Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
حسن بيگ زردابي
آذربايجان ادبياتيندا 19 جو يوز ايللريني آخوندزاده آدييلا باغلاميشلار. بوعصيري «ميرزا فتحعلي عصري» آدلانديريبلار. آنجاق بئله بير زاماندا زردابي كيمي بؤيوك اينسانلاري اونوتماق اولماز. بئله دؤوراندا معارفچي حسن بيگ زردابي مئيدانا گلير و آخوندزادهنين باشلاديغي ايشلري ايرهلي سورور و عملده اجرا ائدير. حسن بيگ آذربايجاندا ميللي شعورون، وطن پرورليك حيسينين تربيهسي ساحهسينده اؤنجول فعاليته باشلاييب و اجتماعي- سياسي يازيچي اولاراق اجتماعي خاديمي كيمي مئيدانا چيخير. زردابي «اكينچي» آديندا آذربايجانين ايلك درگي سيني چيخارماقلا، آذربايجان مدنيتي تاريخينده آدينين قيزيل حرفلرله يازيلماغا لاييقدير. اونون گؤسترديگي ايلك تئاتر تماشاسينا گؤره، آذربايجان تئاتر تاريخينده بيرينجي آدلار سيراسيندا آدينين داخيل اولماسي گرهكير و آذربايجان بئله معارفچي خاديملرينه فخر ايله ياناشماسينا لاييق بير اينسان دير.
زردابي، يالنيز اؤز دوغما تورپاغينين، ايكيقات، اوچقات ظولم آلتينا دوشموش وطنداشلارينين مودافيعهسينه قاتيلديغي، معارفين يورولماز جارچيسي كيمي چيخيش ائتديگي اوچون، خالقيميزين حافيظه سينده هميشه ياشامالي دير.
زردابي آذربايجانين ايلك معارف پرور، وطنپرور و ميلليتچيسي دير. او، درگي سينين آديني «اكينچي» قويموشدو. بو آد تصادفي سئچيلمهميشدي. اكينچي سؤزونون آلتيندا بؤيوك رمزي معنا، گئنيش فعاليت وئرليشي گيزلنميشدي. او، بورادا چاغداش اوصوللار اساسيندا داها ثمرهلي ايشلهمهيي اؤيره تمك و معاريف توخومونو سپمك اوچون نظرده توتموشدو. زردابي اؤزو آذربايجان مدنيتي تاريخينده بئله بير اكينچي اولدو.
اونون «اكينچي» قزئتهسي 1875 جي ايلدن توخوم اكمهيه باشلاييب و بو توخوملار ياخين زاماندا «كشكول»، «شرق روس»، «حيات»، «ارشاد»، و «ملانصرالدين» ژورناللاريني جوجرديب بويا-باشا چاتديردي. حسن بيگ 1865 جي ايلده مسكووا يونيوئرسينهسيني باشا چاتديردي. بو آذربايجانلي گنجين قارشيسيندا گؤزهل اوفوقلار آچيلميشدي، آنجاق هارا گئديرسه، هارادا بير ايش باشينا كئچرسه قارشيندا دايانانلار آز اولماميشلار. آنجاق زردابي بيگده بو دورومو گؤردوكده سارسيلماييب، بلكه داها ارادهلي اولاراق يولونا داوام وئريب، نهايت آذربايجان مدنيت تاريخينده ايكي بؤيوك ايشي يئرينه يئتيرير. بيرينجي «اكينچي» قزئتيني يايماق، ايكينجيسيآذربايجان تئاتريني صحنهيه چيخارماق!
بو ايكيايشي ايله آذربايجان مدنيتينده بير دؤنوش نوقطهسي ياراداراق، خلقينين فيكرينده، شعوروندا بير حركت يارادير. زردابي 1842 جي ايلده آنادان اولوب، 1907 جي ايلده گؤزونو بو دونيايا يومور، آمما ياراتديغي اثرلر هميشه ليك قالمادادير. او درين مقالهلريله خالق ايچينده اويانيشا سبب اولموش، ميللت ايچينده فيكير و دوشونجه توخوملاريني اكيب و ياخين گلهجكلر مدنيت- اجتماعيت و باشقا علم ساحهلرينده ميوهلريني خلقيميز دره بيلير. مشروطه اينقيلابينا دوغرو گئدهن يولون آچيليشيندا زردابي كيمي دوشونجهلي، معارف پرور اينسانلارين وارليغي بؤيوك نعمت ساييلير. بونسوز اينقيلاب باشلانماييب، نتيجهيه اوغرامازدي. خالقيميزين فيكير حياتيندا زردابي لار كيمي اينسانلارين وارليغي بركتلي و ثمرهلي دير.
آذربايجان ادبياتيندا 19 جو يوز ايللريني آخوندزاده آدييلا باغلاميشلار. بوعصيري «ميرزا فتحعلي عصري» آدلانديريبلار. آنجاق بئله بير زاماندا زردابي كيمي بؤيوك اينسانلاري اونوتماق اولماز. بئله دؤوراندا معارفچي حسن بيگ زردابي مئيدانا گلير و آخوندزادهنين باشلاديغي ايشلري ايرهلي سورور و عملده اجرا ائدير. حسن بيگ آذربايجاندا ميللي شعورون، وطن پرورليك حيسينين تربيهسي ساحهسينده اؤنجول فعاليته باشلاييب و اجتماعي- سياسي يازيچي اولاراق اجتماعي خاديمي كيمي مئيدانا چيخير. زردابي «اكينچي» آديندا آذربايجانين ايلك درگي سيني چيخارماقلا، آذربايجان مدنيتي تاريخينده آدينين قيزيل حرفلرله يازيلماغا لاييقدير. اونون گؤسترديگي ايلك تئاتر تماشاسينا گؤره، آذربايجان تئاتر تاريخينده بيرينجي آدلار سيراسيندا آدينين داخيل اولماسي گرهكير و آذربايجان بئله معارفچي خاديملرينه فخر ايله ياناشماسينا لاييق بير اينسان دير.
زردابي، يالنيز اؤز دوغما تورپاغينين، ايكيقات، اوچقات ظولم آلتينا دوشموش وطنداشلارينين مودافيعهسينه قاتيلديغي، معارفين يورولماز جارچيسي كيمي چيخيش ائتديگي اوچون، خالقيميزين حافيظه سينده هميشه ياشامالي دير.
زردابي آذربايجانين ايلك معارف پرور، وطنپرور و ميلليتچيسي دير. او، درگي سينين آديني «اكينچي» قويموشدو. بو آد تصادفي سئچيلمهميشدي. اكينچي سؤزونون آلتيندا بؤيوك رمزي معنا، گئنيش فعاليت وئرليشي گيزلنميشدي. او، بورادا چاغداش اوصوللار اساسيندا داها ثمرهلي ايشلهمهيي اؤيره تمك و معاريف توخومونو سپمك اوچون نظرده توتموشدو. زردابي اؤزو آذربايجان مدنيتي تاريخينده بئله بير اكينچي اولدو.
اونون «اكينچي» قزئتهسي 1875 جي ايلدن توخوم اكمهيه باشلاييب و بو توخوملار ياخين زاماندا «كشكول»، «شرق روس»، «حيات»، «ارشاد»، و «ملانصرالدين» ژورناللاريني جوجرديب بويا-باشا چاتديردي. حسن بيگ 1865 جي ايلده مسكووا يونيوئرسينهسيني باشا چاتديردي. بو آذربايجانلي گنجين قارشيسيندا گؤزهل اوفوقلار آچيلميشدي، آنجاق هارا گئديرسه، هارادا بير ايش باشينا كئچرسه قارشيندا دايانانلار آز اولماميشلار. آنجاق زردابي بيگده بو دورومو گؤردوكده سارسيلماييب، بلكه داها ارادهلي اولاراق يولونا داوام وئريب، نهايت آذربايجان مدنيت تاريخينده ايكي بؤيوك ايشي يئرينه يئتيرير. بيرينجي «اكينچي» قزئتيني يايماق، ايكينجيسيآذربايجان تئاتريني صحنهيه چيخارماق!
بو ايكيايشي ايله آذربايجان مدنيتينده بير دؤنوش نوقطهسي ياراداراق، خلقينين فيكرينده، شعوروندا بير حركت يارادير. زردابي 1842 جي ايلده آنادان اولوب، 1907 جي ايلده گؤزونو بو دونيايا يومور، آمما ياراتديغي اثرلر هميشه ليك قالمادادير. او درين مقالهلريله خالق ايچينده اويانيشا سبب اولموش، ميللت ايچينده فيكير و دوشونجه توخوملاريني اكيب و ياخين گلهجكلر مدنيت- اجتماعيت و باشقا علم ساحهلرينده ميوهلريني خلقيميز دره بيلير. مشروطه اينقيلابينا دوغرو گئدهن يولون آچيليشيندا زردابي كيمي دوشونجهلي، معارف پرور اينسانلارين وارليغي بؤيوك نعمت ساييلير. بونسوز اينقيلاب باشلانماييب، نتيجهيه اوغرامازدي. خالقيميزين فيكير حياتيندا زردابي لار كيمي اينسانلارين وارليغي بركتلي و ثمرهلي دير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
مینتسیزقلمیندن پای وئرن , یورولمادان بیگیلرین گنج نسلیمیزه چاتیران شعر, داستان کلاسلارینین مدرسی ,ادبیاتیمیز آراشدیرجی سی مولفی , موحقیقی
سئویملی قلمداشیمیز, عزیز گروپداشیمیز اوستاد دکتر رحمانی جنابلارینان تانیش اولاق .
بسمه تعالی
صمد رحمانی خیاوی هستم متولّد شهرستان خیاو (مشگین شهر) به سال شمسی 1334. رحمت خداوند از همان روز تولّد، شامل حالم شد؛ زیرا در خانواده ی زحمت کش به دنیا آمدم. با نهایت تلاش و تنگدستی مرا بزرگ کردند امّا لب به شکوه نگشودند. و این چنین مرا فردی تودار و متحمل سختی ها بار آوردند. تحصیلات ابتدایی و متوسّطه اوّل را در زادگاهم تحت تعلیم معلمّانی بزرگ و انسان های آسمانی گذرانده ام که تعدادی از ایشان را هنوز هم زیارت می کنم و دست بوسشان هستم و برای تعدادی دیگر در قالب حمد و قل هوالله بوسه ی عشق نثار روح لطیفشان می کنم.
تحصیلات متوسّطه ی دوم را در دانشسرای مقدّماتی تبریز پی گرفته ام. معلّمان من در آن جا دانشمندانی سرشناس در کشور و خارج از کشور بودند. استاد عبدالعلی کارنگ ، استاد عبداللطیف بنان، استاد دکتر رضا انزابی نژاد و...
تحصیلات دانشگاهی من تا دوره ی فوق لیسانس در تبریز ادامه یافت. هرچه از استادان این دوره بگویم کم گفته ام و اصولاً قلم من در حدّی نیست که راجع به شخصیّت آن ها به گردش دربیاید. به هر حال من در حق این بزرگان چیزی نمی گویم. فقط فاتحه ای نثار ارواح پاک استادان، زنده یادان، استاد حسن قاضی طباطبائی، استاد دکتر منوچهر مرتضی، استاد دکتر بهمن سرکاراتی، استاد دکتر سلیم و...می نمایم و برای استادان حیّ و حاضر آرزوی سعادت و تندرستی برای حضراتشان دارم.
تحصیل دوره ی دکترای حقیر در کشور همسایه، جمهوری آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو به اتمام رسید. روح استاد پرفسور جلال عبدالله یف که با زبان روزه ی نذری در دانشگاه باکو مرا راهنمایی و مشاوره می داد شاد باد. و برای استاد پرفسور توفیق حسین اوغلی و دیگران آرزوی بهروزی و سلامت دارم.
به تقلید از استادان خود در طول زندگی تحصیلی که تألیفات بسیار گرانقیمت از ایشان خوانده ام حقیر نیز دست به تألیفک هایی زده ام که چند تایی را برای خوانندگانی که تا این جای نوشته دوام آورده اند نام می برم:
1- مقایسه ی عروض فارسی و آذربایجانی (انتشارات شایسته)، 1379
2 - سیری در داستان و داستان نویسان (هماذر) ، 1381
3 - ادبیّات کودکان (هماذر) ،1382
4- نقد ادبی، ( پویش) 1382
5 - بررسی ادبیات داستانی کتاب های درسی ادبیات دوره ی دبیرستان و پیش دانشگاهی، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1383
6 - قله های ادبیات آذربایجان ، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1384
7 - دستور زبان فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1390
8 - تصامیر شعری در شعر فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1391
9 - دستور زبان آذربایجانی ( اختر)، 1391
10 - بیر سئوگی ماجراسی، (مجموعه داستان های ترکی و فارسی، نشر ریتم، 1392
11 - آموزش وزن و قافیه شعر فارسی (نیک مهر ...) 1391
12 - ساختار داستان های امروزی، (نیک مهر ...) 1391
13 - آموزش وزن و قافیه، بند، قالب های شعری در شعر آذربایجانی، نشر اختر 1393
14 – دؤردومونجوسو یولدادیر (رمان ترکی)، نشر اختر 13934
15 – فارسی عمومی ، نشر اختر 13934
16 - درآمدی بر ادبیات داستانی جمهوری آذرباجان، نشر دنیای نو، 1395
و... تعدادی مقاله هایی که در نشریّات استانی وکشوری و یا در مقدمه ی کتاب های مختلف درج شده است..
سئویملی قلمداشیمیز, عزیز گروپداشیمیز اوستاد دکتر رحمانی جنابلارینان تانیش اولاق .
بسمه تعالی
صمد رحمانی خیاوی هستم متولّد شهرستان خیاو (مشگین شهر) به سال شمسی 1334. رحمت خداوند از همان روز تولّد، شامل حالم شد؛ زیرا در خانواده ی زحمت کش به دنیا آمدم. با نهایت تلاش و تنگدستی مرا بزرگ کردند امّا لب به شکوه نگشودند. و این چنین مرا فردی تودار و متحمل سختی ها بار آوردند. تحصیلات ابتدایی و متوسّطه اوّل را در زادگاهم تحت تعلیم معلمّانی بزرگ و انسان های آسمانی گذرانده ام که تعدادی از ایشان را هنوز هم زیارت می کنم و دست بوسشان هستم و برای تعدادی دیگر در قالب حمد و قل هوالله بوسه ی عشق نثار روح لطیفشان می کنم.
تحصیلات متوسّطه ی دوم را در دانشسرای مقدّماتی تبریز پی گرفته ام. معلّمان من در آن جا دانشمندانی سرشناس در کشور و خارج از کشور بودند. استاد عبدالعلی کارنگ ، استاد عبداللطیف بنان، استاد دکتر رضا انزابی نژاد و...
تحصیلات دانشگاهی من تا دوره ی فوق لیسانس در تبریز ادامه یافت. هرچه از استادان این دوره بگویم کم گفته ام و اصولاً قلم من در حدّی نیست که راجع به شخصیّت آن ها به گردش دربیاید. به هر حال من در حق این بزرگان چیزی نمی گویم. فقط فاتحه ای نثار ارواح پاک استادان، زنده یادان، استاد حسن قاضی طباطبائی، استاد دکتر منوچهر مرتضی، استاد دکتر بهمن سرکاراتی، استاد دکتر سلیم و...می نمایم و برای استادان حیّ و حاضر آرزوی سعادت و تندرستی برای حضراتشان دارم.
تحصیل دوره ی دکترای حقیر در کشور همسایه، جمهوری آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو به اتمام رسید. روح استاد پرفسور جلال عبدالله یف که با زبان روزه ی نذری در دانشگاه باکو مرا راهنمایی و مشاوره می داد شاد باد. و برای استاد پرفسور توفیق حسین اوغلی و دیگران آرزوی بهروزی و سلامت دارم.
به تقلید از استادان خود در طول زندگی تحصیلی که تألیفات بسیار گرانقیمت از ایشان خوانده ام حقیر نیز دست به تألیفک هایی زده ام که چند تایی را برای خوانندگانی که تا این جای نوشته دوام آورده اند نام می برم:
1- مقایسه ی عروض فارسی و آذربایجانی (انتشارات شایسته)، 1379
2 - سیری در داستان و داستان نویسان (هماذر) ، 1381
3 - ادبیّات کودکان (هماذر) ،1382
4- نقد ادبی، ( پویش) 1382
5 - بررسی ادبیات داستانی کتاب های درسی ادبیات دوره ی دبیرستان و پیش دانشگاهی، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1383
6 - قله های ادبیات آذربایجان ، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1384
7 - دستور زبان فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1390
8 - تصامیر شعری در شعر فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1391
9 - دستور زبان آذربایجانی ( اختر)، 1391
10 - بیر سئوگی ماجراسی، (مجموعه داستان های ترکی و فارسی، نشر ریتم، 1392
11 - آموزش وزن و قافیه شعر فارسی (نیک مهر ...) 1391
12 - ساختار داستان های امروزی، (نیک مهر ...) 1391
13 - آموزش وزن و قافیه، بند، قالب های شعری در شعر آذربایجانی، نشر اختر 1393
14 – دؤردومونجوسو یولدادیر (رمان ترکی)، نشر اختر 13934
15 – فارسی عمومی ، نشر اختر 13934
16 - درآمدی بر ادبیات داستانی جمهوری آذرباجان، نشر دنیای نو، 1395
و... تعدادی مقاله هایی که در نشریّات استانی وکشوری و یا در مقدمه ی کتاب های مختلف درج شده است..
Forwarded from Samad Rahmani
سلام دوستلار، آخشامینیز خیر اولسون. بیلدیگینز کیمی مطبوعات مدنیت و خصوصاً ادبیاتین دیرچلمه یینده و انکشافیندا اساس رولو وار. بو آخشام آذربایجانیمیزین مطبوعاتیندان بحث گئده جک. البته بو گروپدا اؤنملی ژورنالیست لر وار کی آدلارین چکسم سوز اوزانیار. من 1385 ایلده حاضیرلادیغیم علملر نامزدلیگی اوچون یازیلمیش پایان نامه ده تاوانیم دا اولان قدر، اشاره حالتینده سؤز آچمیشام، امیدیم وار کی ژورنالیست یولداشلار تکمیلینده یاردیم ائتسینلر؛ بلکه مطبوعاتیمیزدان نسبتا مکمل بیر تصویر وئریله. اونودا آرتیرمالییام کی یازیچیلار و ژورنالیستلرین او ایله دک تحصیل عنوانلارینی نظره آلمیشیق.
Forwarded from Samad Rahmani
آذربايجان مطبوعاتي اؤزونه مخصوص بير تاريخه مالیکدير. بير واختلار ايرانين وليعهدنشيني کيمي مشهور اولان تبريز شهري، اؤلکه نين بيرينجي يا ايکينجي دانيشان آغزينا چئويريلير." آذربايجان" هفته ليگي (1247) آيري- آيري آدلارلا مشهور اولوب. قاجار حاکيميتي نين رسمي اورگاني اولوبدور. ائله واختلار دا اولوبدور کي، ائله همين آدلا خالق ايستکلري ديلي ايله نشر اولونان بير غزئت کيمي فعاليت گؤستريبدير.
مطبوعات ايران مشروطه انقلابي عرفه سينده اؤلکه نين بير چوخ شهرلرينده گوجلو ترقي ائتمه يه باشلادي. تکجه 1285-1286 ايللرده 150- دن آرتيق غزئت و ژورنال آدلاريني سايماق اولار. مثال اوچون سلماس شهرينده نهنگ ژورناليستلر، او جمله دن "ميرزا محمود غنيزاده، عبدالرزاق خان پاميار، ميرزا سعيدخان سلماسي، اسداله احمدزاده دهقان، حيدر خان عمی اوغلو و سائره لر فعاليت گؤستريرديلر. " (غفوری نیا علی اصغر، تاریخ روزنامه و روزنامه نگاری در سلماس،گوروش مجموعه سی توپلایان، کاطم عبّاسی، بیرینجی جلد، تبریز، ص 11،12)
"آذربايجان " هفته ليگي (1285) حاجي ميرزا آقا بلوري تبريزي نين باش رداکتورلوغو ايله و ميرزا علي قولو خان صفرافون باش مخبرليگي ايله تورکی- فارسی ديلينده بوراخيليبدير.
ميرزا احمد کاتب و ميرزا حسن سعدالسلطانين امکداشليغي ايله چيخان " آي ملا عمو " هفته ليگي (1286). آذربايجان جمهوریسینده چيخان "ملا نصرالدین " درگيسي نين عليهينه بوراخيليردي و تورکی- فارسی ديلينده نشر ائديليردي. همین ايلده ميرزا سيد حسين خان تبريزي نين " آنا ديلي" هفته ليگي يالنيز تورکی ديلينده ياييملانيب.
مطبوعات ايران مشروطه انقلابي عرفه سينده اؤلکه نين بير چوخ شهرلرينده گوجلو ترقي ائتمه يه باشلادي. تکجه 1285-1286 ايللرده 150- دن آرتيق غزئت و ژورنال آدلاريني سايماق اولار. مثال اوچون سلماس شهرينده نهنگ ژورناليستلر، او جمله دن "ميرزا محمود غنيزاده، عبدالرزاق خان پاميار، ميرزا سعيدخان سلماسي، اسداله احمدزاده دهقان، حيدر خان عمی اوغلو و سائره لر فعاليت گؤستريرديلر. " (غفوری نیا علی اصغر، تاریخ روزنامه و روزنامه نگاری در سلماس،گوروش مجموعه سی توپلایان، کاطم عبّاسی، بیرینجی جلد، تبریز، ص 11،12)
"آذربايجان " هفته ليگي (1285) حاجي ميرزا آقا بلوري تبريزي نين باش رداکتورلوغو ايله و ميرزا علي قولو خان صفرافون باش مخبرليگي ايله تورکی- فارسی ديلينده بوراخيليبدير.
ميرزا احمد کاتب و ميرزا حسن سعدالسلطانين امکداشليغي ايله چيخان " آي ملا عمو " هفته ليگي (1286). آذربايجان جمهوریسینده چيخان "ملا نصرالدین " درگيسي نين عليهينه بوراخيليردي و تورکی- فارسی ديلينده نشر ائديليردي. همین ايلده ميرزا سيد حسين خان تبريزي نين " آنا ديلي" هفته ليگي يالنيز تورکی ديلينده ياييملانيب.
Forwarded from Samad Rahmani
1299- جي ايلدن رضا شاه باشچيليق ائتديگي زامان آذربايجان ديلينده غزئت و ژورناللارين نشرينين قاباغي آليندي. 1320- جي ايلده او، حاکيميتدن اؤز اوغلونون خيرينه گئري چکيلدي. يالنيز بوندان سونرا آذربايجان ديلينده نشرياتين چاپينا آز دا اولسا امکان ياراندي. تبريزده ارک مطبعه سينين باش مديري حميد ملازاده جنابلاري "تبريزين دؤوره ليک مطبوعاتي " آدلي مقاله سينده يازير: "ايکينجي پهلوي رژيمي دورونده تبريزده بوراخيلان غزتلر دؤرد مرحله ده چاپدان چيخيب، سونرا باغلانيب.
بيرينجي مرحله 1320- جي ايلين شهریور آييندان 1324- جي ايلين شهریور آينادک داوام ائدير. مملکتين بحرانلي وضعيتي زاماني يارانان غزئتلر ايدي کي، بو بحران دالغاسيندا ايتيب باتديلار. نمونه اولاراق آشاغيداکي غزئتلرين آديني چکمک اولار :
" پيک تبريز"، " جمعيت آذربايجان"، " قلم حق"، "پرتو اسلام "، "درفش کاويان"، " مکتب اسلام "، "دشمن جنگ"، "جامعه ي آذربايجان" ، "درست"، " نمودار"، " اطلاعات"، "اخبار آذربايجان"، "صداي آذربايجان"، " آخرين اخبار"، " حديد"، "قراجه داغ"،"تبريز ما"، "افلاطون"، "سپهر آذربايجان" ، "اصناف آذربايجان"، " نفوذ ملي"، " آزاد مردم"، " جمعيت فداکاران"، " شهر خلقت"، "قيام ماد "، "سها"، "شعله"، "آذرستان"، "نواحي هنر" ، "شباب اهر"، "پاوند"، "حمايت آذربايجان"، "پرتو فرهنگ"، "مهد ما"، "عمو رجب"، "آيين داد"، "تبريز"، "شاهين"، "وطن يولوندا"، "آريا" ،"آذربايجان"، "گفتار و کردار"، "نداي حق"، "غوغاي زندگي"، "ستاره ي آذربايجان"، "شفق"، و "خاور نو" کيمي غزئتلر بير نئچه نمره بوراخيلديقدان سونرا باغلانديلار.
ايکينجي مرحله "آذربايجان دموکرات فرقه سي" نين دؤورو دور کي، بونلار يالنيز بير ايل بوراخيلديقدان و فرقه داغيلديقدان سونرا چاپلاري قاداغان اولوندو ." (ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 68)
1324 - جی ايلده" آذربايجان دموکرات فرقه سي" بیر ايل آذربايجان ماحاللاريندا حاکيميتده اولدوغو مدّتده، گونده ليکلر و هفته ليکلر تورکی ديلينده نشر اولونوردو. بونلاردان " آذربايجان" ، " غلبه"، "ادبيات صحيفه سي"، "آزاد ملت"، "جاوانلار"، "گونش" ، "معارف "، "يئني شرق " و س. آديني چکمک اولار.
اوچونجو مرحله 1328-1332- جی ايللري احاطه ائدير. بو مرحله دکتر مصدّقين باش ناظر سئچيلديکدن سونرا تبريزده بير نئچه نشريّه- نين بوراخيلماسينا امکان ياراندي. بونلاردان آشاغيداکيلارين آديني چکمک اولار: فرياد"، "اختر شمال"، " آذرابادگان"، "آذر مرد"، "مهد آزادي"، "چکاد"، "قدرت اسلام"، "منادي"،"نبرد پاک"، "آذربايجان آينده"، " ستاره ي تبريز"، "کار و نيرو"، "توحيد افکار"،"ستاره ي روز"،" زرين سپهر"، " نعره ي شرق"، "صعود" و "ارسباران ." بو غزئتلرين سولچولاري مصدّقين حکومتي يخيلديقدان سونرا باغلاندي، ساغچيلاري ايسه اؤز حياتنا داوام ائتديلر.
دؤردونجو مرحله ده آشاغيدا آدلاري چکيلن غزئتلرين بوراخيليشينا اجازه وئريلدي: "آذرابادگان "، " پيام آذربايجان"، " مهد آزادي "، "راننده "، "توحيد افکار"، " تبريز" و " عصر نوين "؛ "عصر نوين " باغلاندي، "آذربايجان" رژيمين آخير گونلرينه دک نشر ائديلدي. "عصر نوين" و "آذربايجان" غزتلريندن باشقالاری يالنيز پول قازانماق اوچون گؤزونو رکلاملارا تيکميشدير."( ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ص 68،69)
بيرينجي مرحله 1320- جي ايلين شهریور آييندان 1324- جي ايلين شهریور آينادک داوام ائدير. مملکتين بحرانلي وضعيتي زاماني يارانان غزئتلر ايدي کي، بو بحران دالغاسيندا ايتيب باتديلار. نمونه اولاراق آشاغيداکي غزئتلرين آديني چکمک اولار :
" پيک تبريز"، " جمعيت آذربايجان"، " قلم حق"، "پرتو اسلام "، "درفش کاويان"، " مکتب اسلام "، "دشمن جنگ"، "جامعه ي آذربايجان" ، "درست"، " نمودار"، " اطلاعات"، "اخبار آذربايجان"، "صداي آذربايجان"، " آخرين اخبار"، " حديد"، "قراجه داغ"،"تبريز ما"، "افلاطون"، "سپهر آذربايجان" ، "اصناف آذربايجان"، " نفوذ ملي"، " آزاد مردم"، " جمعيت فداکاران"، " شهر خلقت"، "قيام ماد "، "سها"، "شعله"، "آذرستان"، "نواحي هنر" ، "شباب اهر"، "پاوند"، "حمايت آذربايجان"، "پرتو فرهنگ"، "مهد ما"، "عمو رجب"، "آيين داد"، "تبريز"، "شاهين"، "وطن يولوندا"، "آريا" ،"آذربايجان"، "گفتار و کردار"، "نداي حق"، "غوغاي زندگي"، "ستاره ي آذربايجان"، "شفق"، و "خاور نو" کيمي غزئتلر بير نئچه نمره بوراخيلديقدان سونرا باغلانديلار.
ايکينجي مرحله "آذربايجان دموکرات فرقه سي" نين دؤورو دور کي، بونلار يالنيز بير ايل بوراخيلديقدان و فرقه داغيلديقدان سونرا چاپلاري قاداغان اولوندو ." (ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 68)
1324 - جی ايلده" آذربايجان دموکرات فرقه سي" بیر ايل آذربايجان ماحاللاريندا حاکيميتده اولدوغو مدّتده، گونده ليکلر و هفته ليکلر تورکی ديلينده نشر اولونوردو. بونلاردان " آذربايجان" ، " غلبه"، "ادبيات صحيفه سي"، "آزاد ملت"، "جاوانلار"، "گونش" ، "معارف "، "يئني شرق " و س. آديني چکمک اولار.
اوچونجو مرحله 1328-1332- جی ايللري احاطه ائدير. بو مرحله دکتر مصدّقين باش ناظر سئچيلديکدن سونرا تبريزده بير نئچه نشريّه- نين بوراخيلماسينا امکان ياراندي. بونلاردان آشاغيداکيلارين آديني چکمک اولار: فرياد"، "اختر شمال"، " آذرابادگان"، "آذر مرد"، "مهد آزادي"، "چکاد"، "قدرت اسلام"، "منادي"،"نبرد پاک"، "آذربايجان آينده"، " ستاره ي تبريز"، "کار و نيرو"، "توحيد افکار"،"ستاره ي روز"،" زرين سپهر"، " نعره ي شرق"، "صعود" و "ارسباران ." بو غزئتلرين سولچولاري مصدّقين حکومتي يخيلديقدان سونرا باغلاندي، ساغچيلاري ايسه اؤز حياتنا داوام ائتديلر.
دؤردونجو مرحله ده آشاغيدا آدلاري چکيلن غزئتلرين بوراخيليشينا اجازه وئريلدي: "آذرابادگان "، " پيام آذربايجان"، " مهد آزادي "، "راننده "، "توحيد افکار"، " تبريز" و " عصر نوين "؛ "عصر نوين " باغلاندي، "آذربايجان" رژيمين آخير گونلرينه دک نشر ائديلدي. "عصر نوين" و "آذربايجان" غزتلريندن باشقالاری يالنيز پول قازانماق اوچون گؤزونو رکلاملارا تيکميشدير."( ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ص 68،69)
Forwarded from Samad Rahmani
عموميتله 1325- جي ايلدن ايران " 2 بهمن" انقلابینا قدر آذربایجاندا هئچ بير دؤوري مطبوعات ارگانلاري تورکی ديلينده بوراخيلماسينا ايجازه وئريلميردي. قيسّا مدّتده (1330-1332- جی ايلده) دکتر محمد مصدّق باش وزیر سئچيلديکدن سونرا بير نچه غزئت و ادبي نشريّه تورکی و فارسی ديلينده تهراندا بوراخيلدي: او جمله دن "آذربايجان غيور" جواد کريمي نين باش مخبرليگي ايله، "بشريت" سيد حسن قريشي نين باش مخبرليگي ايله، "بشر آينده" باقر ديانتين باش مديرليگي ایله (برنجیان سکینه ، ادبیّات آذری و فارسی در آذربایجان ایران در سده ی بیستم ، ترجمه ی دکتر اسماعیل فقیه ، نشر مرکز ، چاپ اوّل ، 1385 ، ص 218) و "آذربايجان "بهزاد بهزادي نين باش کاتيبليگيله، "آذربايجان دوستلار جمعيتي" طرفيندن ياييلدي. مصدق دولتي دئوريلديکدن سونرا هئچ بير تورکی نشرياتينين ياييلماسينا امکان ياراديلمادي. آذربايجانين بعضي شهرلرينده يالنيز فارس ديلينده و محدود سايدا نشریّاتین نشرينه اجازه وئريلدي. بو نشریّه لرين چوخو حکومت تبليغاتچيسينا چئوريلميشدي و بعضاً ايسه اؤز وطن اولادلارينين عليهينه مقاله لر چاپ ائديردي. يالنيز بو غزئتلردن چوخ آزی خالقين و يا اونون ضيالي اولادلارينين ديلي و بينينه چئوريلدي. آشاغيدا کی نشرلر بونلارين ايچريسينه داخيلدير.
" آذرابادگان " (1327) محمد ديهيمين مديرليگي ايله، " آذربايجان جاويد" (1320-1351) سيد مهدي اعتمادين " آزادي آذربايجان" (1320-1351) فريدون بيباکين مديرليگي ايله، " مهد آزادي" (1329–1349) بيرينجي دؤور سيد اسماعيل پيمانين مديرليگي ايله . " (جلیلی سعید ، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375، ص14)
"مهد آزادي " نشریّه سی اوّللر هفته ليک، سونرالار ایسه گونده ليک بوراخيليردي. آذربايجان يازيچيلاري نين همين دؤورده بیر تعدادی، او جمله دن دکتر غلامحسين ساعدي، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني (تبريزي)، دکتر حسين صديق (دوزگون)، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود و باشقالاري اؤز اثرلريني بو نشريّه ده چاپا وئرمک امکاني تاپيرديلار. ائله بو مسئله ايله علاقه دار اولاراق نشريّه گاهدان مانع لره راست گليردي. 1370- جي ايلدن بو نشريّه سيد اسماعيل پيمانين اوغلو سيد مسعود پيمانين مديرليگي ايله نشرينه داوام ائتديردي. نشريّه قيسّا بير مدّتده " فروغ آزادي " عنواني ايله بوراخيلدي، آنجاق يئنه ده اوّلکي آدي ايله نشر ائديليردي. پيمان قارداشلاري " عصر آزادي " نشريّه سيني ده بوراخيب و ايندييه قدر هر ايکي نشریّه داوام ائتمکده دير. " مهد آزادي " نشریّه سینين " آذري صحيفه سي "ني قوجامان شاعر و اديب استاد يحیی شيدا جنابلاري، " عصر آزادي " نشريّه سینین تورکی صحيفه لرين استعدادلي ساتيريک شاعيرلريميز يالقيز، شهرک و عباد احمدزاده جنابلاري يولا ساليبلار. مهندس پيمان بير نئچه ايل "کؤرپو" ژورناليني، لاتين گرافيکالي آذربايجان اليفباسي ايله بوراخيردي. بو نشريات آذربايجان جمهوريتي طرفيندن آلقيشلاندي و ايران آذربايجانيندا دا اؤزونه ياخشي اوخوجو قازاندي.
1334 - جي ايلدن "بيرليک" نشرياتي گيزلي صورتده پوچت واسيطه سي ايله ضيالي شخصيتلره چاتديريليردي. آذربايجان ادبياتينا داير ديرلي اثرلر يازان محمد رضا کريمي بو باره ده يازير:
"آذربايجان ضياليلاري تاريخيميزين حساس گونلرينده و لازيم اولدوغو زامان درگيلر چيخارتماغلا اؤز بيليک و دوشونجه لري اساسيندا انقلابين غلبه سي يولوندا چاليشميشديلار. " بيرليک " نشرياتي دا بئله بير ضرورتدن ياراندي و اؤز مقصديني يئرينه يئتيرميشدي. آيليق بير نشريّه اولان "بيرليک" اؤز ايلک ساييني 1354- جی ايلين شهريور آيندا و سون سايي 1357- جي ايلين بهمن آيندا بوراخيلميشدير. انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا اونون مسئوللاري وطنه گليب، علمي و ادبي فعاليتلريني ايراندا داوام ائتديرديلر " بيرليک " درگيسينين مسئول مديري پرفسور دکتر محمد تقي زهتاب ايدي. بو نشرياتين هدفي ايرانلي ترک ضياليلاري آراسيندا علاقه ، فيکير بيرليگي ياراتماق ايدي. ايکينجي مسئله و هدف ايسه، ملي مسئله يه توخوناراق حقوق باره ده و ملي اويانيش ياراتماق اولموشدور. بو درگي ايکي ديلده (تورکجه و فارسجا) و ايکي صحيفه ده ياييليردي و لازيم گلديکده خصوصي بوراخيليشلاري دا نشر ائتميشدير. بو درگينين هر ساييندا آذربايجانين مشهور شخصيتلري او جمله دن شيخ محمد خياباني، صمد بهرنگي و باشقالارينين ياشايشينا و فيکيرلرينه داير علمي مقاله لر يازيب، باشقا بير باخیشدان ملي مسئله يه توخوناراق، مختلف شخصيتلر و سياسي قوروملارين باخيشيني آراشديريب آچيقلاييردي" (کریمی .م، بیرلیک نشریّه سی، ماهنامه ی دیلماج ، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 54 ).
" آذرابادگان " (1327) محمد ديهيمين مديرليگي ايله، " آذربايجان جاويد" (1320-1351) سيد مهدي اعتمادين " آزادي آذربايجان" (1320-1351) فريدون بيباکين مديرليگي ايله، " مهد آزادي" (1329–1349) بيرينجي دؤور سيد اسماعيل پيمانين مديرليگي ايله . " (جلیلی سعید ، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375، ص14)
"مهد آزادي " نشریّه سی اوّللر هفته ليک، سونرالار ایسه گونده ليک بوراخيليردي. آذربايجان يازيچيلاري نين همين دؤورده بیر تعدادی، او جمله دن دکتر غلامحسين ساعدي، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني (تبريزي)، دکتر حسين صديق (دوزگون)، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود و باشقالاري اؤز اثرلريني بو نشريّه ده چاپا وئرمک امکاني تاپيرديلار. ائله بو مسئله ايله علاقه دار اولاراق نشريّه گاهدان مانع لره راست گليردي. 1370- جي ايلدن بو نشريّه سيد اسماعيل پيمانين اوغلو سيد مسعود پيمانين مديرليگي ايله نشرينه داوام ائتديردي. نشريّه قيسّا بير مدّتده " فروغ آزادي " عنواني ايله بوراخيلدي، آنجاق يئنه ده اوّلکي آدي ايله نشر ائديليردي. پيمان قارداشلاري " عصر آزادي " نشريّه سيني ده بوراخيب و ايندييه قدر هر ايکي نشریّه داوام ائتمکده دير. " مهد آزادي " نشریّه سینين " آذري صحيفه سي "ني قوجامان شاعر و اديب استاد يحیی شيدا جنابلاري، " عصر آزادي " نشريّه سینین تورکی صحيفه لرين استعدادلي ساتيريک شاعيرلريميز يالقيز، شهرک و عباد احمدزاده جنابلاري يولا ساليبلار. مهندس پيمان بير نئچه ايل "کؤرپو" ژورناليني، لاتين گرافيکالي آذربايجان اليفباسي ايله بوراخيردي. بو نشريات آذربايجان جمهوريتي طرفيندن آلقيشلاندي و ايران آذربايجانيندا دا اؤزونه ياخشي اوخوجو قازاندي.
1334 - جي ايلدن "بيرليک" نشرياتي گيزلي صورتده پوچت واسيطه سي ايله ضيالي شخصيتلره چاتديريليردي. آذربايجان ادبياتينا داير ديرلي اثرلر يازان محمد رضا کريمي بو باره ده يازير:
"آذربايجان ضياليلاري تاريخيميزين حساس گونلرينده و لازيم اولدوغو زامان درگيلر چيخارتماغلا اؤز بيليک و دوشونجه لري اساسيندا انقلابين غلبه سي يولوندا چاليشميشديلار. " بيرليک " نشرياتي دا بئله بير ضرورتدن ياراندي و اؤز مقصديني يئرينه يئتيرميشدي. آيليق بير نشريّه اولان "بيرليک" اؤز ايلک ساييني 1354- جی ايلين شهريور آيندا و سون سايي 1357- جي ايلين بهمن آيندا بوراخيلميشدير. انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا اونون مسئوللاري وطنه گليب، علمي و ادبي فعاليتلريني ايراندا داوام ائتديرديلر " بيرليک " درگيسينين مسئول مديري پرفسور دکتر محمد تقي زهتاب ايدي. بو نشرياتين هدفي ايرانلي ترک ضياليلاري آراسيندا علاقه ، فيکير بيرليگي ياراتماق ايدي. ايکينجي مسئله و هدف ايسه، ملي مسئله يه توخوناراق حقوق باره ده و ملي اويانيش ياراتماق اولموشدور. بو درگي ايکي ديلده (تورکجه و فارسجا) و ايکي صحيفه ده ياييليردي و لازيم گلديکده خصوصي بوراخيليشلاري دا نشر ائتميشدير. بو درگينين هر ساييندا آذربايجانين مشهور شخصيتلري او جمله دن شيخ محمد خياباني، صمد بهرنگي و باشقالارينين ياشايشينا و فيکيرلرينه داير علمي مقاله لر يازيب، باشقا بير باخیشدان ملي مسئله يه توخوناراق، مختلف شخصيتلر و سياسي قوروملارين باخيشيني آراشديريب آچيقلاييردي" (کریمی .م، بیرلیک نشریّه سی، ماهنامه ی دیلماج ، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 54 ).
Forwarded from Samad Rahmani
ايران بهمن انقلابي عرفه سينده بو بوز داغينين قاتلاري جماعتین حرارتلي نفسينين تاثيري آلتيندا اریيردي و اونون يئرينده آذربايجان ادبي نشرينين چيچکلري آچيلماغا باشلایردی. جناب حسن راشدي مقاله سينده يازير: " 1356"- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلک آيلاريندان و داها دوغروسو بهمن آينين 29- دان بري و شاه ديکتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن تبريزده سينديريلديقدان سونرا، شاه رژيمي بير قدر آزادليق ياراتماق مجبوريتينده قالدي، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلادي. چاپي ياساق اولموش کيتابلار چاپ اوزو گؤردو و آنا ديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلادي، لاکين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلين سونلاري داها آچيق شکيلده نمايش ائتديردي. 1357- جي ايل بهمن آينين 22- ده انقلاب غلبه چالدقدان سونرا آزاد سما اؤلکه يه حاکيم اولدوقدا باغلي ديللر، خصوصاً آذربايجان خالقئنین ديلي آچيلدي. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، صص 7- 6 )
دوز اوچ آي انقلابدان سونرا بير نئچه مدنيت خادمي او جمله دن دکتر جواد هئيت (اوره ک جراحي، مدرن حکيم و ادبيات معلمي) باشدا اولماقلا، دکتر محمدعلي فرزانه، (تانينميش يازيچي و فولکلورشناس) دکتر حميد نطقي، (عالي مکتب معلمي و ايران عمومي علاقه ساخلايانلارين آتاسي)، پرفسور غلامحسين بيگدلي، پرفسور حميد محمدزاده، علي کمالي، (عدليه ناظرليگي نين وکيلي) عزيز محسني، (تنقيدچي)، کريم مشروطه چي، (سونمز - شاعر، يازيچي) اسماعيل هادي،( يازيچي) صمد سرداري نيا، (یازیچی) حسن مجيدزاده ،ساوالان (شاعر) دکتر مير هدايت حصاري، مهندس علیرضا صرافي، مهندس ابراهيم رف رف، مسعود فيوضات و.... " وارليق " نشريّه سيني ايشه سالديلار. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، بو نشريّه ني " بيرليک " آدي ايله 1358- جي ايلده دکتر جواد هئيت و دکتر حسينقلی کاتبي، آذربايجان تورک ضيالي جمعيتي طرفيندن نشر ائتديلر، (جلیلی سعید، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375ص 75) سونرا آديني "وارليق " ايله عوض ائتديلر.
"وارليق" نشره باشلايان گوندن ديليميز و ادبياتيميز ساحه سينده يازان شاعير و يازيچيلاريميزين اثرلريني اؤزونده عکس ائتديرمه يه باشلادي. ائله بو يوموشاق سياست نتيجه سينده ده باشقا نشريه لر باغلانديغي زامان بئله اونون نشري دايانماميشدي و بو گونه کيمي داوام ائتمکده دير. ايندي ده فصلنامه کيمي هر اوچ آيدان بير، اوخوجولارا چاتديريلير. "وارليق" مجله سينين مطبوعات دونياميزدا چوخ مهم رولو اولموشدور، درگي بو گونکو اورتا و جاوان ياشلي شاعر، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليک قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مکتبينه چئوريلميشدير. "وارليق" مجله سي تورک دونياسيندا بيزيم آذربايجان مطبوعاتينين تمثيلچيسي اولموشدو.
دوز اوچ آي انقلابدان سونرا بير نئچه مدنيت خادمي او جمله دن دکتر جواد هئيت (اوره ک جراحي، مدرن حکيم و ادبيات معلمي) باشدا اولماقلا، دکتر محمدعلي فرزانه، (تانينميش يازيچي و فولکلورشناس) دکتر حميد نطقي، (عالي مکتب معلمي و ايران عمومي علاقه ساخلايانلارين آتاسي)، پرفسور غلامحسين بيگدلي، پرفسور حميد محمدزاده، علي کمالي، (عدليه ناظرليگي نين وکيلي) عزيز محسني، (تنقيدچي)، کريم مشروطه چي، (سونمز - شاعر، يازيچي) اسماعيل هادي،( يازيچي) صمد سرداري نيا، (یازیچی) حسن مجيدزاده ،ساوالان (شاعر) دکتر مير هدايت حصاري، مهندس علیرضا صرافي، مهندس ابراهيم رف رف، مسعود فيوضات و.... " وارليق " نشريّه سيني ايشه سالديلار. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، بو نشريّه ني " بيرليک " آدي ايله 1358- جي ايلده دکتر جواد هئيت و دکتر حسينقلی کاتبي، آذربايجان تورک ضيالي جمعيتي طرفيندن نشر ائتديلر، (جلیلی سعید، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375ص 75) سونرا آديني "وارليق " ايله عوض ائتديلر.
"وارليق" نشره باشلايان گوندن ديليميز و ادبياتيميز ساحه سينده يازان شاعير و يازيچيلاريميزين اثرلريني اؤزونده عکس ائتديرمه يه باشلادي. ائله بو يوموشاق سياست نتيجه سينده ده باشقا نشريه لر باغلانديغي زامان بئله اونون نشري دايانماميشدي و بو گونه کيمي داوام ائتمکده دير. ايندي ده فصلنامه کيمي هر اوچ آيدان بير، اوخوجولارا چاتديريلير. "وارليق" مجله سينين مطبوعات دونياميزدا چوخ مهم رولو اولموشدور، درگي بو گونکو اورتا و جاوان ياشلي شاعر، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليک قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مکتبينه چئوريلميشدير. "وارليق" مجله سي تورک دونياسيندا بيزيم آذربايجان مطبوعاتينين تمثيلچيسي اولموشدو.
Forwarded from Samad Rahmani
انقلاب عرفه سينده تبريزده آنا ديليميزده ايلک نشره باشلايان "اولدوز" هفته ليگي، انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا بو شهرده "کوراوغلو" آيليق درگيسي 1358- جي ايلين ارديبهشت آيندان حسين فيض الهي وحيد جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز اراده سيله بوراخيلماغا باشلادي. "کوروغلو" درگيسيندن سونرا ينه حسين فيض الهي وحيدين جهدي ايله "دده قورقود" آيليق مجله سي 1359- جي ايلين مرداد آيندان اعتباراً ياييملاندي (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ..... ص 8)
عليرضا ذيحق، دکتر حسين فيض الهي وحيدين امکداشي بو مجله نين نشري باره سينده يازير: "بو مجله ني چيخارانلار اولدوز و بير ده من ايديم. حسين فيض الهي وحيد " دده قورقود" درگيسيندن اول " کوراوغلو" آدلي بير مجله ده اؤز شخصي حسابينا نشر ائتديرميشدي. " کوراوغلو" درگيسينين تکجه اوچ سايي نشر ائديلميشدي. " دده قورقود" مجله سي او دؤورده بير ادبي حادثه اولاراق، چوخلو آلقيشلار قازانميشدي. پرفسور عباس زامانوفون دقتيني چکديگي اوچون باکيدان بئله بير مکتوب يوللايير: " نشر ائتديگينيز "دده قورقود" مجله سينين آنجاق بيرينجي نمره سي اليمه کئچميشدير. اگر لطف ائديب او بيري نمره لريني ده منه گؤندرسنه نيز، سيزه، منّتدار اولارام. " (فیض اللهی وحید حسین، از مسلسل تا مسلسل، خاطراتی از نشر مجلّه ی "دده قورقود"در اوایل انقلاب، ماهنامه ی دیلماج، خرداد86، شماره ی33، صص9-57) ها بئله حبيب ساهر و سلام لله جاويد ده تهراندان مجله يه تبريک مکتوبلاري گؤندرميشلر. (ذیحق، علیرضا "دده قورقود" درگی سینه اؤتری باخیش، ماهنامه ی دیلماج، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص 29)
1358 - جي ايلين باشقا نشريّه لریندن و تبريز شهرينده ياييملانان "اودلار يوردو" هفته ليگيندن ده سؤز آچماق يئرينه دوشر. بو نشريّه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجه سينده ايشيق اوزو گؤرموشدور. اؤلکر" مجله سي تبريزين" شاعرلر و يازيچيلار" جمعيتينين اورگاني ساييلان تهرانين "گونش" مجله سي کيمي يالنيز اوچ نمره ده 1360- جي ايلده بوراخيلدي. "مشتولوق" و "ستار خان بايراغي" ايسه تبريزده ياييلان نشريّه لردندير.
یولداش مجله سی همن زمانلاردا دکتر حسین محمد زاده ی صدیق جنابلارینین طرفیندن نشره باشلادی و مدنی اجتماعی مسئله لره توخوندی. یولداش مجله سی گنج یازیچیلارین یارادیجیلیغینا میدان آچدی.
عليرضا ذيحق، دکتر حسين فيض الهي وحيدين امکداشي بو مجله نين نشري باره سينده يازير: "بو مجله ني چيخارانلار اولدوز و بير ده من ايديم. حسين فيض الهي وحيد " دده قورقود" درگيسيندن اول " کوراوغلو" آدلي بير مجله ده اؤز شخصي حسابينا نشر ائتديرميشدي. " کوراوغلو" درگيسينين تکجه اوچ سايي نشر ائديلميشدي. " دده قورقود" مجله سي او دؤورده بير ادبي حادثه اولاراق، چوخلو آلقيشلار قازانميشدي. پرفسور عباس زامانوفون دقتيني چکديگي اوچون باکيدان بئله بير مکتوب يوللايير: " نشر ائتديگينيز "دده قورقود" مجله سينين آنجاق بيرينجي نمره سي اليمه کئچميشدير. اگر لطف ائديب او بيري نمره لريني ده منه گؤندرسنه نيز، سيزه، منّتدار اولارام. " (فیض اللهی وحید حسین، از مسلسل تا مسلسل، خاطراتی از نشر مجلّه ی "دده قورقود"در اوایل انقلاب، ماهنامه ی دیلماج، خرداد86، شماره ی33، صص9-57) ها بئله حبيب ساهر و سلام لله جاويد ده تهراندان مجله يه تبريک مکتوبلاري گؤندرميشلر. (ذیحق، علیرضا "دده قورقود" درگی سینه اؤتری باخیش، ماهنامه ی دیلماج، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص 29)
1358 - جي ايلين باشقا نشريّه لریندن و تبريز شهرينده ياييملانان "اودلار يوردو" هفته ليگيندن ده سؤز آچماق يئرينه دوشر. بو نشريّه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجه سينده ايشيق اوزو گؤرموشدور. اؤلکر" مجله سي تبريزين" شاعرلر و يازيچيلار" جمعيتينين اورگاني ساييلان تهرانين "گونش" مجله سي کيمي يالنيز اوچ نمره ده 1360- جي ايلده بوراخيلدي. "مشتولوق" و "ستار خان بايراغي" ايسه تبريزده ياييلان نشريّه لردندير.
یولداش مجله سی همن زمانلاردا دکتر حسین محمد زاده ی صدیق جنابلارینین طرفیندن نشره باشلادی و مدنی اجتماعی مسئله لره توخوندی. یولداش مجله سی گنج یازیچیلارین یارادیجیلیغینا میدان آچدی.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
1369- جی ايلده زهره وفايي نين تشببوسو ايله "جوالدوز" (چووال تيکن) نشريّه سي اجتماعي مضموندا و ساتيريک بير اوسلوبدا بوراخيلدي کي، بو نشريّه ده 36 نمره بوراخيلدي. همن ايلده مالک کايا آدلي بير تورک، باشدا اولماقلا و بير نئچه ايران يازيچيلارندان فيروز رفاهي، صالح صادقي، حسن راشدي جنابلارينين امکداشليقلاري ايله " اسلامي بيرليک " هفته ليگي تهراندا ياري عرب، ياري کيريل اليفباسي ايله نشره باشلادي. کيريل يازيلارينا آذربايجان جمهورسیسندن گلميش ايوب سعدي رداکتورلوق ائديردي. بو نشريّه نين چوخ حيصه سي او تاي آذربايجانا گؤندريليردی.
1372- جو ايلده " اميد زنجان " هفته ليگي، زنجان اهاليسينين ملت وکيلي، جناب حاجي احمد آقايارينين (حکيمي پور) مدیرلیگی ايله فارس و تورک ديلينده نشره باشلادي. ايران آذرباجانليلاري بو نشريّه ني آلقيشلاديلار. همین ايللرده"پيام نو" هفته ليگي محمد حافظي جنابلارينين مديرليگي و گؤرکملي ساتيريک شاعر، آرش آزاد جنابلارينين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. بو نشريّه آذربايجان ادبياتينا و فولکلورونا داير بير چوخ ديرلي مقاله لر چاپ ائتدي. بش- آلتي ماش دا من (ص.ر) بو آشا تؤکدوم. جناب آرش آزاد سونرالار" امين " هفته ليگينين باش رداکتوروغونو سايين ابوالفضل عليمحمدي دن تحويل آلدي. بو نشريّه ايندييه دک اؤز فعاليتيني داوام ائتديرير.
1376- جي ايلده بير هفته ليک نشريّه اردبيل شهرينده نشره باشلادي. بو هفته ليگين آدي " آواي اردبيل " اولدو. " آواي اردبيل" هفته ليگينين مسئول مديري محسن حافظی فر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. " آواي اردبيل" نشريّه سي 1385- جي ايلين يازیندا نشرينين اونونجو ايلينه قدم باسدي. " (راشدی حسن، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 10-11) يئنه همين ايلده تبريزده ديل، ادبيات و مدنيتيميزله مشغول اولان نشريّه لردن بيري "احرار" نشريّه سي اولوبدور کي، بو دا جناب محمد حسين کوزه گرينين زحمتي حسابينا بوراخيليبدير. بو نشريّه اديبلريميزدن و شاعيرلريميزدن عزيزله مه مراسيمي کئچيرمکده بؤيوک آدديملارگؤتوروبدور.
1372- جو ايلده " اميد زنجان " هفته ليگي، زنجان اهاليسينين ملت وکيلي، جناب حاجي احمد آقايارينين (حکيمي پور) مدیرلیگی ايله فارس و تورک ديلينده نشره باشلادي. ايران آذرباجانليلاري بو نشريّه ني آلقيشلاديلار. همین ايللرده"پيام نو" هفته ليگي محمد حافظي جنابلارينين مديرليگي و گؤرکملي ساتيريک شاعر، آرش آزاد جنابلارينين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. بو نشريّه آذربايجان ادبياتينا و فولکلورونا داير بير چوخ ديرلي مقاله لر چاپ ائتدي. بش- آلتي ماش دا من (ص.ر) بو آشا تؤکدوم. جناب آرش آزاد سونرالار" امين " هفته ليگينين باش رداکتوروغونو سايين ابوالفضل عليمحمدي دن تحويل آلدي. بو نشريّه ايندييه دک اؤز فعاليتيني داوام ائتديرير.
1376- جي ايلده بير هفته ليک نشريّه اردبيل شهرينده نشره باشلادي. بو هفته ليگين آدي " آواي اردبيل " اولدو. " آواي اردبيل" هفته ليگينين مسئول مديري محسن حافظی فر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. " آواي اردبيل" نشريّه سي 1385- جي ايلين يازیندا نشرينين اونونجو ايلينه قدم باسدي. " (راشدی حسن، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 10-11) يئنه همين ايلده تبريزده ديل، ادبيات و مدنيتيميزله مشغول اولان نشريّه لردن بيري "احرار" نشريّه سي اولوبدور کي، بو دا جناب محمد حسين کوزه گرينين زحمتي حسابينا بوراخيليبدير. بو نشريّه اديبلريميزدن و شاعيرلريميزدن عزيزله مه مراسيمي کئچيرمکده بؤيوک آدديملارگؤتوروبدور.
Forwarded from Samad Rahmani
1377- جي ايلين شهريور آييندا آذربايجانيميزين اورميه شهرينده "پيام اورميه" آدلي هفته ليک مهران تبريزي جنابلارينين مسئوليتي آلتيندا نشره باشلادي. بو نشريّه بير ايل سونرا آديني " نويد آذربايجان " قويدو. " نويد آذربايجان" اؤز ياييم دايره سيني جنوبي آذربايجاندان قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا ياييملانماغا باشلادي و داها دا آرتدي. تخميناً تيراژي ايگيرمي ميندن چوخ اولدو. سونرالار " نويد آذربايجان " هفته ليگي تورکلر طرفيندن داها آرتيق سئويلديکده هفته ده ايکي دفعه نشر اولماغا باشلادي. اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بير نشريّه " آراز " هفته ليگي آدي ايله ميلتيميزين ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير. بو نشريّه اؤز فعاليتيني 1380- جي ايلين سونلاريندان باشلاميش و اينديیه قدر (ياز، 1385)120 نؤمره بوراخيلميشدير. آراز نشريّه سي ديليميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريّه دير و اونون مسئول مديري نظري جنابلاريدير. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ص 11)
1379- جی ايلده " گوروش" نشريّه سينين بيرينجي سايي سايين کاظم عباسي جنابلارينين تشببوسو ايله بوراخيلدي. بو نشريّه ده دکتر جمال آيرملو، پرفسور مير علي سيدوف، مهندس الله وئردي محمدي و کاظم عباسينين مؤلفليگي ايله آذربايجان ديل و ادبياتينا داير گؤزل مقاله لر درج اولونموشدور. (عباسی کاظم ، گؤروش ، بیرینجی جلد ، گرد آورنده، 1379 ص 35)
1380- جي ايلدن تبريز ادبي انجمنینین اورگاني اولان " ارمغان" اؤز فعاليتينه باشلادي. بو نشريّه اوّللر استاد شهريار ادبي مجليسينين اورگاني اولموشدور، جناب عليمحمدي نين چاليشمالاري ايله يئنيدن فعاليته باشلادي. سونرا عليمحمدي جنابلاري نين تهراندا کتاب چيخارديغيندان و تبريزده تئز- تئز اولماديغيندان بو نشريّه نين و انجمنين مسئوليتي منيم (ص.ر) عهده مه قویولدو. بو نشريّه آرا دا بير بوراخيليردي. تبريز و آذربايجانين او بيري شهرلري نين گنج شاعيرلرينين و يازيچيلارينين اثرلريني تورک و فارس ديلينده چاپا وئريردي. بو نشريّه آذربايجانين تانينميش اديب، شاعير و عاشيقلارينين او جمله دن استاد عزيز دولت آبادي (ادبيات عاليمي و شاعر)، استاد علي نظمي (شاعر و ادبيات شناس)، استاد يحيی شيدا (شاعر و تورک ادبيات عاليمي)، عاشيق رسول قرباني، مجيد صباغ زاده (يالقيز)، ساتيريک شاعير وس عزيزله مه مراسيمي نين کي آذربايجان اسلامي مدنيت اداره سي نين يارديمي ايله توتولوردو، اؤزل سايلاري بوراخيردي. بو عزيزله مه مراسيملري نين ايشلري نين تشکيلينده، اؤزل نشريّه لرين بوراخيلماسيندا، آذربايجادا تانينميش گنج شاعر، نباتي شناس جناب خسرو سرتيبينين اساس رولو اولوبدور.
ائله بو ايللرده تبريز ادبي- علمي معلم لر انجمني اؤز نشريّه سيني فصلنامه صورتينده بوراخماغا باشلادي. بو نشريّه جناب حاجي محمد علي سليماني نين مسئوليتي و بو فقيرين(ص.ر) باش يازارليغي ايله بوراخيلير. مکتب و دانشگاه معلملري فارس و بعضاً آذربايجان ديللرينده اؤز ادبي- علمي مقاله لريني بو نشريّه ده چاپ ائتديريرلر. نشريّه نين آدي اؤنجه " ادب " اولموشدور سونرا " ساقي معرفت" آدي ايله عوض ائديلميشدير . همن ايلده "اختر" هفته ليگي مهندس، ملت وکيلي مير طاهر موسوي مسئول کاتيبليگي و جناب مرتضی مجدفرين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. جناب مرتضی مجدفر بو مسئله يه داير بئله دئيير:
"من بو نشريّه نين يالنيز باش رداکتورو يوخ، بلکه ده هر جوره ايشچيسي ايديم. او زامان بو گنج يازيچيلاردان بير نئچه سي منيم يارديمچيم اولدولار کي، ايندي هر بيري اؤزو بير نهنگ مطبوعاتچي اولوبدور... " (نظمی تایماز، گفتگو با مرتضی مجد فر، روزنامه نگار آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86، شماره ی 32، ص63 )
1379- جی ايلده " گوروش" نشريّه سينين بيرينجي سايي سايين کاظم عباسي جنابلارينين تشببوسو ايله بوراخيلدي. بو نشريّه ده دکتر جمال آيرملو، پرفسور مير علي سيدوف، مهندس الله وئردي محمدي و کاظم عباسينين مؤلفليگي ايله آذربايجان ديل و ادبياتينا داير گؤزل مقاله لر درج اولونموشدور. (عباسی کاظم ، گؤروش ، بیرینجی جلد ، گرد آورنده، 1379 ص 35)
1380- جي ايلدن تبريز ادبي انجمنینین اورگاني اولان " ارمغان" اؤز فعاليتينه باشلادي. بو نشريّه اوّللر استاد شهريار ادبي مجليسينين اورگاني اولموشدور، جناب عليمحمدي نين چاليشمالاري ايله يئنيدن فعاليته باشلادي. سونرا عليمحمدي جنابلاري نين تهراندا کتاب چيخارديغيندان و تبريزده تئز- تئز اولماديغيندان بو نشريّه نين و انجمنين مسئوليتي منيم (ص.ر) عهده مه قویولدو. بو نشريّه آرا دا بير بوراخيليردي. تبريز و آذربايجانين او بيري شهرلري نين گنج شاعيرلرينين و يازيچيلارينين اثرلريني تورک و فارس ديلينده چاپا وئريردي. بو نشريّه آذربايجانين تانينميش اديب، شاعير و عاشيقلارينين او جمله دن استاد عزيز دولت آبادي (ادبيات عاليمي و شاعر)، استاد علي نظمي (شاعر و ادبيات شناس)، استاد يحيی شيدا (شاعر و تورک ادبيات عاليمي)، عاشيق رسول قرباني، مجيد صباغ زاده (يالقيز)، ساتيريک شاعير وس عزيزله مه مراسيمي نين کي آذربايجان اسلامي مدنيت اداره سي نين يارديمي ايله توتولوردو، اؤزل سايلاري بوراخيردي. بو عزيزله مه مراسيملري نين ايشلري نين تشکيلينده، اؤزل نشريّه لرين بوراخيلماسيندا، آذربايجادا تانينميش گنج شاعر، نباتي شناس جناب خسرو سرتيبينين اساس رولو اولوبدور.
ائله بو ايللرده تبريز ادبي- علمي معلم لر انجمني اؤز نشريّه سيني فصلنامه صورتينده بوراخماغا باشلادي. بو نشريّه جناب حاجي محمد علي سليماني نين مسئوليتي و بو فقيرين(ص.ر) باش يازارليغي ايله بوراخيلير. مکتب و دانشگاه معلملري فارس و بعضاً آذربايجان ديللرينده اؤز ادبي- علمي مقاله لريني بو نشريّه ده چاپ ائتديريرلر. نشريّه نين آدي اؤنجه " ادب " اولموشدور سونرا " ساقي معرفت" آدي ايله عوض ائديلميشدير . همن ايلده "اختر" هفته ليگي مهندس، ملت وکيلي مير طاهر موسوي مسئول کاتيبليگي و جناب مرتضی مجدفرين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. جناب مرتضی مجدفر بو مسئله يه داير بئله دئيير:
"من بو نشريّه نين يالنيز باش رداکتورو يوخ، بلکه ده هر جوره ايشچيسي ايديم. او زامان بو گنج يازيچيلاردان بير نئچه سي منيم يارديمچيم اولدولار کي، ايندي هر بيري اؤزو بير نهنگ مطبوعاتچي اولوبدور... " (نظمی تایماز، گفتگو با مرتضی مجد فر، روزنامه نگار آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86، شماره ی 32، ص63 )
Forwarded from Samad Rahmani
"همدان شهرينده 1381- جي ايل "سينا" آدلي هفته ليک نشر ميدانا گلدي. "سينا" هفته ليگي ملي مسئله لريميز و آنا ديليميزله باغلي همدان ايالتينده ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و ايندييه کيمي اونون نشري داوام ائتمکده دير. "سينا" هفته ليگي نين مسئول مديري شریفي جنابلاريدير.
کيچيک شهرلر سيراسيندا سولدوز (نقه ده) شهرينده "ارمغان آذربايجان" هفته ليگي دکتور ايرج سليمانزاده نين مديرليگي ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاييب و ملي مسئله له ریميز و ادبياتيميز ساحه سينده چاليشماقدادير. بو هفته ليک آذربايجان مطبوعاتي ايچريسينده خصوصي يئر توتموشدور. بو نشريّه نشريني داوام ائتديرمکده دير." (راشدی ، انقلابدان سونرا... ص 11)
بؤيوک يازيچي غلامحسين ساعدي "خياو یا مشگین شهر" اثرينده مشگين شهري ابديلشديريلميشدير. 1382- جي ايلدن "وراوي" (خياوين اسکي آدي) هفته ليگي ايله داها دا اؤزونه شان و شهرت قازاندي. بو نشريّه نين موديري سليم زحمت دوست جنابلاري اولموشدور. نشريّه ده ديرلي مقاله لر آذربايجان ديلينه و ادبياتينا داير چاپ اولونوردو. بير ايلدن سونرا "خياو" هفته ليگي مشکبار قارداشلاري طرفيندن نشره باشلادي. هله ده نشريّه داوام ائتديرمکده دير.
1382- جي ايلده "آذري" نشريّه سي ايري حجمله و دولغون يازيلارلا بويوک عالم و ادبيات شناسيميز استاد دکتر بهزاد بهزادینين مسئوللوغو ايله نشره باشلادي. آذربايجانين ان مدريک، تانينميش يازيچيلاري و شاعرلري، او جومله دن اوستاد دکتر صدیق، اوستادحبیب فرشباف، حسن ریاضی، مرتضی مجد فر، حمید آرش ازاد، علیرضا ذیحق، محمد رضا کریمی،فیروز رفاهی. کریم قربانزاده و .... بو نشريّه يه امکداشليق ائتديلر. جناب دکتر ب.بهزادي آذربايجانين معنويات تمثاليني اؤزونده بيرلشديريردي. اطرافينا تانينميش شخصيتلري توپلاييردي. بو نشريّه بيرينجي جدي آدديملاريني حکايه زمينينده آتدي. داها دوغروسو، حکايه ژانري تورکی دیلینده بو واختا قدر فعّال دييلدي، يئنيدن فعّاللاشدي. آذربايجان ديل و ادبياتيندان، دنيا ادبياتيندان تورک ديللي اوخوجولارا ديرلي مقاله لر نشر ائديردي. " آذري " نين 16 و 17 نمره لري آذربايجان ديلينين اؤيره نيلمه سينه يؤنلديلميشدي (600 صحيفه يه ياخين، اوستاد بهزادینین گؤستریشیله و حسن ریاضی جنابلارینین چالیشماسیلا ). هر نمره ده 80 صحيفه ده " ائل ديلي و ادبياتي " عنواني ايله آذربايجان فولکلورونون نمونه لرين چاپ ائديردي. چوخ تاًسف کي، بو ميثيلسيز عاليم 1386- جي ايلين قيشيندا دونياسيني دييشدي. اوستاد بهزادی دونیاسین ده ییشمه دن قاباق نشریه نین داوامی اوچون باجاریقلی دیلچیمیز و ژورنالیست یازیچیمیز اوستاد حسن ریاضی جنابلارینا توصیه سین وئردی. بو نشریّه جناب ریاضی نین تشبث ایله دوام ائتدی.
همين ايلده " ديلماج " آيليق نشريّه جناب مهندس عليرضا صرافينين مسئوليتيله بوراخيلدي. بو نشريّه گئتديکجه گؤزل يازيلار چاپ ائتمه يه باشلادي. ملتيميزين معنالي مدنيت و ادبياتينين جارچيسينا چئوريلدي. نشريّه ده چوخ تانينميش عالملريميز، او جمله دن مجيد امين مويد، دکتر حسين صديق، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود، دکتر صمد سردارنيا و س. بو نشريّه ده چيخيش ائديرديلر. بونشریه نین ادبی بؤلومونون مسئولو، گنج شاعیر و قیمتلی ژورنالیستیمیز سعید موغانلی جنابلری اولموشدور. يئنه ده همين ايلده " يارپاق هفته ليگي " دکتر عظيم عبادپور (ايواز طاها) جنابلارينين مديرليگي ايله و سعید موغانلی جنابلرانینین یازیچیلار شوراسینین صدرلیگیله نشره باشلادي. بو نشريّه ده دنيا ادبياتيندا لاپ زيروه ده اولان يازيچيلاردان و شاعرلردن تورکی ديلينه ترجمه لر اوخوجولارا تقديم اولونوردو. دکتر ایواز طاهانين بو زمينده چاليشماسي و يازيلاري تقديره لاييقدير .
کيچيک شهرلر سيراسيندا سولدوز (نقه ده) شهرينده "ارمغان آذربايجان" هفته ليگي دکتور ايرج سليمانزاده نين مديرليگي ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاييب و ملي مسئله له ریميز و ادبياتيميز ساحه سينده چاليشماقدادير. بو هفته ليک آذربايجان مطبوعاتي ايچريسينده خصوصي يئر توتموشدور. بو نشريّه نشريني داوام ائتديرمکده دير." (راشدی ، انقلابدان سونرا... ص 11)
بؤيوک يازيچي غلامحسين ساعدي "خياو یا مشگین شهر" اثرينده مشگين شهري ابديلشديريلميشدير. 1382- جي ايلدن "وراوي" (خياوين اسکي آدي) هفته ليگي ايله داها دا اؤزونه شان و شهرت قازاندي. بو نشريّه نين موديري سليم زحمت دوست جنابلاري اولموشدور. نشريّه ده ديرلي مقاله لر آذربايجان ديلينه و ادبياتينا داير چاپ اولونوردو. بير ايلدن سونرا "خياو" هفته ليگي مشکبار قارداشلاري طرفيندن نشره باشلادي. هله ده نشريّه داوام ائتديرمکده دير.
1382- جي ايلده "آذري" نشريّه سي ايري حجمله و دولغون يازيلارلا بويوک عالم و ادبيات شناسيميز استاد دکتر بهزاد بهزادینين مسئوللوغو ايله نشره باشلادي. آذربايجانين ان مدريک، تانينميش يازيچيلاري و شاعرلري، او جومله دن اوستاد دکتر صدیق، اوستادحبیب فرشباف، حسن ریاضی، مرتضی مجد فر، حمید آرش ازاد، علیرضا ذیحق، محمد رضا کریمی،فیروز رفاهی. کریم قربانزاده و .... بو نشريّه يه امکداشليق ائتديلر. جناب دکتر ب.بهزادي آذربايجانين معنويات تمثاليني اؤزونده بيرلشديريردي. اطرافينا تانينميش شخصيتلري توپلاييردي. بو نشريّه بيرينجي جدي آدديملاريني حکايه زمينينده آتدي. داها دوغروسو، حکايه ژانري تورکی دیلینده بو واختا قدر فعّال دييلدي، يئنيدن فعّاللاشدي. آذربايجان ديل و ادبياتيندان، دنيا ادبياتيندان تورک ديللي اوخوجولارا ديرلي مقاله لر نشر ائديردي. " آذري " نين 16 و 17 نمره لري آذربايجان ديلينين اؤيره نيلمه سينه يؤنلديلميشدي (600 صحيفه يه ياخين، اوستاد بهزادینین گؤستریشیله و حسن ریاضی جنابلارینین چالیشماسیلا ). هر نمره ده 80 صحيفه ده " ائل ديلي و ادبياتي " عنواني ايله آذربايجان فولکلورونون نمونه لرين چاپ ائديردي. چوخ تاًسف کي، بو ميثيلسيز عاليم 1386- جي ايلين قيشيندا دونياسيني دييشدي. اوستاد بهزادی دونیاسین ده ییشمه دن قاباق نشریه نین داوامی اوچون باجاریقلی دیلچیمیز و ژورنالیست یازیچیمیز اوستاد حسن ریاضی جنابلارینا توصیه سین وئردی. بو نشریّه جناب ریاضی نین تشبث ایله دوام ائتدی.
همين ايلده " ديلماج " آيليق نشريّه جناب مهندس عليرضا صرافينين مسئوليتيله بوراخيلدي. بو نشريّه گئتديکجه گؤزل يازيلار چاپ ائتمه يه باشلادي. ملتيميزين معنالي مدنيت و ادبياتينين جارچيسينا چئوريلدي. نشريّه ده چوخ تانينميش عالملريميز، او جمله دن مجيد امين مويد، دکتر حسين صديق، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود، دکتر صمد سردارنيا و س. بو نشريّه ده چيخيش ائديرديلر. بونشریه نین ادبی بؤلومونون مسئولو، گنج شاعیر و قیمتلی ژورنالیستیمیز سعید موغانلی جنابلری اولموشدور. يئنه ده همين ايلده " يارپاق هفته ليگي " دکتر عظيم عبادپور (ايواز طاها) جنابلارينين مديرليگي ايله و سعید موغانلی جنابلرانینین یازیچیلار شوراسینین صدرلیگیله نشره باشلادي. بو نشريّه ده دنيا ادبياتيندا لاپ زيروه ده اولان يازيچيلاردان و شاعرلردن تورکی ديلينه ترجمه لر اوخوجولارا تقديم اولونوردو. دکتر ایواز طاهانين بو زمينده چاليشماسي و يازيلاري تقديره لاييقدير .
Forwarded from Samad Rahmani
با سلام بر دوستان ارجمند امروز به مناسبت تولد نیما یوشیج یکی از پایه گذاران شعر نو ادبیات فارسی کلامی چند تقدیم می کنم:
نيمايوشيج (1338-1276)، از شاعراني است كه در تحول شعر فارسي نقش استثنايي ايفا كرده است. "در واقع نظام شعری او در پی فردیّت دادن به شیء و شخص است."( جورکش شاپور ، بوطیقای شعر نو ، انتشارات ققنوس، چاپ اوّل 1383 ، ص99) نیما بيش از هر شاعر ديگري مورد مدح و قدح قرار گرفته است. هوادارانش نقش او را تا حد تنها بنيان گذار شعر معاصر بالا ميبرند و مخالفانش نيز او را باني تنزل شعر فارسي از قلهي با شكوه ادبیّات ميدانند. معاصران دانشگاهي او مخصوصاً استاد وحيد دستگردي او را مسخره ميكردند. اما شاگردان مكتب او تا حد قديس ستايشش كردهاند. اولين اثر او در سال 1299، سال كودتاي رضاشاه يعني "قصهي رنگ" پريده نوشته شد و در سال 1300 با هزينه خودش به چاپ رسيد. «افسانه» دومين منظومهي نيما است كه در هفتهي نامه ی قرن بيستم به مديريت ميرزاده عشقي به چاپ رسيد. منظومهي مشهور "خانوادهي سرباز" را در 1304، "سرباز فولادين" را در 1306 در اعتراض به فقر و استبداد سرود. در سال 1316 با سرودن شعر "ققنوس" از شعر سنتي ايران دور شد. در 1319 شعر "اندوهناك شب" و1323 شعر "ناقوس" را به چاپ رساند. سال 1325 فعالانه در نخستين كنگرهي نويسندگان ايران شركت کرد. در 1332 دستگير شد و در 1338 دنيا را وداع گفت.
نيما از همان ابتداي كار با مخالفتهاي شديدي روبرو شد. "شهریار از جمله افراد معدود از شاعران پرآوازه ی آن عصر بود که به دفاع از "افسانه" پرداخت. او در مقابل انبوه کهنه پرستان و کوته اندیشان ادبی و ادیبان وابسته به قدرت حاکم، که نیما را به جهت سرودن یک اثر ادبی جدید به باد انتقاد و ناسزا گرفته بودند، در قطعه شعری به سبک و سیاق افسانه، خود و نیما را به دو "مرغ بهشتی" تشبیه کرد که تیر های ستم زهرآگین،چهره شان را پرغم و دلشان پر خون ساخته بود." (کارنامه، علی محمدی ابوالفضل،... ص 180)
"دومرغ بهشتی" ماجرای مسافرت شهریار به مازندران است که در قالب و وزن افسانه سروده شده است.
مخالفتها با مرگ نیما در 1338 بيش از پيش با شدت بيسابقهاي ادامه يافت روزي نميشد كه در صفحات روزنامهها و مجلات حملهاي به نيما نشود. حملههاي مخالفين نيما غالباً غير اصولي و بدون منطق بود و از روش صحيحي پيروي نميكرد. حملات با بيمايگي و دشنامهاي بيشتر از جانب كهن پردازان تكرار می شد. حميدي شيرازي در «انجمن ادبي حافظ» در تهران با كينهي عجيبي به نيما حمله كرد و كار را به ناسزاگويي كشانيد و گفت: نيما نان خور زنش بود، آيا شاعر نان خور زنش هم ميشود؟ نيما ترياك بد ميكشيد آيا شاعر بد ترياك ميكشد، بعضيها با چنان ذوقي ترياك ميكشند كه آدم دلش ميخواهد ترياك بكشد. نيما بدون كت و شلوار و با پيژامه از ما استقبال كرد و روي پتو نشست و از روي كاغذهاي خط خورده برايمان شعر خواند، شعرهايي كه نه وزن داشت نه معني.
حميدي حتي كار را به جايي رساند كه در شعر «آي آدمها»ي نيما دست برد و آن را با استهزا و به طور نادرستي خواند تا منظورش را برآورد.
عبدالرحمن فرامرزي به دنبال حمله حميدي به نيما وارد ميدان شد و در روزنامهي كيهان شعر نيما را «معر» خواند و با بيان مقداري حديث و خبر، امثال و حكم و اشعار كهن پرسيد كه «نيما» ميتوانست اين طور شعر بگويد؟ و سپس اضافه كرد كه «حميدي شاعري است كه از سيصد سال پيش تاكنون نظيرش در ايران نيامده است... آنكه زنده خواهد ماند گويندهي «اشك معشوق است» نه گوينده «مردي برساحل ميكند جان!» علي دشتي نويسنده «فتنه» و «جادو» و عشقهاي آن چناني نوشت:
«... آيا شايسته است كه دانشگاه به خيال جلب جوانان نادان و بيسواد، مرد بيچارهي سودايي را كه با همهي سلامت نفس و كمال انصاف به قصور معرفت خود اعتراف داشت و آثاري كه از او بتواند با يك بيت حافظ برابري كند بجاي نگذاشته و به عنوان قهرمان تجدد ادبي معرفي كنند...» (يغما- شماره 281- سال 34- ص655- بهمن ماه 1350) و به اين وسيله به دانشگاه تهران اعتراض كرد كه چرا مراسمي براي تجليل نيما برگزار كرده است. و فرامرزي نوشت: «... شما ميفرماييد نيما زنده خواهد ماند و من ميگويم حالا هم زنده نيست. شاعر زنده فردوسي است، شاعر زنده سعدي است، شاعر زنده مولوي است، شاعر زنده حافظ است كه در هر مجلسي به مناسبتي شعري از اشعار ايشان را ميخوانند....» (مجله يغما- همان ص 657 و 658) «... شعر بايد موضوع داشته باشد، هدف داشته باشد. معني در لفظ روشن و لفظ قالب معني باشد. زيرا لفظ لباس معني است و اگر لباس تنگ يا گشاد باشد، بدريخت مينمايد...» ( همان جا)
عبدالعلی دستغیب منتقد برجسته در پاسخ آن ها نوشت :"فرض ميكنيم كه حمله اين فسيلهاي ادبي از روي غرض نيست و فقط به صرف دفاع از شعر پارسي است؛ ايشان و امثال ايشان مدعي دفاع از شعر و ادبيات كهن پارسي هستند، مي
نيمايوشيج (1338-1276)، از شاعراني است كه در تحول شعر فارسي نقش استثنايي ايفا كرده است. "در واقع نظام شعری او در پی فردیّت دادن به شیء و شخص است."( جورکش شاپور ، بوطیقای شعر نو ، انتشارات ققنوس، چاپ اوّل 1383 ، ص99) نیما بيش از هر شاعر ديگري مورد مدح و قدح قرار گرفته است. هوادارانش نقش او را تا حد تنها بنيان گذار شعر معاصر بالا ميبرند و مخالفانش نيز او را باني تنزل شعر فارسي از قلهي با شكوه ادبیّات ميدانند. معاصران دانشگاهي او مخصوصاً استاد وحيد دستگردي او را مسخره ميكردند. اما شاگردان مكتب او تا حد قديس ستايشش كردهاند. اولين اثر او در سال 1299، سال كودتاي رضاشاه يعني "قصهي رنگ" پريده نوشته شد و در سال 1300 با هزينه خودش به چاپ رسيد. «افسانه» دومين منظومهي نيما است كه در هفتهي نامه ی قرن بيستم به مديريت ميرزاده عشقي به چاپ رسيد. منظومهي مشهور "خانوادهي سرباز" را در 1304، "سرباز فولادين" را در 1306 در اعتراض به فقر و استبداد سرود. در سال 1316 با سرودن شعر "ققنوس" از شعر سنتي ايران دور شد. در 1319 شعر "اندوهناك شب" و1323 شعر "ناقوس" را به چاپ رساند. سال 1325 فعالانه در نخستين كنگرهي نويسندگان ايران شركت کرد. در 1332 دستگير شد و در 1338 دنيا را وداع گفت.
نيما از همان ابتداي كار با مخالفتهاي شديدي روبرو شد. "شهریار از جمله افراد معدود از شاعران پرآوازه ی آن عصر بود که به دفاع از "افسانه" پرداخت. او در مقابل انبوه کهنه پرستان و کوته اندیشان ادبی و ادیبان وابسته به قدرت حاکم، که نیما را به جهت سرودن یک اثر ادبی جدید به باد انتقاد و ناسزا گرفته بودند، در قطعه شعری به سبک و سیاق افسانه، خود و نیما را به دو "مرغ بهشتی" تشبیه کرد که تیر های ستم زهرآگین،چهره شان را پرغم و دلشان پر خون ساخته بود." (کارنامه، علی محمدی ابوالفضل،... ص 180)
"دومرغ بهشتی" ماجرای مسافرت شهریار به مازندران است که در قالب و وزن افسانه سروده شده است.
مخالفتها با مرگ نیما در 1338 بيش از پيش با شدت بيسابقهاي ادامه يافت روزي نميشد كه در صفحات روزنامهها و مجلات حملهاي به نيما نشود. حملههاي مخالفين نيما غالباً غير اصولي و بدون منطق بود و از روش صحيحي پيروي نميكرد. حملات با بيمايگي و دشنامهاي بيشتر از جانب كهن پردازان تكرار می شد. حميدي شيرازي در «انجمن ادبي حافظ» در تهران با كينهي عجيبي به نيما حمله كرد و كار را به ناسزاگويي كشانيد و گفت: نيما نان خور زنش بود، آيا شاعر نان خور زنش هم ميشود؟ نيما ترياك بد ميكشيد آيا شاعر بد ترياك ميكشد، بعضيها با چنان ذوقي ترياك ميكشند كه آدم دلش ميخواهد ترياك بكشد. نيما بدون كت و شلوار و با پيژامه از ما استقبال كرد و روي پتو نشست و از روي كاغذهاي خط خورده برايمان شعر خواند، شعرهايي كه نه وزن داشت نه معني.
حميدي حتي كار را به جايي رساند كه در شعر «آي آدمها»ي نيما دست برد و آن را با استهزا و به طور نادرستي خواند تا منظورش را برآورد.
عبدالرحمن فرامرزي به دنبال حمله حميدي به نيما وارد ميدان شد و در روزنامهي كيهان شعر نيما را «معر» خواند و با بيان مقداري حديث و خبر، امثال و حكم و اشعار كهن پرسيد كه «نيما» ميتوانست اين طور شعر بگويد؟ و سپس اضافه كرد كه «حميدي شاعري است كه از سيصد سال پيش تاكنون نظيرش در ايران نيامده است... آنكه زنده خواهد ماند گويندهي «اشك معشوق است» نه گوينده «مردي برساحل ميكند جان!» علي دشتي نويسنده «فتنه» و «جادو» و عشقهاي آن چناني نوشت:
«... آيا شايسته است كه دانشگاه به خيال جلب جوانان نادان و بيسواد، مرد بيچارهي سودايي را كه با همهي سلامت نفس و كمال انصاف به قصور معرفت خود اعتراف داشت و آثاري كه از او بتواند با يك بيت حافظ برابري كند بجاي نگذاشته و به عنوان قهرمان تجدد ادبي معرفي كنند...» (يغما- شماره 281- سال 34- ص655- بهمن ماه 1350) و به اين وسيله به دانشگاه تهران اعتراض كرد كه چرا مراسمي براي تجليل نيما برگزار كرده است. و فرامرزي نوشت: «... شما ميفرماييد نيما زنده خواهد ماند و من ميگويم حالا هم زنده نيست. شاعر زنده فردوسي است، شاعر زنده سعدي است، شاعر زنده مولوي است، شاعر زنده حافظ است كه در هر مجلسي به مناسبتي شعري از اشعار ايشان را ميخوانند....» (مجله يغما- همان ص 657 و 658) «... شعر بايد موضوع داشته باشد، هدف داشته باشد. معني در لفظ روشن و لفظ قالب معني باشد. زيرا لفظ لباس معني است و اگر لباس تنگ يا گشاد باشد، بدريخت مينمايد...» ( همان جا)
عبدالعلی دستغیب منتقد برجسته در پاسخ آن ها نوشت :"فرض ميكنيم كه حمله اين فسيلهاي ادبي از روي غرض نيست و فقط به صرف دفاع از شعر پارسي است؛ ايشان و امثال ايشان مدعي دفاع از شعر و ادبيات كهن پارسي هستند، مي
Forwarded from Samad Rahmani
خواهم بدانم كه فرامرزي و دشتي داراي كدام تأليف مستند در باب تاريخ ادبي هستند كه اين وظيفه شاق را به عهده گرفتهاند. صرفنظر از داستانهاي سطحي چون داستان دوستان (فرامرزي) و فتنه و سايه (دشتي) كه به پشيزي نميارزد و تعداد بيشماري مقالهي باب روز در روزنامههاي باب روز، چه معجزهاي از كلك ايشان بيرون آمده است كه ما را به نظر ايشان نيازي باشد؟ اينان حتي در زمينهاي قرار ندارند تا با كساني چون محمد قزويني و فروزانفر كه از مطالب قديمي بهرهي وافري داشتهاند مقايسه شوند، پس ديگر اين تركتازي ايشان چه معني ميدهد؟
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
آذربایجان مطبوعاتی
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
«يولداش» درگيسي داها چوخ سیاسی بیر درگی تانیناراق 21 نومره بوراخيلديقدان سونرا 1359- جو ايل تعطيله چكيلميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
انقلابدان سونرا تبريزدن علاوه آذربايجانين اردبيل، زنجان، اورمو، ماراغا، خوی ،سالماس و باشقا شهرلرينده ايسه دوغما ديليميزده احتمالاً بعضي نشريهلر بوراخيليردي لاكين اونلارين عؤمرو اوزون اولماديغيندان و يا يالنيز همان شهرلرين ايچينده ياييلديقدان آز تانينيرديلار، من بو نشريهلرين بیر سیراسینی آليب اوخوموشدوم لاكين هانسي شهرلرده و كيمين تلاشي ايله بوراخيلديقلاري ياديمدا دئييل.
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !