شعر: سيدعلي صالحي
چئويرن: ا. ف (اوياق)

من
هئچ زامان
نه يالانچي چوبانلا هاماش اولموشام
نه ده يوخولو قويونلارين
آرخاسيندا گيزله‌نن
آج قوردو گؤزدن قويموشام

منيم بو دونيادان پاييم
اَيينمده اولان بير كؤينگيم‌دير
اونو دا... يئله ساخلاميشام

مني آختارما
يانيمدا هئچ نه‌ييم يوخدور

دونيا بيز يازيق ملت‌ اوچون
قضاوت ائتمگه
سن بيلديگيندن آرتيق يورقوندور

بو اؤلكه‌ده
ايشين سونوندا
هر كيمسه اؤز آياغي ايله
دار آغاجيندان يئره دوشر!...


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

«ناصر داوران»ین سئچیلمیش اثرلری لاتین الیفاسیندا یاییلدی
تانینمیش آذربایجان شاعری «ناصر داوران»ین سئچیلمیش اثرلری ۱۷۷ صحیفه‌ده لاتین الیفاسیندا یاییلدی. «اؤز باشینا دونیا» عنوانلی بو شعر مجموعه‌سینه شاعرین مختلف ایللرده یازدیغی ۱۵۶ شعری داخیلدیر.
بوندان اؤنجه «ناصر داوران»ین آذربایجان دیلینده دؤرد شعر مجموعه‌سی: «ماوی دویغو»(۱۳۷۳)، «سورگون اللریم»(۱۳۸۴)، «یاغیشدا چتیرسیز گئده‌ن کیشى»(۱۳۹۰)، «توستولو دمیرلرین آنقیرتیسى»(۱۳۹۳) نشر ائدیلیب و « بایاتیمیش گؤزلوک» باشلیقلی شعر مجموعه‌سی چاپ آلتیندادیر.
شاعرین فارس دیلینده ایکی شعر مجموعه‌سی «گفتگو»(۱۳۵۷)، «آب و آینه»(۱۳۸۹)، ادبی تنقید موضوعسوندا «نیمای نطریه‌پرداز و نیمای شاعر» عنوانلی کیتابی(۱۳۷۷) و اوچ ترجمه کیتابی «روزی از روزها»( فاضل‌حسنی داغلارجا ۱۳۸۵)، «نظریه‌های ادبی و نقد»(برنا موران ۱۳۸۹)، «مدرنیسم در شعر ترک»(یالچین ارمغان ۱۳۹۶) ایندییه قده‌ر یاییلیبدیر.
بونلاردان علاوه آذربایجانلی داغچی‌لارینین پامیر داغیندا جانلارینی الدن وئرمه‌لرینین روایتینی ۱۳۷۷نجی ایلده «…

قایناق : ایشیق سایتی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"جبران خلیل جبران"

هیچکس و هیچ چیز، بر زنی که با خواندنِ کتاب و شعر،گوش دادن به موسیقی و نوشیدن قهوه حالش خوب می شود، پیروز نخواهد شد.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"زلیمخان یعقوب"

آی بولاق باشینا تله سن گـؤزل،  
عقلیمی باشیمدان آل، یاواش یئری
تَرپه نر یئریندن داغـلارین مئهی،  
سوروشر باشیندان شال،یاواش یئری.


اؤتمـه سین،آیـلارا،ایلـلره یالوار،  
گزمه یه نه قدر چیچکلی یال وار.  
لاله یه بنزمه،بـاغـریندا خال وار،  
دوشمه سین قلبینه خال،یاواش یئری


سنین شؤهرتینی عالمه یاییر،  
زلیمخان اؤزونو بختَور ساییر.  
قـارا سـاچـلاریندان اوچجه تئل آییر،  
سئودیگیم هاوانی چال، یاواش یئری


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

نازپری دوستعلیوا
حئیف او سئوگییه

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حکیمه باباکشی‌زاده«نغمه»

گؤزلریم قوبادا
سوی‌قیریم مزارلیغی
بیر قویو درد تاپینتی‌سی...!
اوره‌ییم
قان دره‌سی
آراز
آغلاییر آیریلیغیمیزی

بئینیم
ساوالان تپه‌سی
باشیم
فیکیرلر چیسگینینده _دومانیندا باتمیش،
عاقلیم
دویغوما قویلانمیش کهلیک،
اتیمیزدین آیریلدیق
دیرناقلار کیمی

دؤن ایچری شهریمه
باش چک منلیگینه،
دویغومون
«گنجه یایلیقلیغینین» واختی دی
بیراز تبیم وار
بیراز آییغام
بیراز سرخوش
موغانین
جیرراما واختیدی قیزیشمام
خییاو داغینین
آخشام چاغیسیدی اوشوتمه‌م،
آغ بایراغینی گؤتور گل
گؤیرچینلر چیرپینیر اوره‌ییمده،
مسافه‌لر سؤزدو
سؤز!
«سن منیم‌سن من سنین
اؤزگه خیال ائیله‌مه»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یارای

" قورخودان "


سن گئتجک گونش تک ائوینه ساری،
کؤلگم ده قالانمیر بوردا قورخودان.
قاچیرلار گؤزلره دوداقلار قانى
گولوشلر جالانمیر بوردا قورخودان.
*
من یولا دوشسم ده او دوشمور یولا
اؤزون گل، کؤلگه می سن گتیر یولا
دردیم درمانیم لا قول-بویون اولا
اورک ده دولانمیر بوردا قورخودان.
*
زیندانلارین سانی ائولردن چوخدور
گودوکچولر منه مندن یوووخدور
حاقیمی آلماغا هچ حاقیم یوخدور
سوآل دا اولانمیر بوردا قورخودان.
*
قورخودان بوجاغا گیریب آزادلیق
اولمایان گونلری گؤروب آزادلیق
آز آدین دا ألدن وئریب آزادلیق
اؤز آدین آلانمیر بوردا قورخودان.
*
قارانلیق گئجه نی سئویر گؤزلرى
بيزيم سسيميزله دانير بيزلرى
حاقيميز اوستونده پوتون ایزلری
بیر کؤلگه دولانمیر بوردا قورخودان.
***
امنیت اینسانا بیر اووسانادی
زور آیه سی بیزه شاللاق سانادی
قانادی هر زامان قانون قانادی
هچ کیم سؤز سالانمير بوردا قورخودان.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رقاصه‌‌نین آناسی...
کؤچورن: ائلیار پولاد

