"علیرضا میانالی"
قار یاغدی داغلارا، من سیخیلمادیم
دئدیم کی بو قیشین باهاری واردی.
دَن دوشدو ساچیما سیخیلدیم، آخی-
آزالمیر، چوخالیر نئچه باهاردی؛
قالمیشام، بیلمیرم بو نئجه قاردی...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قار یاغدی داغلارا، من سیخیلمادیم
دئدیم کی بو قیشین باهاری واردی.
دَن دوشدو ساچیما سیخیلدیم، آخی-
آزالمیر، چوخالیر نئچه باهاردی؛
قالمیشام، بیلمیرم بو نئجه قاردی...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
طنز
بویوک آغا افندی
هر کیمسه نین عومرونده بیر قیزیل گونو وار.
اوغرولارین شانسی وار اونلارین قیزیل گونلری هئچ اولماسا ایلده یوز گوندو بایرام، تعطیل لر ...
ماشینی قویوسان خیاوانا قایدینجا هئچ اولماسا یاریسینی آپاریرلار.
یادیندان چیخیب باشماغین قالسا پیله کاندا بیرایل آیاق یالین دولانمالی سان .
گئدیرسن سفره قایدینجا یا ائوینی وروبلار یا سفرده جیبینی وسایللرینی ...
بو گون سایین اوغورونون ایشی وارمیش ،یا بایرام گوروشونه گئدجئیمیش نظره گلن یازیق تله سیرمیش لوطف ائلیب لر بیزیم ساختمانا بیر ال دولاندیریب لار قاپیمیزدان آیفونو موزو آچیب آپاریب لار .البت بونون گوناهی نه پلیس ده دیر، نه اوغروقارداشیمیزدا ، بونون سوچو یوزه یوز فایض یا امریکادادی یا ایسرائیل ده هئچ اولماسا عربساتاندا بلکه ده اوزوموز ده دیر.
نییه ؟!
آخی اسلامی مملکتده اوغرو اولماز کی
حتمن بو آج یلاواج، دینسیز اوغرولاری اولار گوندریب لر .
ایمانیمی وئره بیلمرم بلکه ده اوزوموزده دیر سفره گئدنده ساختمانی دا اوزوموزله آپارسایدیق هم یازیق ائوی تک قالمازدی داریخمازدی همده خارجی بی دین اوغرولاردا هئچ بیر ایش گوره بیلمزدیلر ،
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بویوک آغا افندی
هر کیمسه نین عومرونده بیر قیزیل گونو وار.
اوغرولارین شانسی وار اونلارین قیزیل گونلری هئچ اولماسا ایلده یوز گوندو بایرام، تعطیل لر ...
ماشینی قویوسان خیاوانا قایدینجا هئچ اولماسا یاریسینی آپاریرلار.
یادیندان چیخیب باشماغین قالسا پیله کاندا بیرایل آیاق یالین دولانمالی سان .
گئدیرسن سفره قایدینجا یا ائوینی وروبلار یا سفرده جیبینی وسایللرینی ...
بو گون سایین اوغورونون ایشی وارمیش ،یا بایرام گوروشونه گئدجئیمیش نظره گلن یازیق تله سیرمیش لوطف ائلیب لر بیزیم ساختمانا بیر ال دولاندیریب لار قاپیمیزدان آیفونو موزو آچیب آپاریب لار .البت بونون گوناهی نه پلیس ده دیر، نه اوغروقارداشیمیزدا ، بونون سوچو یوزه یوز فایض یا امریکادادی یا ایسرائیل ده هئچ اولماسا عربساتاندا بلکه ده اوزوموز ده دیر.
نییه ؟!
آخی اسلامی مملکتده اوغرو اولماز کی
حتمن بو آج یلاواج، دینسیز اوغرولاری اولار گوندریب لر .
ایمانیمی وئره بیلمرم بلکه ده اوزوموزده دیر سفره گئدنده ساختمانی دا اوزوموزله آپارسایدیق هم یازیق ائوی تک قالمازدی داریخمازدی همده خارجی بی دین اوغرولاردا هئچ بیر ایش گوره بیلمزدیلر ،
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
malas
Unknown Artist
الده قلم یازان اوغلان او دفتره منی ده یاز...
اوخویور: عاشیق محبوب خلیلی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوخویور: عاشیق محبوب خلیلی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"دوکتور ارشد نظری"
.
بیز
بیز آتشه یانان کپه نکلریک
اودلاردان بیزه پای بیر یانماق قالدی
اؤزوموز قورتولدوق یول قورتولمادی
صداقت یولوندا دایانماق قالدی
گئجه لر اوزاندی خوروز دا یاتدی
بیزه یوخلانمامیش اویانماق قالدی
آدام وار گونده بیر رنگه بویانیر
بیزه بویاسیزلیق بویانماق قالدی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
.
بیز
بیز آتشه یانان کپه نکلریک
اودلاردان بیزه پای بیر یانماق قالدی
اؤزوموز قورتولدوق یول قورتولمادی
صداقت یولوندا دایانماق قالدی
گئجه لر اوزاندی خوروز دا یاتدی
بیزه یوخلانمامیش اویانماق قالدی
آدام وار گونده بیر رنگه بویانیر
بیزه بویاسیزلیق بویانماق قالدی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سایین کانالداشلار
ادبیات سئونلر کانالینین تخصصوصی وئرلیش لری فرودین آینین اون بئشیندن بالاشلاناجاق
بو وئرلیش لری هر گئجه ساعات :22/30 ایزلییه بیلرسینیز .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادبیات سئونلر کانالینین تخصصوصی وئرلیش لری فرودین آینین اون بئشیندن بالاشلاناجاق
بو وئرلیش لری هر گئجه ساعات :22/30 ایزلییه بیلرسینیز .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تبریزلی (داملا)
دولانیرسان
گؤزوم باخیر گؤزلرینه
اوره ییمه جالانیرسان
اود اولورسان سحر-سحر
ایچریمه قالانیرسان.
