ادبیات سئونلر

لاق وئرمه‌ییب و خالامی‌دا ملاحظه ائله‌دیم؛ یعنی بیر نوع یازیغیم گلدی و کئچدیم گئتدیم.
باقّال چارسیسینا یئتیشدیم و بیر قپیگی اوزالتدیم وئردیم بوزساتانا. بودا بیر چوخور یئره الینی اوزاتدی، یارپاقلارین و سامانین آلتیندان بیر یئکه بوز پارچاسی چیخارتدی، منیم بیر قپیگیمه باخدی، بوزو ایکی بؤلدو و یئکه‌سینی بیر کلم یارپاغینا بوکدو، وئردی منه.
بوزون آغیرلیغی اولاردی تقریباً بئش گیرونکه. بوزو آلدیم الیمه و سرین باقّال راستاسیندان چیخدیم گونون قاباغینا.‌هاوا شدّتلی ایستی ایدی. یایین اورتا آیی ایدی و باشیمین اوستونده‌کی نصف‌النّهارین گونو اگر بیر امام معجزی ایله گؤی دن یئره دوشه بیلسئیدی، دوز منیم کلّه‌مه دوشردی. من ایستی قان ترین ایچینده ایدیم و بیر یاندان آلنیمین تری دامجی-دامجی آخیردی و بیر یاندان دا بوز شدّت‌نن اَرییب سوزه‌له‌نیردی. یئردن بیر تمیز داش گؤتورموشدوم، هردن بیر بوزون بؤیرونه ویریب ازیردیم باسیردیم آغزیما و آلنیما.
گلدیم چاتدیم حاجی بایرامین قاپیسینا. ایتین سسی گلمیردی. شیرعلی گئنه گؤرسنمیردی. حاجی بایرامین دروازاسینین قاباغینا یئتیشنده اؤزوم ده دئیه بیلمرم کی، نییه دایاندیم. ایتین گئنه سسی گلمیر. هئچ کس نه قاپیدا، نه کوچه‌نین بیر یانیندا گؤروکمور؛ یقین کی، ایستینین ضربین‌دن هره بیر کؤلگه یئره پناه گتیریب.
عادت‌ کرده اولماق یامان ایمیش و منیم ده عادتیم بونا ایدی کی، بیرجه گون‌ده اولماییب کی، بو دروازانین قاباغیندان اؤتوب کئچن‌ده یا ایت منیم قاباغیما چیخماسین، یا شیرعلی چیخماسین. و معلوم کی، بونلارین دا بیری چیخاندا منیم اوچون بورادا مشغولیّت اولماسین، یا ایتی داشلاماییم، یا شیرعلی ایله سؤیوشمه‌ییم و هردن بیرده اونونلا دالاشماییم.
پس نئیله‌ییم؟بیر چاره‌م بونا قالدی کی، یئردن ایکی دانا قیوراق داش گؤتوردوم، اؤز ائویمیزه طرف بیر قدرده اوزاقلاشدیم کی، بیر هنگامه تؤره‌سه، منه الی چاتان اولماسین. و گئری چؤنوب داشین بیرینی توللادیم حاجی بایرامین دروازاسینا و قاچدیم، داها دا اوزاقلاشدیم.
دالدان کؤپه‌یین سسینی ائشیدیردیم. قوجا ایت خواهی-نخواهی چیخمیشدی قاپییا و خواهی-نخواهی اؤز وظیفه‌سینی ایفا ائدیری.
الیمده‌کی اوبیری داشیدا توللادیم. داش ایتین باشینین اوستون‌دن اؤتوب گئتدی شاققیلتی ایله دَیدی حاجی بایرامین دروازاسینا. بورادا کؤپک دئیه‌سن آجیغا دوشدو، چونکو منه طرف باشلادی هورمه‌گه. من قورخومدان قاچدیم، بیر قدر اوزاقلاشدیم و چؤنوب گئری باخاندا گؤردوم کی، ایتین دالییجا شیرعلی ده منه طرف هجوم ائدیر.
سیز ائله بیلمه‌یین کی، من اونلاردان احتیاط ائله‌ییردیم؛ بیر ذرّه‌جه ائله‌میردیم. چونکو بیلیردیم کی، کؤپه‌یین نه دیشی وار منی توتسون، نه طاقتی وار منه گوج گلسین. اوکی، شیرعلی دی، اونون عهده‌سین دن هر حالدا گله بیلردیم.
بوزو قویدوم یئره، گؤردوم کی،اود کیمی‌ایستی تورپاغا بوز جیزیلتی ایله یاپیشیب آز قالدی‌هاوایا اوچسون. سویو آخا-آخا بوزو تئز تورپاغین ایچین دن گؤتوردوم توللادیم دیوارین کؤلگه‌سینه و قاچدیم یئرده‌کی داشلارا طرف و قاباغیما گلن داشلاری یئردن قاپیب باشلادیم شیرعلی‌یه طرف توللاماغا. بودا منه باخیب. دوردو منی داشا باسماغا. کؤپک ده آنجاق من آتدیغیم داشلارا اؤزونو چیرپیردی و بوندان باشقا صاحیبی‌نین اوغلونا بیر غیری کمک گؤستره بیلمیردی. بیز همی‌بیر-بیریمیزی داشلاییردیق، همی‌بیر-بیریمیزی سؤیوردوک. سؤیوشلریمیز بو قبیل دن ایدی: «آ سنین آنانی…فلان و فلان»، «آی سنین باجینین … فلان و فلان» «کؤپک اوغلو و ایت اوغلو» سؤیوشلری بورادا او قدر وئج وئرمیردی؛ سبب بو کی، توققوشمامیز عادی بیر توققوشمالاردان دئییلدی کی، سؤیوشلرده عادی اولسونلار. حتّی من اونا بورادا حیرصیم دن ائله بیر سؤیوش گؤندردیم کی، شیرعلی قئیزین دن آغلادی و همان سؤیوشو آغلایا-آغلایا منه گئری قایتاراندا اؤز آتاسی حاجی بایرام حیاط دان ائشیتدیمی، ائشیتمه‌دیمی، آنجاق گؤردوم کی، کیشی دوز گلدی یاپیشدی اوغلونون قولاغیندان و چکه-چکه آپاردی حیاطینه و دوباره حیاط دان چیخدی، منه طرف سسلندی:
” اده، ولدزنا،دوز یولوننان چیخیب گئده بیلمیرسن؟”
من دینمه‌دیم و اوتوردوم دیوارین دیبینه. اوره‌ییم ائله یانیردی، آز قالیردیم یئرده‌کی بوزو گؤتوروم سوخام بوغازیما. بوزدا اؤز ایشینده، اریمک‌ده ایدی. گئنه اؤزومو ساخلاشدیرا بیلمه‌دیم و الیمده کی داشینان بوزون بیر طرفینی ازدیم باسدیم آغزیما و بیر آلما یئکه‌لیک ده قالان بوزو ایسته‌دیم قویام یئره. آنجاق بورادا خالام یادیما دوشدو و ایسته‌دیم دورام قاچام ائوه و قالان بوزو یئتیرم آزارلییا. و بورادا باخدیم کی، شیرعلی دوروب دروازاسینین آغزیندا و منه طرف باخیر. من ده دینمه‌دیم و دوشدوم یولا، ائویمیزه طرف. بورادا شیرعلی‌دن ائله بیر سؤز ائشیتدیم کی، دخی مجبور اولدوم دایانام و اونا جواب وئرم. شیرعلی اوزاقدان منه‌هارایلاییردی کی:
– هه، بئله‌جه ایت کیمی‌قورخوب قاچارسان‌ها!

834 views04:27