آت چاپارکن اونلارا دوغرو ایره‌لی گلیر. اونون اؤنونده ایسه ایکی ایت هوره- هوره قاچارکن گلیرلر.
ایتلر، پیشیک بالاسینی گؤروب،  ایسته‌ییرلر اونو قاپیب، دیدیب، ییرتیب داغیتسینلار. آمما، بیلمز پیشیک بالاسی قاچماق عوضینه، قوز بئل دوروم دا یئره اوتوروب ایتلره باخیری. کاتیا، ایتلردن قورخدو و قیشقیردی و ایتلرین قاباغیندان قاچدی. آمما، واسیا بۆتۆن گؤجویله پیشیک بالاسینا ساری قاچدی. ائله، دوز ایتلر یئتیشن چاغدا، او ایسه اؤزۆن پیشیک بالاسینا یئتیردی.
ایتلر ایسته‌دیلر پیشیک بالاسینی قاپیب، دیدیب، ییرتیب، بودارلاییب داغیتسینلار. آمما، واسیا، اؤزۆن، قارنی اوستده، پیشیک بالاسی‌نین اۆستۆنه آتیب سالدی. او، پیشیک بالاسینی، ایتلرین گؤزلری‌نین اؤنۆندن ایتیریب، قورودو.
آتلی اووچو، اونلارا چاتدی، ایتلری اورادان قوودو. واسیا ایسه پیشیک بالاسینی ائوه گتیردی. او، پیشیک بالاسینی، او گۆندن بری، داها هئچ واخت اؤزۆیله چؤله آپارمادی.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
سئوگی افسانه سی۴

یازار:«صمد بهرنگی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

💗 پادشاهین قیزی بو سؤزه بتر آجیق‌لاندی، قوچ‌علیه بیر سیلی ووروب، سونرا دا ایت‌کیمی قوودو. پادشاهین قیزی قوچ‌علینی ائشیه سالدی، باشینا نه گله‌جه‌یی‌نی ده هئچ دو٘شونمه دی. جوان چوبان سوسدو. قیز دئدی: چوبان دئنه سونرا نه اولدو؟ چوبان دئدی: آی گوزل قیز، سنجه قوچ‌علی نین باشینا نه گلدی؟ قیز دئدی: من بیر داها قوچ‌علی نین باشینا نه گلدیینی دو٘شونمه‌دیم. قوچ‌علیه نه اولدوغونو سن بیلیرسن؟ گل قاباغا دئ. چوبان دوروب گئتدی قیزین تختی‌نین یانیندا اوتوردو، اونون الینی الینه آلدی، ناغیلین آردی‌نی بئله دئدی: -<< قوچ‌علی‌نین آتاسی چوبان‌لیق ائلردی. قوچ‌علی پیادا باش قویدو چؤللره. گئدیب آتاسی‌نی داغ باشیندا تاپدی. آتاسی بتر ناخوش‌‌ ایدیر، قویون‌لارین کوهولونده یاتمیشدیر. قوچ‌علی‌له یاشید بیر باجی‌سی واریدی، قویون‌لاری اوتارماغا آپارمیشدی. آتا اوغلونون گؤروشوندن چوخ سئوینب دئدی: قوچ‌علی نه واقت‌لی گلمیسن! من اؤلورم،  باجی‌نی تک قویما...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی
سئوگی افسانه سی۴

یازار:«صمد بهرنگی»
چئویرن:«منیژه جم‌نژاد»

💗 پادشاهین قیزی بو سؤزه بتر آجیق‌لاندی، قوچ‌علیه بیر سیلی ووروب، سونرا دا ایت‌کیمی قوودو. پادشاهین قیزی قوچ‌علینی ائشیه سالدی، باشینا نه گله‌جه‌یی‌نی ده هئچ دو٘شونمه دی. جوان چوبان سوسدو. قیز دئدی: چوبان دئنه سونرا نه اولدو؟ چوبان دئدی: آی گوزل قیز، سنجه قوچ‌علی نین باشینا نه گلدی؟ قیز دئدی: من بیر داها قوچ‌علی نین باشینا نه گلدیینی دو٘شونمه‌دیم. قوچ‌علیه نه اولدوغونو سن بیلیرسن؟ گل قاباغا دئ. چوبان دوروب گئتدی قیزین تختی‌نین یانیندا اوتوردو، اونون الینی الینه آلدی، ناغیلین آردی‌نی بئله دئدی: -<< قوچ‌علی‌نین آتاسی چوبان‌لیق ائلردی. قوچ‌علی پیادا باش قویدو چؤللره. گئدیب آتاسی‌نی داغ باشیندا تاپدی. آتاسی بتر ناخوش‌‌ ایدیر، قویون‌لارین کوهولونده یاتمیشدیر. قوچ‌علی‌له یاشید بیر باجی‌سی واریدی، قویون‌لاری اوتارماغا آپارمیشدی. آتا اوغلونون گؤروشوندن چوخ سئوینب دئدی: قوچ‌علی نه واقت‌لی گلمیسن! من اؤلورم،  باجی‌نی تک قویما. یالقیزلیق چوخ چتین درد دیر. آتا اؤلدو. اوغلان اونو ائله اوردا داغ باشیندا قویلادی. آخشام باجی گلینجه، آتاسی یئرینه قارداشی‌نی گؤردو. بیرلیک‌ده آتالارینا آغلادیلار، قبری او٘سته گول، آغاج اکدیلر. گو٘ن‌لر، هفته‌لر، آی‌لار، ایل‌لر کئچدی. قوچ‌علی له باجی‌سی اون یئددی، اون سگگیز یاش‌لارا چاتدیلار. ایکی یاندان داغی- داشی آیاق‌دان سالیر، قویون‌لاری‌نی لاپ یاخشی یئرلرده اوتاریردی‌لار. گئجه‌نی ایت‌لری له کوهول ده کئچیریردی‌لر. یالنیز هردن قیش‌دا شهره گلیردی‌لر، بوش زامان‌لاری قویون‌لار قیش کوهولونده قالان زامان ایدیر.  قوچ‌علی‌نین باجی‌سی باهار هاواسی کیمی یومشاق ایدیر، یای گو٘نشی کیمی پارلاق ایدی، پاییز میوه‌لری کیمی عطیرلی، سئویملی ایدیر. قیش گئجه‌لری‌نین آی ایشیغی کیمی دورو، اوره‌یه یاتان ایدیر، چول‌لرین لالاسی کیمی آل یاناق‌لی، او٘رکن ایدی. بو او٘زدن قوچ‌علی اونو لالا سسلردی. بیرگو٘ن قویون‌لاری قایتاریرکن، قوچعلی گؤردو سو٘رودن بیر کئچی‌نین یوخ اولدوغونو گؤردو. ایت‌لرین بیری‌نی گؤتوروب کئچی‌نین دالینجا گئتدی. نئچه داغ آشدی‌لار. سونوندا کئچی‌نی بیر چشمه باشیندا اوتوروب آغلایاراق،  سؤیود کیمی اسه‌رک تاپدی‌لار. ایت کئچی‌نی گؤروب هو٘ردو: کئچی، آغلاما گلدیک. کئچی سئوینیب دئدی: قورخوردوم دالیمجا گلمه‌یه‌سیز، قوردا قسمت اولام. تشککور ائلیرم. هاوا قارالیردی. قوچ‌علی باخیب داغین او تاییندان گلن یئددی آغ آت گؤردو. کئچی‌نی ایته تاپشیریب، یولا سالدی، اؤزو بیر داشین دالیندا گؤزله‌دی. آت‌لار گلیب چشمه باشینا یئتیشدیلر. هره‌سی‌نین دالیندا بیر تولوق واریدی. دولدوردولار، قاییدارکن آت‌لارین بیری دئدی: من دا یالنیز باشیما او قصرده یاشایا بیلمرم. یا بوردا اؤزومو اؤلدوروم یادا اؤز شهریمیزه قاییدیم. سیزده عم‌قیزی‌لارین یانینا دؤنون. اوبیری آت‌لار اونا توختاق‌لیق وئردیلر، سونوندا بیرلیک‌ده قاییتدی‌لار. قوچ‌علی دوروب آت‌لارین دالینجا گئتدی. گئتدیلر، گئتدیلر، نئچه داغی آشدیلار. دالدا بیر مئشه‌یه یئتیشدیلر، اوردا قوش‌دان، سو٘رونگن‌دن، اوتلاغان‌دان هئچ خبر یوخودو. یئددی گؤزل قصر گؤرونوردو. آت‌لارین هره‌سی قصرلرین بیرینه گئتدیلر. قوچ‌علی گؤزله دی، آلتی آغ گؤیرچین گؤردو  گؤی‌دن ائنیب، هره‌سی بیر قصره گئتدی. قوچ‌علی گئنه گؤزله‌دی. آغلاماق سسی ائشیتدی. بیر به بیر قصرلره باش چک‌دی. قصرلرین هره‌سینده آی کیمی بیر قیز، گون کیمی بیراوغلان گؤردو، دئییب گو٘لوردولر. آما یئددینجی قصرده گو٘ن کیمی بیراوغلان تک‌جانینا اوتوروب بیر گچ پارچاسی له لالا گو٘لو چکیر، زار- زار آغلاییردی. داشین او٘ره‌یی پارچالاناردی. قوچ‌علی ایچه‌ری گیردی. سلام وئریب دئدی: آی جوان آغلاما، او٘ره‌ییمی کاباب ائله‌دین. جوان باشینی قووزاییب دئدی: سن کیم‌سن؟ هاردان گلمیسن؟ قوچ‌علی دئدی: من داغ‌لارین چوبانیام، آغلاماق سسین منی چکیب گتیرردی بورا. جوان دئدی: سحر سنی داغ باشیندا گؤردوم. گلمه‌یین یاخشی اولدو. گل اوتور، هم‌صحبت آختاریردیم. قوچ‌علی اوتوروب دئدی: نیه بئله آغلاییردن؟ جوان دئدی: منیم ناغیلیم بیرآز اوزون‌دور، ائشیتمه‌یه حوصله‌ن وارسا، دئییم. باشینا گلنلری بئله سؤیله دی: -<< بیز یئددی قارداشیق. ایکی گو٘ن‌دور بو مئشه‌یه گلمیشیک. اؤز شهریمیزده دمیرچی‌لیک ائلردیک. قوجا بیر آتامیز واریدی،  شهرین ان‌یاخشی قیلینج دو٘زلده‌نی ایدی. گو٘ندوزلر دمیرچی‌لیک ائله‌ییب، گئجه‌لر گیزلی‌جه، زئرزمی ده قیلینج دو٘زلدردیک.  پادشاه سلاح دو٘زلتمه‌یی یاساق‌لامیشدی. آما شهرین جماعتینه قیلینج لازیم ایدیر، بیز گئجه‌لر بو ایشی گؤرمه‌لی ایدیک. توکان‌دا بیر زیندانیمیز واریدی، اون- اون بئش سیراوی زیندان بوی‌دا. سگگیز یان‌دان اونو دؤوره‌له ییب گو٘پون ووراردیق.
اوشاق ادبیاتی
حبیب فرشباف