گئجه یوخوما دولورسان
گوندوز گؤزومده سولورسان
آخی هایاندا اولورسان
خیالیمدا دولانیرسان.
اوره ییمه (داملا) دین سن
بیلمیرم کی نه منه سن
اؤزون سئوگی، آدین وطن
روحوم دا ییرقالانیرسان.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دولانیرسان
گؤزوم باخیر گؤزلرینه
اوره ییمه جالانیرسان
اود اولورسان سحر-سحر
ایچریمه قالانیرسان.
گئجه یوخوما دولورسان
گوندوز گؤزومده سولورسان
آخی هایاندا اولورسان
خیالیمدا دولانیرسان.
اوره ییمه (داملا) دین سن
بیلمیرم کی نه منه سن
اؤزون سئوگی، آدین وطن
روحوم دا ییرقالانیرسان.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
"اطلاعیه"
ائل گوجو سئل گوجودو
هموطنان عزیز امروز سیل مناطق وسیعی از کشورمان را فرا گرفته است فقط با کمک و یاری شما می توان از رنج و آلام بلا دیدگان کاست ادبیات سئونلر اهالی هنرو قلم ...معتمدین مردمی را بیاری سریع مناطق سیل زده فرا میخواند .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ائل گوجو سئل گوجودو
هموطنان عزیز امروز سیل مناطق وسیعی از کشورمان را فرا گرفته است فقط با کمک و یاری شما می توان از رنج و آلام بلا دیدگان کاست ادبیات سئونلر اهالی هنرو قلم ...معتمدین مردمی را بیاری سریع مناطق سیل زده فرا میخواند .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تبريز
شعر : حکیمه خانیم بلوری
اوخویان : تبریزلی جاوید
قوللاريم دولانار بوينونا بير گون
يئنه باش قويارام ديزينه٬ تبريز
حسرتدن٬ هيجراندان جانا دويموشام
دويونجا باخارام گؤزونه٬ تبريز
بولانليق سولارين آخسين دورولسون
تزه گونلرينده بوسات قورولسون
سهند جمالينا بير ده وورولسون
بير غوبار قونماسين اوزونه٬ تبريز
گولوستان باغينين سئيرينه گليم
لاله ياماجيندا بير ده دينجه ليم
اؤتن گونلريمه يئتيشمز اليم
دوشوم هئچ اولماسا ايزينه٬ تبريز
آنا تبسسومون آى ايشيغىدير
قولوم قامتينين سارماشيغىدير
شئعريم بو دونيانين ياراشيغىدير
اينجىسى توكه نمز خزينه٬ تبريز!
سن شاعير عؤمرومه ووقار وئريب سن
سولوب سارالمايان گول عذار وئريب سن
اعتبار وئریب سن٬ ايلقار وئريب سن
هر ايگيد اوغلونا٬ قيزينا تبريز .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعر : حکیمه خانیم بلوری
اوخویان : تبریزلی جاوید
قوللاريم دولانار بوينونا بير گون
يئنه باش قويارام ديزينه٬ تبريز
حسرتدن٬ هيجراندان جانا دويموشام
دويونجا باخارام گؤزونه٬ تبريز
بولانليق سولارين آخسين دورولسون
تزه گونلرينده بوسات قورولسون
سهند جمالينا بير ده وورولسون
بير غوبار قونماسين اوزونه٬ تبريز
گولوستان باغينين سئيرينه گليم
لاله ياماجيندا بير ده دينجه ليم
اؤتن گونلريمه يئتيشمز اليم
دوشوم هئچ اولماسا ايزينه٬ تبريز
آنا تبسسومون آى ايشيغىدير
قولوم قامتينين سارماشيغىدير
شئعريم بو دونيانين ياراشيغىدير
اينجىسى توكه نمز خزينه٬ تبريز!
سن شاعير عؤمرومه ووقار وئريب سن
سولوب سارالمايان گول عذار وئريب سن
اعتبار وئریب سن٬ ايلقار وئريب سن
هر ايگيد اوغلونا٬ قيزينا تبريز .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
الناز اسلام وند
قارلی داغلاریما، ائله یاغدین کی
گلیب گئدنلرین، ایزی قالمادی.
بو سوسقون کؤهولده ائله سئودیم کی
سومویوم چورودو، بئزیم قالمادی.
او قده ر سن ایله عصیرلر اؤنجه
بو كؤهول آغزیندا دوداقلاشمیشام.
او قده ر قوخونا بورونموشم كي
اؤزوم اؤز هاوامدان اوزاقلاشمیشام.
قورخورام آغزیمی آچاندا بیر آن ،
دوداغیمدان دوشوب گله سن دیله.
قورخورام داغلارا سس دوشه بو قیز،
قایادان قایایا سورونور هله.
دئییرلر: من سنی"چوخ پیس"سئویرم!
زامان بو سئومه یین زامانی دئییل !
بوراخ بو پئشه کار سئومه یی بوراخ
اییل اونوتقانلیق اؤنونده اییل !
سن منیم شاهانه سربست لیییم سن
ساچیمی یولوندا وئرمیشم یئله.
من سنه یازدیغیم ان یاغی شئعیر
باخسانا! بنؤوشه قوخویور هله.
قارلی داغلاریما ، ائله یاغدین کی
گلیب گئدنلرین ، ایزی قالمادی.
بو سوسقون کؤهولده ائله سئودیم کی
سومویوم چورودو بئزیم قالمادی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قارلی داغلاریما، ائله یاغدین کی
گلیب گئدنلرین، ایزی قالمادی.
بو سوسقون کؤهولده ائله سئودیم کی
سومویوم چورودو، بئزیم قالمادی.
او قده ر سن ایله عصیرلر اؤنجه
بو كؤهول آغزیندا دوداقلاشمیشام.
او قده ر قوخونا بورونموشم كي
اؤزوم اؤز هاوامدان اوزاقلاشمیشام.
قورخورام آغزیمی آچاندا بیر آن ،
دوداغیمدان دوشوب گله سن دیله.
قورخورام داغلارا سس دوشه بو قیز،
قایادان قایایا سورونور هله.
دئییرلر: من سنی"چوخ پیس"سئویرم!
زامان بو سئومه یین زامانی دئییل !
بوراخ بو پئشه کار سئومه یی بوراخ
اییل اونوتقانلیق اؤنونده اییل !
سن منیم شاهانه سربست لیییم سن
ساچیمی یولوندا وئرمیشم یئله.
من سنه یازدیغیم ان یاغی شئعیر
باخسانا! بنؤوشه قوخویور هله.
قارلی داغلاریما ، ائله یاغدین کی
گلیب گئدنلرین ، ایزی قالمادی.
بو سوسقون کؤهولده ائله سئودیم کی
سومویوم چورودو بئزیم قالمادی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
:نزار قبانی"
برای چند ثانیه به تو فکر میکنم..
زندگیام گلستان میشود..
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
برای چند ثانیه به تو فکر میکنم..
زندگیام گلستان میشود..
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
مرجان منافزاده
گئری چکیل
گئتملییم
اؤلوم گؤروشونه چیخمیشام
اؤلوم_دی منی گؤزله ییر
گؤيسوم داخماسیندا
گؤزلریم دئپرئمینده
قارین دویومو اؤپوشملی_یم
اوچوخلاییب یوللار
قوروخلانیب سولار
دوداقلاریمدی سووا گئدیر حسرتیمی
داخمام_دی قارانلیق گولور
اولدوز اکملی_یم
آی بئجرملی_یم
ایشیق یاراتمالیام
الله اولاجام
اولاجام کی
قارانلیق لاری کسیب، تؤکم
و دار آغاجلارین اورمانا قایتارام
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
گئری چکیل
گئتملییم
اؤلوم گؤروشونه چیخمیشام
اؤلوم_دی منی گؤزله ییر
گؤيسوم داخماسیندا
گؤزلریم دئپرئمینده
قارین دویومو اؤپوشملی_یم
اوچوخلاییب یوللار
قوروخلانیب سولار
دوداقلاریمدی سووا گئدیر حسرتیمی
داخمام_دی قارانلیق گولور
اولدوز اکملی_یم
آی بئجرملی_یم
ایشیق یاراتمالیام
الله اولاجام
اولاجام کی
قارانلیق لاری کسیب، تؤکم
و دار آغاجلارین اورمانا قایتارام
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
بوز
جلیل محمدقلیزاده
کؤچوروب حاضیرلایان: حسین امکانی خواجه
من اون یاشیندا، یا بلکه بیر قدرده آرتیق اولاردیم. خالام آزارلامیشدی. میرزا ستّار حکیمیگتیرمیشدیلر کی، باخسین و معالجه ائلهسین. دئمک، خالامین خستهلیگی او قدرده آغیر دئییلدی و بونو من اوندان اؤترو دئییرم کی، او وعدهلر، قیرخ ایل بوندان قاباق بیزیم شهرده ایکی نفر مسلمان حکیمیوار ایدی: بیری حاجی میرزا ستّار ایدی و دیگری مشهدی نورمحمد ایدی.
مسلمان حکیمیدئدیک ده او دئییل کی بونلار مسلمان ایدیلر، بو ایکی نفره اونون اوچون مسلمان حکیمیدئییردیلر کی، بونلار حکیملیک تحصیللرینی مسلمان مملکتلرینده آلمیشدیلار. حاجی میرزا ستّار تبریزده اوخوموشدو؛ حاجی نورمحمدده ائله بیزیم اؤز شهریمیزده نسخهبند کتابلارینین مطالعهسی ایله و تجربه ایله حکیملیگی اؤیرنمیشدی. بونلارین دا معالجهسی بیر مختصرجه نبضه باخاندان سونرا جیبلرین دن خستهیه کینَه و حب ایشلتمه وئرمکدن عبارتایدی.
بو مسلمان حکیملریندن ساوایی شهریمیزده روس حکیملری ده وارایدی. روس حکیمیبونلارا او سببدن دئییلیردی کی، بونلار روسیادا و بلکه اروپادا تحصیل تاپمیشلاردی. و چون بیزیم جماعاتین آراسیندا اعتقاد وارایدی کی، «روس حکیملری» مسلمان حکیملریندن آرتیق تحصیل گؤرموش و تجربه حاصل ائتمیشدیلر، اونونچون ده آغیر خستهلیک اتّفاق دوشنده همیشه روس حکیملرینی حاذق حساب ائدیب اونلاری دعوت ائدردیلر؛ بیر مانات روس حکیمینین حقّی-زحمتیندن و یاریم مانات آپتئک خرجیندن قاچماق بابتین دن حاجی میرزا ستّارا، یا مشهدی نورمحمده قانع اولوب، بئش-آلتی شاهی ایله حکیمیده و داوا-درمانی دا اؤتوشدورردیلر.
دئمک، مسلمان حکیمیچاغیرماق ایستهینده، بورادان بیلمک اولاردی آزارلینین آزاری یونگولدور. امّا «روس حکیمی» گتیرنلرینده معناسی بو ایدی کی، خستهنین حالی قورخولودور.
حاجی میرزا ستّار خالاما باخیب گئدندن بیر ساعات سونرا گؤردوم کی، خالامین اَری مشهدی ذوالفقار بیر کؤهنه فایتوندا بیر روس پاپاقلی کیشی ایله گلیب یئندیلر. بو روس پاپاقلی کیشی روس حکیمیایمیش. بورادان من آنلادیم کی، خالامین ایشی خارابدیر. منده اوزاقدا دوروب، حکیمین خالاما باخماغینا تماشا ائدیردیم.
خلاصه، باخدی قورتاردی و بیلمیرم نه دئدی، نه دئمهدی و حکیم فایتونا مینیب گئدنده خالامین اَری تلهسیک منه بیر قپیک وئردی و دئدی:
– بالا، تئز اول، دورما، تئز، تئز بیر قپیکلیک بوز آل گتیر، وئر ائوه … حکیم دئییردی …
و خالامین اَری بیرده بو سؤزلری تأکید ائدندن سونرا آناما خلوتجه نسه دئدی. ائودن بیر دنه بوش داوا شوشهسینی الینه آلیب میندی فایتونا حکیمین یانینا و سوروب گئتدیلر. و فایتون ایستهییردی اوزاقلاشا، آتام ائویمیزه طرف اوجادان دئدی:
– آی اوشاق، بوزو یاددان چیخارتمایین!
بونلار گئدندن سونرا آنام دا حکیم گلنده اؤرتدویو چارشافی یئره توللاییب، چؤکدو خالامین یانینا و بودا منه تأکید ائلهدی کی، دورماییم، تئز قاچیم بازارا بوزون دالییجا؛ چونکو معلوم اولدو کی، حکیم تاپیشیریب کی، خالامین اورهگینین اوستونه البتّه بوز قویسونلار و اورهگی ساکت اولمایینجا بوزو گؤتورمهسینلر.
من اوز قویدوم بازارا طرف. خیالیم دا قویموشدوم گئدم دوز باقّال چارسیسینا و بوزو آلام گتیرم. و شهرده اوردان دا ساوایی بیلمیردیمهاردا بوز ساتارلار.
ائویمیزدن آیریلاندا چوخ دا تلسمیردیم، امّا خالامین یالوارماغی یادیما دوشنده بیر قدر آیاق گؤتوردوم ؛ چونکو یازیق خالام درین گؤزلرینی گوجله منه طرف چؤندریب بئله یالواردی:
– قربان اولسون سنه خالان ، اورهگیم پؤشلندی، بوزو تئز گتیر.
حاجی بایرامین کوچه قاپیسینین قاباغیندان کئچنده ایتلری حیاط دان باشلادی هورمهگه. من الیمه احتیاط اوچون ایکی داش آلدیم، قاپینی اؤرتدوم، کئچدیم. ایت کوچهیه چیخمادی و حیاطدان ایتین یورقون «هوو، هوو» سسی گلیردی. بو ایت هرچند چوخ قوجا بیر ایت ایدی و یول ایله اؤتوب کئچنلرایله ده چوخ بیر آجیغی یوخ ایدی و اولمازدی. حاجی بایرامین اوغلو، منیم کوچه یولداشیم شیرعلی، من همیشه اونلارین قاپیسیندان اؤتن ده همان قوجا کؤپهگی چاغیراردی کوچهیه و ایتینی کوشکورردی اوستومه و اؤزوده، ایتی ده {منی} بیر قدر قووالاردیلار، امّا توتا بیلمزدیلر؛ چونکو ایت او قدر قوجا ایدی کی، بیراز منه طرف هجومدان سونرا تئز یورولاردی، دوراردی و آنجاق گوجسوز و علاجسیز دوردوغو یئرده «هوو، هوو» ائدردی. و منه خوش گلن او ایدی کی، ایتین بو خاصیّتینه شیرعلینین ائله برک آجیغی توتاردی کی، منی بوشلاییب باشلاردی یازیق قوجا ایتی داشلاییب اینجیتمهیه.
بودا منه نهایت خوش گلردی. بئله اولاندا شیرعلی ایتین آجیغینی دؤنوب ایستردی مندن آلسین و چوخ واخت اولاردی کی، بیز بیر-بیریمیزله سؤیوشردیک و چوخ واخت دا ائله ساواشاردیق کی، یول آداملاری گلیب بیزی آرالاردیلار.
چونکو دخی شیرعلی قاپیدا گؤرسنمهدی ، من ده ایتین هورمهگینه قو
جلیل محمدقلیزاده
کؤچوروب حاضیرلایان: حسین امکانی خواجه
من اون یاشیندا، یا بلکه بیر قدرده آرتیق اولاردیم. خالام آزارلامیشدی. میرزا ستّار حکیمیگتیرمیشدیلر کی، باخسین و معالجه ائلهسین. دئمک، خالامین خستهلیگی او قدرده آغیر دئییلدی و بونو من اوندان اؤترو دئییرم کی، او وعدهلر، قیرخ ایل بوندان قاباق بیزیم شهرده ایکی نفر مسلمان حکیمیوار ایدی: بیری حاجی میرزا ستّار ایدی و دیگری مشهدی نورمحمد ایدی.
مسلمان حکیمیدئدیک ده او دئییل کی بونلار مسلمان ایدیلر، بو ایکی نفره اونون اوچون مسلمان حکیمیدئییردیلر کی، بونلار حکیملیک تحصیللرینی مسلمان مملکتلرینده آلمیشدیلار. حاجی میرزا ستّار تبریزده اوخوموشدو؛ حاجی نورمحمدده ائله بیزیم اؤز شهریمیزده نسخهبند کتابلارینین مطالعهسی ایله و تجربه ایله حکیملیگی اؤیرنمیشدی. بونلارین دا معالجهسی بیر مختصرجه نبضه باخاندان سونرا جیبلرین دن خستهیه کینَه و حب ایشلتمه وئرمکدن عبارتایدی.
بو مسلمان حکیملریندن ساوایی شهریمیزده روس حکیملری ده وارایدی. روس حکیمیبونلارا او سببدن دئییلیردی کی، بونلار روسیادا و بلکه اروپادا تحصیل تاپمیشلاردی. و چون بیزیم جماعاتین آراسیندا اعتقاد وارایدی کی، «روس حکیملری» مسلمان حکیملریندن آرتیق تحصیل گؤرموش و تجربه حاصل ائتمیشدیلر، اونونچون ده آغیر خستهلیک اتّفاق دوشنده همیشه روس حکیملرینی حاذق حساب ائدیب اونلاری دعوت ائدردیلر؛ بیر مانات روس حکیمینین حقّی-زحمتیندن و یاریم مانات آپتئک خرجیندن قاچماق بابتین دن حاجی میرزا ستّارا، یا مشهدی نورمحمده قانع اولوب، بئش-آلتی شاهی ایله حکیمیده و داوا-درمانی دا اؤتوشدورردیلر.
دئمک، مسلمان حکیمیچاغیرماق ایستهینده، بورادان بیلمک اولاردی آزارلینین آزاری یونگولدور. امّا «روس حکیمی» گتیرنلرینده معناسی بو ایدی کی، خستهنین حالی قورخولودور.
حاجی میرزا ستّار خالاما باخیب گئدندن بیر ساعات سونرا گؤردوم کی، خالامین اَری مشهدی ذوالفقار بیر کؤهنه فایتوندا بیر روس پاپاقلی کیشی ایله گلیب یئندیلر. بو روس پاپاقلی کیشی روس حکیمیایمیش. بورادان من آنلادیم کی، خالامین ایشی خارابدیر. منده اوزاقدا دوروب، حکیمین خالاما باخماغینا تماشا ائدیردیم.
خلاصه، باخدی قورتاردی و بیلمیرم نه دئدی، نه دئمهدی و حکیم فایتونا مینیب گئدنده خالامین اَری تلهسیک منه بیر قپیک وئردی و دئدی:
– بالا، تئز اول، دورما، تئز، تئز بیر قپیکلیک بوز آل گتیر، وئر ائوه … حکیم دئییردی …
و خالامین اَری بیرده بو سؤزلری تأکید ائدندن سونرا آناما خلوتجه نسه دئدی. ائودن بیر دنه بوش داوا شوشهسینی الینه آلیب میندی فایتونا حکیمین یانینا و سوروب گئتدیلر. و فایتون ایستهییردی اوزاقلاشا، آتام ائویمیزه طرف اوجادان دئدی:
– آی اوشاق، بوزو یاددان چیخارتمایین!
بونلار گئدندن سونرا آنام دا حکیم گلنده اؤرتدویو چارشافی یئره توللاییب، چؤکدو خالامین یانینا و بودا منه تأکید ائلهدی کی، دورماییم، تئز قاچیم بازارا بوزون دالییجا؛ چونکو معلوم اولدو کی، حکیم تاپیشیریب کی، خالامین اورهگینین اوستونه البتّه بوز قویسونلار و اورهگی ساکت اولمایینجا بوزو گؤتورمهسینلر.
من اوز قویدوم بازارا طرف. خیالیم دا قویموشدوم گئدم دوز باقّال چارسیسینا و بوزو آلام گتیرم. و شهرده اوردان دا ساوایی بیلمیردیمهاردا بوز ساتارلار.
ائویمیزدن آیریلاندا چوخ دا تلسمیردیم، امّا خالامین یالوارماغی یادیما دوشنده بیر قدر آیاق گؤتوردوم ؛ چونکو یازیق خالام درین گؤزلرینی گوجله منه طرف چؤندریب بئله یالواردی:
– قربان اولسون سنه خالان ، اورهگیم پؤشلندی، بوزو تئز گتیر.
حاجی بایرامین کوچه قاپیسینین قاباغیندان کئچنده ایتلری حیاط دان باشلادی هورمهگه. من الیمه احتیاط اوچون ایکی داش آلدیم، قاپینی اؤرتدوم، کئچدیم. ایت کوچهیه چیخمادی و حیاطدان ایتین یورقون «هوو، هوو» سسی گلیردی. بو ایت هرچند چوخ قوجا بیر ایت ایدی و یول ایله اؤتوب کئچنلرایله ده چوخ بیر آجیغی یوخ ایدی و اولمازدی. حاجی بایرامین اوغلو، منیم کوچه یولداشیم شیرعلی، من همیشه اونلارین قاپیسیندان اؤتن ده همان قوجا کؤپهگی چاغیراردی کوچهیه و ایتینی کوشکورردی اوستومه و اؤزوده، ایتی ده {منی} بیر قدر قووالاردیلار، امّا توتا بیلمزدیلر؛ چونکو ایت او قدر قوجا ایدی کی، بیراز منه طرف هجومدان سونرا تئز یورولاردی، دوراردی و آنجاق گوجسوز و علاجسیز دوردوغو یئرده «هوو، هوو» ائدردی. و منه خوش گلن او ایدی کی، ایتین بو خاصیّتینه شیرعلینین ائله برک آجیغی توتاردی کی، منی بوشلاییب باشلاردی یازیق قوجا ایتی داشلاییب اینجیتمهیه.
بودا منه نهایت خوش گلردی. بئله اولاندا شیرعلی ایتین آجیغینی دؤنوب ایستردی مندن آلسین و چوخ واخت اولاردی کی، بیز بیر-بیریمیزله سؤیوشردیک و چوخ واخت دا ائله ساواشاردیق کی، یول آداملاری گلیب بیزی آرالاردیلار.
چونکو دخی شیرعلی قاپیدا گؤرسنمهدی ، من ده ایتین هورمهگینه قو
لاق وئرمهییب و خالامیدا ملاحظه ائلهدیم؛ یعنی بیر نوع یازیغیم گلدی و کئچدیم گئتدیم.
باقّال چارسیسینا یئتیشدیم و بیر قپیگی اوزالتدیم وئردیم بوزساتانا. بودا بیر چوخور یئره الینی اوزاتدی، یارپاقلارین و سامانین آلتیندان بیر یئکه بوز پارچاسی چیخارتدی، منیم بیر قپیگیمه باخدی، بوزو ایکی بؤلدو و یئکهسینی بیر کلم یارپاغینا بوکدو، وئردی منه.
بوزون آغیرلیغی اولاردی تقریباً بئش گیرونکه. بوزو آلدیم الیمه و سرین باقّال راستاسیندان چیخدیم گونون قاباغینا.هاوا شدّتلی ایستی ایدی. یایین اورتا آیی ایدی و باشیمین اوستوندهکی نصفالنّهارین گونو اگر بیر امام معجزی ایله گؤی دن یئره دوشه بیلسئیدی، دوز منیم کلّهمه دوشردی. من ایستی قان ترین ایچینده ایدیم و بیر یاندان آلنیمین تری دامجی-دامجی آخیردی و بیر یاندان دا بوز شدّتنن اَرییب سوزهلهنیردی. یئردن بیر تمیز داش گؤتورموشدوم، هردن بیر بوزون بؤیرونه ویریب ازیردیم باسیردیم آغزیما و آلنیما.
گلدیم چاتدیم حاجی بایرامین قاپیسینا. ایتین سسی گلمیردی. شیرعلی گئنه گؤرسنمیردی. حاجی بایرامین دروازاسینین قاباغینا یئتیشنده اؤزوم ده دئیه بیلمرم کی، نییه دایاندیم. ایتین گئنه سسی گلمیر. هئچ کس نه قاپیدا، نه کوچهنین بیر یانیندا گؤروکمور؛ یقین کی، ایستینین ضربیندن هره بیر کؤلگه یئره پناه گتیریب.
عادت کرده اولماق یامان ایمیش و منیم ده عادتیم بونا ایدی کی، بیرجه گونده اولماییب کی، بو دروازانین قاباغیندان اؤتوب کئچنده یا ایت منیم قاباغیما چیخماسین، یا شیرعلی چیخماسین. و معلوم کی، بونلارین دا بیری چیخاندا منیم اوچون بورادا مشغولیّت اولماسین، یا ایتی داشلاماییم، یا شیرعلی ایله سؤیوشمهییم و هردن بیرده اونونلا دالاشماییم.
پس نئیلهییم؟بیر چارهم بونا قالدی کی، یئردن ایکی دانا قیوراق داش گؤتوردوم، اؤز ائویمیزه طرف بیر قدرده اوزاقلاشدیم کی، بیر هنگامه تؤرهسه، منه الی چاتان اولماسین. و گئری چؤنوب داشین بیرینی توللادیم حاجی بایرامین دروازاسینا و قاچدیم، داها دا اوزاقلاشدیم.
دالدان کؤپهیین سسینی ائشیدیردیم. قوجا ایت خواهی-نخواهی چیخمیشدی قاپییا و خواهی-نخواهی اؤز وظیفهسینی ایفا ائدیری.
الیمدهکی اوبیری داشیدا توللادیم. داش ایتین باشینین اوستوندن اؤتوب گئتدی شاققیلتی ایله دَیدی حاجی بایرامین دروازاسینا. بورادا کؤپک دئیهسن آجیغا دوشدو، چونکو منه طرف باشلادی هورمهگه. من قورخومدان قاچدیم، بیر قدر اوزاقلاشدیم و چؤنوب گئری باخاندا گؤردوم کی، ایتین دالییجا شیرعلی ده منه طرف هجوم ائدیر.
سیز ائله بیلمهیین کی، من اونلاردان احتیاط ائلهییردیم؛ بیر ذرّهجه ائلهمیردیم. چونکو بیلیردیم کی، کؤپهیین نه دیشی وار منی توتسون، نه طاقتی وار منه گوج گلسین. اوکی، شیرعلی دی، اونون عهدهسین دن هر حالدا گله بیلردیم.
بوزو قویدوم یئره، گؤردوم کی،اود کیمیایستی تورپاغا بوز جیزیلتی ایله یاپیشیب آز قالدیهاوایا اوچسون. سویو آخا-آخا بوزو تئز تورپاغین ایچین دن گؤتوردوم توللادیم دیوارین کؤلگهسینه و قاچدیم یئردهکی داشلارا طرف و قاباغیما گلن داشلاری یئردن قاپیب باشلادیم شیرعلییه طرف توللاماغا. بودا منه باخیب. دوردو منی داشا باسماغا. کؤپک ده آنجاق من آتدیغیم داشلارا اؤزونو چیرپیردی و بوندان باشقا صاحیبینین اوغلونا بیر غیری کمک گؤستره بیلمیردی. بیز همیبیر-بیریمیزی داشلاییردیق، همیبیر-بیریمیزی سؤیوردوک. سؤیوشلریمیز بو قبیل دن ایدی: «آ سنین آنانی…فلان و فلان»، «آی سنین باجینین … فلان و فلان» «کؤپک اوغلو و ایت اوغلو» سؤیوشلری بورادا او قدر وئج وئرمیردی؛ سبب بو کی، توققوشمامیز عادی بیر توققوشمالاردان دئییلدی کی، سؤیوشلرده عادی اولسونلار. حتّی من اونا بورادا حیرصیم دن ائله بیر سؤیوش گؤندردیم کی، شیرعلی قئیزین دن آغلادی و همان سؤیوشو آغلایا-آغلایا منه گئری قایتاراندا اؤز آتاسی حاجی بایرام حیاط دان ائشیتدیمی، ائشیتمهدیمی، آنجاق گؤردوم کی، کیشی دوز گلدی یاپیشدی اوغلونون قولاغیندان و چکه-چکه آپاردی حیاطینه و دوباره حیاط دان چیخدی، منه طرف سسلندی:
” اده، ولدزنا،دوز یولوننان چیخیب گئده بیلمیرسن؟”
من دینمهدیم و اوتوردوم دیوارین دیبینه. اورهییم ائله یانیردی، آز قالیردیم یئردهکی بوزو گؤتوروم سوخام بوغازیما. بوزدا اؤز ایشینده، اریمکده ایدی. گئنه اؤزومو ساخلاشدیرا بیلمهدیم و الیمده کی داشینان بوزون بیر طرفینی ازدیم باسدیم آغزیما و بیر آلما یئکهلیک ده قالان بوزو ایستهدیم قویام یئره. آنجاق بورادا خالام یادیما دوشدو و ایستهدیم دورام قاچام ائوه و قالان بوزو یئتیرم آزارلییا. و بورادا باخدیم کی، شیرعلی دوروب دروازاسینین آغزیندا و منه طرف باخیر. من ده دینمهدیم و دوشدوم یولا، ائویمیزه طرف. بورادا شیرعلیدن ائله بیر سؤز ائشیتدیم کی، دخی مجبور اولدوم دایانام و اونا جواب وئرم. شیرعلی اوزاقدان منههارایلاییردی کی:
– هه، بئلهجه ایت کیمیقورخوب قاچارسانها!
باقّال چارسیسینا یئتیشدیم و بیر قپیگی اوزالتدیم وئردیم بوزساتانا. بودا بیر چوخور یئره الینی اوزاتدی، یارپاقلارین و سامانین آلتیندان بیر یئکه بوز پارچاسی چیخارتدی، منیم بیر قپیگیمه باخدی، بوزو ایکی بؤلدو و یئکهسینی بیر کلم یارپاغینا بوکدو، وئردی منه.
بوزون آغیرلیغی اولاردی تقریباً بئش گیرونکه. بوزو آلدیم الیمه و سرین باقّال راستاسیندان چیخدیم گونون قاباغینا.هاوا شدّتلی ایستی ایدی. یایین اورتا آیی ایدی و باشیمین اوستوندهکی نصفالنّهارین گونو اگر بیر امام معجزی ایله گؤی دن یئره دوشه بیلسئیدی، دوز منیم کلّهمه دوشردی. من ایستی قان ترین ایچینده ایدیم و بیر یاندان آلنیمین تری دامجی-دامجی آخیردی و بیر یاندان دا بوز شدّتنن اَرییب سوزهلهنیردی. یئردن بیر تمیز داش گؤتورموشدوم، هردن بیر بوزون بؤیرونه ویریب ازیردیم باسیردیم آغزیما و آلنیما.
گلدیم چاتدیم حاجی بایرامین قاپیسینا. ایتین سسی گلمیردی. شیرعلی گئنه گؤرسنمیردی. حاجی بایرامین دروازاسینین قاباغینا یئتیشنده اؤزوم ده دئیه بیلمرم کی، نییه دایاندیم. ایتین گئنه سسی گلمیر. هئچ کس نه قاپیدا، نه کوچهنین بیر یانیندا گؤروکمور؛ یقین کی، ایستینین ضربیندن هره بیر کؤلگه یئره پناه گتیریب.
عادت کرده اولماق یامان ایمیش و منیم ده عادتیم بونا ایدی کی، بیرجه گونده اولماییب کی، بو دروازانین قاباغیندان اؤتوب کئچنده یا ایت منیم قاباغیما چیخماسین، یا شیرعلی چیخماسین. و معلوم کی، بونلارین دا بیری چیخاندا منیم اوچون بورادا مشغولیّت اولماسین، یا ایتی داشلاماییم، یا شیرعلی ایله سؤیوشمهییم و هردن بیرده اونونلا دالاشماییم.
پس نئیلهییم؟بیر چارهم بونا قالدی کی، یئردن ایکی دانا قیوراق داش گؤتوردوم، اؤز ائویمیزه طرف بیر قدرده اوزاقلاشدیم کی، بیر هنگامه تؤرهسه، منه الی چاتان اولماسین. و گئری چؤنوب داشین بیرینی توللادیم حاجی بایرامین دروازاسینا و قاچدیم، داها دا اوزاقلاشدیم.
دالدان کؤپهیین سسینی ائشیدیردیم. قوجا ایت خواهی-نخواهی چیخمیشدی قاپییا و خواهی-نخواهی اؤز وظیفهسینی ایفا ائدیری.
الیمدهکی اوبیری داشیدا توللادیم. داش ایتین باشینین اوستوندن اؤتوب گئتدی شاققیلتی ایله دَیدی حاجی بایرامین دروازاسینا. بورادا کؤپک دئیهسن آجیغا دوشدو، چونکو منه طرف باشلادی هورمهگه. من قورخومدان قاچدیم، بیر قدر اوزاقلاشدیم و چؤنوب گئری باخاندا گؤردوم کی، ایتین دالییجا شیرعلی ده منه طرف هجوم ائدیر.
سیز ائله بیلمهیین کی، من اونلاردان احتیاط ائلهییردیم؛ بیر ذرّهجه ائلهمیردیم. چونکو بیلیردیم کی، کؤپهیین نه دیشی وار منی توتسون، نه طاقتی وار منه گوج گلسین. اوکی، شیرعلی دی، اونون عهدهسین دن هر حالدا گله بیلردیم.
بوزو قویدوم یئره، گؤردوم کی،اود کیمیایستی تورپاغا بوز جیزیلتی ایله یاپیشیب آز قالدیهاوایا اوچسون. سویو آخا-آخا بوزو تئز تورپاغین ایچین دن گؤتوردوم توللادیم دیوارین کؤلگهسینه و قاچدیم یئردهکی داشلارا طرف و قاباغیما گلن داشلاری یئردن قاپیب باشلادیم شیرعلییه طرف توللاماغا. بودا منه باخیب. دوردو منی داشا باسماغا. کؤپک ده آنجاق من آتدیغیم داشلارا اؤزونو چیرپیردی و بوندان باشقا صاحیبینین اوغلونا بیر غیری کمک گؤستره بیلمیردی. بیز همیبیر-بیریمیزی داشلاییردیق، همیبیر-بیریمیزی سؤیوردوک. سؤیوشلریمیز بو قبیل دن ایدی: «آ سنین آنانی…فلان و فلان»، «آی سنین باجینین … فلان و فلان» «کؤپک اوغلو و ایت اوغلو» سؤیوشلری بورادا او قدر وئج وئرمیردی؛ سبب بو کی، توققوشمامیز عادی بیر توققوشمالاردان دئییلدی کی، سؤیوشلرده عادی اولسونلار. حتّی من اونا بورادا حیرصیم دن ائله بیر سؤیوش گؤندردیم کی، شیرعلی قئیزین دن آغلادی و همان سؤیوشو آغلایا-آغلایا منه گئری قایتاراندا اؤز آتاسی حاجی بایرام حیاط دان ائشیتدیمی، ائشیتمهدیمی، آنجاق گؤردوم کی، کیشی دوز گلدی یاپیشدی اوغلونون قولاغیندان و چکه-چکه آپاردی حیاطینه و دوباره حیاط دان چیخدی، منه طرف سسلندی:
” اده، ولدزنا،دوز یولوننان چیخیب گئده بیلمیرسن؟”
من دینمهدیم و اوتوردوم دیوارین دیبینه. اورهییم ائله یانیردی، آز قالیردیم یئردهکی بوزو گؤتوروم سوخام بوغازیما. بوزدا اؤز ایشینده، اریمکده ایدی. گئنه اؤزومو ساخلاشدیرا بیلمهدیم و الیمده کی داشینان بوزون بیر طرفینی ازدیم باسدیم آغزیما و بیر آلما یئکهلیک ده قالان بوزو ایستهدیم قویام یئره. آنجاق بورادا خالام یادیما دوشدو و ایستهدیم دورام قاچام ائوه و قالان بوزو یئتیرم آزارلییا. و بورادا باخدیم کی، شیرعلی دوروب دروازاسینین آغزیندا و منه طرف باخیر. من ده دینمهدیم و دوشدوم یولا، ائویمیزه طرف. بورادا شیرعلیدن ائله بیر سؤز ائشیتدیم کی، دخی مجبور اولدوم دایانام و اونا جواب وئرم. شیرعلی اوزاقدان منههارایلاییردی کی:
– هه، بئلهجه ایت کیمیقورخوب قاچارسانها!