ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
Forwarded from Deleted Account
Forwarded from Deleted Account
Forwarded from Deleted Account
Forwarded from Deleted Account
سایین قوروپداشلار
بو گئجه 97/11/16
ساعات 21/30
ادبیات سئونلر قوروپوندا جومله قورولوشو حاقیندا آراشدیرمالار اولاجاق .
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی جنابلاری اولاجاقلار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سوسن نواده رضی


ائله یاغ ایسلانماییم...

یارین، تبریز عطری بورویه‌جک کتاب دفتریوی...
نانه- تلخون آریتمیشام
سرمیشم چکه‌ده.
سانجاقلا یوخومو یاخاوا
منی ده،
سنی یاتیم سنده بو گئجه.
شعرلرینه بورگَله اوشومه‌ییم،
ائله یاغ ایسلانماییم
سس ده سالما،
تبریز، قوجاغیندا یوخلاییب کئشمکش‌لرین.
جیزیق‌لاردا جینزیریغی چیخان تبریزین
جیززالارا یئلکن آچان قیزی‌یام.
هر قیشین سونو باهاردیر، بیلیرم،
حؤکمن قار- قیروولار ارییر
آغاجلار گول آچار
و اوزوقارالیق دا کؤموره قالار.
گؤزلریم
یووووووووووول چکیر خریطه‌لرین آزربایجانینا
دوداقلاریمدا
بوتون هئربی بئره‌نین قیزیل گوللری موراببالانیب.
باخیشیمی یوللارا،
یوللاری یوخولاریما سیریمیشام دؤرد فصیل؛
من ایندی بئشینجی فصلین اوتوز بئشینجی گونونده
گؤزله گؤزون وار اولسون- دئیه،
هله ده گؤزلمکده‌یم.
دیمدیکله‌دی قولاقلاریم سپدیگین بوتون دن‌لری............

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"اکبر اکسیر"

آب‌های جهان بوی نفت می‌دهند ...!
نفت بوی دلار ،
دلار بوی خون ،
خون بوی ایدز ،
ایدز، بوی حقارت آدم‌های یک بار مصرف !
بچه‌ها مراقب باشید ،
بنی آدم ، اعضای خود می‌فروشد !


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
سایین قوروپداشلار
بو گئجه 97/11/16
ساعات 21/30
ادبیات سئونلر قوروپوندا جومله قورولوشو حاقیندا آراشدیرمالار اولاجاق .
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی جنابلاری اولاجاقلار.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمله قورولوشو 97/11/16
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمله قورولوشو 97/11/16
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
#حبیب_ساهر
دونن حبیب ساهرین کیچیک اوغلو، سعید ساهرین عیادتینه گئتمیشدیک.
اینجه‌صنعت، طبیعت و ایدمان وورغونو اولان سعید یئتمیش یاشیندایکن هله شهرین مکانیزمی و آددا! مدرنلشمه‌سی ایله باریشا بیلمه‌ییب.
ایللرله تورکمن‌صحرا، کویر و لرستان‌ ماحال‌لاریندا داغدا، مئشه‌ده تک یاشاییب، رساملیق-عکاسلیق ائتمیشدیر.
دئییردی: -موزیسین اوغلوم، کئچن ایل بیر اداری سند اوچون «کارت‌ملی» آلماغا منی مجبور ائله‌دی!
گنجلیینده بیر دوستویلا قیزیل‌اوزن چایینین اوباشیندان دوشوب خزره قدر بیر آزین پیادا، بیر آزین قاییق‌لا و بیر سیرا یئرلرین اوزه اوزه باشا چاتدیرمیشدیر.
آتاسی و (سربست شعریمیزین آتاسی) حبیب ساهرین بوتون اشیالاری و ال‌یازمالارین آذربایجان ال‌یازمالار فوندونا هدیه ائدیبلر و اوردا بیر اؤزل بؤلمه‌ده ساخلانیلیر...

بو گؤروشدن ذهنیمی قاتان ایکی مسئله‌یه توخونماق ایستیرم.
۱- آناسی بئش ایل بوندان اؤنجه ۹۹ یاشیندا تهراندا حیاتینی دَییشَرکن، چاغداش شعریمیزین آتاسی‌نین حیات‌یولداشینی تورپاغا تابشیرماغا بیر نفر ده تاپیلماییب و سعیدله اوغلو ایکی نفرلیک تشییع ائدیب و جنازه‌نی گؤتورمک اوچون کارگر توتماغا مجبور اولوبلار!!!
(گویا، فرقه‌نین ملی مارشینی یازان میرمهدی اعتمادین تورپاغا تابشیرماسیندا دا دؤرد نفر آدام وار ایمیش.)