«آتا بير چرخ‌ آل‌ منه‌»
 
 ـ آتا! بير چرخ‌ آل‌ منه‌
 احمدين‌ چرخلريندن‌،
 يَهري‌ آلچاق‌ اولسون‌
 اؤزوم‌ سوره‌ بيليم‌ من‌!

 ـ اوغول‌ نئچه‌ يول‌ دئييم‌؟
 دئميشم‌ كي‌ آلارام‌،
 آي‌ باشي‌ ياخينلاشير
 بير آز دؤز پوللانارام‌.

 ـ منه‌ هئي‌ سؤز وئريرسن‌
  آلماييرسان‌ آتاجان‌!
  قورخورام‌ كي‌ يئنه‌ده‌
  سنين‌ چيخسين‌ ياديندان‌.
  ايسته‌ميرم‌ آي‌ باشين‌
  ائله‌ بو گون‌ آل‌ دئديم‌،
  قوي‌ ايندي‌ده‌ اوشاقلار
  ايتَه‌له‌سين‌ من‌ گئديم‌.

 بير قده‌ر فيكيرله‌شيب‌
 آتا قالخيزدي‌ باشين،‌
 او گؤرمك‌ ايسته‌ميردي‌
 بالاسي‌نين‌ گؤز ياشين‌،
 بير سيگار آليشديريب‌
 آتا گئتدي‌ ايشينه‌،
 هيچ‌ بيلمه‌دي‌ او گونو
 فيكري‌ نه‌دير؟ ايشي‌ نه‌؟
 ـ اوغلوم‌ قوي‌ ياتسين‌، دئيه‌
 گئجه‌ اؤزون‌، يوباتدي‌،
 قيچلاري‌ گلر - گلمَز
 گليب‌ ائوينه‌ چاتدي؛‌
 ائهمال‌ آچيب‌ قاپيني‌
 گليب‌ گيردي‌ يئرينه‌
 بيردن‌ گؤزو ساتاشدي‌
 اوغلونون‌ گؤزلرينه،‌
 زول‌ - زول‌ اونا باخاراق‌
 نه‌ ديندي‌، نه‌ دانيشدي‌،
 آتاسي‌نين‌ اوره‌يي‌
 ياندي‌ - ياندي‌ آليشدي‌.

 https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

تو که ماه بلند آسمونی
منم ستاره میشم دور دور دورتُ میگیرم
اگه ستاره بشی دورمُ بگیری
منم ابر میشم رو رو روتُ میگیرم
اگه ابر بشی رومُ بگیری
منم بارون میشم چیک چیک  چیک چیک چیک چیک میبارم
اگه بارون بشی چیک چیک بباری
منم سبزه میشم سر سر سر سر در می‌آرم
تو که سبزه میشی سر در میاری
منم گل میشم و پهلوت میشم
تو که گل میشی و پهلوم میشینی
منم بلبل میشم چهچه چهچه چهچه چهچه میخونم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی
«کارتون»

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا،
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
عبدالله یالچین
داریخما

بیر گون بو لیمانا گلر گمی‌لر
فیتین چالا- چالا گلر، داریخما!
اوینار خیرچین سولار، گوموش لپه‌لر
گولر خیسین- خیسین، گولر، داریخما!

اویوموش دنیزین سونو هایقیریق
صورتی حلیم‌دی، جانی هایقیریق
ساغ سولو هایقیریق، اؤنو هایقیریق
چاغلایار، کوکره‌یر، دینر، داریخما!

پوسکورن وولکانین کؤکسونده داغ وار
یانیب آلیشماغا زامان وار، چاغ وار
او کؤچن دورنا وار، بو سولان باغ وار
پاییزدی؛ باهار دا دؤنر، داریخما!

جوشار، نغمه قوشار قولو ساز توتان
پوسکورر داغ کیمی دیلی سؤز توتان
آتیلار مئیدانا الی گورز توتان
چاپار کؤهلن آتین، مینر، داریخما!

بیر گون بو لیمانا گلر گمی‌لر
بو چنه، دومانا گلر گمی‌لر
گلر! بو عوممانا ،گلر گمی‌لر
فیتین چالا چالا گلر، داریخما!


 https://t.me/Adabiyyatsevanlar
میرزه فتحعلی‌ آخوندزاده‌» نین مکتوبلاری
  
«علمی آراشدیرما»

یازان:«نظا‌م‌الدین شمسی‌زاده»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

 
( اوّلی بورادا)
«موهومات بشر نسلی‌نین ان دهشتلی دوشمنی‌دیر
م. ولتر
 
م. ف. آخوندزاده‌نین مکتوبلاریندا یئر آلان ایکی بؤیوک پروبلئمدن بیری یئنی الفبا لایحه‌سی اوغروندا مبارزه‌ایدی‌سه، ایکینجی اساس پروبلئم «کمال‌الدوله مکتوبلاری» فلسفی تراکتاتی‌نین( آنتیک دؤردن باشلایاراق معین موضوع‌دا یازیلان علمی اثرلر) نشری‌ایدی‌‌. او یئنی الفبا لایحه‌سینی حیاتا کئچیرمک اوغروندا عمرونون آخیرینا قدر مبارزه آپاریب. «کمال‌الدوله مکتوبلاری»نین نشری( و یاییلماسی) اوغروندا ایسه ۱۵ ایل چالیشیب. جلال‌الدّین میرزه‌یه ۱۸۷۱-جی ایل مایین ۲۰سینده یازدیغی مکتوبدا دئییلیر؛ «الله ۱۲۸۰ ایلدن سونرا حالینیزا رحم ائدیب التفات گؤسترمیش فتحعلی شاه قاجارین اوغلو جلال‌الدّین و اوورنک زیبی برلاس‌ین اوغلو کمال‌الدوله‌یه ایلهام وئرمیشدیر کی، بوتون هجری تاریخ بویونجا قارانلیق پرده دالیندا گیزله‌نن حقیقت سرّلرینی کشف ائدیب...
بو یازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«میرزه فتحعلی‌ آخوندزاده‌» نین مکتوبلاری
  
«علمی آراشدیرما»

یازان:«نظا‌م‌الدین شمسی‌زاده»
کوچورن:«ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»

 
( اوّلی بورادا)
«موهومات بشر نسلی‌نین ان دهشتلی دوشمنی‌دیر
م. ولتر
 
م. ف. آخوندزاده‌نین مکتوبلاریندا یئر آلان ایکی بؤیوک پروبلئمدن بیری یئنی الفبا لایحه‌سی اوغروندا مبارزه‌ایدی‌سه، ایکینجی اساس پروبلئم «کمال‌الدوله مکتوبلاری» فلسفی تراکتاتی‌نین( آنتیک دؤردن باشلایاراق معین موضوع‌دا یازیلان علمی اثرلر) نشری‌ایدی‌‌. او یئنی الفبا لایحه‌سینی حیاتا کئچیرمک اوغروندا عمرونون آخیرینا قدر مبارزه آپاریب. «کمال‌الدوله مکتوبلاری»نین نشری( و یاییلماسی) اوغروندا ایسه ۱۵ ایل چالیشیب. جلال‌الدّین میرزه‌یه ۱۸۷۱-جی ایل مایین ۲۰سینده یازدیغی مکتوبدا دئییلیر؛ «الله ۱۲۸۰ ایلدن سونرا حالینیزا رحم ائدیب التفات گؤسترمیش فتحعلی شاه قاجارین اوغلو جلال‌الدّین و اوورنک زیبی برلاس‌ین اوغلو کمال‌الدوله‌یه ایلهام وئرمیشدیر کی، بوتون هجری تاریخ بویونجا قارانلیق پرده دالیندا گیزله‌نن حقیقت سرّلرینی کشف ائدیب میدانا قویسونلار...
لاکین کمال‌الدوله‌نین اثری‌نین یولو هله باغلی‌دیر. چونکی کمال‌الدّوله‌نین اؤزو ده گیزله‌نیر و گوشه نشین‌دیر...  کمال‌الدّوله‌نین اثرلری چاپ ائدیلدیکدن سونرا اونلارین اوزونه سعادت و خوشبختلیک نسیمی اسه‌جکدیر و هر یئرده اولورلارسا اولسونلار، عزیز و حؤرمتلی ساییلاجاقلار. (ص. ۱۶۲) م.ف. آخوندزاده بو زامان معاصرلری‌نین (مولّالارین، اونا هجوملار ائده‌جه‌ییندن احتیاط ائدیردی. ۱۸۷۴-جو ایل تاریخلی بیر مکتوبوندا یازیردی: آنجاق اولمایا-اولمایا، منیم ترجمه‌یی حالیمی،  یعنی بیوگرافیامی فارس دیلینده چاپ ائده‌سینیز و اولمایا-اولمایا فارسجا اشاره ائده‌سینیز کی، بو اثری( کمل‌الدّوله مکتوبلاری‌نی!) آخوندزاده یازمیشدیر: چونکی منیم خالقیم هله فیکیر آزادلیغینا مالک دئییلدیر (ص. ۲۳۳) «دوغروسو  من بو زمانه‌نین آدامی اولماغیمدان اوتانیرام» (ص.۳۱۲).  فضیلت معلوم، م.ف. آخوندزاده‌نی اسلام دینی‌نی تنقید و افشا ائتمکده سوچلاییردیلار. حتی سووئت دؤنه‌مینده بعضی عالیملریمیز اونو آتئیست(آللاه تانیمایان) کیمی قلمه وئریردیلر. ملّی مطبوعاتیمیزین بانی‌سی حسن بی زردابی‌یه ۱۵ فئورال۱۸۷۷-جی ایل تاریخلی مکتوبوندا بئله سطرلر یئر آلیر: «بو مکتوبدا دینی اسلاما توخونان اصلا سؤز یوخدور. هر کس دئسه وار آنلامیر. قوی بیزیم مل‍ّتیمیز ده بیر آز گؤزو آچیلیب فاناتیکلیکدن(تعصّب)
چیخسین، پاتریوت(میهن پرست) اولسون. اوندا هر نه ائتسن، باش توتار (ص. ۲۶۲).

م.ف. آخوندزاده دینی یوخ فاناتیزمی، جهالتی، خرافاتی تنقید ائدیردی. اثری چاپ ائده‌نه۱۸۷۲-جی ایلین ۶ دئکابریندا گؤندردییی بیر مکتوبوندا یازیردی»: اثرین اورژینالیندا منیم آدیم چکیلمه‌مه‌لیدیر. چونکی من هله مقصدیمی باشا دوشمه‌ین اؤز هم‌دین‌لریمین منه قارشی عداوتیندن خاطرجمع دئییلم. (ص ۲۱۵).
«کمال‌الدّوله مکتوبلاری» م.ف. آخوندزاده‌نین شاه اثری ایدی. اونون ادبی-تاریخی و اجتماعی مقصدی بو اثرده ایفاده اولونموشدو و طبیعی کی، «بالتانی کؤکوندن ووران» بیر اثر اؤزونه بئله چتینلیک‌له یول آچمالی ایدی.
بو اثره گؤره، هابئله عرب الفباسینی اصلاح ائتمک و ديیشدیرمک ایسته‌دییی اوچون بعضی وظیفه‌‌ صاحب‌لری اونو «دین و دولتین» دوشمنی آدلاندیریردی. «معاصرلریمین قاناجاق‌سیزلیغیندان تنگه گلمیش و طاقتدن دوشموشم. (ص‌. ۲۱۳) دئیه علی خانا یازیردی.
م.ف. آخوندزاده‌نین مکتوبلاری اونون اؤزونون بیر شخصیّت کیمی کیملییینی محیطینی، زمانه‌سی‌نین تاریخی معناسینی درک ائتمک اوچون ان دوغرو، اوبجئکتیو سندلر ایدی. بونو هامیدان یاخشی میرزه فتحعلی اؤزو درک ائدیردی. عوموما، مکتوبلار گؤسته‌ریر کی، او( روسیایا آلدانسا دا) چوخ یاخشی درک ائدیردی. او اؤزونون قیمتینی بیلن، مقصد یؤنلو و عینادکار بیر شخصیّت ایدی.
«قارداشیمیز دئیه مراجعت ائتدیییمیز ارمنی میرزه ملکوم خانا اعتبار ائده‌رک، ۸ اییون ۱۸۷۱-جی ایل تاریخلی مکتوبوندا یازیردی: منیم بوتون مکتوبلاریمی اوّلدن آخیرا قدر خصوصی بیر دفتره کؤچوروب ساخلایین کی،  بیز اؤلدوکدن سونرا گله‌جک نسل‌لر اوچون تاریخی و عنتیقه سندلر اولاجاقدیر. (ص. ۱۸۰) عموما م.ف. آخوندوودا گله‌جک نسل‌لره( و روس دولتینه) بؤیوک اینام وار ایدی. فقط  تأسف کی، بو اینام اؤزونو دوغرولتمادی.
بس نه ایدی «کمال‌الدّوله مکتوبلاری»نین حقیقی علمی-نظری و فلسفی قایه‌سی؟ بورادا مکتوبلار پوبلیسیستیک(قزئته‌چی، ناشر، تبلیغات‌چی و...) معنا داشیمیردی. میرزه فتحعلی قارا گروهدان (پیس نیّت)، فاناتیکلردن، دؤورونون وظیفه‌‌ صاحبلری‌نین افتراسیندان یایینماق اوچون اثرینی مکتوب آدلاندیرمیشدی.
بو اثر دؤرد مکتوبدان عبارتدیر: هندوستان شاهزاده‌سی، کمال‌الدّوله‌نین ایران شاهزاده‌سی، جلال‌الدّوله‌یه اوچ مکتوبو و ایران شاهزاده‌سی جلال‌الدّوله‌نین هندوستان شاهزاده‌سی کمال‌الدّوله‌یه بیر جواب مکتوبو.

آخوندوو م. ف. اثرلری، اوچ جیلدده،
(ایکی ج. باکی، آز. اس اس آر. ائ آ نشریّاتی، ۱۹۶۱، ص. ۱-۱۵۱. قئید سیتالار بو نشردن وئریلیر!). مکتوبلارلا باغلی ایکی آکادئمیکین - فیض‌اللّه قاسمزاده‌نین و فریدون کؤچرلی‌نین فیکیرلرینی قئید ائدک.
آکادئمیک فیض‌اللّه قاسمزاده یازیب: «آخوندوو آذربایجاندا و بوتون یاخین شرق اؤلکه‌لرینده ماتریالیست فلسه فنی سیستم‌لشدیرن و یوکسکلره قالدیران، اونو علمی طبیعت‌شوناسلیق‌لا علاقه‌‌لندیرمه‌یه و خالقین آزادلیق حرکاتی ایله باغلاماغا چالیشان،  ماتریالیست دونیاگؤروشونو قاباق‌جیل اجتماعی-سیاسی باخیشلارلا، مترقّی ایده‌یالارلا وحدتده تبلیغ ائدن فیلسوف  اسلام ایده‌ئولوگییاسی بوتون دینی موهومات و جهالته قارشی یورولمادان و آمانسیز مبارزه آپاران آتئیست اولموشدور (قاسمزاده ف.  ۱۹-جو عصر آذربایجان ادبيّاتی تاریخی. باکی، «معارف» نشر.۱۹۶۶، ص ۳۲۳).
م.ف. آخوندزاده‌نین بو یازیدا گؤستریلن جیلدینه یازدیغی «م.ف. آخوندووون اجتماعی-سیاسی و فلسفی گؤروشلری» آدلی گئنیش مقدّمه‌ده آکادئمیک ف.کؤچرلی بئله ذکر ائدیر: «آذربایجان گئرچکلییی‌نین ایرلی سوردویو طلب و وظیفه‌‌لره بلا واسطه‌‌ اویغون اولاراق اجتماعی فیکیرده ماتریالیست فلسفه و ائستئتیکا، مبارز آتئیزم  دموکراتیک معاریفچیلیک، حتی انقلابی دئموکراتیزمه قدر یوکسه‌لن سیاسی و سوسیولوژی باخیشلار موهوم یئر توتماغا باشلاییردی.
هر ایکی میثالدا م.ف. آخوندزاده ماتریالیست فیلوسوف، مبارز آتئیست، دموکراتیک معاریفچی، «حتی انقلابی دئموکراتیزم»ین نماینده‌سی کیمی تقدیم اولونوب. بوتون سادالانانلار ایندی اؤز اهميّتینی ایتیریب، تاریخین آرشیوینه گؤندریلیب...
بونلار توتالیتار سووئت ایده‌ئولوگییاسی‌نین باسقی‌سی آلتیندا یاشاییب فعالیّت گؤسته‌رن علم فونکسیونئرلری‌نین ملاحظه‌لری‌دیر.
«کمال‌الدّوله مکتوبلاری» اثرینی آکادئمیک ممد جعفر ۱۹۴۳-جو ایلدن تاماملادیغی «میرزه فتح‌علی‌نین ادبی-تنقیدی گؤروشلری» اثرینده نسبتاً ( او دورون) قیمت‌لندیرمیشدیر: «آذربایجانین و یاخین شرقین عصرلردن بری عقل ایله اعتقاد آراسیندا تردّده قالان فلسفی فیکری ایلک دفعه‌ قوّتله حرکته گتیرن و اونا تامامی‌له یئنی بیر استقامت وئرن م.ف‌ آخوندوو اولموشدور.
شرقده‌کی مستملکه سیاستینی،  انگلیس‌لرین هندلی‌لر اوستونده‌کی ظلمونو کسکین تنقید ائتمه‌یه قدر یوکسلمیشدیر. کمال‌الدّوله مکتوبلاری  اسلام شرقینی اؤیره‌نمک اوچون چوخ زنگین بیر کتابدیر. میرزه فتحعلی شرقی یالنیز ایضاح ائتمه‌میش. شرق ارتجاع‌سی ایله آردیجیل مبارزه آپارمیشدیر. ایرانا قاییتدیقدان سونرا کمال‌الدّوله‌یه ائله گلیر کی، قارانلیق بیر دونیایا قدم‌ قویور. (ممّد جعفر  سئچیلمیش اثرلری. ایکی جلدده، بیر جلد باکی آذرنشر 1973 ص. ۱۳۱, ۱۳۲, ۱۳۳).
م.ف. آخوندزاده معاصرلرینی چوخ یاخشی تانیییردی:  «آداملارین دامارلارینا ایستی قان داغیتماق و اونلاری حرکته گتیرمک لازمدیر». (م.ف. آخوندزاده).
منیم اوستادیم، آمئا‌نین مخبر عضو بؤیوک متفکّر یاشار قارایئو «رئالیزم: صنعت و حقیقت (۱۹۸۰). مونوگرافییاسیندا یازیر کی، ۲۰-جی
عصرده ان اساس پروبلئم شعور یوخسوللوغو پروبلئمی ایدی. جلیل ممّدقولوزاده «داناباش کندی‌نین احوالاتلاری» اثرینده ممّدحسن عمی نین ایتمیش ائششه‌یینی یوخ، ممّدحسن عمی نین ایچه‌ریسینده ایتمیش شخصیّتی، وطنداشی آختاریردی.
م.ف. آخوندزاده یاشار قارایئودن بیر عصر اوّل- ۱۸۷۴-جو ایلده ائله همین فیکری بئله یازیردی: «منیم خالقیم هله فیکیر آزادلیغینا مالیک دئییلدیر» (۲.ج. ص. ۲۳۳)
.م.ف. آخوندووو بدخواهلاری (قاراگروه!) خالقی عصیانا حاضرلاماقدا سوچلایاندا او، غضب و استئهزا ایله یازیب: «اولمایا، بئله ظنّ ائدیرسینیز کی،  من دوغرودان دا، بو فیکیرده‌یم کی،  خالق عصیان ائده‌جک و قاوغا دوزلده‌جکدیر. کول بئله ملّتین باشینا. بو عصرده ملّت‌ده او حال قالمامیشدیر کی، الفبانین ديیشدیریلمه‌سی اوستونده محاربه‌‌یه قالخمیش اولسون. ( ۲.ج‌ ص ۱۹۰) م.ف. آخوندزاده‌نی خالقین اؤز حاقینی طلب ائتمه‌مه‌سی حقوقلارینی بیلمه‌مه‌سی دوشوندوروردو...
م.ف. آخوندزاده الفبا اصلاحاتی آپارارکن، اوّلجه اساس وظیفه‌‌ اولاراق نقطه‌‌لری آتیر. قرآن کوفی الفباسی ایله یازیلمیشدی.المقتدر بالله وزیری ابن مقله (هجری ۳۱۶) کوفی الفباسینی «نسخ‌»ه چئویریر و نقطه‌‌لری ایجاد ائدیر. او اوچ دفعه‌ حبس و سورگون اولونموش سون دفعه‌ ابوبکر محمّد ابن رائقین امری ایله حبسه آلینیب ساغ الی کسیلیر. (باخ: م.ف. آخوندوو اثرلری اوچ جلدده  ۲. ج. ۱۹۶۱ ص ۳۶۷).
م.ف. آخوندزاده آغا میرزه محمّد رفیع صدر اول-اولمایا ۷ مارت ۱۸۷۴-جو ایل تاریخلی مکتوبوندا یازیر: «ابن- مقله کوفه خط‍ّینی نَسخه چئویردی و اوندا نقطه‌‌لری ایجاد ائتدی، بیزی بو قدر بؤیوک عذابا سالدی. چوخ یاخشی اولدو کی، اوندان ائله بیر گناه باش وئردی کی، خلیفه اونون الینی کسدیردی (،اثرلری ۱۹۸۸-جی ایل نشری ۲-ج. ص ۲۳۶)
بیر داها قئید ائدیریک: معارفچی فیلوسوف م.ف. آخوندزاده‌نین شاه اثری محض مکتوب فورماسیندا یازدیغی «کمال‌الدّوله مکتوبلاری» ایدی. بو مکتوبلاردا او هندوستان و ایران شاهزاده‌لری‌نین دیلی ایله جهالتی، خرافاتی، فاناتیزمی، مؤوهوماتی-شرقی گئریده قویان هر شئیی اساسلی شکیلده تنقید ائدیردی.
کمال‌الدّوله ائله ایلک سطرلردن آوروپادان ایرانا قاییتماغیندان پئشمانچیلیغینی بیان ائدیر: «ائی منیم دوستوم جلال‌الدّوله! آخیر سنین سؤزونه باخدیم، انگلیس و فرنگ دونیا سفریندن سونرا ایران تورپاغینا سفر ائتدیم. آمّا پئشمان اولموشام. کاش گلمه‌یه‌یدیم، کاش بو ولایت‌ین اهلینی کی، منیم ایله هم مذهب‌دیرلر گؤرمه‌یه‌یدیم!.. جییریم کاباب اولدو. (ص.۹).
بو پئشمانچی‌لیغین سببی نه ایدی؟ م.ف. آخوندزاده ایرانین شهرتلی شخصیّتلرینی کیومرثی، جمشیدی نوشیروانی، پرویزی دیله گتیریر و ایرانین ایندیکی وضعيّتی ایله مقایسه‌ ائدیر. «حیف سنه، ای ایران، هانی بو دولت (ساسانی‌لری نظرده توتور-ن.ش.)  هانی بو شوکت، هانی بو سعادت؟ آج-چیلپاق عربلر سنی مین ایکی یوز هشتاد ایلدیر بدبخت ائتدیلر. سنین تورپاغین خارابدیر و اهالین ناداندیر (ص. ۱۲).
م.ف. آخوندزاده
(کمال‌الدوله!) جاهلیّت دوروندن چیخمیش صحرا عربینی- بدوی عربی نظرده توتور. جاهلیّت دورونون وحشی عربینی جهالتدن خلاص ائتمک اوچون حضرت محمّد گؤزل بیر دین یاراتدی.  قرآن اصلینده معنویّات ائنسیکلوپئدییاسی(قاموس) ایدی و عربلر زور گوجو ایله اونو بوتون دونیایا یایدیلار. حال‌بوکی، قدیم تورک سیویلیزاسییاسی‌(تمدن)نین شاه اثری زردوشتون «اوئستا» اثری ایدی. زردوشت‌لوک طبیعت دینی ایدی.  اورادا جهالته، خرافاتا یئر یوخ ایدی. بونو دونیا شهرتلی نوروز مراسمی بو گون ده عیانی شکیلده ثبوت ائدیر.  سنین خالقین... بئله بیلیر پادشاهلیق عبارتدیر  یاخشی لباس گئیینمه‌دن، یاخشی خورک یئمکدن... و آخماق شاعرلرین اونو اوشاق آلدانمالاری ایله تعریفله‌مه‌سیندن. سیویلیزاسییا جهاندان بی‌خبردیر و آزادیّت‌دن محرومدور و پادشاهلیغی دئسپوتدور و دئسپوت ظولمونون تأثیری ایله اولما فاناتیزمی‌نین زارو سنین ضعیف و نادان‌لیغینا سبب اولوب (ص. ۱۴ و ۱۲).
بو یئرده میرزه فتحعلی «سیولیزاسیون» و «دئسپوت»(مطلق حاکم، مستبد)، «پروقرئس»(پیشرفت، ترقی)، «فاناتیزم»(تعصب، اینام) سؤزلرینی شرح ائدیر. یازیر کی، «شاه بو جور آخماق یالتاقلاردان شادلانیر و یالانچییا انعام وئریر» (ص ۱۵).  ۲۰-عصرین فیلسوف شاعری علی‌اکبر صلاح‌زاده بئله سواللار وئریب:
 
یالتاقلیغین کؤکو وارمی؟
یالتاقلیغین لایی وارمی؟   
داش-قاشیندا، تونج قاتیندا
گؤرن، یالتاق تاپیلارمی؟
 
نادان‌لیغین، جهالتین، دینی فاناتیزمین موجود اولدوغو هر بیر جمعيّتده یالتاقلیق ایشه کئچیر و مکافات آلیر. م.ف. آخوندزاده اورتا عصرلرین مشهور فیلسوفو، شرق سوسیولوگییا علمی‌نین بانی‌سی عبدالرّحمان ابن خلدونا استناداً عربلری وحشی، ایشغالچی و غارتچی آدلاندیریر.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
 
Audio
شعیر:«عبدالله یالچین»
سس:«سالارموغانلی»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سئویملی قلم داشیمیز «ائلیار پولاد» جنابلاریندان یئنی بیر کوچورمه ایشیق اوزو گوردو.

عنوان: مایاکا دوغرو«رومان»

یازان:«ویرجینیا وولف»
ترجمه : نریمان عبدالرحمانلی
کؤچورن: ائلیار پولاد
@poladelyar
بیچیم :رقعی / شومیز
تیراژ: 1000جلد
صفحه: 286
چاپ اول 1402
قیمت :250000 تومن
ساتیش مرکزلری:
سونا انتشاراتینین دفتری
09143318401
@sona.pub
آنلاین کتابچی
@online.kitabci
کیتاب آل
@kitabal.iran
آذر کتاب azar.kitab@

ادبیات سئونلر اوخوجوسو بول اولسون دئیه «ائلیار پولادا» یئنی قلم نائلیتی ارزو ائدیر.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Abbas Abdinzade
"یئل توخوندو یارپاقلارا"
اوخویور:«ع. عابدین زاده»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar