ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
مروري بر زندگي و اشعار «نصرت كَسَمنلي» ، شاعر معاصر جمهوري آذربايجان

ماهني هاي عاشقانه

دکترمرتضي مجدفر


نصرت، فرزند يوسف كسمنلي (نصرت كسمنلي)، در سال ۱۹۴۶ در بخش «قازاخ» جمهوري آذربايجان به دنيا آمد. او در ۲۰ سالگي، دانشجوي رشته روزنامه نگاري دانشگاه دولتي آذربايجان شد و با سرعت و موفقيت، سه سال بعد، از اين دانشگاه فارغ التحصيل شد. وي، در حالي كه روزنامه نگاري موفق در روزنامه هاي باكو بود، به انجمن نويسندگان و شاعران جمهوري آذربايجان پيوست و علاوه بر سرايش اشعاري كه كم كم با ويژگي هاي ليريك و عاشقانه، او را به مثابه شاعري مردمي و موفق در جامعه معرفي مي كرد، به نقد ادبي روي آورد و به سبب نقدهاي جامع و نيز اشعارش، در هفتمين گردهمايي انجمن نويسندگان و شاعران جمهوري آذربايجان، به عضويت گروه اداره كننده همين انجمن درآمد و رياست شوراي شعر نيز به وي واگذار شد. از وي كه به رغم سن و سال كم، در جمهوري آذربايجان با عنوان پدر عاشقانه هاي آذربايجان (سئوگيلر آتاسي يا سئوگيلر تانريسي) ياد مي كردند، ۱۶ كتاب، چندين فيلم هنري و ۲۱۰ قطعه فيلم مستند كوتاه به يادگار مانده است. همچنين موسيقيدانان جمهوري آذربايجان بر روي بيش از ۵۰۰ قطعه از اشعار وي كه در قالب ترانه سروده شده است، آهنگ ساخته اند. وي علاوه بر فعاليت هايي كه در زمينه هنر و ادبيات داشت، در سمينارها و سمپوزيوم هايي هم كه با موضوع خلاقيت تشكيل مي شد، حضور مي يافت.
وي قطعه شعري دارد كه در وصف شهر تبريز سروده است. در اين شعر، كسمنلي از خدا خواسته است، مرگ او را در اين شهر قرار دهد و عجبا كه چنين نيز شد و نصرت در روزهاي پاياني اولين ماه پاييز سال ۸۲ ، بر اثر نارسايي كليه، در بخش آي.سي.يو بيمارستان امام تبريز درگذشت و اين دومين سفري بود كه وي به تبريز مي آمد.
كسمنلي، نخستين بار در اسفند ماه سال ۸۱ ، همراه همسرش راحله خانم، براي ديدار از تبريز و همچنين استفاده از امكانات گسترده پزشكي در اين شهر، به ايران آمد و در بيمارستان آيت الله مدني بستري شد. در اين دوره اقامت ۱۵ روزه، پزشكان تبريزي، پيوند كليه را براي وي ضروري تشخيص دادند و كسمنلي به ديار خود بازگشت.
تابستان ۸۲ ، ديدار دوم نصرت از تبريز و انجام عمل پيوند كليه آغاز شد. در اين سفر قرار شد «سامير» ، جوان ۲۲ ساله باكويي، به همراه نصرت به ايران بيايد و عمل پيوند كليه صورت پذيرد. در اين مدت، شاعر آذربايجاني، از دستگاه دياليز استفاده مي كرد و حال عمومی اش چندان رضايت بخش نبود، اما پذيراي صدها تن از مشتاقان خود بود كه اشعارش را به خوبي مي شناختند و او از اين همه علاقه و آشنايي در شگفت بود. در اين مدت، برخي از ادبا و شخصيت هاي هنري تبريز نيز به ملاقات كسمنلي رفتند.
جراحان تبريزي، عمل پيوند كليه را انجام دادند و كليه سامير در پهلوي نصرت كسمنلي جاي گرفت. اما اين موجود تازه وارد، همانند همه جوانها، روحيه اي سركش داشت و حاضر نبود جايگاه تازه اش را بپذيرد. بازپس زدن كليه شدت گرفت و نصرت به اغما رفت و در همين هنگام سه فرزندش رشاد، آراز و جاويدان به همراه مادرشان بر بالين پدر حاضر شدند. ولي زخم معده و ذات الريه هم به نارسايي هاي جسمي شاعر اضافه شد و او در شب نيمه شعبان سال ۸۲ ، در حالي كه دهه پنجاه زندگي خود را سپري مي كرد، در شهري كه از خداي خود مرگش را در آن خواسته بود، وفات يافت. ادب دوستان تبریزی و تمام مشتاقان ترک زبان کسمنلی که از چهارگوشه آذربایجان خود را به تبریز رسانده بودند، خود را آماده می کردندکه علاوه بر تشییع باشکوه او، مراسم بزرگداشت بی نظیری نیز برایش برپا کنند که بناگاه متوجه شدند جنازه این شاعردلسوخته، شبانه و با هواپیما به باکو انتقال داده شده است.البته تعطیلی چند روزه ناشی از نیمه شعبان هم مزید بر علت شد و حتی مراسم ختمی که در مسجد شعبان تبریز برای این شاعر تشکیل شده بود، به دلایل نامعلوم برگزار نشد و کسانی که مقابل مسجد جمع شده بودند، به خانه های خود برگشتند.
از نصرت كسمنلي، در ايران، علاوه بر چاپ آثار وي به زبان تركي (به صورت كتاب و نيز چاپ در مطبوعات محلي)، ترجمه هايي به فارسي هم در مطبوعات كشور به چاپ رسيده است که صاحب این قلم بیشترین سهم را در ترجمه آثار کسمنلی داشته است. من در روزنامه همشهری، هفته نامه دوچرخه، مجلات رشد، شوکران، باران و چند نشریه دیگر ترجمه هایی از اشعار کسمنلی را به فارسی منتشر کرده ام.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
آن چه در پي مي آيد تعدادي از شعرهاي اوست كه به فارسي ترجمه كرده ام. اين شعرها از مجموعه اي به نام «ماهني هاي عاشقانه» كه شامل ترجمه اشعار نصرت کسمنلی و چند شاعر دیگر جمهوری آذربایجان است، گزينش شده است. در اين مجموعه دو زبانه كه توسط انتشارات امرود چاپ شده است، ده شعر كسمنلي نیز درج شده است. ماهني، در بسياري از زبان هاي شرقي از جمله تركي به معناي ترانه است و عنوان كتاب مذكور از دو ويژگي شعرهاي كسمنلي يعني ترانه بودن و عاشقانه بودن اخذ شده است.

دست هايم مي شنود صدايم را
صدايم، تنها تا دست هايم
فراتر از دست هايم
كسي صدايم را نمي شنود.
صدايم تا قلبم
در قلبم، صدايم گم نمي شود.
صدايم به زور مي رسد تا دست هايم
دست هايم مي شنود صدايم را؛
به رشوه اي باز نتوان كرد
دست هاي صليب شده بر روي سينه ام را
كوچك نمي شود، پست نمي شود
صدايم همچون كبوتر
از مشتم بال خواهد كشيد.
بي شك پرواز خواهد كرد
پرواز خواهد كرد، روزي.


👥من، تو، دريا👥
من، تو، دريا
باز هم با هم شويم هر سه.
پنهان كنم دست هايم را
در امواج گيسوانت
و تا چشم كار مي كند
بنگريم صحراي آب را
بي سر و صدا؛
تا آن جا كه درياي آبي
خیره بماند در افق.
نگاه كنم چشمهايت را
و با خنده آبشار گونه ات
آرام گیرم.
مي داني دل باخته آسمان بي انتها
ژرف تر از دريا
و فراخ تر از افق توأم.

من، تو، دريا
باز با هم شويم هر سه.
و بگوييم به شن هاي ساحل، صحرا
به تو، ليلا
و به من، مجنون
و بگوييم و بخنديم!
و بپوشانيم خودمان را
به نداي مرغي نوروزي
و الوداع قطاري از درناها.
گم شويم در امواج
و در افق ديده شويم
چون رعد و برق.
فرو بياوريم تاريكي را،
و ابر- ابر
دامن- دامن
ستاره بچينيم از آب تا به صبح...

من، تو، دريا
باز با هم شويم هر سه:
در اين ساحل سركش
و سرك بكشيم به عمرمان
به دریای خاطره
و بشنويم صداي قلب هايمان را
تو- دريا
من - دريا
باز با هم شويم هر سه:
من...
تو...
عشق مان.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
🔴مي خواهي بروي🔴
مي خواهي بروي،
بي بهانه برو
بيدار نكن خاطره هاي خواب آلود را.
صدايت همان صدا
نگاهت ناتني؛
مي روي اگر
بگذار بيگانه بماند صدايت هم.

تو گل رها شده در آغوش دريايي
فرا خواهند گرفت تو را موج ها.
و گرفتارت خواهد ساخت روزي
محبت ساختگي ات
چون سندي جعلي.

پهن شوم به سان راه ها بر گام هايت
و التماست كنم؟
اين، ممكن نيست!
شكستني نيست وقارم همانند قلبم
پستي و آن گاه زندگي، روزگار خوشي نيست!

نمي گويم تو كوه سرفرازي، خم شو
نمي گويم درمانم در دستان توست.
نه محبت پول خردي است در دستان تو
و نه من گدايي دست گشوده فراروي تو.

مي خواهي بروي..
اين راه، اين هم تو...
تنها يك جفت چشم بدرقه ات خواهد كرد.
اگر رفتي
بدان، هرگاه خواستي برگردي
بسترت بالشي خاردار خواهد بود.

مي خواهي بروي
نه حرف بزن، نه چيزي بگو!
نيست شو چون غريبه ها در مه و ابر و دود
دلبسته چه چيزم بودي
كه نتوانستي بگويي
و اكنون در پي ديدن هزار عيب مني.

مي خواهي بروي؛
بي بهانه برو؛
بيدار نكن خاطره هاي خواب آلود را.
صدايت همان صدا
نگاهت ناتني؛
مي روي اگر
بگذار بيگانه بماند صدايت هم.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
ملی مطبوعاتیمیز
مطبوعات هر خالقین حیاتین , مدنیتین ایشقلاندیران عینی حالدا هر اولکه نین سیاسی , اجتماعی , فرهنگی شرایطی نین آیناسی دیر.
بو ایشیق آذربایجاندا حسن بی زردابی نین اکینچی قزئتی ایله 1875 اینجی ایلدن باشلانیر .
آذربایجانین ملی مطبوعاتین اوچ دوره ده آراشدیرماق اولار.
ا- تاریخی باشلانیش
2- ملی حکومت دورانی نین مطبوعاتی , انقلاب دان اونجه نین نشریاتی
3-ایران انقلابیندان صونرا کی مطبوعات
بو گئجه ساعات 30/21الی 23 قدر گروپوموزدا ضیالی لاریمیز ملی مطبوعاتیمیزی آراشدیراجاقلار بو آراشدیرمان اوزامانی اوستاد دکتر رحمانی جنابلاری اولاجاقلار.بیزه قاتیلین .
حسن بی زردابی ملی مطبوعاتیمیزین آتاسی
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
حسن بيگ زردابي
آذربايجان ادبياتيندا 19 جو يوز ايللريني آخوندزاده آدييلا باغلاميشلار. بوعصيري «ميرزا فتحعلي عصري» آدلانديريبلار. آنجاق بئله بير زاماندا زردابي كيمي بؤيوك اينسانلاري اونوتماق اولماز. بئله دؤوراندا معارفچي حسن بيگ زردابي مئيدانا گلير و آخوندزاده‌نين باشلاديغي ايشلري ايره‌لي سورور و عملده اجرا ائدير. حسن بيگ آذربايجاندا ميللي شعورون، وطن پرورليك حيسي‌نين تربيه‌سي ساحه‌سينده اؤنجول فعاليته باشلاييب و اجتماعي- سياسي يازيچي اولاراق اجتماعي خاديمي كيمي مئيدانا چيخير. زردابي «اكينچي» آديندا آذربايجانين ايلك درگي سيني چيخارماقلا، آذربايجان مدنيتي تاريخينده آدي‌نين قيزيل حرفلرله يازيلماغا لاييقدير. اونون گؤسترديگي ايلك تئاتر تماشاسينا گؤره، آذربايجان تئاتر تاريخينده بيرينجي آدلار سيراسيندا آدي‌نين داخيل اولماسي گره‌كير و آذربايجان بئله معارفچي خاديملرينه فخر ايله ياناشماسينا لاييق بير اينسان دير.
زردابي، يالنيز اؤز دوغما تورپاغي‌نين، ايكي‌قات، اوچ‌قات ظولم آلتينا دوشموش وطنداشلاري‌نين مودافيعه‌سينه قاتيلديغي، معارفين يورولماز جارچيسي كيمي چيخيش ائتديگي اوچون، خالقيميزين حافيظه سينده هميشه ياشامالي دير.
زردابي آذربايجانين ايلك معارف پرور، وطن‌پرور و ميلليتچي‌سي دير. او، درگي سي‌نين آديني «اكينچي» قويموشدو. بو آد تصادفي سئچيلمه‌ميشدي. اكينچي سؤزونون آلتيندا بؤيوك رمزي معنا، گئنيش فعاليت وئرليشي گيزلنميشدي. او، بورادا چاغداش اوصوللار اساسيندا داها ثمره‌لي ايشله‌مه‌يي اؤيره تمك و معاريف توخومونو سپمك اوچون نظرده توتموشدو. زردابي اؤزو آذربايجان مدنيتي تاريخينده بئله بير اكينچي اولدو.
اونون «اكينچي» قزئته‌سي 1875 جي ايلدن توخوم اكمه‌يه باشلاييب و بو توخوم‌لار ياخين زاماندا «كشكول»، «شرق روس»، «حيات»، «ارشاد»، و «ملانصرالدين» ژورناللاريني جوجرديب بويا-باشا چاتديردي. حسن بيگ 1865 جي ايلده مسكووا يونيوئرسينه‌سيني باشا چاتديردي. بو آذربايجانلي گنجين قارشيسيندا گؤزه‌ل اوفوقلار آچيلميشدي، آنجاق هارا گئديرسه، هارادا بير ايش باشينا كئچرسه ‌قارشيندا دايانان‌لار آز اولماميشلار. آنجاق زردابي بيگ‌ده بو دورومو گؤردوكده سارسيلماييب، بلكه داها اراده‌لي اولاراق يولونا داوام وئريب، نهايت آذربايجان مدنيت تاريخينده ايكي بؤيوك ايشي يئرينه يئتيرير. بيرينجي «اكينچي» قزئتي‌ني يايماق، ايكينجي‌سي‌آذربايجان تئاتريني صحنه‌يه چيخارماق!
بو ايكي‌ايشي ايله آذربايجان مدنيتينده بير دؤنوش نوقطه‌سي ياراداراق، خلقي‌نين فيكرينده، شعوروندا بير حركت يارادير. زردابي 1842 جي ايلده آنادان اولوب، 1907 جي ايلده گؤزونو بو دونيايا يومور، آمما ياراتديغي اثرلر هميشه ليك قالمادادير. او درين مقاله‌لريله خالق ايچينده اويانيشا سبب اولموش، ميللت ايچينده فيكير و دوشونجه توخوملاريني اكيب و ياخين گله‌جك‌لر مدنيت- اجتماعيت و باشقا علم ساحه‌لرينده ميوه‌لريني خلقيميز دره ‌بيلير. مشروطه اينقيلابينا دوغرو گئده‌ن يولون آچيليشيندا زردابي كيمي دوشونجه‌لي، معارف پرور اينسانلارين وارليغي بؤيوك نعمت ساييلير. بونسوز اينقيلاب باشلانماييب، نتيجه‌يه اوغرامازدي. خالقيميزين فيكير حياتيندا زردابي لار كيمي اينسانلارين وارليغي بركت‌لي و ثمره‌لي دير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
مینتسیزقلمیندن پای وئرن , یورولمادان بیگیلرین گنج نسلیمیزه چاتیران شعر, داستان کلاسلارینین مدرسی ,ادبیاتیمیز آراشدیرجی سی مولفی , موحقیقی
سئویملی قلمداشیمیز, عزیز گروپداشیمیز اوستاد دکتر رحمانی جنابلارینان تانیش اولاق .
بسمه تعالی
صمد رحمانی خیاوی هستم متولّد شهرستان خیاو (مشگین شهر) به سال شمسی 1334. رحمت خداوند از همان روز تولّد، شامل حالم شد؛ زیرا در خانواده ی زحمت کش به دنیا آمدم. با نهایت تلاش و تنگدستی مرا بزرگ کردند امّا لب به شکوه نگشودند. و این چنین مرا فردی تودار و متحمل سختی ها بار آوردند. تحصیلات ابتدایی و متوسّطه اوّل را در زادگاهم تحت تعلیم معلمّانی بزرگ و انسان های آسمانی گذرانده ام که تعدادی از ایشان را هنوز هم زیارت می کنم و دست بوسشان هستم و برای تعدادی دیگر در قالب حمد و قل هوالله بوسه ی عشق نثار روح لطیفشان می کنم.
تحصیلات متوسّطه ی دوم را در دانشسرای مقدّماتی تبریز پی گرفته ام. معلّمان من در آن جا دانشمندانی سرشناس در کشور و خارج از کشور بودند. استاد عبدالعلی کارنگ ، استاد عبداللطیف بنان، استاد دکتر رضا انزابی نژاد و...
تحصیلات دانشگاهی من تا دوره ی فوق لیسانس در تبریز ادامه یافت. هرچه از استادان این دوره بگویم کم گفته ام و اصولاً قلم من در حدّی نیست که راجع به شخصیّت آن ها به گردش دربیاید. به هر حال من در حق این بزرگان چیزی نمی گویم. فقط فاتحه ای نثار ارواح پاک استادان، زنده یادان، استاد حسن قاضی طباطبائی، استاد دکتر منوچهر مرتضی، استاد دکتر بهمن سرکاراتی، استاد دکتر سلیم و...می نمایم و برای استادان حیّ و حاضر آرزوی سعادت و تندرستی برای حضراتشان دارم.
تحصیل دوره ی دکترای حقیر در کشور همسایه، جمهوری آذربایجان، دانشگاه دولتی باکو به اتمام رسید. روح استاد پرفسور جلال عبدالله یف که با زبان روزه ی نذری در دانشگاه باکو مرا راهنمایی و مشاوره می داد شاد باد. و برای استاد پرفسور توفیق حسین اوغلی و دیگران آرزوی بهروزی و سلامت دارم.
به تقلید از استادان خود در طول زندگی تحصیلی که تألیفات بسیار گرانقیمت از ایشان خوانده ام حقیر نیز دست به تألیفک هایی زده ام که چند تایی را برای خوانندگانی که تا این جای نوشته دوام آورده اند نام می برم:
1- مقایسه ی عروض فارسی و آذربایجانی (انتشارات شایسته)، 1379
2 - سیری در داستان و داستان نویسان (هماذر) ، 1381
3 - ادبیّات کودکان (هماذر) ،1382
4- نقد ادبی، ( پویش) 1382
5 - بررسی ادبیات داستانی کتاب های درسی ادبیات دوره ی دبیرستان و پیش دانشگاهی، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1383
6 - قله های ادبیات آذربایجان ، انجمن علمی و آموزشی معلمان تبریز 1384
7 - دستور زبان فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1390
8 - تصامیر شعری در شعر فارسی، ( نیک مهر فرزانگان حورا) 1391
9 - دستور زبان آذربایجانی ( اختر)، 1391
10 - بیر سئوگی ماجراسی، (مجموعه داستان های ترکی و فارسی، نشر ریتم، 1392
11 - آموزش وزن و قافیه شعر فارسی (نیک مهر ...) 1391
12 - ساختار داستان های امروزی، (نیک مهر ...) 1391
13 - آموزش وزن و قافیه، بند، قالب های شعری در شعر آذربایجانی، نشر اختر 1393
14 – دؤردومونجوسو یولدادیر (رمان ترکی)، نشر اختر 13934
15 – فارسی عمومی ، نشر اختر 13934
16 - درآمدی بر ادبیات داستانی جمهوری آذرباجان، نشر دنیای نو، 1395
و... تعدادی مقاله هایی که در نشریّات استانی وکشوری و یا در مقدمه ی کتاب های مختلف درج شده است..
Forwarded from Samad Rahmani
Forwarded from Samad Rahmani
Forwarded from Samad Rahmani
سلام دوستلار، آخشامینیز خیر اولسون. بیلدیگینز کیمی مطبوعات مدنیت و خصوصاً ادبیاتین دیرچلمه یینده و انکشافیندا اساس رولو وار. بو آخشام آذربایجانیمیزین مطبوعاتیندان بحث گئده جک. البته بو گروپدا اؤنملی ژورنالیست لر وار کی آدلارین چکسم سوز اوزانیار. من 1385 ایلده حاضیرلادیغیم علملر نامزدلیگی اوچون یازیلمیش پایان نامه ده تاوانیم دا اولان قدر، اشاره حالتینده سؤز آچمیشام، امیدیم وار کی ژورنالیست یولداشلار تکمیلینده یاردیم ائتسینلر؛ بلکه مطبوعاتیمیزدان نسبتا مکمل بیر تصویر وئریله. اونودا آرتیرمالییام کی یازیچیلار و ژورنالیستلرین او ایله دک تحصیل عنوانلارینی نظره آلمیشیق.
Forwarded from Samad Rahmani
آذربايجان مطبوعاتي اؤزونه مخصوص بير تاريخه مالیکدير. بير واختلار ايرانين وليعهدنشيني کيمي مشهور اولان تبريز شهري، اؤلکه نين بيرينجي يا ايکينجي دانيشان آغزينا چئويريلير." آذربايجان" هفته ليگي (1247) آيري- آيري آدلارلا مشهور اولوب. قاجار حاکيميتي نين رسمي اورگاني اولوبدور. ائله واختلار دا اولوبدور کي، ائله همين آدلا خالق ايستکلري ديلي ايله نشر اولونان بير غزئت کيمي فعاليت گؤستريبدير.
مطبوعات ايران مشروطه انقلابي عرفه سينده اؤلکه نين بير چوخ شهرلرينده گوجلو ترقي ائتمه يه باشلادي. تکجه 1285-1286 ايللرده 150- دن آرتيق غزئت و ژورنال آدلاريني سايماق اولار. مثال اوچون سلماس شهرينده نهنگ ژورناليستلر، او جمله دن "ميرزا محمود غنيزاده، عبدالرزاق خان پاميار، ميرزا سعيدخان سلماسي، اسداله احمدزاده دهقان، حيدر خان عمی اوغلو و سائره لر فعاليت گؤستريرديلر. " (غفوری نیا علی اصغر، تاریخ روزنامه و روزنامه نگاری در سلماس،گوروش مجموعه سی توپلایان، کاطم عبّاسی، بیرینجی جلد، تبریز، ص 11،12)
"آذربايجان " هفته ليگي (1285) حاجي ميرزا آقا بلوري تبريزي نين باش رداکتورلوغو ايله و ميرزا علي قولو خان صفرافون باش مخبرليگي ايله تورکی- فارسی ديلينده بوراخيليبدير.
ميرزا احمد کاتب و ميرزا حسن سعدالسلطانين امکداشليغي ايله چيخان " آي ملا عمو " هفته ليگي (1286). آذربايجان جمهوریسینده چيخان "ملا نصرالدین " درگيسي نين عليهينه بوراخيليردي و تورکی- فارسی ديلينده نشر ائديليردي. همین ايلده ميرزا سيد حسين خان تبريزي نين " آنا ديلي" هفته ليگي يالنيز تورکی ديلينده ياييملانيب.
Forwarded from Samad Rahmani
1299- جي ايلدن رضا شاه باشچيليق ائتديگي زامان آذربايجان ديلينده غزئت و ژورناللارين نشرينين قاباغي آليندي. 1320- جي ايلده او، حاکيميتدن اؤز اوغلونون خيرينه گئري چکيلدي. يالنيز بوندان سونرا آذربايجان ديلينده نشرياتين چاپينا آز دا اولسا امکان ياراندي. تبريزده ارک مطبعه سينين باش مديري حميد ملازاده جنابلاري "تبريزين دؤوره ليک مطبوعاتي " آدلي مقاله سينده يازير: "ايکينجي پهلوي رژيمي دورونده تبريزده بوراخيلان غزتلر دؤرد مرحله ده چاپدان چيخيب، سونرا باغلانيب.
بيرينجي مرحله 1320- جي ايلين شهریور آييندان 1324- جي ايلين شهریور آينادک داوام ائدير. مملکتين بحرانلي وضعيتي زاماني يارانان غزئتلر ايدي کي، بو بحران دالغاسيندا ايتيب باتديلار. نمونه اولاراق آشاغيداکي غزئتلرين آديني چکمک اولار :
" پيک تبريز"، " جمعيت آذربايجان"، " قلم حق"، "پرتو اسلام "، "درفش کاويان"، " مکتب اسلام "، "دشمن جنگ"، "جامعه ي آذربايجان" ، "درست"، " نمودار"، " اطلاعات"، "اخبار آذربايجان"، "صداي آذربايجان"، " آخرين اخبار"، " حديد"، "قراجه داغ"،"تبريز ما"، "افلاطون"، "سپهر آذربايجان" ، "اصناف آذربايجان"، " نفوذ ملي"، " آزاد مردم"، " جمعيت فداکاران"، " شهر خلقت"، "قيام ماد "، "سها"، "شعله"، "آذرستان"، "نواحي هنر" ، "شباب اهر"، "پاوند"، "حمايت آذربايجان"، "پرتو فرهنگ"، "مهد ما"، "عمو رجب"، "آيين داد"، "تبريز"، "شاهين"، "وطن يولوندا"، "آريا" ،"آذربايجان"، "گفتار و کردار"، "نداي حق"، "غوغاي زندگي"، "ستاره ي آذربايجان"، "شفق"، و "خاور نو" کيمي غزئتلر بير نئچه نمره بوراخيلديقدان سونرا باغلانديلار.
ايکينجي مرحله "آذربايجان دموکرات فرقه سي" نين دؤورو دور کي، بونلار يالنيز بير ايل بوراخيلديقدان و فرقه داغيلديقدان سونرا چاپلاري قاداغان اولوندو ." (ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 68)
1324 - جی ايلده" آذربايجان دموکرات فرقه سي" بیر ايل آذربايجان ماحاللاريندا حاکيميتده اولدوغو مدّتده، گونده ليکلر و هفته ليکلر تورکی ديلينده نشر اولونوردو. بونلاردان " آذربايجان" ، " غلبه"، "ادبيات صحيفه سي"، "آزاد ملت"، "جاوانلار"، "گونش" ، "معارف "، "يئني شرق " و س. آديني چکمک اولار.
اوچونجو مرحله 1328-1332- جی ايللري احاطه ائدير. بو مرحله دکتر مصدّقين باش ناظر سئچيلديکدن سونرا تبريزده بير نئچه نشريّه- نين بوراخيلماسينا امکان ياراندي. بونلاردان آشاغيداکيلارين آديني چکمک اولار: فرياد"، "اختر شمال"، " آذرابادگان"، "آذر مرد"، "مهد آزادي"، "چکاد"، "قدرت اسلام"، "منادي"،"نبرد پاک"، "آذربايجان آينده"، " ستاره ي تبريز"، "کار و نيرو"، "توحيد افکار"،"ستاره ي روز"،" زرين سپهر"، " نعره ي شرق"، "صعود" و "ارسباران ." بو غزئتلرين سولچولاري مصدّقين حکومتي يخيلديقدان سونرا باغلاندي، ساغچيلاري ايسه اؤز حياتنا داوام ائتديلر.
دؤردونجو مرحله ده آشاغيدا آدلاري چکيلن غزئتلرين بوراخيليشينا اجازه وئريلدي: "آذرابادگان "، " پيام آذربايجان"، " مهد آزادي "، "راننده "، "توحيد افکار"، " تبريز" و " عصر نوين "؛ "عصر نوين " باغلاندي، "آذربايجان" رژيمين آخير گونلرينه دک نشر ائديلدي. "عصر نوين" و "آذربايجان" غزتلريندن باشقالاری يالنيز پول قازانماق اوچون گؤزونو رکلاملارا تيکميشدير."( ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ص 68،69)
Forwarded from Samad Rahmani
عموميتله 1325- جي ايلدن ايران " 2 بهمن" انقلابینا قدر آذربایجاندا هئچ بير دؤوري مطبوعات ارگانلاري تورکی ديلينده بوراخيلماسينا ايجازه وئريلميردي. قيسّا مدّتده (1330-1332- جی ايلده) دکتر محمد مصدّق باش وزیر سئچيلديکدن سونرا بير نچه غزئت و ادبي نشريّه تورکی و فارسی ديلينده تهراندا بوراخيلدي: او جمله دن "آذربايجان غيور" جواد کريمي نين باش مخبرليگي ايله، "بشريت" سيد حسن قريشي نين باش مخبرليگي ايله، "بشر آينده" باقر ديانتين باش مديرليگي ایله (برنجیان سکینه ، ادبیّات آذری و فارسی در آذربایجان ایران در سده ی بیستم ، ترجمه ی دکتر اسماعیل فقیه ، نشر مرکز ، چاپ اوّل ، 1385 ، ص 218) و "آذربايجان "بهزاد بهزادي نين باش کاتيبليگيله، "آذربايجان دوستلار جمعيتي" طرفيندن ياييلدي. مصدق دولتي دئوريلديکدن سونرا هئچ بير تورکی نشرياتينين ياييلماسينا امکان ياراديلمادي. آذربايجانين بعضي شهرلرينده يالنيز فارس ديلينده و محدود سايدا نشریّاتین نشرينه اجازه وئريلدي. بو نشریّه لرين چوخو حکومت تبليغاتچيسينا چئوريلميشدي و بعضاً ايسه اؤز وطن اولادلارينين عليهينه مقاله لر چاپ ائديردي. يالنيز بو غزئتلردن چوخ آزی خالقين و يا اونون ضيالي اولادلارينين ديلي و بينينه چئوريلدي. آشاغيدا کی نشرلر بونلارين ايچريسينه داخيلدير.
" آذرابادگان " (1327) محمد ديهيمين مديرليگي ايله، " آذربايجان جاويد" (1320-1351) سيد مهدي اعتمادين " آزادي آذربايجان" (1320-1351) فريدون بيباکين مديرليگي ايله، " مهد آزادي" (1329–1349) بيرينجي دؤور سيد اسماعيل پيمانين مديرليگي ايله . " (جلیلی سعید ، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375، ص14)
"مهد آزادي " نشریّه سی اوّللر هفته ليک، سونرالار ایسه گونده ليک بوراخيليردي. آذربايجان يازيچيلاري نين همين دؤورده بیر تعدادی، او جمله دن دکتر غلامحسين ساعدي، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني (تبريزي)، دکتر حسين صديق (دوزگون)، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود و باشقالاري اؤز اثرلريني بو نشريّه ده چاپا وئرمک امکاني تاپيرديلار. ائله بو مسئله ايله علاقه دار اولاراق نشريّه گاهدان مانع لره راست گليردي. 1370- جي ايلدن بو نشريّه سيد اسماعيل پيمانين اوغلو سيد مسعود پيمانين مديرليگي ايله نشرينه داوام ائتديردي. نشريّه قيسّا بير مدّتده " فروغ آزادي " عنواني ايله بوراخيلدي، آنجاق يئنه ده اوّلکي آدي ايله نشر ائديليردي. پيمان قارداشلاري " عصر آزادي " نشريّه سيني ده بوراخيب و ايندييه قدر هر ايکي نشریّه داوام ائتمکده دير. " مهد آزادي " نشریّه سینين " آذري صحيفه سي "ني قوجامان شاعر و اديب استاد يحیی شيدا جنابلاري، " عصر آزادي " نشريّه سینین تورکی صحيفه لرين استعدادلي ساتيريک شاعيرلريميز يالقيز، شهرک و عباد احمدزاده جنابلاري يولا ساليبلار. مهندس پيمان بير نئچه ايل "کؤرپو" ژورناليني، لاتين گرافيکالي آذربايجان اليفباسي ايله بوراخيردي. بو نشريات آذربايجان جمهوريتي طرفيندن آلقيشلاندي و ايران آذربايجانيندا دا اؤزونه ياخشي اوخوجو قازاندي.
1334 - جي ايلدن "بيرليک" نشرياتي گيزلي صورتده پوچت واسيطه سي ايله ضيالي شخصيتلره چاتديريليردي. آذربايجان ادبياتينا داير ديرلي اثرلر يازان محمد رضا کريمي بو باره ده يازير:
"آذربايجان ضياليلاري تاريخيميزين حساس گونلرينده و لازيم اولدوغو زامان درگيلر چيخارتماغلا اؤز بيليک و دوشونجه لري اساسيندا انقلابين غلبه سي يولوندا چاليشميشديلار. " بيرليک " نشرياتي دا بئله بير ضرورتدن ياراندي و اؤز مقصديني يئرينه يئتيرميشدي. آيليق بير نشريّه اولان "بيرليک" اؤز ايلک ساييني 1354- جی ايلين شهريور آيندا و سون سايي 1357- جي ايلين بهمن آيندا بوراخيلميشدير. انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا اونون مسئوللاري وطنه گليب، علمي و ادبي فعاليتلريني ايراندا داوام ائتديرديلر " بيرليک " درگيسينين مسئول مديري پرفسور دکتر محمد تقي زهتاب ايدي. بو نشرياتين هدفي ايرانلي ترک ضياليلاري آراسيندا علاقه ، فيکير بيرليگي ياراتماق ايدي. ايکينجي مسئله و هدف ايسه، ملي مسئله يه توخوناراق حقوق باره ده و ملي اويانيش ياراتماق اولموشدور. بو درگي ايکي ديلده (تورکجه و فارسجا) و ايکي صحيفه ده ياييليردي و لازيم گلديکده خصوصي بوراخيليشلاري دا نشر ائتميشدير. بو درگينين هر ساييندا آذربايجانين مشهور شخصيتلري او جمله دن شيخ محمد خياباني، صمد بهرنگي و باشقالارينين ياشايشينا و فيکيرلرينه داير علمي مقاله لر يازيب، باشقا بير باخیشدان ملي مسئله يه توخوناراق، مختلف شخصيتلر و سياسي قوروملارين باخيشيني آراشديريب آچيقلاييردي" (کریمی .م، بیرلیک نشریّه سی، ماهنامه ی دیلماج ، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 54 ).
Forwarded from Samad Rahmani
ايران بهمن انقلابي عرفه سينده بو بوز داغينين قاتلاري جماعتین حرارتلي نفسينين تاثيري آلتيندا اریيردي و اونون يئرينده آذربايجان ادبي نشرينين چيچکلري آچيلماغا باشلایردی. جناب حسن راشدي مقاله سينده يازير: " 1356"- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلک آيلاريندان و داها دوغروسو بهمن آينين 29- دان بري و شاه ديکتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن تبريزده سينديريلديقدان سونرا، شاه رژيمي بير قدر آزادليق ياراتماق مجبوريتينده قالدي، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلادي. چاپي ياساق اولموش کيتابلار چاپ اوزو گؤردو و آنا ديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلادي، لاکين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلين سونلاري داها آچيق شکيلده نمايش ائتديردي. 1357- جي ايل بهمن آينين 22- ده انقلاب غلبه چالدقدان سونرا آزاد سما اؤلکه يه حاکيم اولدوقدا باغلي ديللر، خصوصاً آذربايجان خالقئنین ديلي آچيلدي. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، صص 7- 6 )
دوز اوچ آي انقلابدان سونرا بير نئچه مدنيت خادمي او جمله دن دکتر جواد هئيت (اوره ک جراحي، مدرن حکيم و ادبيات معلمي) باشدا اولماقلا، دکتر محمدعلي فرزانه، (تانينميش يازيچي و فولکلورشناس) دکتر حميد نطقي، (عالي مکتب معلمي و ايران عمومي علاقه ساخلايانلارين آتاسي)، پرفسور غلامحسين بيگدلي، پرفسور حميد محمدزاده، علي کمالي، (عدليه ناظرليگي نين وکيلي) عزيز محسني، (تنقيدچي)، کريم مشروطه چي، (سونمز - شاعر، يازيچي) اسماعيل هادي،( يازيچي) صمد سرداري نيا، (یازیچی) حسن مجيدزاده ،ساوالان (شاعر) دکتر مير هدايت حصاري، مهندس علیرضا صرافي، مهندس ابراهيم رف رف، مسعود فيوضات و.... " وارليق " نشريّه سيني ايشه سالديلار. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، بو نشريّه ني " بيرليک " آدي ايله 1358- جي ايلده دکتر جواد هئيت و دکتر حسينقلی کاتبي، آذربايجان تورک ضيالي جمعيتي طرفيندن نشر ائتديلر، (جلیلی سعید، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375ص 75) سونرا آديني "وارليق " ايله عوض ائتديلر.
"وارليق" نشره باشلايان گوندن ديليميز و ادبياتيميز ساحه سينده يازان شاعير و يازيچيلاريميزين اثرلريني اؤزونده عکس ائتديرمه يه باشلادي. ائله بو يوموشاق سياست نتيجه سينده ده باشقا نشريه لر باغلانديغي زامان بئله اونون نشري دايانماميشدي و بو گونه کيمي داوام ائتمکده دير. ايندي ده فصلنامه کيمي هر اوچ آيدان بير، اوخوجولارا چاتديريلير. "وارليق" مجله سينين مطبوعات دونياميزدا چوخ مهم رولو اولموشدور، درگي بو گونکو اورتا و جاوان ياشلي شاعر، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليک قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مکتبينه چئوريلميشدير. "وارليق" مجله سي تورک دونياسيندا بيزيم آذربايجان مطبوعاتينين تمثيلچيسي اولموشدو.
Forwarded from Samad Rahmani
انقلاب عرفه سينده تبريزده آنا ديليميزده ايلک نشره باشلايان "اولدوز" هفته ليگي، انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا بو شهرده "کوراوغلو" آيليق درگيسي 1358- جي ايلين ارديبهشت آيندان حسين فيض الهي وحيد جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز اراده سيله بوراخيلماغا باشلادي. "کوروغلو" درگيسيندن سونرا ينه حسين فيض الهي وحيدين جهدي ايله "دده قورقود" آيليق مجله سي 1359- جي ايلين مرداد آيندان اعتباراً ياييملاندي (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ..... ص 8)
عليرضا ذيحق، دکتر حسين فيض الهي وحيدين امکداشي بو مجله نين نشري باره سينده يازير: "بو مجله ني چيخارانلار اولدوز و بير ده من ايديم. حسين فيض الهي وحيد " دده قورقود" درگيسيندن اول " کوراوغلو" آدلي بير مجله ده اؤز شخصي حسابينا نشر ائتديرميشدي. " کوراوغلو" درگيسينين تکجه اوچ سايي نشر ائديلميشدي. " دده قورقود" مجله سي او دؤورده بير ادبي حادثه اولاراق، چوخلو آلقيشلار قازانميشدي. پرفسور عباس زامانوفون دقتيني چکديگي اوچون باکيدان بئله بير مکتوب يوللايير: " نشر ائتديگينيز "دده قورقود" مجله سينين آنجاق بيرينجي نمره سي اليمه کئچميشدير. اگر لطف ائديب او بيري نمره لريني ده منه گؤندرسنه نيز، سيزه، منّتدار اولارام. " (فیض اللهی وحید حسین، از مسلسل تا مسلسل، خاطراتی از نشر مجلّه ی "دده قورقود"در اوایل انقلاب، ماهنامه ی دیلماج، خرداد86، شماره ی33، صص9-57) ها بئله حبيب ساهر و سلام لله جاويد ده تهراندان مجله يه تبريک مکتوبلاري گؤندرميشلر. (ذیحق، علیرضا "دده قورقود" درگی سینه اؤتری باخیش، ماهنامه ی دیلماج، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص 29)
1358 - جي ايلين باشقا نشريّه لریندن و تبريز شهرينده ياييملانان "اودلار يوردو" هفته ليگيندن ده سؤز آچماق يئرينه دوشر. بو نشريّه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجه سينده ايشيق اوزو گؤرموشدور. اؤلکر" مجله سي تبريزين" شاعرلر و يازيچيلار" جمعيتينين اورگاني ساييلان تهرانين "گونش" مجله سي کيمي يالنيز اوچ نمره ده 1360- جي ايلده بوراخيلدي. "مشتولوق" و "ستار خان بايراغي" ايسه تبريزده ياييلان نشريّه لردندير.
یولداش مجله سی همن زمانلاردا دکتر حسین محمد زاده ی صدیق جنابلارینین طرفیندن نشره باشلادی و مدنی اجتماعی مسئله لره توخوندی. یولداش مجله سی گنج یازیچیلارین یارادیجیلیغینا میدان آچدی.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
1369- جی ايلده زهره وفايي نين تشببوسو ايله "جوالدوز" (چووال تيکن) نشريّه سي اجتماعي مضموندا و ساتيريک بير اوسلوبدا بوراخيلدي کي، بو نشريّه ده 36 نمره بوراخيلدي. همن ايلده مالک کايا آدلي بير تورک، باشدا اولماقلا و بير نئچه ايران يازيچيلارندان فيروز رفاهي، صالح صادقي، حسن راشدي جنابلارينين امکداشليقلاري ايله " اسلامي بيرليک " هفته ليگي تهراندا ياري عرب، ياري کيريل اليفباسي ايله نشره باشلادي. کيريل يازيلارينا آذربايجان جمهورسیسندن گلميش ايوب سعدي رداکتورلوق ائديردي. بو نشريّه نين چوخ حيصه سي او تاي آذربايجانا گؤندريليردی.
1372- جو ايلده " اميد زنجان " هفته ليگي، زنجان اهاليسينين ملت وکيلي، جناب حاجي احمد آقايارينين (حکيمي پور) مدیرلیگی ايله فارس و تورک ديلينده نشره باشلادي. ايران آذرباجانليلاري بو نشريّه ني آلقيشلاديلار. همین ايللرده"پيام نو" هفته ليگي محمد حافظي جنابلارينين مديرليگي و گؤرکملي ساتيريک شاعر، آرش آزاد جنابلارينين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. بو نشريّه آذربايجان ادبياتينا و فولکلورونا داير بير چوخ ديرلي مقاله لر چاپ ائتدي. بش- آلتي ماش دا من (ص.ر) بو آشا تؤکدوم. جناب آرش آزاد سونرالار" امين " هفته ليگينين باش رداکتوروغونو سايين ابوالفضل عليمحمدي دن تحويل آلدي. بو نشريّه ايندييه دک اؤز فعاليتيني داوام ائتديرير.
1376- جي ايلده بير هفته ليک نشريّه اردبيل شهرينده نشره باشلادي. بو هفته ليگين آدي " آواي اردبيل " اولدو. " آواي اردبيل" هفته ليگينين مسئول مديري محسن حافظی فر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. " آواي اردبيل" نشريّه سي 1385- جي ايلين يازیندا نشرينين اونونجو ايلينه قدم باسدي. " (راشدی حسن، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 10-11) يئنه همين ايلده تبريزده ديل، ادبيات و مدنيتيميزله مشغول اولان نشريّه لردن بيري "احرار" نشريّه سي اولوبدور کي، بو دا جناب محمد حسين کوزه گرينين زحمتي حسابينا بوراخيليبدير. بو نشريّه اديبلريميزدن و شاعيرلريميزدن عزيزله مه مراسيمي کئچيرمکده بؤيوک آدديملارگؤتوروبدور.
Forwarded from Samad Rahmani
1377- جي ايلين شهريور آييندا آذربايجانيميزين اورميه شهرينده "پيام اورميه" آدلي هفته ليک مهران تبريزي جنابلارينين مسئوليتي آلتيندا نشره باشلادي. بو نشريّه بير ايل سونرا آديني " نويد آذربايجان " قويدو. " نويد آذربايجان" اؤز ياييم دايره سيني جنوبي آذربايجاندان قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا ياييملانماغا باشلادي و داها دا آرتدي. تخميناً تيراژي ايگيرمي ميندن چوخ اولدو. سونرالار " نويد آذربايجان " هفته ليگي تورکلر طرفيندن داها آرتيق سئويلديکده هفته ده ايکي دفعه نشر اولماغا باشلادي. اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بير نشريّه " آراز " هفته ليگي آدي ايله ميلتيميزين ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير. بو نشريّه اؤز فعاليتيني 1380- جي ايلين سونلاريندان باشلاميش و اينديیه قدر (ياز، 1385)120 نؤمره بوراخيلميشدير. آراز نشريّه سي ديليميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريّه دير و اونون مسئول مديري نظري جنابلاريدير. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ص 11)
1379- جی ايلده " گوروش" نشريّه سينين بيرينجي سايي سايين کاظم عباسي جنابلارينين تشببوسو ايله بوراخيلدي. بو نشريّه ده دکتر جمال آيرملو، پرفسور مير علي سيدوف، مهندس الله وئردي محمدي و کاظم عباسينين مؤلفليگي ايله آذربايجان ديل و ادبياتينا داير گؤزل مقاله لر درج اولونموشدور. (عباسی کاظم ، گؤروش ، بیرینجی جلد ، گرد آورنده، 1379 ص 35)
1380- جي ايلدن تبريز ادبي انجمنینین اورگاني اولان " ارمغان" اؤز فعاليتينه باشلادي. بو نشريّه اوّللر استاد شهريار ادبي مجليسينين اورگاني اولموشدور، جناب عليمحمدي نين چاليشمالاري ايله يئنيدن فعاليته باشلادي. سونرا عليمحمدي جنابلاري نين تهراندا کتاب چيخارديغيندان و تبريزده تئز- تئز اولماديغيندان بو نشريّه نين و انجمنين مسئوليتي منيم (ص.ر) عهده مه قویولدو. بو نشريّه آرا دا بير بوراخيليردي. تبريز و آذربايجانين او بيري شهرلري نين گنج شاعيرلرينين و يازيچيلارينين اثرلريني تورک و فارس ديلينده چاپا وئريردي. بو نشريّه آذربايجانين تانينميش اديب، شاعير و عاشيقلارينين او جمله دن استاد عزيز دولت آبادي (ادبيات عاليمي و شاعر)، استاد علي نظمي (شاعر و ادبيات شناس)، استاد يحيی شيدا (شاعر و تورک ادبيات عاليمي)، عاشيق رسول قرباني، مجيد صباغ زاده (يالقيز)، ساتيريک شاعير وس عزيزله مه مراسيمي نين کي آذربايجان اسلامي مدنيت اداره سي نين يارديمي ايله توتولوردو، اؤزل سايلاري بوراخيردي. بو عزيزله مه مراسيملري نين ايشلري نين تشکيلينده، اؤزل نشريّه لرين بوراخيلماسيندا، آذربايجادا تانينميش گنج شاعر، نباتي شناس جناب خسرو سرتيبينين اساس رولو اولوبدور.
ائله بو ايللرده تبريز ادبي- علمي معلم لر انجمني اؤز نشريّه سيني فصلنامه صورتينده بوراخماغا باشلادي. بو نشريّه جناب حاجي محمد علي سليماني نين مسئوليتي و بو فقيرين(ص.ر) باش يازارليغي ايله بوراخيلير. مکتب و دانشگاه معلملري فارس و بعضاً آذربايجان ديللرينده اؤز ادبي- علمي مقاله لريني بو نشريّه ده چاپ ائتديريرلر. نشريّه نين آدي اؤنجه " ادب " اولموشدور سونرا " ساقي معرفت" آدي ايله عوض ائديلميشدير . همن ايلده "اختر" هفته ليگي مهندس، ملت وکيلي مير طاهر موسوي مسئول کاتيبليگي و جناب مرتضی مجدفرين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. جناب مرتضی مجدفر بو مسئله يه داير بئله دئيير:
"من بو نشريّه نين يالنيز باش رداکتورو يوخ، بلکه ده هر جوره ايشچيسي ايديم. او زامان بو گنج يازيچيلاردان بير نئچه سي منيم يارديمچيم اولدولار کي، ايندي هر بيري اؤزو بير نهنگ مطبوعاتچي اولوبدور... " (نظمی تایماز، گفتگو با مرتضی مجد فر، روزنامه نگار آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86، شماره ی 32، ص63 )
Forwarded from Samad Rahmani
"همدان شهرينده 1381- جي ايل "سينا" آدلي هفته ليک نشر ميدانا گلدي. "سينا" هفته ليگي ملي مسئله لريميز و آنا ديليميزله باغلي همدان ايالتينده ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و ايندييه کيمي اونون نشري داوام ائتمکده دير. "سينا" هفته ليگي نين مسئول مديري شریفي جنابلاريدير.
کيچيک شهرلر سيراسيندا سولدوز (نقه ده) شهرينده "ارمغان آذربايجان" هفته ليگي دکتور ايرج سليمانزاده نين مديرليگي ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاييب و ملي مسئله له ریميز و ادبياتيميز ساحه سينده چاليشماقدادير. بو هفته ليک آذربايجان مطبوعاتي ايچريسينده خصوصي يئر توتموشدور. بو نشريّه نشريني داوام ائتديرمکده دير." (راشدی ، انقلابدان سونرا... ص 11)
بؤيوک يازيچي غلامحسين ساعدي "خياو یا مشگین شهر" اثرينده مشگين شهري ابديلشديريلميشدير. 1382- جي ايلدن "وراوي" (خياوين اسکي آدي) هفته ليگي ايله داها دا اؤزونه شان و شهرت قازاندي. بو نشريّه نين موديري سليم زحمت دوست جنابلاري اولموشدور. نشريّه ده ديرلي مقاله لر آذربايجان ديلينه و ادبياتينا داير چاپ اولونوردو. بير ايلدن سونرا "خياو" هفته ليگي مشکبار قارداشلاري طرفيندن نشره باشلادي. هله ده نشريّه داوام ائتديرمکده دير.
1382- جي ايلده "آذري" نشريّه سي ايري حجمله و دولغون يازيلارلا بويوک عالم و ادبيات شناسيميز استاد دکتر بهزاد بهزادینين مسئوللوغو ايله نشره باشلادي. آذربايجانين ان مدريک، تانينميش يازيچيلاري و شاعرلري، او جومله دن اوستاد دکتر صدیق، اوستادحبیب فرشباف، حسن ریاضی، مرتضی مجد فر، حمید آرش ازاد، علیرضا ذیحق، محمد رضا کریمی،فیروز رفاهی. کریم قربانزاده و .... بو نشريّه يه امکداشليق ائتديلر. جناب دکتر ب.بهزادي آذربايجانين معنويات تمثاليني اؤزونده بيرلشديريردي. اطرافينا تانينميش شخصيتلري توپلاييردي. بو نشريّه بيرينجي جدي آدديملاريني حکايه زمينينده آتدي. داها دوغروسو، حکايه ژانري تورکی دیلینده بو واختا قدر فعّال دييلدي، يئنيدن فعّاللاشدي. آذربايجان ديل و ادبياتيندان، دنيا ادبياتيندان تورک ديللي اوخوجولارا ديرلي مقاله لر نشر ائديردي. " آذري " نين 16 و 17 نمره لري آذربايجان ديلينين اؤيره نيلمه سينه يؤنلديلميشدي (600 صحيفه يه ياخين، اوستاد بهزادینین گؤستریشیله و حسن ریاضی جنابلارینین چالیشماسیلا ). هر نمره ده 80 صحيفه ده " ائل ديلي و ادبياتي " عنواني ايله آذربايجان فولکلورونون نمونه لرين چاپ ائديردي. چوخ تاًسف کي، بو ميثيلسيز عاليم 1386- جي ايلين قيشيندا دونياسيني دييشدي. اوستاد بهزادی دونیاسین ده ییشمه دن قاباق نشریه نین داوامی اوچون باجاریقلی دیلچیمیز و ژورنالیست یازیچیمیز اوستاد حسن ریاضی جنابلارینا توصیه سین وئردی. بو نشریّه جناب ریاضی نین تشبث ایله دوام ائتدی.
همين ايلده " ديلماج " آيليق نشريّه جناب مهندس عليرضا صرافينين مسئوليتيله بوراخيلدي. بو نشريّه گئتديکجه گؤزل يازيلار چاپ ائتمه يه باشلادي. ملتيميزين معنالي مدنيت و ادبياتينين جارچيسينا چئوريلدي. نشريّه ده چوخ تانينميش عالملريميز، او جمله دن مجيد امين مويد، دکتر حسين صديق، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود، دکتر صمد سردارنيا و س. بو نشريّه ده چيخيش ائديرديلر. بونشریه نین ادبی بؤلومونون مسئولو، گنج شاعیر و قیمتلی ژورنالیستیمیز سعید موغانلی جنابلری اولموشدور. يئنه ده همين ايلده " يارپاق هفته ليگي " دکتر عظيم عبادپور (ايواز طاها) جنابلارينين مديرليگي ايله و سعید موغانلی جنابلرانینین یازیچیلار شوراسینین صدرلیگیله نشره باشلادي. بو نشريّه ده دنيا ادبياتيندا لاپ زيروه ده اولان يازيچيلاردان و شاعرلردن تورکی ديلينه ترجمه لر اوخوجولارا تقديم اولونوردو. دکتر ایواز طاهانين بو زمينده چاليشماسي و يازيلاري تقديره لاييقدير .