«او قیز دؤيوشه کؤنوللو يوللانمیشدی. بوتون گونو قانلی يارالارلا اوينايیردی، گنجلیی‌نین ان گؤزل چاغلاری مرمیلرین گورولتوسو آلتیندا کئچیردی. اینجه آياقلاری عسگر بوتینکالاریندا قابار-قابار اولموشدو، ظریف چیینلری آوتوماتین آغیرلیغیندان دؤينَک اولموشدو. چوخ سونرالار تصادفدن ساغ قالدیغینا حئیفسلنمیشدی. آتیلان مرمیلردن بیری ياخینلیغینا دوشموشدو، بئينی سیلکلنن قیزی هوسپیتالا آپارمیشدیلار. ساغ قالماسینا سئوینه بیلمه‌میشدی. اون يئددی ياشیندا حیاتین هر اوزونو گؤرموش بو قیزجیغازا حیاتی نئجه سئودیرمک اولاردی؟ محاربه‌‌دن ساغ چیخان قیز دینج حیاتدا اؤزونو، روحونو قورويا بیلمه‌دی. سیز بو قیزی مختلف سیتواسیالاردا گؤره‌جکسینیز -دیندار کیمی، -فاحیشه‌‌ کیمی، -رقاصه‌ کیمی...»
من ده او قیزی گؤردوم. بیر نئچه ایل اؤنجه تانیش اولدوم اونونلا. و او واختدان دا اونون حاقدا يازماق، دانیشماق ایسته‌يیردیم، چونکی اونو بَيندیم، اونون بوتون آجیلارینی، آغریلارینی حس ائتدیم. قارشیمدا گنج بیر قادین داياندی: «و هیچقیریب گؤزلرینی يومدو، کیرپیکلرینی آرالاياندا ائله بیل گؤزلرینی سويا سالیب چیخارمیشدیلار». من او ياش گؤزلری گؤردوم. اونو سئویلمه‌يه لايیق بیلمه‌ين، فاحیشه‌‌ کیمی باخانلارین اوجباتیندان همیشه ياش اولان گؤزلری -او نملی عؤمرو گؤردوم. منسه، اونا فاحیشه‌‌ کیمی باخمادیم. سون ایللرده مؤلفین جاوان اولدوغو او ساعت حس اولونان نثر اثرلری‌نین اکثری‌نین قادین قهرمانلاری پوزغوندو. قادینلار حاقدا پوزغون، قانجیق، فاحیشه‌‌ کیمی ایفاده‌لر ائشیدنده، هر هانسی بیر يازیدا، حکايه‌ده، روماندا راستلاياندا دوشونورم: «قادین نیيه، نه واخت فاحیشه‌‌ اولوب و اولور؟ فاحیشه‌‌ کیمدیر؟» «رقاصه»يله تانیش اولاندا دا بو حاقدا دوشوندوم.
تانری اونا هر شئيی سخاوتله وئرمیشدی. بیر آز دا بخت وئرسه‌يدی، نه اولاردی کی؟ نه‌دنسه، «شانتئکلئرین کرالیچاسی» فیلمینی خاطرلادیم. شانتئکلئر تئاتری‌نین کرالیچاسی گؤزل و استعدادلی چاریتودور. رولون ایفاچیسی 15 ياشیندا اسپانيادا گؤزللیک و استعداد ياریشماسی‌نین غالبی اولموش مشهور آکتریسا و مغنی سارا مونتیئل‌دیر. تانری اونا دا هر شئيی سخاوتله وئریب. حتی سئون، خوشبختلیک اوچون دؤيونن اورک ده وئریب. چاریتو گؤزلدی، جلب ائدیجیدیر، هم ده جدیدی. سئودیی آدامدان صداقت ایسته‌يیر. گؤزلرینی چاریتودان چکه بیلمه‌ين شورگؤز، آغزی‌آچیق معناسیز ارلرین يانینداکی قادینلار اوچونسه او يونگول اخلاقلی‌ دیر. چاریتونون دقتینی چکمه‌يه چالیشان، اونون قارشیسیندا ازیلیب-بوزولن کیشیلرین قولوندان برک-برک ياپیشان قادینلار اوچون همین کیشیلر يوخ، محض استعدادیندان ذوق آلدیقلاری، گؤزللیینه حسد آپاردیقلاری قادین اخلاقسیزدی. اما چاریتو دا خوشبخت اولماق ایسته‌يیر. بیر جاوان اوغلان مغنی اولدوغونو بیلمه‌دن اونو سئویر؛ قادین کیمی، عاغیللی و گؤزل اولدوغو اوچون، صمیمی اولدوغو اوچون سئویر. فیلمین سونلوغو ایسه چوخ آجی بیر حقیقتی بیزه آنلاتماغا چالیشیر. قیزین مغنی اولدوغونو اؤيرنن اوغلانین دنياسی آلت-اوست اولور. چاره‌سیزجه ساحله گئدیر. فیرتینالی دنیزله اوز-اوزه دايانیر. دالغالار ساحله چیرپیلیر. اونون آرخاسینجا قاچان چاریتو جاوانین -آختاردیغی سئوگی‌نین، خوشبختلیی‌نین لپه‌لر آراسیندا غيب اولدوغونو گؤرور و گئریيه -ایسته‌مه‌دیی حیاتلا باریشیغا قايیدیر. بو قدر قددارجاسینا... دنيا ادبیاتیندا، مختلف فیلملرده فاحیشه‌‌ اوبرازلاری مینلرله‌دی. اما بیلمیرم قادینا ایلک دفعه‌‌ بونو کیم دئيیب: قادی‌نین اؤزومو، يا عکس جینسمی؟..

منجه ائله اؤزو. قادی‌نین اؤزونه اینامسیزلیغی اونو فاحیشه‌‌ ائدیب. ضعیف قادینلار، حیاتی‌نین معناسینی انسانی کیملیی‌نین فرقینه وارمادان يانیندا اولان کیشیده گؤرنلر. گؤز‌اوخشايان قادینلارا شهوت منبعی کیمی باخان کیشیلری‌نین فاحیشه‌‌لیینی باشقا قادینا «فاحیشه‌‌» دئمکله اؤرت-باسدیر ائتمه‌يه چالیشیبلار. او قادینلاری پوزغون کیمی گؤروبلر. کیشیلر بونو بیلندن، آنلاياندان سونرا باشلايیب هر شئي. و يوز ایللردی قادین «اؤزو» اوغروندا ساواشیر. امکانلی کیشیلرین سئوگیلیسی حکماً آشاغیلانیر. بوردا قادی‌نین سئوگیسی گؤرونمور -يوخدور، آنجاق داها ياخشی ياشاماق مقصدی وار. اصلینده، بو دا طبیعیدیر. بس داها امکانلی قادین آختاران، اؤزونو قادینا يوکله‌ين، سئوگی پرده‌سی آلتدا قادی‌نینی باشقا کیشیلره محتاج قويان کیشیلر؟ هانسی داها چوخ فاحیشه‌‌دی؟ طبیعتینده فاحیشه‌لیک اولان، يا حیاتین فاحیشه‌‌ ائتدیی قادینلار؟ بس کنعان حاجی‌نین «رقاصه»سی کیمدی؟ آرادا سئویلدیینه اؤزونو ایناندیران، سئویب-سئویلمک، خوشبخت اولماق ایسته‌ين گنج بیر قادین. عؤمرونون خوشبخت چاغیندادی بو قادین، چونکی جاواندی. ياشا دولاندا، قوجالیق اوزونه باخاندا جاوانلیغین نئجه بؤيوک خوشبختلیک اولدوغونو آنلايیرسان. خوشبخت جاو

ان اولماقسا، داها بؤيوک خوشبختلیکدی. و هامی خوشبخت اولماق اوچون ياشايیر. باشقا نئجه اولا بیلر؟ کیم بدبخت اولماق اوچون ياشايار کی؟
بو قادین گنجلیینده کؤنوللو قاراباغا گئدیر، وطنی اوغرونا دؤيوشور. باشینا گله‌جکلردن، آلاجاغی يارالاردان خبرسیزجه عسگرلرین يارالارینی سارییر. محاربه‌‌ده بو قیز بیزیم «ملّی غروروموزدو». سونراسا «ملّی بدبختلییمیز». بیزیم بدبختلیک و خوشبختلیک آنلامیمیز دا ملّی‌لشیب: "ملّی بدبختلیک»، «ملّی خوشبختلیک» اولوب. اگر عایله‌‌ قورمامیسانسا، اوشاق دوغمامیسانسا، بدبختسن. باکره دئيیلسنسه، داها بدبختسن. سنین کیملیین، ساوادین، دوشونجه‌ن، توتدوغون موقع، گؤردويون ایشلر بو بدبختلیین کؤلگه‌سینده‌دی همیشه. کؤنوللو اولاراق جبهه‌يه يوللانان، اؤلومله اوزبه‌اوز قالان يئنی‌يئتمه «رقاصه» ده ائرمنیلرین اود ووردوغو مسجددن «قورآن»ی قورتارماغا چالیشان عسگرله بیرلیکده اؤزونو آتشه آتیر. بو آغیر عملیاتدان سونرا بیر-بیرینه قیسیلان گنجلرین دويغولاری اويانیر. آخی اونلار تکجه دؤيوشچو يوخ، هم ده انساندیلار. محاربه‌‌ اونون باکره‌لیینی ده، اونون باکیره‌لیینه صاحبلنن ایگیدی ده اؤلدورور. اؤلومله آراسینداکی بیر نئچه دقیقه‌لیک زاماندا عسگر گله‌جک خوشبختلیی‌نین، ائولنه‌جکلری گونون خيالینی قورور. محاربه‌‌ ناباتین ایلک سئوگیسینی ده الیندن آلیر. نابات اؤلمور، اما «خاطره‌لر يادداشین دیبینه چؤکسه ده» اونودولمور. محاربه‌‌ده اؤلومون الینده اولان قیز دئمه داها خوشبخت ایمیش. چونکی او اؤز بدبختلیی اوچون ساغ قالدیغینی بیلمیر. کئچمیش دؤيوشچو، وطن غيرتی چکن گنج قیز غيرتسیزلیین هدفینه چئوریلیر. اونون صاباحلاری محاربه‌‌ دهشتی‌نین ایچینده ياشادیغی خوشبخت آنلارین قوربانی اولور.
گئجه‌لر اونون اوچون «آي داها قووون دیلیمی کیمی شیپ-شیرین دئيیلدی، زققومدان دا آجی دادیردی.» بو، آيدان آری، سودان دورو ناباتین «رقاصه» اولدوغو گئجه‌لرین آيی ايدی. بو، رقاصه‌‌نین آيلی گئجه‌سی ايدی. بو، بیر کیشی‌نین نامردلیی اوزوندن بدبخت دوغولان، اما ياشاماغا چالیشان آلمازین «اخلاقسیزلیق يووا»سینا چئوریلن ائوینه دوشن، بیر واخت وطنی اوچون، ایندیسه حیات آجیلاری ايلا دؤيوشن کنعان حاجی‌نین ياراتدیغی «رقاصه»نین گئجه‌سی ايدی. و او، بیر گون سئودیینی، سئویلدیینی آنلادی. ناباتلا تانیش اولان جاوان دوشونور: «زیل قارا گؤزلریندن بويلانان کوسکون طالعی‌نین بوز کؤلگه‌سی جانیما اوشوتمه سالدی. بو گؤز‌لین بدنی شهوت کوتانی ايلا شیریملانسا دا، ایچینده بیر قاپی واردی کی، او قاپی‌نین دسته‌يینه بیر ال بئله هله توخونمامیشدی». بیر گون کهنه قزئتلرین بیرینده «عسگر نابات» آدلی يازینی اوخويان جاوان ناباتی اولدوغو کیمی گؤره بیلیر. اونو ياشادیغی حیاتدان قورتارماغا جهد ائدیر. ناباتین سئویلمه‌يه لايیق اولدوغونو آنلايیر. ایلک واختلار «من ناباتی آلمازین جنگیندن خلاص ائتدییم اوچون اؤزومو خوشبخت سايیردیم» دوشونور. اما اونونلا يئنی حیات قورماغا جسارت ائتمیر. «شهر گؤزو آجیشان گؤز کیمی کیپریک چالیردی»، «بو دفعه‌‌ ایچیم يوخوسوز گؤز کیمی آجیشیردی»- ایچی آجیشان جاوان قطعی قرار وئره بیلمیر. اما باشقاسینی دا سئوه بیلمیر: «سانکی او اؤز سئوگیسینی منیم ایچیمده کئشیکچی قويوب گئتمیشدی، هئچ کسی سئوه بیلمیردیم». بئله‌لری چوخدو. کیمسه سئوگیسی ایچینده کئشیکچی قالا-قالا باشقاسی ايلا ائوله‌نیر.

سئومه‌دیین قادیندان اولادلار بؤيودورسن -سئوگیسیزلیک بؤيودورسن. بونا «عایله‌‌» دئيیرسن. سئوگینی‌سه کناردا آختاریرسان. اؤزونه خيانت ائدیرسن. اونا گؤره ده «هر شئيی شیطانین بوينونا يوکله‌ين انسانین خصلتینده خاطاکارلیق وار». او دا قورخدوغونو آنلايیر : «قورخما، بیز بیرلیکده قوجالماياجايیق»- دئيیر اونا نابات. حیاتین ضربه‌‌لرینه اؤيرشن قیز اونا تسللی ده وئریر: «دوغولدوغون گوندن اؤلدويون گونه‌جن آيریلیق سنی مشايعت ائدیرسه، بوندان اؤترو عذاب چکمه‌يه ديَرمی؟». بئله عذابلی آنلاردا «ائولر قوزبئللرین کوره‌یینده‌کی درد يوکونه داها چوخ اوخشايیر(دی)». آغلینلا-اوره‌یین ساواشدا اولور، خياللارین هارداسا اوچمور، حس ائدیرسن «خياللار قانادلارینی يیغیب ایچینه چکیلمیشدی. او آندا دنيانین قاپیسیندا بیر قیز دايانمیشدی. اونو بیلیرم کی، بو قاپی چیرپیلدی». بو قاپی‌نین سسینی ائشیتمک اوچون، حجمی بؤيوک اولماسا دا رئاللیغین آجیلیغی، دوشونمه‌لی اولدوغوموز حقیقتلری بؤيوک اولان «رقاصه»نی اوخوماق لازیمدیر ساده‌جه. «رقاصه»نی تانیماق لازیمدیر. چونکی بو رقاصه فاحیشه‌‌ دئيیلدی: «گؤبه‌يینی اسدیره-اسدیره طالعی ایله دؤيوشن» قادین ایدی. فاحیشه‌‌ قادینلارا حاق قازاندیرماق فیکریندن چوخ-چوخ اوزاغام. ساده‌جه، بیلمه‌دیم کنعانین فاحیشه‌‌سی کیشیدی، يوخسا قادین؟ منه ائله گلدی کی، کنعان حاجی چوخ راحت دیلله، اوستالیقلا بیزی بیر سوال اطرافیندا دوشوندورور: فاحیشه‌‌لرین «آناسی» کیمدیر؟
يوخسا

«فاحیشه‌‌لرین آناسی کیشیدیر» دئمک ایسته‌يیر؟ بیلمیرم نه قدر حقیقتدیر. من بو نتیجه‌يه گلدیم...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

گوناهسیز گوناهکار 
رحیم خیاوی
… «لیلا»، سؤزونو گیزلی بیر آجیق ایچینده دوام ائتدی:
– داها جماعت ده قاباقکی جماعت دئییل؛‌هامی‌فقط اؤزونو گؤرور. دونیا باتسین فقط اونلارا بیر شئی اولماسین. بودور چوخلارینین فیکری. تکی کئفلری ‌ساز اولسون؛ بیلمیرم، بلکه بو دا بیر غریزه‌دی!
«صمد» هر دؤنه‌کی کیمی‌اؤزونو حقلی سایاراق جواب وئردی:
– بعلی، ائله‌دیر. لاپ اصلی غریزه‌دیر. مگر انسان نه‌یی آختاریر؟ ائو- ائشیک صاحیبی اولماق، یاخشی یاشاماق، یاخشی یئمک، گزیب- دولانماق، کئف چکمک. بونلارین‌هاراسی پیس‌دیر؟!
صمدین حیاتا بئله باخیشی، همیشه لیلانی عصبلشدیریردی. او بو باخیشدان، بئله دوشونجه‌دن سارسیلیردی؛ خصوصیله ده جمع ایچینده. بو دؤنه ده لیلا اؤزونو ساخلایا بیلمه‌ییب، صمدین اوزونه بئله باخمادان چای تؤکه- تؤکه دانیشماغا باشلادی:
-آمما منیم دئمه‌گیم یاخشی یئمک، گزمک، یاتماق و نهایت قارین قولولوق دئییل، دئمک ایسته‌ییرم اگر یاشاماق بئله‌دیرسه، اوندا بس بیزیم اینک‌له فرقیمیز نه‌دیر؟ اینک ده باشینی آشاغا سالیب اوتلاییر و دویدوقدان سونرا دا اورکدن گه‌ییریر و حتما اؤزونو ده خوشبخت حس ائدیر. دوغرودان انسانین دا یاشاماقدان هدفی بونلاردی؟!»
لیلانین اؤرتولو آتماجاسی مناقشه‌نین باشلانیشیندان خبر وئریردی. همیشه بئله باشلاردیلار. اؤنجه بیر-بیرینه اؤرتولو آتماجالار آتار، سونرا ایسه چکینمه‌دن آچیق-آچیق تحقیر ائدیجی سؤیوشلرله دالاشاردیلار.
وضعیتی بئله گؤردوکده لیلانین آتاسی «حاج فیض‌الله» آرایا گیریب، حیرص‌له -«گئنه ده باشلادیز؟ گئنه‌ده آبریمیزی آپاراجاقسیز؟ لال اولون دا..!» دئدی. آنجاق لیلا سؤزونو کسمه‌دن دوام ائتدی:
– منجه اینسانلارین معنوی دونیاسی یوکسلملی‌دیر. اگر انسانین معنوی دونیاسی یوخسا، اوندا انسان دئییل؛ اینک کیمی‌بیر شئی‌دیر.
صمد ایچینی گمیریردی. رنگی پؤرتوب، پارتلاماق حالیندایدی. لیلایا خطاب چیغیردی:
– بس‌دی دا! کس سسیوی! منه نه وئریب آلا بیلمیرسن؟! آغزیوا هر نه گلیر دئییرسن. ایکی کیتاب اوخویوب، بیر ایکی مقاله چاپ ائله‌مکله، قانیمی‌شوشه‌یه توتوبسان؛ اؤزونو‌هامیدان بیلیجی گؤرورسن.
{صمد محاربه ایللرینده جبهه ده اولموش، اوردا دا یارالانمیشدی. جانباز اولدوغو اعتبارینا دولت اداره‌لرینین بیرینده ایشه آلینیب، ایشله‌ییردی. صمدین دونیاسیندا حیات ائولنمکدن، اوشاقلاری بویا باشا چاتدیرماقدان، بازاردان تقسیط‌له فرش و ائو اشیالاری آلیب ائوه دولدورماقدان عبارت ایدی. او لیلا ایله عائله قوران گوندن بیر موضوعدان عذاب چکیردی. اودا لیلانین قارشیسیندا اؤزونو آلچاق گؤرمک ایدی. او بو حقارت حسیندن هئچ واخت یاخا قورتارا بیلمیردی.}
حاج فیض‌الله صمدین عصبیتینی و پؤرتموش وضعیتینی گؤردوکده لیلایا خطاب حیرصلندی:
– گئنه دلی‌لیگین توتوب؟ هئچ سؤزو جاوابسیز قویمورسان!‌هاواختاجان قاشیق دؤیوشدوره‌جکسن؟ سنین الیندن لاپ تنگه گلمیشم.
{حاج فیض‌الله‌نین «کؤهنه بازار»دا کومور ماغازاسی وار ایدی. محله‌نین مسجیدینده ده «خدام» چالیشیردی. قارابنیز، قیسا بوی، ساققالی اوزون بیر کیشی ایدی. همشه الینده تسبئه و باشیندا آراقچینی اولاردی.}
لیلا اؤزونو اله آلماغا چالیشیردی. دوستاقدان بوراخیلدیغیندان بیر ایلدن آرتیق کئچسه ده، هله ده اؤزونه گلمه‌میشدی. بیر دری بیر سوموک ایدی. اوزونون دریسی او قدر چکیلمیشدی، سانکی سوموکلری ائشیگه چیخاجاقدی. عصبلشدیکده اللری تیتره‌ییر، اوزونون عضله‌لرینده گیزلی بیر ترپنیش گؤزه چارپیردی. ایچریدن پارچالانمیش کیمی‌گؤرونوردو. ایچینین هر پارچاسیندا سانکی جانلی بیر داریخما، جان سیخیجی بیر دوشونجه، آجی بیر خاطیره قایناشیردی و بو قایناشما اونون سولغون سیماسیندا اؤز عکسینی تاپیردی. دیدرگین دوشن گونلری، سرحدده یاخالانماسی، دوستاغا آلینیب گئجه گوندوز آغیر عذاب- اذیت و تحقیرلرله سورغو سوالا چکیلمه‌سی و نهایت روحسوز بیر جیسم کیمی‌بوراخیلیب و «رازی خسته‌خاناسی»نین کونجونده قانادی سینمیش یارالی بیر گؤیرچین کیمی‌سورونمه‌سی، بیر آن دا اولسون لیلانی بوراخمیردی. او، بو گونه‌دک هئچ کیم جسارت ائدیب دئیه بیلمه‌دیگی «دلی» سؤزونو صمدین اوره‌یین اله آلسین دئیه آتاسی حاج فیض‌الله‌نین دیلیندن ائشیدیردی. آتاسینین اونا خطاب سؤیله‌دیگی «دلی» سؤزو لیلانین پارچالانمیش ایچ دونیاسینین سون مقاومتینی ده آرادان قالدیردی. او بیر یوللوق تؤکولدو. دایاندیغی یئرده اهمالجا یئره اوتوردو. گؤز یاشلاری آمان وئرمه‌دی و اودسوز، اوجاقسیز یانماغا باشلادی.
حاج فیض‌الله‌نین هله حیرصی سویماییب، سؤزونو دوام ائتدی:
– لیلا خانیم، بو چوخ آیدین و گرچک مسئله‌دی. سنین دلی‌لیگین هله ده باشیندان چیخماییب. لازیمدی گئنه‌ده «رازی خسته‌خاناسی»ندا یاتاسان. نه قده‌ر کی سنین بئینیندن او کافرلرین فیکری چیخماییب، عقلین یئرینه گلمییه‌جک. بو گوندن سنه دئییرم، اگر او کافر سؤزلرینی بئینیندن چیخارمایاسان، منیم سن آدیندا قیزیم یوخدو. بئله ائله‌مه کی، گ

ئنه‌ده اؤزوم او دفعه‌ده‌کی کیمی‌خبر وئرم توتوب سالالار قودوقلوغا.
لیلا داها آغلامیردی. او یالنیز دیزلرینی قوجاقلاییب، سونو گؤرونمه‌ین بیر نقطه‌یه گؤز تیکمیشدی. بیر دقیقه‌نین ایچینده ایکی دؤزولمز ضربه ایله قارشیلاشمیشدی. هله «دلی» آدلاندیغیندان اؤزونه گلمه‌میش، آتاسینین راپرتی اساسیندا توتوقلانماسینی دا ایلک دفعه اولاراق ائشیدیردی. دقتله آتاسینی سوزدو. سانکی آتاسینین سیماسیندا یئنی دن اونون کیم اولدوغونو تانیماق ایسته‌ییردی. اوره‌یینی سیخیلمیش کیمی‌حس ائدیردی. پنجره‌یه دوغرو دؤنوب، اوزاق بیر نقطه‌دن سوالینین جوابینی آختاریردی. آتاسینا اوز توتوب اینله‌دی:
– دوزدور. من دلی‌یم. هله ده باشیمدان دلی‌لیک چیخماییب. سیز حاقلیسیز. من درمان اولمالییام. من صمده لاییق دئییلم. من اونو جانا گتیرن یازیلار یازمیشام؛ سؤزلر دانیشمیشام. بونلاردی منیم گوناهیم؛ من خسته‌خانایا گئتمه‌لییم. من اوردا هئچ کیمی‌اینجیتمیرم. منی اورایا گؤتورون…
*
ماشین شهردن بیر آز آرالی اولان رازی خسته‌خاناسینا دوغرو ایره‌لی‌له‌ییر. صمد سوروجودور، حاج فیض‌الله ایسه قاباقدا اوتوروبدور. خسته‌خانانین کئچید قاپیسیندا گؤزتچی ماشینی ساخلاییر. حاج فیض‌الله الینده‌کی ساری رنگلی پوشه‌نی اونا گؤستره‌رک -«مریضیمیز وار. قاباقجادان بوردا بستری اولوب. پرونده‌سی وار»- دئییر. گؤزتچی قاپینی آچیر، ماشین خسته‌خانانین حیطینه داخل اولور. حاج فیض‌الله‌نین سسی ماشینین آرخا صندلیسینده اویوموش وضعیتده اولان لیلانی اؤزونه گتیریر: -«دوش یئره؛ چاتدیق!».
چوخ چکمه‌دن لیلانین قبول ایشلری یئرینه یئتیریلیب، خسته‌خانایا تحویل وئریلیر.
لیلا، خسته‌خانانین کریدورونا گیرجک، بیر نئچه آی یاشادیغی بینانی گؤز اؤنونده جانلاندیریر؛ هر گون اوندان قاچدیغی کریدورون دیوارینا وورولموش بؤیوک گوزگو ایله قارشیلاشیر. ایستر ایسته‌مز گوزگونون قانشاریندا دوروب، اؤزونه باخیر. قارشیسیندا گؤزلری باتیق، سولغون چؤهره‌لی، ساچلارینا دن دوشموش آلیز بیر قادین گؤرور. گؤزلری قارالیر؛ بیر داها بو گوزگو ایله اوزلشمه‌مگینه قرار وئریر.
قارشیدان سیماسی تانیش اولان یاشلی بیر قادین الینده‌کی کیتابی واراقلایارکن لیلایا یاخینلاشیر. او لیلانی تانییان بیری کیمی‌الینده‌کی کیتابی اونا گؤستره‌رک دئییر: -«باخ، بوردا یازیب: بیز بیر داملا آزادلیق، بیر آز گؤزللیک، بیر تیکه چؤره‌ک ایسته‌ییریک»- سونرا لیلانین ساچلارینی اوخشایارکن – «سن ده شاعرسن قیزیم؟»- سوروشور. آنجاق لیلانین جوابینی گؤزله‌مه‌دن دانیشیغینا دوام وئریر: -« بو منیم اوغلومون شعر کیتابی‌دیر. منیم اوغلوم شاعر ایدی، آمما توی گئجه‌سینده شعرینه قان جالادیلار. باخ گؤر نه یازیب!:
«سحر آچیلیر دان!
گویه سپیلیر قان!
اومود وار باهار گلمه‌یینه، کئچیر زمستان!
الینده بایراق!
سینه‌سینده داغ!
گئدیر گونشین یولونو، تاپاجاق آنجاق!
کوکسونده وار جان جان جان!
کوکسونده وار جان جان جان!
بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!
بیر اورمان دولو اولدوز!»
یاشلی قادین هئچ بیر سؤز گؤزله‌مه‌دن «کوکسونده وار جان جان جان! بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!» دئیه- دئیه‌، لیلادان اوزاقلاشیر.
لیلانین بئینینه آغیر بیر سکوت چؤکور…
*
پاییزین سون گونلری ایدی. گونش لاپ اوزون گئجه‌لرین الینده اسیر اولاراق ال- اته‌یین ییغیشدیریب گئتمه‌یه حاضیرلانیردی. بازاردا گل- گئت سئیرلمیشدی. کؤهنه بازارین ایکینجی دؤنگه‌سینده لیلانین آتاسی حاج فیض‌الله یاواش- یاواش نمازا حاضیرلانیردی. بو آندا صمد پوزغون و قاش- قاباغی یئر سوپورر حالدا، حاج فیض‌الله‌نین دوکانینا کئچدی:
– سالام حاجی!
– علیک السلام بالا. خوش گؤردوک. اوغول بس نییه پوزغونسان؟
– حاجی، بو گون ایکی آیا یاخیندی لیلا خسته‌خانادادیر. من ده آوارا تک اؤز باشیما فیرلانیرام؛ نه گئجه‌م بللی‌دیر، نه ده کی گوندوزوم. نه واختاجان بئله اولاجاق حاجی؟!
– اوغول، آواراچیلیق ایسته‌مز. لیلادان نه سنه آرواد اولار، نه منه قیز. اوندان گؤزونو یوم؛ گئت زندگانلیغیوی سهمانا سال. آللاها شوکور کی اوشاق زاد دا اولماییب؛ ال- ایاغیوا دا دولاشان یوخدور.
حاج فیض‌الله‌ سؤزونو تماملاییب، صمده -«اوغول، سن دوکاندا اول، من نامازیمی‌قیلیم گلیم»- دئییب، مسجیده دوغرو یولا دوشدو. صمد قاینآتاسی‌نین دوکانینداکی صندلده اوتورموش، قوللارینی چارپازلاییب، درین فیکره دالدی. سانکی یئنی بیر عالمه آیاق قویموشدو. لیلا بؤیوک بیر سالونون یوخاری باشینداکی میکروفون آرخاسیندا دوروب، هیجانلا جماعته نیطق ائله‌ییردی. دانیشدیقدا ال‌لرینی اؤلچور، سانکی اونا ساری قوللارینی اوزادیردی. بیردن، سالونو سیگارت توستوسو بورودو. بولودا چئوریلمیش سیگارت توستوسو آراسیندا تلاطملی بیر دنیز گؤرسندی. لیلا ال- قول آتاراق دنیزده بوغولماقدایدی. او اؤزونو نجات وئرمک ایسته‌ییردی. صمد بیر آز ایره‌لیله‌دی. آنجاق یئنه‌ده لیلانی میکروفون آرخاسیندا حرارتلی دانیشیقدا گؤردو. او ال‌لر

ینی اؤلچور، سانکی اونا ساری قوللارینی اوزادیردی…
*
قیش گئجه‌سی، گؤز ایشله‌دیکجه دوم- دورو آیازلانمیش اوفوق اوزانیردی. جان یاندیریجی سازاق ایلیکلره جوموردو. گؤیون درینلیگینده سپیلمیش اولدوزلار سایریشیر، یئر اوزونده‌کی انسانلارا گؤز ووروردو. آی، اهمالجا داغلارین آرخاسیندا گیزلنمک ایسته‌ییردی. صمد سس‌سیز- سمیرسیز پنجره قیراغیندا آی‌ین گیزلنمه‌سینی ایزله‌ییردی. ایچینده پئشمانچیلیق تلاطمی‌وار ایدی. بیر بیرینه ضد اولان فیکیرلر بئینینه هجوم گتیرمیشدی. فیکرینی بیر یئره توپلایا بیلمیردی. نه‌یین دالیسیجا اولدوغونو دا هئچ آییرد ائده بیلمیردی. سانکی بیر- بیری ایله مباحثه‌یه گیرن ایکی آدام اولموشدو. ایچینده قیزغین مباحثه گئدیردی.
گؤی اوزونده بیر اولدوزون آخماسی صمدین باخیشلارینی اولدوزون سؤنن نقطه‌سینه‌دک چکدی. آخان اولدوزون دالیسینجا اوزون بیر ایز چکیلدی. آخان اولدوزون دالیسیجا چکیلن ایز کیمی‌صمدین ده اوره‌یینده هر بیر شئیه نیفرت ایزی بئینینه قدر چکیلدی، اوره‌یینده دوگونلنمیش بیر درده چئوریلدی. گوتور- قوی ائله‌مه‌میش حاج فیض‌الله‌نین دئدیکلرینه بویون قویموشدو. بوندان پئشمان ایدی. گؤزلرینی گئجه‌نین درینلیگیندن چکیب اوتاقداکی یاتاغا ساری دؤندردی. اؤزوندن، حاج فیض‌الله‌دان نیفرت ائتدی. لیلانین داورانیشیندان نه قدر اینجیسه‌ده، یئنه ده اونو اونودا بیلمیردی. سانکی قلبی‌نین هوندورلوگونده لیلا اللرینی اؤلچه‌رک حرارتله دانیشیردی…
*
سحر تزه‌جه آچیلیب. «رازی خسته‌خاناسی»نین باغ- باغاتلی حیطینده صمد گؤروش انتظاریندادی. غیرعادی گل- گئت گؤزه چارپیر. حیطده‌کی چینار آغاجی‌نین کناریندا دایانان آمبولانسین اطرافیندا ازدحام گؤرونور. خسته‌لرین بیر عده‌سی داغینیق وضعیتده دولانیر؛ بعضی‌لری اؤز- اؤزلریله دانیشیر، بعضی‌لری سبب‌سیز گولور، بعضی‌لری ایسه هیکل کیمی‌دایانیب اوزاق بیر نقطه‌یه گؤز تیکیبدیر. یاشلی بیر قادین الینده‌کی کیتابی واراقلایارکن یانیقلی بیر سس‌له «کؤکسونده وار جان جان جان! بیر اورمان دولو اولدوز جان جان!» دئیه‌رک اینله‌ییر.
صمد ازدحاما یاخینلاشیر. بیر نئچه خسته‌ تانیشدیر. اونلارلا ایلک دفعه لیلانی خسته‌خانایا گتیرنده تانیش اولموشدور. لیلانین دوستاق یولداشلاری‌‌ایدیلر. اونلاری گؤردوکده جانینی قیزیشما آلیر؛ اوره‌یی‌نین ساپاغی قیریلیر. قانشارینا چیخان خسته‌خانا ایشچیسیندن -«نه اولوبدور؟» سوروشور. هئچ بیر جواب آلمادان اؤزونو آمبولانسین آرخا حصه‌سینه چاتدیریر. تابوت اوستونه اوزادیلمیش، اوستو آغ پارچا ایله اؤرتولموش بیر جنازه‌دیر. جنازه‌نین اوز طرفینده آغ پارچا قان لکه‌لری ایله قیزیللانمیشدیر. پارچانین آلتیندان تابوتدان ائشیگه تؤکولموش آغ ساچلارین بیر دسته‌سی‌هاوادا یئلله‌نیردی….

قایناق : ایشیق سایتی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائلیار پولاد : یازیچی ، مترجم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مارکزین کوروساوا ایله مصاحبه‌‌سی
کؤچورن ائلیار پولاد

1990-جی ایلین اوکتيابریندا، کلمبيالی يازیچی گابریل گارسيا مارکز ژاپن رژیسورو آکیرا کوروساوانین سونونجو فیلملریندن اولان «آوقوست راپسودياسی»نین چکیلیشلری واختی توکیويا گئدیب. «يوز ایلین تنهالیغی» و «وبا گونلرینده عشق» کتابلارینی قلمه آلمامیشدان اول بوقوتادا کینو تنقیدچیسی کیمی فعالیت گؤسترن مارکز، کوروساوا ایله آلتی ساعت مدتینده بیر چوخ موضوع‌دا صحبتلر ائدیب.

گابریل گارسيا مارکز: ایکی دوست آراسیندا باش توتان بو صحبتین مصاحبه‌ کیمی گؤرونمه‌يینی ایسته‌میرم، من ساده‌جه سن و سنین ایشلرینله باغلی چوخ شئي اؤيرنمک ایسته‌يیرم. ان بیرینجی منه ماراقدیر کی، سن سئناریلری نئجه يازیرسان؟ چونکی من ده يازیچی‌يام. ایکینجی، سن بؤيوک ادبی اثرلرین مدهش آداپتاسيالارینی ائتمیسن. منیم اؤز اثرلریمه ائدیلمیش و نه واختسا ائدیله‌جک آداپتاسيالاری ایله باغلی بعضی شبهه‌لریم وار.

آکیرا کوروساوا: هانسیسا ایدئيانی سئناریيه چئویرمک ایسته‌ينده کاغیذ و کارانداش گؤتوروب اوتئلده‌کی اوتاغیما قاپانیرام. عمومی ایدئيانی بیلنده سئناری‌نین نئجه يئکونلاشاجاغینی تخمین ائدیرم. هانسی صحنه‌‌ ایله باشلاياجاغیمی بیلمیرمسه، بونو ایدئيالارین آخارینا بوراخیرام.

گابریل گارسيا مارکز: بیرینجی آغلینا ایدئيا، يوخسا گؤرونتو گلیر؟
آکیرا کوروساوا: بونو ياخشی ایضاح ائده بیلمه‌يه‌جم، اما هر شئي داغینیق شکیللرله باشلايیر. آنجاق من بیلیرم کی، ژاپن دا سئناریستلر اولجه سئناری‌نین عمومی گؤرونوشونو يارادیر، سونرا صحنه‌‌لری تشکیل ائدیر، سوژئتی سیستملشدیرندن سونرا يازماغا باشلايیرلار. منجه، بو، دوزگون دئيیل. بیز الله دئيیلیک.

گابریل گارسيا مارکز: مئتودون شکسپیرین، گورکی‌نین، داستايوسکی‌نین اثرلری ایله باغلی دا ایشه يارايیردی؟

آکیرا کوروساوا: يئنی باشلايان رژیسورلار آودیتوریايا ادبی اثرلرین فیلم کیمی چاتدیرماغین چتینلیینی باشا دوشمورلر. مثلا، دئتئکتیو بیر رومانی اويغونلاشدیراندا گنج رژیسور اثرده‌کی قاتار رئلسلری‌نین يانینا آتیلمیش مئيیتی عيناً کتابداکی کیمی تصویر ائتمه‌يه چالیشیر. «بو سهودیر»- دئدیم، – «پروبلئم اوندادیر کی، سن آرتیق اثری اوخوموسان و بیلیرسن کی، جسد دمیريول رئلسلری‌نین يانیندادیر. اما اثری اوخومايان انسانلار اوچون بو يئرین هئچ بیر معناسی يوخدور». گنج رژیسور اثرین سئحرلی تأثیرینه نئجه قاپیلیرسا، فیلمین تاماشاچی‌يا باشقا فورمادا چاتدیریلماسی‌نین واجیبلیی باشا دوشمکده چتینلیک چکیر.

گابریل گارسيا مارکز: حیاتدا ائله بیر حادثه‌‌ اولوبمو سن دوشونموسن کی، بونو فیلمده گؤسترمک مومکونسوزدور؟

آکیرا کوروساوا: بلی. ایلیداچی آدلی کؤمور شهرجیی واردی، گنج واختی اورادا رژیسور کمکچیسی ایشله‌میشم. رژیسور ایلک باخیشدان اتمسفرین محتشم و غریبه اولدوغونو دئدی، ائله اونا گؤره ده فیلمی بورادا چکدیک. کادرلار شهری گؤسترمیشدی، آنجاق بیزیم گؤردويوموز بیر نئچه شئيی بوراخمیشدی: بورادا ایش شرایطی چوخ تهلوکه‌‌لی ایدی، اورادا ایشله‌ينلرین آروادلاری و اوشاقلاری دایما ناراحات اولوردولار. کامئرا بونلاری گؤرموردو.

گابریل گارسيا مارکز: رئاللیق بودور کی، چوخ آز سايدا يازیچی اؤز اثرلری‌نین اويغونلاشدیرماسیندان راضی قالیرلار. سنین بونونلا باغلی هانسی تجربه‌لرین وار؟

آکیرا کوروساوا: اجازه وئر بیرینجی من سنه سوال وئریم. «قیرمیزی ساققال» فیلمیمه باخمیسان؟

گابریل گارسيا مارکز: 20 ایل عرضینده 6 دفعه‌‌ باخمیشام و دئمک اولار کی، هر گون اوشاقلاریما بو فیلم حاقدا دانیشیردیم، تا کی اؤزلری فیلمه باخا بیله‌جک ياشا چاتانا قدر. سنین فیلملرین آراسیندا عایله‌‌مین و منیم ان سئودییم، ائله‌جه ده بوتون کینو تاریخی آراسیندا ان سئویملی فیلمین «قیرمیزی ساققال»دیر.

آکیرا کوروساوا: «قیرمیزی ساققال» منیم تکاملومون استناد نقطه‌‌سینی تشکیل ائدیر. اوندان اولکی فیلملریمله اوندان سونراکیلار بیر-بیریندن فرقله‌نیر. بو، بیر صحنه‌‌نین سونو، باشقا بیر صحنه‌‌نین باشلانغیجی ایدی.

گابریل گارسيا مارکز: بللی ایدی. فیلمده سنین صنعتینی ان ياخشی شکیلده گؤسترن ایکی صحنه‌‌ وار. هر ایکی صحنه‌‌ اونودولمازدیر؛ بونلاردان بیری دوه‌دلل‍ه‌يی اپیزودودور، دیگری ایسه خسته‌خانا حیطینده کاراته دؤيوشو.

آکیرا کوروساوا: بلی، آنجاق دئمک ایسته‌دییم اودور کی، کتابین مؤلفی شوقورو ياماموتو همیشه اثرلری‌نین اکرانلاشدیریلماسینا قارشی چیخیب. يگانه استثنا «قیرمیزی ساققال» اوچون ائدیب. چونکی من چوخ عنادکارلیق ائتدیم. هله فیلمه باخیب قورتارمامیشدیق، او، اوزونو منه چئویریب دئدی: «بو، منیم اثریمدن داها ماراقلیدیر».

گابریل گارسيا مارکز: گؤره‌سن، نیيه بو قدر بَيه‌نیب فیلمی؟

آکیرا کوروساوا: چونکی فیلمه عاید اوبرازلار باره‌ده معلوماتلی ایدی. مندن ای

سته‌دیی يگانه شئي بو ایدی کی، باش قهرمانلا احتیاطلی داورانیم، قادی‌نین اوغورسوزلوغونو اونون گؤردويو کیمی وئریم. ماراقلیسی بو ایدی کی، قادی‌نین اوغورسوزلوغو اثرده چوخ دا دقیق تصویر ائدیلمه‌میشدی.

گابریل گارسيا مارکز: يقین او، آيدین يازدیغینی ظن ائدیب. بعضاً بیز يازیچیلاردا اولور بئله.

آکیرا کوروساوا: اولا بیلر. کتابلاری فیلمه چئوریلن بیر چوخ يازیچی بئله دئيیر: «اثرین بو حیصه‌‌سی چوخ ياخشی تصویر ائدیلمیشدی». اصلینده، اونلار رژیسورون علاوه‌‌لرینه استناد ائدیرلر. من اونلارین نه دئدیینی آنلايیرام. رژیسور اینتویسیاسی ايلا يازیچی‌نین نظرده توتدوغو، اما يازمادیغی شئيلری گؤسترمه‌يه چالیشیر.

گابریل گارسيا مارکز: ایندیکی فیلمینه قايیتساق، چکیلیشین ان چتین ایشی تايفونو (قاسیرغا) لئنته آلماق ایدی؟

آکیرا کوروساوا: يوخ. ان چتین شئي حیوانلارلا ایشله‌مک ایدی. سو ایلانلاری، گول يئين قاریشقالار. ائو ایلانلاری انسانلارا او قدر اؤيرشمیشدیلر کی، طبیعی اینستینکتلرینی اونوتموشدولار، ایلان بالیغی کیمی اوزوردولر. نتیجه‌ده ایری وحشی ایلانلاری چکمه‌لی اولدوق، اونلار دا چوخ قورخولو ایدیلر و دایما قاچماغا چالیشیردیلار. روللارینی ياخشی اوينادیلار. قاریشقالاردا ایسه، بیر دفعه‌‌يه قیزیل‌گول کولونا قالخیب قیزیل‌گوله چاتانا قدر گؤزله‌مه‌لی ایدیک. قالخماغا هوسلری يوخ ایدی، مجبوراً بیر آز بال سورتدوک يوللارینا، اوندان سونرا قالخدیلار. عمومیلیکده، چتینلیک چوخ اولدو، اما بونا ديَردی، من چوخلو يئنی شئي اؤيرندیم.

گابریل گارسيا مارکز: هه، گؤرونور. فیلم نه‌دن بحث ائدیر؟

آکیرا کوروساوا: بونو بیر نئچه سؤزه سیغیشدیرماق چتیندیر.

گابریل گارسيا مارکز: کیم‌سه کیمی‌سه اؤلدورور؟

آکیرا کوروساوا: يوخ. فیلم اتم بومباسیندان قورتولموش قوجا بیر قادین حاقیندادیر. ياي آيلاریندا نوه‌لری اونون زیارتینه گلیر. من فاجعه‌‌نین نئجه دؤزولمز، دهشتلی اولدوغونو گؤسترن رئال، شوک ائدیجی صحنه‌‌لری چکمه‌میشم. گؤسترمک ایسته‌دییم اتم بومباسی‌نین بیزیم انسانلارین اوره‌یینده قويوب گئتدیی و هله تزه‌جه ساغالماغا باشلايان يارالاردیر. بومبانین آتیلدیغی گون دقیق يادیمدادیر. هله ده بونون رئال حیاتدا باش وئردیینه اینانا بیلمیرم. آنجاق ان پیسی انسانلارین بونو ياواش-ياواش اونوتماغیدیر.

گابریل گارسيا مارکز: تاریخی آمنئزیيا ژاپن‌ین گله‌جه‌يی، ژاپن خالقی‌نین کیملیی اوچون نه دئمکدیر؟

آکیرا کوروساوا: ژاپن‌لار بو حاقدا آچیق دانیشمیرلار. بیزیم سیاستچیلر ده آمریکانین قورخوسوندان دانیشا بیلمیرلر. دنيا محاربه‌سی‌نین سونونو تئزلشدیرمک اوچون اتم بومباسینا ال آتان ترومن‌ین (آمریکانین 33-جو پرزیدنتی هاری س. ترومن) ایضاحاتینی قبول ائدیرلر. محاربه‌‌ بیزیم اوچون هله ده داوام ائدیر. رسمی اولاراق هیروشیما و ناکازاکی‌ده 230 مین انسانین اؤلدويو دئيیلیر. آنجاق فاکت اودور کی، ياریم میليوندان آرتیق انسان اؤلموشدو. حتی ایندی ده اتم بومباسی هوسپیتالیندا رادیاسيانین محو ائتدیی 2700 خسته 45 ایللیک عذابلاریندان قورتولماغینی، یعنی اؤلمه‌يینی گؤزله‌يیر. باشقا سؤزله، اتم بومباسی ایندی ده ژاپن‌لاری اؤلدورور.

گابریل گارسيا مارکز: ان راسیونال ایضاحات، دئيه‌سن، بودور کی، آمریکا محاربه‌‌نی بومبا ایله بیتیرمه‌يه قرار وئردی، چونکی سووئتلر بیرلیی‌نین اونلاردان اول ژاپنی توتاجاغیندان قورخوردو.

آکیرا کوروساوا: بلی، آنجاق نیيه محاربه‌‌ ایله علاقه‌‌سی اولمايان، دینج اهالی‌نین ياشادیغی شهره آتدیلار؟

گابریل گارسيا مارکز: مثلا، توکیونون اوره‌یی سايیلان، ان حساس نقطه‌‌سی امپراتور سارايینا آتا دا بیلردیلر. منجه، اونلار تعجیلی دانیشیقلار اوچون حربی گوجو و سياسی حاکمیتی توخونولماز ساخلاماق ایسته‌يیردیلر. ائله‌جه ده متفق‌لرینه فرصت وئرمک فیکیرلری يوخ ایدی. بشر تاریخینده هله هئچ بیر اؤلکه‌نین باشینا بئله بیر حادثه‌‌ گلمه‌يیب. اتم بومباسی آتیلماسايدی، ژاپن بوگونکو ژاپن اولاردیمی؟

آکیرا کوروساوا: بونو دئمک چوخ چتیندیر. ناکازاکی‌ده خلاص اولان انسانلارین اکثریتی ساغ قالماق اوچون آتالارینی، آنالارینی، اوشاقلارینی، باجی-قارداشلارینی ترک ائدیبلر. هله ده اؤزلرینی گناهکار حس ائدیرلر. اؤلکه‌نی 6 ایلدیر اشغال ائدن آمریکا قوشونلاری فاجعه‌‌نی اونوتدورماغا تله‌سیردی و ژاپن حکومتی ده اونلارلا امکداشلیق ائدیردی. من بو قاچیلماز فاجعه‌‌نی محاربه‌‌نین بیر حیصه‌‌سی کیمی ده قبول ائتمک ایستردیم، هئچ اولماسا اؤلکه‌يه بو بومبانی آتان دولت ژاپن خالقیندان عذر ایسته‌سه‌يدی. عذرخواهلیق اولمايانا قدر بو درام دا بیتمه‌يه‌جک.

گابریل گارسيا مارکز: او گون چوخ اوزاقدادیر؟ فاجعه‌‌ خوشبختلیک عصری ایله کومپنساسیا ائدیله بیلمزمی؟

آکیرا کوروساوا: اتم بومباسی سويوق محاربه‌‌نین و سلاحلانما ياریشی‌نین باشلانغیج

نقطه‌‌سی اولدو، نووه انرژیسی‌نین يارانماسی و استفاده‌سینه شرایط ياراتدی. بونلاری نظره آلاندا دئيه بیلرم کی، خوشبختلیک داها ممکون اولماياجاق.

گابریل گارسيا مارکز: باشا دوشورم. نووه انرژیسی لعنتلنمیش قوّه کیمی يارانیب، لعنت آلتیندا يارانمیش گوج ده کوروساوا اوچون مکمل موضوع‌دور. منه قالسا، نووه انرژیسی يارادیلان گوندن دوزگون استفاده اولونمور، يوخسا سن ده قینامازدین. الکتریک هله ده ياخشیدیر، الکتریک استولونو نظره آلماساق.

آکیرا کوروساوا: عینی شئي دئيیل بونلار. فیکریمجه، نووه انرژیسی انسانین يارادا بیله‌جيی نظارت امکانلاری‌نین خارجینده‌دیر. نووه انرژیسی‌نین اداره ائتمه‌سینده يول وئریله‌جک خیردا بیر سهو بؤيوک فلاکته سبب اولاجاق و رادیواکتیولیک يوزلرله نسله اؤتوروله‌جک. دیگر طرفدن، سو قايناياندا اونو سويوتماق کفايت ائدیر کی، او داها تهلوکه‌‌لی اولماسین. گلین يوز ایللرله قايناماغا داوام ائده‌جک اِلِمِنتلرین استفاده‌سینی داياندیراق.

گابریل گارسيا مارکز: من بشریته اینامیمین بؤيوک بیر حیصه‌‌سینی کوروساوانین فیلملرینه بورجلويام. من سنین موقعینی باشا دوشورم، دینج ساکنلره قارشی اتم بومباسی‌نین استفاده‌سی و آمریکانلارین، ائله‌جه ده ژاپن‌لارین بونو خالقا اونوتدورماق جهدلری دهشتلی حاقسیزلیقدیر. آنجاق نووه انرژیسی‌نین انسانلیق اوچون نه قدر بؤيوک آلترناتیو منبع‌ اولدوغونو اونودوب، اونا «لعنتلنمیش» دامغاسی وورماق دا بیر او قدر حاقسیزلیق، عدالتسیزلیکدیر، منجه. ژاپن‌لارین اونوتقانلیغی و آمریکانین اؤز تقصیرینی اعتراف ائده‌رک ژاپن خالقیندان عذر ایسته‌مه‌مه‌يی اولا بیلر حس‌لرینی قاریشدیریب.

آکیرا کوروساوا: بشریت بعضی رئاللیق آسپئکتلرینی مانیپولياسيا ائده بیلمه‌يه‌جه‌يی‌نین فرقینه وارسا، داها بشری اولاجاق. بیزیم حاقیمیز يوخدور کی، چئرنوبیل‌ده‌کی کیمی آنوسسوز اوشاقلار، يا دا 8 آياقلی آتلار ياراداق. دئيه‌سن، صحبتیمیز چوخ جدی آلیندی، نیتیم بو دئيیلدی.

گابریل گارسيا مارکز: موضوع بو جور جدی اولاندا هئچ کیم اونو مذاکره ائتمکدن باشقا کمک ائده بیلمز. چکدیین فیلمده سنین بو موضوع‌داکی فیکیرلرین عکسینی تاپیبمی؟

آکیرا کوروساوا: بیرباشا اولاراق يوخ. بومبا دوشنده من گنج ژورنالیست ایدیم و حادثه‌‌لر باره‌سینده يازیلار يازماق ایسته‌يیردیم. آنجاق اشغال بیتنه قدر بو حاقدا يازماق قاداغان اولونموشدو. فیلمی چکمک اوچون آراشدیرمالار آپاردیم، ایندی او واختکیندان داها چوخ بیلیرم. فیکیرلریمی بیرباشا فیلمده گؤسترسه‌يدیم، نینکی ژاپن‌دا، دنيانین هئچ بیر اؤلکه‌سینده فیلمیمی گؤسترمه‌يه راضی اولمازدیلار.

گابریل گارسيا مارکز: سنجه، دیالوگون ترانسکریپتینی نشر ائتمک ممکون اولارمی؟

آکیرا کوروساوا: اعتراضیم يوخدور. عکسینه. دنيادا بیر چوخ انسان بو موضوع‌دا هئچ بیر محدودیت اولمادان فیکرینی بیلدیرمه‌لیدیر.

گابریل گارسيا مارکز: چوخ ساغ اول. دانیشدیقلاریمیزی نظره آلاندا، فیکریمجه، من ژاپن‌لی اولسايدیم، سنین قدر عنادکار و سرت اولمازدیم بو موضوع‌دا. يئنه ده سنی باشا دوشورم. محاربه‌‌ هئچ کیمه خیر وئرمز.

آکیرا کوروساوا: ائله‌دیر. پروبلئم اوندادیر کی، سلاحلار ایشه دوشنده، عیسی مسیح ده، ملکلری ده عسگره چئوریلیرلر.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار
چهارشنبه گونلری ادبیات سئونلر کانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق.

اوشاق ادبیاتی
هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar