ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.99K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
ترجمه لر ، چئویرمه لر ادبیات سئونلر قوروپوندا
بو گئجه : 98/3/5
ساعات : 22
اوزمان : مرتضی سلمانی جنابلاری

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
👇👇👇👇👇👇👇
«آرش ساعی»

چاغیرمیشدیلار منی او گون
گئتدیم
باغیردی
توپراقدان سوردو
تومورجوقلارینی اوزومه چیرپدی
گوللرینی یولدو

باغیردی
بایراقدان سوردو
کؤینه ییمی جیردی

باغیردی
مین دفعه هر بیری...

سؤیله دی بیری:
- قانیم قانیندان داها آلدیر بو یئرلرده
شعرین سه چاققال لاری جنازن اوستونده رقصه گتیره ن شؤلن دیر – دئدی اوبیری
سؤیله دی بوغلو کیشی:
- اسارتیم دیر سنین آدین!
قیزیل گولو قیرخا قاچلایان قیلینج!

منی چاغیران گون
قورخموشدوم
یالان دئمه سم یوخولاریمدان دا اعتراف ائتمیشدیم اونلارا
سن هله یدی باهاردان دانیشیردین
بیر دفعه سینی اونوتمام!
گئتمیشدین اوز سالاسان، یاغیشی تاپشیراسان گونشه!
بلکه گئری گلدی دئیه!
تارلا یئنی دن بئجردی یئنه!
من دونیانین بوتون پنجره لری دالیسیندان سنی گؤروردوم...
اوزاقلاشارکن
من سنین دامارلارینی گؤروردوم
ایپک دونونون آلتیندان،
قاییدیب اسکی یارالاریمدان تلسدیک لرینی
گؤروردوم
بلی! من گؤروردوم
آچینجا پنجره نی
بیر تایی ساغا دؤندو، بیری سولا
باغیرانمادیم
چاغیرانمادیم
گونش ایکی یه بؤلونوردو، گؤروردوم
بولوت ایکی یه بؤلونوردو، گؤروردوم
گؤروردوم، سن ایکی یه بؤلونوردون
پنجره نی آچینجا من
هئچ بیر یاری منیم دئییلدی!
سنی گونشی بولودو حتا... او قوشو بئله
ایکی له میشدی پنجره!

منی چاغیران گون
بازار اؤز ایشینده یدی ائشیتدیم
تاکسی لار ساری خبرلر وئریب مین تومن آلیردیلار
و حتی...
سئویشمک قرارینا گلمیشدیلر چؤهرایی بیر اوتاغین ذهنینده ایکیسی
سن، منسیز ده باهاری دوشنه بیلیردین او گونلر

آچیق دئسم
قاپی، گئری گله بیلمه مک اوچوندور-منجه
و منیم اوزومه چیرپیلان تبریزین قارا قاپیسی وار
باهارین اوزونه چیرپیلان بیر فصیل!

منی چاغیران گون
راستلادیم پاییزدان قاییدان بیر آغاجا
بیر یارپاق آرزوسو قالمامیشدی باشیندا داها
بوداقلاری
سانکی دوشموشدو گونشین تپیکلری آلتینا
سونرالار...
گؤلگه سیندن خبریم اولمادی
نه باهار
نه یای!
گؤوده سینی قورودان قارقالارین حسرتینده
اوتورمادی حتی قار
مگر پنجره میزین خبریندن ساوای!..



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
طنز :بویو آغا افندی
خبر

اوستاد «ولی ممد خوجا» ( تورکمن صحرادا ) دده قوقورت کیتابینین اوچونجو نوخسه سین تاپدی .

بیر نفر دیرلی بیر کیتاب تاپیب 72میللت ایسته ییر اونو اوز آدینا وورسون .
بیری دئییر: هه دوزدو من بیرینجی آدام ایدیم او کیتابی گوردوم نئچه ایل تحقیقات آپاراندان سونرا اونوخسه نی تائید ائلدیم ، یوخسا خوجا چوخداندی اوکیتابی آتمیشدی ائشییه .
اوبیریسی دئییر : مندن قاباق کیمسه او کیتابی گورمه میشدی من خوجانین سوزون یئره سالمادیم بوتون ایشلریمی بوراخیب اونوآراشدیردیم خوجا یا مشتولوق وئردیم نخسه اصل دیر تئزلیکده کیتابی نشر ائده جم .
باشقاسی دئییر: مندن قاباق او کیتابی گورن اولماییب خوجا هله اوزوده کیتابی واراقلامامیشدی شکیل لرین منه گوندردی من اون ایل شکیل لری آرشدیردیم تحقیقاتیمدا اثبات ائله دیم اونوخسه اصیل دیر . اصلینده کیتابی من کشف ائله میشم .
بیر نفرده یازمیشدی: من بیر گئجه خوجا گیله شاما گئت میشدیم لاپ بئله ایتفاقی خوجانین کیتابخاناسیندا گوزوم بیر کیتاب دوشدو ممد بی دن ایجازه آلیب دوردوم کیتابی گتیردیم گوردوم دده قورقوت ائله هامان گئجه منله خوجا اونو کشف ائله دیک. خوجادان سوروشسانیز سیزه دئیردا اونو من تاپمیشام .
ائشیدیک لریمه گور ایکی نفرده گئدیب شکایت ائلیب کی اوکیتاب اصلینده بیزیم کی ایدی خوجا اوغورلاییب اوز آدینا چیخاردیر ...
آللاه سیزی بیزه چوخ گورمه سین ، دئیرم سیز اولماسایدینیز خوجادا ، دده قورقودت دا یازیق اولموشدولار، نه یاخشی کی سیز وارسینیز یوخسا بیز سیز سیز نه ائدردیک ؟


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
‎اتوبیوگرافی
‎ناصر داوران

‎بیز بیر باجی، آلتی قارداشدیق
‎آتامیز قاپی‌دان گیرنده
‎آیاغینا دوراردی هامی.
‎قیشدا نفت آلماق
‎بعضا‌ده چؤره‌ک نؤبه‌سینه دورماق
‎منیم پاییما دوشموشدو.
‎هر کس اؤز ایاق‌قابی‌لارین مازلایاردی
‎آخشام‌لار
‎آتامین دا آیاق‌قابی‌لارین
‎بعضا
‎پار- پار پاریلدایاردی آتامین آیاق‌قابی‌لاری.
‎فوتبولو چوخ سئوردیم من
‎پاییز گونلری
‎مکتب حیطینده یئدیییمیز
‎ایکیسی بیر قیرانلیق هئیودان‌دا.
‎اوندا پوست‌مودئرنین نه کیمی‌لیین‌ده بیلمزدیم
‎دئیه‌ردیم بس شعیر
‎آنامین گؤز یاشی‌دیر
‎قوش‌لارین له‌له‌یی تؤکولنده
‎دیزیمین یاماغی‌دیر
‎دئیه‌ردیم بس.
‎یاواش- یاواش بؤیودوک
‎بیزدن بیری آزالدی سونرالار
‎آزالتدیلار یعنی
‎توی‌لاریمیزدا یئری بوش گؤرونوردو
‎بونونلا بئله
‎سیز دئدینیز
‎باشیمیز ساغ اولدو.
‎او گوندن چوخ کئچیبسه‌ده
‎واخت ائله‌مه‌میشیک هله
‎عمی‌لرینین سرگوذشتین دانیشاق
‎نه من
‎نه اوشاقلاریم.
‎بیز بیر باجی، بئش قارداشیق.
🔹🔹🔹🔹🔹

اتوبيوگرافي

شعر: ناصر داوران
ترجومه: راميز

ما يه خواهر و شش برادر بوديم
بابا كه از در ميومد
همه پيش پاش بلند مي شديم

زمستونا
خريد نفت و صف نون
سهم من بود

شبا
هر كسي كفشاي خودشو واكس مي زد
بعضي وقتا هم كفشاي بابا رو
كفشاي بابا برق مي زد

فوتبالو خيلي دوست داشتم
حتا از به هاي خوشمزه ئي كه روزاي پاييز
تو حياط مدرسه
دو تاشو يه قرون مي خورديم

اون موقع
چيزي از پست مدرن نمي فهميدم
مي گفتم شعر
اشك چشماي مادرمه

پرهاي پرنده ها كه مي ريختن
مي گفتم وصله ي زانوي شلوارمه

آروم-آروم بزرگ شديم
بعدها يكي از ما كم شد
كمش كردن يعني

جاش تو عروسيامون خالي بود
سر سلامتي دادين شماها
سرمون سلامت شد

از اون روزا خيلي وقت گذشته
هنوز وقت نكرديم سرنوشت عموهاشونو صحبت كنيم
من و بچه هام

ما يه خواهريم پنج تا برادر ...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"آیدین_باخیش"

سققلیم اولمادی سؤزوم گئچمه‌دی
عؤمروم هئچه گئتدی آخ- وایا گئتدی
سنه یئر گؤزلی دئمه‌دیم هئچ واقت
گومانیم گونشه یا آیا گئتدی

باتمادی عاغلینا سئوگی فلسفم
ائله بیل تاختانی داشا چالیردیم
کیلاسیک فیکریمله اوشاق عاغلیملا
قوجامان نیچه‌نی باشا سالیردیم

قالدی اوره‌ییمده دئمه‌دیکلریم
الیمی اوخودون اوره‌ییمی یوخ!
هئچ واقت آیاغینین آلتین گؤرمه‌دین
بیر یولدا ابوجهل اوره‌ییمه باخ!

بیر یولدا یادیندا منه دئییردین
فیکرینی اوخودوم داها دانیشما
دینمه‌دیم دنیزه باتان گمی تک
دینمه‌دیم سکوتوم دوشوب باشیما

باشیمدا مین فیکیر آچیق مکتوبام
شهرلر اوخوجوم دووارلار یازیم
گونده‌لیک اولای‌لار صحیفه‌سینده
دای منی آختارماق سورماق نه لازیم

یقین ائشیدیبسن تبریزلی‌لرین
عادتی سئومک‌دیر در- دلی‌لری
منده تبریزلییم سنده تبریزلی
دلی‌یم من دئدیم دئمه‌لیلری

بیلمیرم منیمسن یا منیمکی یوخ
دیلیمن اوجوندا پای چیخیب آدین
بلکه او دونیایا قالیب بیزیمکی
منی بو دونیادا تانییانمادین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"زامان_پاشازاده"

یورو

آددیملارینین آلتیندا بؤیویور جوغرافیامیز
سن
آیاقلادیقجا یوللارین گؤوده سینی
چیخیر یورغونلوغو یوللارین
قابارلی آیاق قابینین التیندا
بیر داها دیرینی تاپیر تورپاق.


یورو ...
چیخماز کوچه لرین باکیره‌لییینی ییرت
سن دووارلارین آرخاسینداکی سیرلری بولدوقجا
بئینیمین قارانلیق کوره سینده گونش دوغولور
و چاتلاق داشیتلارینین اراسیندان
سئوگی چیچکله نیر.


آلین یازیلارینی چیزیر
زیقزاقلی یئریشینله یئرله شن ایزلر
سن یئریدیکجه
کونلومده اؤلومون یاتای خططیندن
یاشام دالغاسی دیکه لیر.

علیل آراباسیندا گزدیردییم دویونله نمیش اینسان
سنین یؤنونده کی تیخاجلارین
سارسینتیسیندان قانادلانیر
و اووجونداکی جانینی
سنین جانینا جالاشدیریر.

اولسون کی بو جانلار
اؤلوم مله یینین بیر اددیملیغیندا سنه سونولور

اما هر داملا!
گونش سیجاقلیغیندا دنیزه قووشارسا
غرورلا دالغالانیر دنیزده.

یورو...
گونشسیز گؤیلرین باجاسینی اؤرت
سن
ناغیللارین ساختا سئوینجینی پوزدوقجا
قوللوقچو چیراغینین توستوسوندن یارانمیش قول
قاییدیر مؤجوزه لرین قبریستانینا
و ایشیقلا چین اولور آرزولاریمیز.


یورو...
سیغما چیخماز کوچه لره
گونشسیز گؤیلرده
باجالاشیب
بالاجالاشیب
بولماجالاشما.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
‍ ‍ ‍ "شاعیر : سخی بخشنده"

" سویگینگ سؤزلری"
من یازسام دا شعرلری ، شعر دیر سویگینگ سوزلری
گزدییر دشت خیال دا، بو سویگیلینگ گوزلری
آرام تاپماز یورگیم ، گورمسم من آی یوزی
ریحان جنت اوزی، حور العیون دیر گوزی
سوز تاپمارین یار گورسم، گوروپ قوجاقما سالسام
یاندیرسا منلیگیم، قوربان یاریما بولسام
آیلانسانا ای پری، موج اورسون زولفینگ فری
یورگیم ده قرار تاپ، یورک سویمگینگ یری
پاییم بار می لبینگ دن، تشنه بولدی سن سویین
هاچان یترر وصالا، هجرانینگ دان کوپ کویین
سوز قوتارماز سویگی دن ، نچه گلسه بیانا
بر سخی سن ارکینگی، یارِ اورتا میانا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سایین کانالداشلار
بو گئجه 98/3/7
ساعات : 22
ادبیات سئونلر کانالیندا جومله قورولوشو حاقیندا آراشدیرمالار اولاجاق .
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی جنابلاری اولاجاقلار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمله قورولوشو باره ده 98/3/7
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمله قورولوشو باره ده 98/3/7
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
🔸سایین کانالداشلار
چهارشنبه گونلری ادبیات سئونلره کانالیندا یالنیزنثر یازیلارین پایلاشیریق .
صاباح ایتن کولگه لر رومانی نا عاید تنقیدلری ، نظری لر پایلاشاجاغیق ، جناب ارسطو مجردین یازیلارا جواب وئرمک حاقی گوزلنه جک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ایتن کولگه لر : رومان
یازر : ارسطو مجرد
سایین کانالداشلار بوگون ائلیمیز چاتان آراشدیرمالاری " این کولگه لر رومانی حاقیندا بیر یئرده نشر ائده جییک .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"شهرام گلکار "

◽️ایتن کؤلگه‌لره

متنین باش وئرن تاریخیندن هارداسا یئتمیش‌اوچ ایل کئچمه‌سینه باخمایاراق، چاغداش ائتانوْل پرینسیپ‌لری قالسین بیر یانا، متن اؤزوندن ده دوز یوز ایل اوّل‌کی متن گرکچه‌لرینی منیمسه‌ییر، و قارا رومانتیزمین پئشه‌کارجاسینا یازیلمیش آنالوگلارینی گؤز اؤنونه گتیریر. حیسّ‌لر، هیجانلار، دویغولار، قایغیلار متنی رئاللیقدان، صمیمیّت‌دن خئیلک اوزاقلاشدیریر.
هامی اخوجولارا، اؤزللیکله موغان بؤلگه‌سینده یاشایان اینسانلارا، آذربایجان تئلئویزیونونون تئله‌فیلم سئناریلری آراجیلیغی ایله یاخشی تانینان، یاشانیب بیتن سوسیالیستی رئالیزم مکتبی‌نین آنا قوزوسو اولان رومانین متنی آشکاردیر. کومونیزم ایدئاللی ساوئت حؤکومتینی آندیران بو یازی نؤوعو، ایندی حتتا آذربایجانین یازارلاری‌ آراسیندا آرخیولشمیش بیر ائکسپوْنات‌دیر.

متنده اینسانلارین بیر-بیری‌له دیالوقوندا یا موناسیبتینده، بعضی داورانیش طرزلرینین خیردالیقلارینی آنلاتماق اوچون، ائله ناشی جومله‌لر ایفاده اوْلونور، یازیچینین آپ-آیدین الی اوخونور؛ میثال اوچون، بئله یا اوخشار ایفاده‌لرله تئز-تئز راسلاشیریق: "سسینی قیساراق اؤز-اؤزونه ناراضی-ناراضی دانیشدی". حالبو کی، بیر بسیط لئکسیکی بیلمک‌له و ( دوْنقولداماق)‌ی قوللانماقلا بو اوزون-بوللا جومله‌نی ایستیفاده ائتمه‌یه گرک قالمیر.

متنی قاباغا سوروکله‌ین اولایا، چاغداش اوشاق اویونجاغی آتاری ده اوْیونلارین کوب جانلارینا راسلایاسی تک، بئش صفحه‌ده بیر، اون صفحه‌ده بیر راسلاییریق. قالانی لازیم‌سیز، اصیل اولای‌لا ایلگی‌سیز اولان اؤیود‌لر، وصف‌لر، گئری‌چی پئداقوژی درسلیک صینیفی‌دیر. بو اوخوجونون متنله قایتاغینی قورماقدان‌سا، داها چوخ ماراغی‌نین کسیلمه‌یینه سبب اولور.


◽️
بو کیتاب معلوم ناشرلرین سون زامانلاردا چاپ اولونان رومانلاری‌نین بسیط اوْرتوگرافی سوْرونلارینی بئینیم‌ده آچیغا چیخارتدی. بورادا شوکور کی، بو گونلر یانلیش باسیلان باشقا ناشیرلرین، بو کیتابین چاپیندان قاباق، نه‌دنی بیزه معلوم اولمایان، یاپیلمیش اورتوگرافیک و باشقا پریمیتیو چاتیشمازلیقلارین هئچ بیرینه تانیق اولمادیق. بو او دئمک‌دیر کی، کیتاب باسیمیندا سوْروملو شخصین تیتیزلییی اولورسا، هئچ بیر درنک، هئچ بیر اورقان، اونون دوزگون ایش چیخارتماسی‌نین قارشی‌سیندا دورا بیلمز. توپلوم اولاراق اؤیله موشکول بیر دورومداییق کی، بئله اوجوز سهولره قارشی قویولاجاق نه ماجالیمیز وار، نه حالیمیز. هیزلا یوز یانلیش کیتابدان‌سا لازیملی ادبی پروْسه‌دن کئچمیش بیر کیتاب، داها اوْپتیمال و اویغون‌دور.

◽️
چاغداش متنین یاپی‌دوزه‌نی‌نین عکسینه اولاراق، رومانین متنی اولایلارین دؤورونه عایید استروکتوری، یازی اوسلوبونی یانسیتماغا جهد ائدیر؛ اوره‌یین ایسته‌دییی قَدَر اوخوجونو اصیل حادیثه‌لردن اوزاق سالا بیلن لازیملی، لازیم‌سیز وصف‌لرله دوْلودو. بو گون یازیلان متنده، بو گونون، چاغی‌نین ائکسپئرتلر طرفیندن قبول ائدیله‌سی بیر ائلئمئنتی، دیرلی هر هانسی موتیوی یوخسا اگر، او زامان بو اثری، فیرقه زامانینی آندیران بیر ائکسپوْناتدان باشقا بیر شئی حئساب ائده بیلمه‌ریک.
متن‌ده جومله‌لر، فیکیر ایفاده‌لری هر نه قَدَر کاراکتئر دیلیندن سؤیلن‌سه ده، اونلارین طرفیندن بئله آلت بیلینج‌سیز اؤیود، نصیحت کیمی گئریچی داورانیش طرزی، بو گونکو ماراغجیل اوخوجونو قیمیشدیریر. اوخوجونون پراکتیک حیاتینی، حیسسه بورونموش هیجانلی فانتازییالارینی، گئرچک دویغولارینی تحقیر ائدیب، شوعورونو کیچیمسه‌مک اولماز!

روماندا جیددی ادبیاتین بوْیونا بیچیله‌سی، اَینینده دیک دوراسی، لاکونیک و اونیوئرسال بدیعی متندن اثر-علامت یوخدو. بو متن رومانین اَینینه نئچه بدن کیچیک‌دیر. متنه اویمایان ناتاراز لئکسیکوْن ییغیمی، قولاغا هئچ جوره آلیشمایان یاراماز اینتوْناسییاسی، دیالوقلاردا، مونولوقلاردا، سطیرلرده فئلئکسیکا چاتیشمامازلیغی، بیر ده تحکییه قیتلیغی داها دوغروسو متنی بدیعی‌‌ترک و سیرادان بیری ائدیب‌دی.

متنین اوبیئکتیو گؤوده‌سینی تشکیل ائدن ایلک اؤنجه لئکسیکا، سونرا اوزون گؤدک جومله‌لر، داها سونرا پاراگرافلار، عیباره‌لی دئییل‌لر! بو اوخوجونو اینجیدیر. آیریجا متنین عیباره‌سیزلییینه ده، یازیچی کاریزماسیندان یاناشیلیر سبب یوخدور. بو آخساقلیقلارین عمله گلمه‌سی‌نین قایناغینی حئکایه-رومان و ادب ماراغجیللارینا آنلاتماق یئرسیزدی!

اون‌ایکی‌نجی بؤلومدن اتکیلندیم. بو بؤلومدن سونرا، یازارین الی برکیییر. آز قولاغیمیزا دَین سؤزجوکلرله قارشیلاشیریق؛ بو اعلادیر! او جومله‌دن: بان، ماهنا، تینگه، قبول ائلتدیره بیلمه‌سه، شؤنگویوب، اونو فیتله‌دی، دَن-دوش، انعکاس، اعزام، مؤهره...
آنجاق متنین سینتاکسیس پروبلئمی وار. سیرادان قوصورو اولمایان اوزون- اوزادی هر جور متنین ایکی-‌اوچ صفحه‌سین اوخودوقدان سونرا، اوخوجونون گؤزو، او دئییم طرزینه آل
یشیر؛ و گئری قالان حیصّه‌نی نورمال تئمپله، حتتا داها هیزلی اوخوماق اولور. نه ایسه کی، ایتن کؤلگه‌لرده اونو یاشایا بیلمه‌‌دیک. بو داها چوخ یازیچی‌نین نه‌لری و نه قَدَر اوخودوغونا قاییدیر! یارارلی اثرلری موطالیعه ائدن یازیچیلارین اثرلری آخیجی اولور. نه تَهَر چئوریلمه‌سینی دارتیشماساق، اینانمیرام کیمسه چنگیز آیتماتوفون جمیله‌سین اوخویاندا دیلی توپوق وورا؛ یا اوخونوش زورلوغونا معروض قالا. بئله بؤیوک یازارلارین ائله بیل آخیجیلیق متن‌لری‌نین روحوندا اوْلور.
یازیچی‌نین اثرینی کئشکه چاپ اولمامیشدان قاباق پئشه‌کار بیر ائدیتور عمللی-باشلی ائدیت ائدیب، سون دفعه اولاراق تیتیزلیکله لازیملی رئداکته ایشلری، اثرین اوزه‌رینده اعمال ائدیردی. ایستیثنالار خاریج، دونیانین نهنگ یازارلاری دا رئداکتورسیز کیتابی چاپا بوراخمیرلار. آنجاق بیز رئداکتور کلمه‌سینه ساده‌جه سؤزلویو ورقله‌ینده راسلاییریق!

◽️

متنین اوتوز‌یئددینجی صفحه‌سینده قادینین تعریفینده بو سؤزلر قوللانیلیر. جومله‌لری عئینی‌له گتیریرم؛ فیکیر سؤیله‌میرم؛ یارقیلاماغی اوخوجولارا بوراخیرام:
آنام چوخ زحمت‌کش و اوزو یولا بیر آرواد ایدی. دینیب
دانیشمازدی. سحردن آخشاما ائوین ایش‌لرینی گؤرردی. بیر دفعه ده آخ-توف ائله‌مزدی. آروادین ائله بیل دیلی آغزیندا یوخ ایدی. تکجه، دوروب خدیجه‌نی یئرینه سالا-سالا، خئییر-دوعا وئردی. یاخشی یول آرزولادی

...آنام سئوگی ایلاهه‌سی‌ایدی. آتاملا داییما آیاق-آیاغا، چیین-چیینه، آجیلی-شیرینلی یاشامی ایره‌لی سوروردو. او آلاتوراندان دوروب لازیم اولان ایش‌لری قوروب قوشوب سحر یئمه‌یینی حاضیرلاییردی. بو ایش‌لری یولا چیخارکن ده ائله‌‌ییردی.


متنی اوخویارکن چوخ ایلگینج بیر فیکیر عاغلیما گلدی؛ او دا بو کی، بو متنی باشقا بیر یابانچی اؤلکه‌ده بیزیم دیار حاقدا ان اوفاق بیر فیکری اولمایان هر کس اوخوسا، حیسّ ائدر کی، بیزیم اؤلکه‌ده قادین پارتنئری اولمایان هر کس قوصورلو و یاخود دا قهرمان اولا بیلمه‌ین شخص اولا بیلر آنجاق! آمما ایستر-ایسته‌مز اینسانین بئینین‌ده بئله بیر دوشونجه فورمالاشیر. اؤزل بیر ایش یاپان ائرکک پئرسوناژی، ایللا دا بیر قیز دوستونا باغلاماق هوسی، گؤره‌سن هاردان دوغور!؟ گؤرن بو هانکی سیخینتی‌نین بلیرتیجی‌سی‌دیر؟

یازیچی اؤزونو قادین حوقوقلارینی ساوونان اینسان کیمی گؤسترمک ایسته‌سه ده، اونون آلت بیلینجینده قازیلمیش سوبیئکتیو قادین قوللانیمی، هم ده اوْبیئکتیو شکیلده قهرمانلارین اورک قیزینتی‌سی اوچون آلت ائدیلن و هئپ ایکینجی درجه‌لی "اینسان" دا دئمک اولمور، بلکه نسنه کیمی بروزه وئریلن مقاملار، اوخوجو بئینینده بوتون فئمینیستی دویغولارین، آنلاییشین عکسینی سرگیله‌ییر.

متن‌ده مدنیت اوجاغیندا اولان یئییب-ایچمه‌ مراسیمینی هئچ جوره فیرقه حرکاتینین گؤروب-بیلدیییمیز تمکینلی باشچیلارینا یاراشدیرماق اوْلمور. او طرز یئییب-ایچمه‌نین مدنی بیر یانی یوخدور. یانلیش آنلاشماسین، نه‌یین‌سه قاداغاسینی، یا اؤزگورلویونو یارقیلاماق کیمی نیّتیمیز یوخدور؛ آنجاق مدنی مرکزلرین ان اوفاق دئتالینین دا اطرافا سرپیلیب، داغیلاسی آیرینتیلی وئریملی مودریک یانی اولمالی‌دی؛ حالبو کی، متن‌ده پئرسوْنالین همن مرکزده ائتیکایا اوُیمایان داورانیش پرینسیپلری‌نین اؤزگون نوْرمو، اولدوقجا دوغال و طبیعی‌دی. فیرقه حرکاتینین فدایی‌لری‌نین شأنی‌نین‌ شرفینه، بو سؤزو بو رومانین متنینه دایر اولسا دا، دئمه‌یه دیلیم گلمیردی؛ آما طرف‌ ساخلاماساق، ساده‌جه بو متن باره‌ده بئله دئمک اولار؛ مدنییت کومیته‌سینده ائله سرخوشلوغا یول وئرن پئرسوناللاردان، متنین طلبات و ایسته‌یینین عکسینه اولاراق، ائله ده اوغورسوز سوْن گرک کی، گؤزله‌نیلمز اولمایایدی!!

◽️
رومانین آغیرلیغی، یازیلی کاغیذلارین باتمانی ایله دارتیلمیر. آز صفحه‌نی ائحتیوا ائدن سامباللی، لاکوْنیک صنعت اثری، همچینین کالیته‌لی رومان یاراتماق اولار. متنین ایچینده اصیل اولایلا ایلگی‌سی اولمایان لازیم‌سیز یازیلار متنین ایچینده لازیملی یازیلاری دا، ائده‌بیلدییی قَدَر لازیم‌سیزلاشدیریب، و سیرا دیشی بیر عادی اولایا چئویریب. هر کسین بیلیب، دفعه‌لرله یاشادیغی حاللاری، کیمسه‌یه یاراری اولمایان هیجان دوْلو، دویغولو حیس‌لرله بوْل، هانسی‌سا پئرسوناژی عومومی سجییّه‌وی تعییناتلارلا دَییرلندیرمک، اونون اؤزه‌لینی پوْزور.
متن بئداهات چؤلله‌مه‌ده اینسان کلله‌سی بوْیدا داشلارلا دوْناتیلمیش، سینیر قیراغی اوجقار قیشلاق یوللارینین هرله‌نن آرابایلا گئدیشینی آندیریر. اوخودوغون هر جومله‌نین باشینا قاییدیب بیر ده اوخومالی‌سان کی، یازارین نه آنلاتدیغین دوغرو-دوروست آنلایاسان. آنلاشیلماز لئکسیکی اولمایان آنا دیلینده یازیلمیش بیر متنی، آنلاماق اوچون یئنیدن قاییدیب اوخوماق، اکتیو اوخوجویا ایشکنجه‌دن ده بتردیر.بو یازارین آنلاتیجی بئینینین ضعیف اولدوغونو بلیرله‌ییر. داها آچیق
دئسم؛ یازارین چوخ اوخویوب، متنه چئوریلمه‌مه‌ین گؤسته‌ریر.

◽️سؤزجوکلر حاقدا:

...بایان ص64
- بایان آذربایجان ایضاحلی سؤزلویونده قارمونا اوخشار، اوندان بؤیوک موسیقی آلتی‌دیر. شعر‌ده تورکیه تورکجه‌سیندن بهره‌له‌نن چوخلو شاعیرلریمیز ده وار، شعرلریمیز ده بیر جور-بیر تَهَر آنلاشیلاسی‌دیر؛ آمما روماندا آذربایجانین تورکجه‌سینده سای‌سیز آنالوگلاری دوروب-دورورکن ایللا دا "بایانین" ایشلنمه‌سی سانمیرام دوغرو اولا.

...تریبون ص66
- تریبون ناطیق دئمک‌دیر. ایکینجی باشقا بیر آنلامی دا واردی. هر نه ایسه بورادا یازیچی‌نین قصدی تریبونا‌دیر؛ کی، خیطابه کورسوسو یا کافئدرا ایله عئین قاورامی داشیییر.


دیلدارلیق:ص37
اومیدوار: ص38
غافیلگیر: ص107
باشقا دوستلارین حئکایه‌لرینده ده ایکی فارس سؤزجویون بیتیشییین اؤز آنا دیلیمیزه تهلوکه‌لی، اؤلدوروجو اولدوغونو وورقولامیشدیق.

...پیانوون ص69
- پیانونون

...«بلی عزیز دوستلار! اینسانلارین، زامان اونودا بیله‌جکلرینی قوی اولدوغو کیمی لئنتده ساخلایاق، صاباح گله‌جک نسلیمیز بیزی اونوتقانلیقداقیناماسین». ص67
...زامان، بیله جکلرینی، اونوتقالیقداقیناماسین ص67
- زامانلا، بیله‌جک‌لرینی، اونوتقانلیقدا قیناماسین.
- یا دا بلکه دئمک ایسته‌ییرمیش: بلی عزیز دوستلار! اینسانلارین، زامانین اونودا بیله‌جک‌لرینی، قوی اولدوغو کیمی لئنتده ساخلایاق...

...باخمایه ص82
- باخما ائ
بلکه بیر باشقا میثاللا بو آنلاشیلمازلیق راحات چؤزوله؛ [ باخما کی قوجالمیشام! ] یا [ باخما ائ تئز-تئز گلمیرم، آمما کی سیزی چوخ سئویرم. ]
...ایت ...قویروغونو بوللاماغا باشلادی. ص98
...بوللاماغا ص98
- بولاماغا

...آیاغیلا ص98
- آیاغی‌یلا

...چالیشماقلاریندان ص126
- "چالیشماسیندان" یا اگر یولداشی ایله اؤزونو نظرده توتورسا او زامان "چالیشمالاریندان" دئمه‌لی‌دیر.

...واختیلا ص127
- واختی‌یلا

...گئتمه‌سیله ص133
- گئتمه‌سی‌یله

...بارماغلاریلا
- بارماقاری‌یلا

...بیلیره‌مئه ص33
- بیلیرم ائ

متنده بیتیشیک یازیلماسی گره‌کن، اورتاسینا فاصیله آتیلمیش سؤزجوک‌لر:

...ساغ اوللاشدی ص85
...یونگولجه سینه ص97
...سئوینج گیله ص97
...آتام لا ص99
...سئوینج گیله ص126
...عوض سیز ص129
...دییشیکلییی نین ص133
...ایشله مکدن ص135
...جاوید له ص136، جاوید له ص178
...سئوینج گیلی ص145، سئوینج گیله ص168
...سئوینج گیلین 160، سئوینج گیلین ص168
...ائلیاس لا ص179، ائلیاس گیل ص183
...فریدون لا ص193
...قاباق کی ص38


متنده آراسیندا فاصیله‌سی اولماسی گره‌کن سؤزجوکلر:

...اونوتقانلیقداقیناماسین ص67
- اونوتقانلیقدا قیناماسین


فارسجا ادبیاتینا عایید کلمه‌لر و جومله‌لر:

...تریبون ص66
...غافیلگیر ص107
...«لاپ قویروغویلا گیرده‌کان سیندیریردی».
...آرامِ جانیم ص155
...حق ص155
...تصمیم ص169
...زره‌لی ص188 - زیرئه‌لی
...حق‌سیز‌لیینه ص189 - حاق‌سیزلیغینا


ایملا یانلیشلیقلاری:

...قورمورشدولار ص60
- قورموشدولار
...که‌لف ص79
- کَلف
...شه‌هر ص88
- شَهر
...شیکافین ص77
- شکافین
...قیغاجی ص126، 135
- قییغاجی
...قاققیلادی ص134
- قاققیلدادی
...گولش ص141
- گولوش
...مژمئه‌یییه ص166
- مجمه‌یییه
...امان- امانلیق‌دی ص186
- امن-امانلیق‌دی
...زره‌لی ص188
- زیرئه‌لی

...سئوینج بو کؤورک، لال میصراع‌لاردان دویدوقجا کی، تیکانلی سیملرین او تاییندا صمدین سئوگیلی‌سی، گؤزله‌یه‌نی وار ایمیش، کسیک اوره‌یی داها دا کؤوره‌لیردی. ص29
- تیکانلی سیم‌لرین او تاییندا، صمدین سئوگیلی‌سی، گؤزله‌یه‌نی اولدوغونو بو میصراع‌لاردان دوُیان کسیک اورکلی سئوینج، داها دا کؤوره‌لیردی.

...خئییر ایشده ایستیخاره گره‌ک دئییل باجی. ص33
- فارس مثلی "در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست" حافظ
آیریجا گرک (گره‌ک) ائله یازیلماز!

"دفعه" سؤزجویو سون زامانلار باشقا یئنی مطبعه‌دن چیخمیش رومانلاردا راسلادیغیمیز اوغورسوز حاللار تک، متنین گئدیشاتیندا ائسپوْنتان شکیلده گاه "دفه"، گاه دا "دفعه" یازیلیب!

آیری یازیلماسی گره‌کن "ایدی" یوکله‌می ده، ایسته‌نیلن زامان اؤزوندن اؤنجه‌کی سؤزجویه بیتیشیک یازیلیب، ایسته‌نیلن باشقا صفحه‌نین باشقا پاگرافین باشقا جومله‌سینده آیری یازیلیب‌دیر! "ایدی" جومله‌ده او زامان اؤزوندن اؤنجه‌کی سؤزجویه بیتیشیک یازیلا بیلر کی، الیف(ا) حرفی "ایدی" یوکلمیندن سیلینسین. اؤرنه‌یین: "اوزه‌ره‌یدی"، "گؤرمه‌لی‌یدی".

متندن نمونه‌لر:

...حیاتینا دوشن قفیل دویونو آچماقدان عاجیزایدی. ص27
...آنام چوخ زحمت‌کش و اوز یولا آرواد ایدی. ص37
...آنام سئوگی ایلاهه‌سی‌ایدی. ص41