۲- حبیب ساهر اؤلندن بو گونه قدر، یعنی تقریبا ۳۵ ایلین ایچینده اونون شاگیرلرندن، دوستلاریندان، تانیشلاریندان و... بیر نفر بیله تاپیلماییب ساهرین بوتون اثرلرینی بیر یئره توپلاییب نشر ائتسین.
هر نه وارسا اؤزو دیرییکن نشر ائدییی‌دیر.
اؤلمه‌میشدن اؤنجه، (یعنی ۸۴ یاشیندا اؤزو ایسته‌یَرکن اؤلمه‌میشدن اؤنجه) بیر چوخ کیتابلارینی نشر ائدیب و قالانلارینین اوزوندن اون نسخه کپی توتدوروب، اون نفر دوستو، شاگیردی و امین بیلدییی آداملارا تابشیریب و سونرا ۲۴ آذرده، اؤلوم گونونو ده سئچیب، اؤزونو آسارکن قورتاریر.
۱۳۶۴-جو ایلین آذریندن بو گونه قدر، هله ده امین بیلدیگی آداملار و حتی اولادلاری و ادبیات آراشدیریجی‌لاری، چاغداش شعریمیزین آتاسی‌نین چاپ اولمامیش اثرلرینی نشر ائتدیرمه‌ییب‌لر.
تکجه اؤلوموندن ۲۰ ایل سونرا باجاریقلی شاعیر و یازیچی رسول یونان جنابلاری و کؤمکچیسی س.‌ موغانلی، ۴۵۰ صفحه‌لیک، ساهرین اؤزو چاپ ائتدیی کیتابلاردان و مطبوعاندا یاییلان اثرلریندن سئچیلمیش شعرلر توپلوسونو «یانان یاشیل» آدییلا افکار انتشاراتی‌ طرفیندن نشر ائتمیشدیر.
(سونرالار همن جمع، سهندین بوتون اثرلرینی «قارداش آندی» آدییلا همن انتشاراتدا نشر ائتدیریبلر.
بیر نئچه ایل سونرا تبریزده سایین بهروز ایمانی، «سورگون» آدیندا تقریبا ۲۰۰ صفحه‌لیک سئچیلمیش شعرلرینی (یئنه قدیمکی کیتابلاریندان) نشر ائدیب.
و‌ نهایت ۱۳۹۴-جو ایلده دوکتور حسن جعفرزاده و سعید موغانلی ساهرین حئکایه‌لریندن بیر سیرالارینی الده ائدیب، «تالانچیلار» (اصلی آدی «قیز سسی، قیزیل سسی، قازان سسی») آدییلا و هابئله «آرزی قمبر» دستانینی تهراندا نخبگان انتشاراتی‌ و یاشماق کیتابلاری طرفیندن (باکی نشرینین اوزوندن) نشر ائتمیشلر.
گویا قالان اثرلرینی الده ائده بیلمه‌میشلر!

دونن ساهرین ال‌یازمالارینا باخیردیم.
تقریبا ایکی‌مین ۲۰۰۰ صفحه‌یه یاخین اثرلریندن کپی توتولموشدو و هلم هلم توز یئمه‌یه محکوم‌ نسنه کیمی برک-برک ساخلانیلیر...
حتی قرآن-ین تورکجه ترجمه‌سی بیله...

بو آذربایجان چاغداش شعری‌نین آتاسی‌دیر #حبیب_ساهر
بو دا بهشت‌زهرادا مزاری‌دیر!...
شکیل‌لری ورقله‌یین!

بعدالتحریر:
* بو بویدا آذربایجاندا و بو بویدا مدعی‌لرین ایچینده بیر نفر فدایی آراشدیریجی و بیر نفر سرمایه قویان(اسپانسر) تاپیلماییب، ۳۵ ایلدن سونرا سربست شعریمیزین آتاسی‌نین بوتون اثرلرینی نشر ائتدیرسینلر!
*گؤره‌سن ساهرین امین اولدوغو و اثرلرینین کپی‌لرینی اونلارا، سونرالار! نشر ائتمک اوچون تابشیردیغی او اون نفر دوستو و شاگیردی کیملردیلر؟!

*حبیب ساهر بیر نئچه اثری‌نین یاییلماسییلا سربست شعریمیزین آتاسی ساییلیب.
بوتون شعرلری، حئکایه‌لری، رومانلاری، تنقیدلری، یادداشت‌لاری، ترجمه‌لری و یازیلاری چاپ اولسایمیش، معاصر شعرین و ادبیاتین بؤیوک باباسی ساییلارمیش ظنیمجه!...

*وورغولاماسی یئرینه دوشردی کی، حبیب ساهرین حیاتی و اثرلری باره‌ده بیر سیرا نشریه‌لریمیز او‌جمله‌دن وارلیق، آذری، ساهر، پیک‌آذر و... چوخ دَیرلی خصوصی بوراخیلیش و اؤزل سایی نشر ائدیبلر.

یاشماق:
#اثرلر:
اؤلوموندن سونرا نشر اولان اثرلری:
تالانچی‌لار - سئچیلمیش حئکایه‌لر/ نخبگان انتشاراتی، تهران ۱۴۹۴
(قیز سسی، قیزیل سسی، قازان سسی)
*آرزی ایله قنبر- فولکولور ناغیل، نخبگان انتشاراتی، ۱۳۹۴، تهران
*یانان یاشیل - سئچیلمیش شعرلر توپلوسو، رسول یونان/ افکار انتشاراتی، تهران، ۴۵۰ صفحه، ۱۳۸۷
*سورگون- شعر توپلوسو/ بهروز ایمانی/ تبریز

سعید موغانلی


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعریمیزده تانری نین حال لاری
همت_شهبازی

قایناق دوشرگه

نیچه تانرینی اؤلدورور.« تانری‌نین_اؤلومو» ایله « انسانین_دیریلمه‌سینه» امضا آتیر.بئله لیکله یئر اوزو تانری‌سیز قالمیر.بو دفعه، «انسان» تانری اولور.دئمک «انسان» یئنی عصرین حیات فلسفه‌سینه چئوریلیر. بونون نمونه‌وی فلسفه‌سینی بؤیوک مقیاسدا « وار_اولوشچولوق»دا [ اگزیستانسیالیزم] گؤروروک.بو آخیمین دوشونجه‌سینده انسان حتتا اؤزوندن قاباقکی فلسفه‌ده ان زیروه‌لرده دوران «تانری» آنلاییشییندان دا یوکسک‌لره اوجالیر.بو، نیچه‌نین آنلاییشیندا فوق‌الانسان (اَبَر_انسان) آدلانیردی.

قضو_قدرچی (تقدیرگرایی) مضمونلو شعرلریمیز داها چوخ دیوان_شعرینده اؤزونو گؤستریر.بو کیمی شعرلرین باشیندا «تانری» آنلاییشی دورور.دیوان شعرینده، بو گونکو اورتالیق آنلاییشدا اولدوغو کیمی،هر بیر شئیین طالعی، تانرییا باغلی قضو قدرچیلیکله دَیرلندیرمه آکتوواللیق داشییر.
تانرییا مراجعت ائتمک دؤرد استقامتده نتیجه‌لنیر شعریمیزده عمومیتله:
الف)تانری ایله باریشماق
ب)تانریدان آسیلی اولماق
ج)تانرییا غضبلنمک
د)تانرییا عصیان
آرا وئرمه‌دن دئییم کی ایلک ایکی خصوصیت عمومیتله دیوان شعرینه عاید‌دیر.هر چند اونون چالارلارینی یئنی_چاغ شعریمیزده ده گؤروروک. اوچ و دؤردونجو کیفیت ایسه،داها چوخ یئنی چاغ شعرینده اؤزونو گؤستریر. یئنی چاغدا تانرییا غضبلنمه مسئله‌سی، تانریدان اوز دؤندرمه مسئله‌سی ایله عوض اولونور. نتیجه ده ایسه «تانرییا عصیان» مسئله‌سی یارانیر و «تانری ایله باریشماق» مسئله‌سی قضو-قدرچی آنلاییشلا عینی قاپییا چیخیر. بونون اساس موتیوینی انسانلارین علاجسیز قالاراق، تانری قاپیسینا گئدیب اونونلا تامامی ایله باریشماق تشکیل ائدیر. پوئتیک نمونه‌لر بونا گؤسترمک ایسته‌ریکسه، دیوان شعرینده اولان مناجاتلاری گؤستره بیلریک.بو کیمی ژانرلاردا، شاعیر علاجسیز قالدیغینی دویدوقدا سانکی تانری طرفیندن اونا یازیلان هر بیر آلین یازینی بیر قضو-قدر اولاراق قبول ائدیر و بونونلا تانری ایله باریشیغا چیخیر.
2.جی مسئله ایسه: #صوفیزمده اؤزونو گؤستریر. صوفی‌لر، هر بیر شئیی تانریدان آسیلی بیلیرلر. انسانا عاید اولان درد-کدر، حیات- اؤلوم، غصه- شن،و... تانری‌نین بخش ائتدییی گؤزللیک‌لردیر دئییرلر. دوغرو اوخودوغونوز: گؤزللیک‌لر.بو مقامدا، درد، اؤلوم، کدر کیمی اوزوجو حال‌لار انسان اوچون خوش آنلاردیر.ناقص انسان، تانریدان آسیلی اولان بو سیناقلاردان اوغورجاسینا چیخدیقدا کامیل_انسان اولور.بو ایسه انسانین تانریسال مقامی دئمکدیر. تانریسال مقام ایسه، انسانی تانریدان آسیلی ائدیر. تانرییا غضبلنمک ایسه، شعریمیزین بوتون حاللاریندا اؤزونو گؤستریر. تانرییا آسیلی اولدوقدا،هر شئی شیرین‌دیر.اونا گؤره تانرییا شکایت‌لنمه یوخدور. تانرییا غضبلنمه یین کؤکو شکایت‌لنمه ایله باشلاییر. اؤزونو یالقیز گؤرن، معنوی تنهالیقدا هئچ بیر نتیجه آلا بیلمه‌ین انسان،یا اؤزونو قیناییر یا دا تانرینی. بونلارین هر ایکیسی‌نین چیخیش یولو ایسه تانرییا غضبلنمه ایله نتیجه‌لنیر.بو حاللاری بعضن یالواریشلی مناجات‌لاردا، بعضن زاریلتیلی صوفیزمده، بعضن دونیانین گئدیشاتیندان ناراضی قالان بونلارین هر ایکیسینده و حتتا تانرییا عصیان زامانیندا باش وئریر.
تانرییا عصیان ائتمک ایسه، عمومیتله « آیدینلانما»[روشنگری] دؤنمیندن باشلایاراق داها چوخ رئال فاکت‌لاری منیمسه‌یه‌رک اؤزونو گؤستریر.بو دؤنمده انسان نه اؤزونه قاپیلیر، نه یالواریر،نه ده غضبله‌نیر. ساده‌جه اؤزونو حاق بیله‌رک موهوماتی کنارا وورور؛ و رئال فاکت‌لار اوزرینده داورانماغا چالیشیر.بو ایسه اونو چوخ زاماندا تانری‌نین حیاتدا رولو اولمادیغی نتیجه‌سینه گتیریب چیخاریر.بو اونون دونیایا اوبیئکتیو باخیشیندان ایره‌لی گلیردی. بئله‌لیکله دونیانی یئنیدن قورماق مقصدیله، تاریخ بویو کؤکلندییی اؤزول اینانج‌لاری سیندیرماغا قصد ائتدییی آندا، تانرییا اولان اؤزول اینانجی دا سارسیتماغا باشلادی.

اختصارلا دیوان_چاغداش شعر دونیا گؤروش‌لری‌نین فرق‌لرینی سسلندیردیکده بئله عمومی نتیجه‌یه چاتا بیلریک:
دونیانی فانی سانان شاعیرین سون سیغیناجاق یئری تانری دیر.بئله اولمادیقدا اونون احوالینی اومیدسیز‌لیک چولغایاراق فردی دویغولاری‌نین ایچینه یووارلاناجاقدیر. اسکی_شعر دوشونجه‌سی‌نین اؤزه‌یی بودور:
دونیانی، حیاتی،فانی سانماق،اونا گؤره ده یالنیز تانری‌نین اته‌ییندن یاپیشماق.
چاغداش دؤنمده ده خصوصیله مدرنیزمین بعضی قوللاریندا سسله‌نن معنویات‌سیزلیق اؤن سیرایا کئچیر.آنجاق اونلار بو بوجاقدان حیاتی، دونیانی فانی بیلمیردیلر.ائله بو موقع‌لرینه گؤره ده انسانین معنوی حیاتی‌نین چؤکمه‌سی‌نین جارچیسی اولاراق یاشاتماق ایسته‌ییردیلر.داها دوغروسو،انسانا مادی حیاتین گرکلی اولماسینی وورغولادیقلاری حالدا،معنوی حیاتین دا انسان بوتؤولویونون یئتکین‌لشمه‌سینده اؤنملی اولدوغونو دئییر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
4_5942943232408159067.wmv
12.1 MB
شعر: جعفر تانیش
سس : شاهرخ نخعی
تنظیم : نیما نخعی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
زنگان ادبیاتی و شاعیرلری نین تانیتیمی

"محمد رضا باغبان کریمی "
مولانا نرگسی ابهری
ابهر شهرستانی زنگان اوستانیندا ایکینجی شهر تانینیر. بو شهردن بؤیوک عالیم لر، صنعتکارلار و شاعیرلر باش قالدیریب و علمی – ادبی اثرلر یازیبلار. بونلارین آراسیندا مولانا نرگسی ابهری ایکی دیللی یارادیجی بیر شاعیردیر کی 787 قمری ده ابهرده دونیایا گلیب و 838 قمری ده هرات شهرینده دونیادان کؤچوبدور.
نرگسی سلطان حسین بایقارا و وزیری امیر علی شیر نوایی زمانیندا یاشامیش و بوتون عمرونو ادبیات و ذوقی ایشلرله کئچیرمیشدیر. البته تذکره لرین یازدیغینا گؤره هرات شهرینده محتسب اولاراق مقام صاحیبی ساییلیردی. بونونلا بئله حکومت دن اوزاق گزیب و سارایلا ایلگیسی آز اولموشدور. بیلیریک سلطان حسین بایقارا و اونون صدر اعظمی امیر علی شیر نوایی هر ایکیسی ده بؤیوک شاعیر اولموشلار و شاعیرلری صنعتکارلاری حؤرمتله قارشیلامیش و اونلاردان حمایت ائتمیشلر. سلطان حسین لایقارا نین تورکجه دیوانی چاپ اولموش و نوایی نین اوچ دیلده 37 کتابی دونیادا معروف دور. مولانا نرگسی نین دیوانیندان چوخلو الیازمالار الده وار و بو الیازمالاردا اونون تورکجه شعرلری ده سپه لنمیشدیر. بو زمان تورک شعری او قدر یاییلمیشدیر کی جامی کیمی بؤیوک فارس شاعیری ده تورکجه شعر یازماقدان واز کئچه مه میشدیر. بونونلا بئله نرگسی نین دیوانیندا 40 غزلدن آرتیق تورکجه غزل یوخدور. اونون ایکی غزلینی بیرگه اوخویالیم:
زلف آچیب من خسته¬نی آشفته احوال ائیله¬مه
چین ابرو گؤرسه¬دیب گؤگلومی بیحال ائیله¬مه
جان قوشون صیدینه گلدین لعلین اوزره آی – گونش
دانه¬ی مهر ائتدیگین یوزونه بیر خال ائیله¬مه
اؤلدورورسن گل منی جان وئرمه اوسته گؤر عزیز
اؤزگه¬لر قتلینه گئتمه، جانا اهمال ائیله¬مه
قیلمادین بیر آن وفا، سن ائیله¬دین یوز مین جفا
ایندی گلدینسه منیمچون داخی اهمال ائیله¬مه
نرگسی هر آن ائدیر افغان، ایشی افغان دورور
شوکر ائدیب وصلی اوچون دیلینی سن لال ائیله¬مه
نرگسی در عاشقانه هایش خواهان محبتی ساده و در آرزوی شادکامی یار بوده است:
نه¬دن قیلمیش پری ترک محبت بیلمنم
گلیب¬دور گؤگلومه، جانیمه فرقت بیلمنم
من اونا جانیمی قربان قیلماغا، اول جانیما
هجر یاخمیشدیر نه¬دن بیر داغ حسرت بیلمنم
اونا عاشق اولمادا نوش و نشاطیم واریدی
اوندا وارمیش نوش و بو نیش محنت بیلمنم
ذوق و شوقیله یاراتدیم وه کی محزون جانیما
هر بیر آنین بولماغا یوخدور بیر آفت بیلمنم
وصل اومیدیله اوساندیم عشقی آسان بیلمه¬دیم
واریمیش بونجا عذاب و حدّ و شدت بیلمنم
مبتلا اولدوم من او کافیره قیلدیم ترک جان
بیر دفعه بر باد اولوب اما وصالت بیلمنم
نرگسی عشقینی قیلدیم نهان، قالدیم گمان
بونجا رسوالیق ایله تاپدیم نه شهرت بیلمنم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بورژوا ایله توققوشما...
مراد کهنه‎قالا - ساتیریک حکايه

"کؤچورن: ائلیار پولاد"

شهرین مرکزینه، «تارقووی» طرفده گزمه‌يه چیخمیشدیم. یعنی منیم کیمیلر او کوچه‌ده يالنیز گزمه‌يه چیخا بیلر. چونکی نه ماغازالاریندا آلیش-وئریش ائله‌مه‌يه، نه ده اورداکی کافه‎لره گیرمه‌يه امکانیمیز وار. خيلی مدتدی بو يئرلر اساساً قارا-قورا عربلرله آشیب-داشماقدادی. فیکیرلشدیم، نئجه کی، بورالاردا گزمک پولسوزدو، گئدیب بیر آز دا من موفته هرله‌نیم.
ائله دار کوچه‌نی کئچیردیم کی، بو طرفدن يئکه بیر خارجی ماشین سرعتله اوستومه شیغیدی، آز قالدی منی ووروب او دونيايا گؤندرسین. اؤزومو ایتیرمیش حالدا کنارا توللانیب بیرتهر قضادان يايیندیم. ماشینین اوزونلوغو يئددی متر اولاردی. شوشه‌لری گولل‍ه‎کئچیرمز، ماتریالی تانکاداواملی، قاباغینداکی بوفئر(سپر)ی ایسه ائويیخانا اوخشايیردی. آنجاق مارکاسیندان باشیم چیخمادی. گؤردوم، سوکان آرخاسیندا آخماغین بیری اوتوروب ساققیز چئينه‌يه-چئينه‌يه منه باخیر. دئدیم: «آ کیشی، بورا سرعت يئریدی؟ زیبیلینی او طرفدن سور ده، باشینا يول قحطدی؟».
بونو دئمیشدیم، کیشی ماشینی بیر آز يانا وئریب باشینی آينادان چؤله چیخاردی: «زیبیل سنین آياغینداکی او چوروک آياققابیلاریندی!».
منی اود گؤتوردو، دئمک بو آدام منیم پیادا اولماغیما گولور. دئدیم: «آرزوم بودو، سنین ده ماشینینین تکری يئيیلیب منیم آياققابیمین گونونه دوشسون!».
گؤردوم، سؤز اونو محکم توتدو. دئدی: «منیم ده آرزوم بودو، سنین بئله بیر يئکه ماشینین اولسون، خاراب اولاندا دا سرویسلرده «زاپچاست(ماشین لوازیماتی)» تاپماياسان، تاپدیقلارین دا ماشینین اؤزوندن باها دوشسون!».
گؤردوم، کیشی منه هئچ ده ياخشی شئيلر آرزولاماق ایسته‎میر. دئدیم: «اوندا آرزو ائدیرم، سن ده اوشاقلارینا يئنی درس ایلینده تزه پالتار آلدیغینا گؤره، اؤزونه آياققابی آلا بیلمه‌يه‌سن!».
کیشی منه ترس-ترس باخیب دئدی: «اوندا من ده آرزو ائدیرم، سنین ویللالاریندان بیری يول چکیلیشی پرويئکت(پروژه)ینه دوشسون و سؤکولسون، سندلرینده دولاشیقلیق اولدوغونا گؤره نه قدر چالیشسان دا کومپئنساسیيا(ملک حاققی) آلا بیلمه‌يه‌سن! دی گئت!».
باخدیم کی، اَده، بو منه عمللیجه قارغیش ائله‌يیر، دئدیم: «راست کی، صحبت ائو-ائشیکدن دوشدو، طبیعتین وار قوّه‌سیندن آرزو ائدیرم، ياشادیغین ائوین تاوانی دامسین، قیرلاتماغا پول تاپماياسان!».

باخدیم کی، بو دا قاباغیندان يئين آداما اوخشامیر. قايیتدی کی: «الله ائله‌سین لوندوندا اوخويان اوغلون قماردا آلتی میليون پول اودوزسون و باشینا گلن بو حادثه‌‌نی زنگ ائله‌يیب خلوتجه آناسینا دئسین. سن ده ائشیدیب دلی اولاسان کی، آ کوپايوغلو، سنی اوخوماغا گؤندرمیشم، يوخسا قمار اويناماغا؟ نئجه‌دی؟!».
گؤردوم، گئری دورماق کیشیلیکدن دئيیل. دئدیم: «آرزو ائله‌يیرم ائوینده ایشیق پولو-گاز پولو يیغیلیب 300 ماناتی کئچسین، وئره بیلمه‌يه‌سن. پول يیغان گلنده قاچیب گیزلنه‌سن. قیشین اورتاسیندا ایشیغینیزی دا، گازینیزی دا کسه‌لر. دی، گئت!».
بئله دئينده، بونو اود گؤتوردو. او طرفدن باغیرا-باغیرا قايیتدی کی: «گؤروم سنین، استانداردلارا اويغون گلمیر بهانه‌سی ایله، شادلیق سارايی‌نین بیرینی الیندن آلسینلار، سونرا دا همین اوبيئکتی اؤزگه‌سینه ساتسینلار! داواي، سن ده توستولن!».
اونون بو قارغیشی يئددی قاتیمدان کئچدی، بئينیم قیژیلدادی. آياغیمین بیرینی ایره‌لی، بیرینی گئری قويوب دئدیم:
«گؤروم، هر گون سحر اويانیب او کاسیب محله‌نیزه چیخاندا گؤره‌سن کی، قاپینیزین آغزینداکی يئکه دمیر زیبیل قابلاری آشیب-داشیر، يیغیب آپارانی يوخدو، يانیندان کئچمک ایسته‌ينده زیبیل يئمکدن شیشمیش سیچوووللار اوستونه بیچاق چکسین! نئجه‌دی؟ ها-ها-ها!!!».
بدبخت گؤردو کی، اونو عمللی-باشلی اوسته‎له‌میشم، باشینی بیر آز قاشییب فیکیرلشدی و سئوینمیش بیرینی ده دئدی: «آرزو ائله‌يیرم، سنی بیر سحر شیرکتدن چاغیرسینلار و دئسینلر کی، بو گوندن بیزه وئردیین دوليانی ایکی دفعه‌‌ چوخالتمالیسان. سنین ده شکرین قالخا، حالین پیسلشه، حیات يولداشین ائوه باهالی درمانلار يازماقدا مشهور اولان او حکیمی چاغیرا. دی، گئت ياشا!».
آچیغینی دئيیم کی، اونون بودفعه‌کی قارغیشی منی يامان توتدو. حریفی درحال جاواب آتشیله سوسدورماغا گیریشدیم. دئدیم: «طبیعتین وار قوّه‌سیندن آرزو ائدیرم، سن ده اؤز ياخین دوستونلا وارلی بیر کیشی‌نین قاپیسیندا ایشله‌يه‌سن و اونون ائوینی باشدان-آياغا تعمیر ائله‌يه‌سن، ایشین آخیریندا ائو صاحبی زحمت حاقینیزی وئرمه‌يه. اوندان آلاجاغین پولا اومیدلی اولوب قونشو ماغازادان چوخلو بورج ائله‌يه‌سن. ماغازايا اولان بورجو قايتارا بیلمه‌دیینه گؤره ساتیجی‌نین آروادی سنین آروادینلا هر گون پول اوسته دالاشا. آلدین پايینی؟! دی گئت!!!».
گؤردوم، اونو خيلی ا
وسته‎له‌میشم، اؤزگه نه دئيه بیلر ائئ، منه؟ يوخ، دئيه‌سن، بو دا يئنیلمک ایسته‎میردی. قفیلدن باشینی لاپ چؤله اوزادیب گولل‍ه کیمی آچیلدی: «الله ائله‌سین ساخلادیغین مغنی‎يه آد گونونده بریليانت اوزوک، سیرغا، بويونباغی کومپلئکتی، بیر ده 350 مینلیک «بئنتلئي» ماشین باغیشلاياسان. بیر هفته‌دن سونرا کیمسه گیزلی نمره ایله زنگ ائله‌يیب بو مسئله‎نی حیات يولداشینا دئيه! ها-ها-ها، ایندی حالیندی، دمین؟».
باخدیم کی، کیشی کئچدی آرواد-اوشاغا. ائله من ده باياقدان بونو ایسته‎میردیممی! دئدیم: «عموغلو، اوندا آرخاسینا قولاق آس! آرزو ائدیرم، باياق دئدییم او وارلی آدامین قاپیسینا امک‎حاقینی ایسته‌مه‌يه گئده‌سن، او دا سنی و سنینله ایشله‌ين دوستونو هر دفعه‌‌ قاپیدان قووا. دئيه کی، سیزه وئردییم يئمکله امک‎حاقینیزی آرتیقلاماسی ايلا اؤده‌میشم. سیز ده پولسوز-پاراسیز، کور-پئشمان گئری قايیداسینیز. يولدا دوستون بارماغینداکی سونونجو اومیدی اولان اوزويو ديَر-ديَمزینه ساتا و سنه دئيه کی، «وورماق» ایسته‌يیرم. اوجوز بیر کافه‎يه گیره‌سینیز و باش وئرن کدره گؤره سوسیسکا-قايغاناقلا بیر لیتر اورواتسیز آراق ایچه‌سینیز. گئجه ائوه چاتان کیمی قوسماق توتا سنی. آرواد-اوشاغین يانیندا بیر واننا قوساسان. آروادین دا وضعیتدن استفاده ائله‌يیب اوشاقلاری سنین اوستونه عصیانا قالدیرا. سحریسی گون بو صحبت اوچون سیزه گلن قايی‌نینلا دا دالاشاسان. ياخشیدی؟».
گؤردوم، عموغلو اودقونور، دانیشماغا سؤز تاپمیر، مغلوب اولماق دا ایسته‎میر. آخیردا بیرینی ده تاپیب دئدی: «گؤروم، دنیزقیراغی ویللاندا گئجه ياری بیر قیزلا کئف ائله‌دیین يئرده سئویملی پیشیین مطبخده توللانیب، ویسکی بوتولکاسینی سالیب سیندیرسین. سن ده مجبوراً ماشینی سوروب شهرین او بیری باشینا ویسکی دالینجا گئده‌سن. گلنده گؤره‌سن کی، اول جانان ائوده قاپیسی آچیق قالمیش سئيفیندن 350 مین دوللاری دا گؤتوروب آرادان چیخیب. نئجه‌دی؟ بسیندی؟».
باخدیم کی، عموغلو مندن ال چکمیر. دئدیم، آيه، سور، چیخ گئت، يازیقسان، نیسيه آلدیغیم ایينه-درمان-آپتئک صحبتینه کئچرم، بدبخت اولارسان. او قدر دانیشیلاسی صحبت وار، سنی بوردان آغلادیب يولا سالارام!».
آنجاق ساغ اولسون، سؤزومو يئره سالمادی، سوروب «ویزیریت!» گئتدی...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"کارامازوف‌ قارداشلاری" رومانی و "داستایوفسکی" دونیاسی

یازان: محمد عاریف
اختصارلا کؤچورن: همت شهبازی‌

داستايوفسكي‌نين سونونجو بؤيوك و اؤنملی اثري «كارامازوف قارداشلاري» (80 ـ 1879) روماني‌دير. كؤهنه‌ روسيا حاققيندا ماراقلي بير ائپوس (= حماسه) اولان بو اثر یازارین ايللر بويو داوام ائدن آختاريشلارينا، سياسي، اجتماعي، فلسفي و اخلاقي گؤروشلرينه سانكي يئكون ووروردو. كارامازوفلار عايله‌سي‌نين تاريخچه‌سينده مؤلليف بير داها اؤز دؤرونون أن مركب و قارانليق گوشه‌لريني، آداملارين اوره‌كلريني و بئيين‌لريني گمير‌ن ضيدديتلي فيكير و احتراسلاري، روس خالقي‌نين مصيبت‌لريني، دوشگون طالعيني عكس ائتدير‌مه‌يه چاليشميشدي.
فئودور كارامازوف و اونون اوغلانلاري ديميتري، ايوان و آليوشا بيرـ‌بيرينه اوخشامايان، خاراكتئرجه و مفكوره‌جه تاماميله مختليف آداملارديلار. ايوان كارامازوف آغيللي بير گنج‌ و استعدادلي يازيچي‌ و فيلوسوفدور. داستايوفسكيني دوشوندورن و اثرلرينده تئز‌ـ تئز توخونولان مسئله‌لري ايوان داها كسكين و قطعي بير شكيلده ايره‌لي سورور. ايوان اينسان‌پروردير، آمما اونون اينسان‌پرورلييي اينسانلاري باريشديرماق، حياتدا اجتماعي بير آربالیق (=موازينه) عمله گتيرمك ايسته‌ين‌لرين معیارلاریندان اوزاقدير. او دينداردير، آمما چوخ گوجلو تنقيدي محاكمه‌يه ماليك‌دير. او دئيير: « من آللاهين ياراتديغي بو دونياني قبول ائتميرم ... يوكسك موازينه، هارمونييا {= هم‌آهنگ‌ليك} طرفداري دا دئييلم… من ايسته‌ميرم كي، آنا، اوغلونو ايت‌لره پارچالاتديران جلادلا قوجاقلاشسين! من بشريته محبت خاطيرينه هارمونييايا ضيدّم».
ايوان كارامازوفون يازديغي «بؤيوك مستنطق» {= بازپرس بزرگ} افسانه‌سينده خيريستانليغي تنقيد ائدن داستايوفسكي روماندا جاري سياسته، محكمه ايجلاسلارينا، اجتماعي عيدالت‌سيزليگه عاييد گتيرديگي بير چوخ اؤرنک لرله چاغداش روسيادا سوچسوز آداملارين، اؤزه للیک له اوشاقلارين باشينا گتيريلن مصيبت‌لر دقّتي جلب ائدير.
كارامازوفون كيچيك قارداشي آليوشانين طالعي‌ ده غريبه‌دير؛ موناستيرده تربيه آلان بو ديندار گنج ده حقيقت و عدالت آختارماق يولونا دوشور. موناستيردن چيخديقدان سونرا باشينا گلن ماجرالار اونو انقلابچي‌لارا ياخينلاشديرير، ظولمون كؤكونو كسمك اوچون او حتّا چاري {= تزار} اؤلدورمك ايسته‌يير، سوء قصدده اشتراك ائدير. آليوشانين سيماسيندا يازيچي گنج نسلين قارانليق چار روسياسيندا ايشيق آختارماق تشبّوثلريني، ايشيقلي دونيا اوغروندا ثمره‌سيز فداكارليغين فاجيعه‌سيني عكس ائتديرميشدير.
رومانين باش قهرماني كئفجيل، چيلغين ضابيط ديميتري اصلينده استعدادلي، باجاريقلي، جسور، حتّا رومانتيك، شاعيرانه بير طبيعته ماليك آدامدير. لاكين بو گؤزل كيفيّت‌لره ماليك آدام دا حياتدا خوشبخت اولا بيلمير. آتا قاتيلي كيمي تقصيرلنديريلن ديميتري كاتورقا [؟] جزاسينا محكوم اولونور. بوتون چيلغين محبّت ماجرالارينا باخماياراق ديميتريني يوخسول، تحكيم‌لي كندلي‌لرين دردي ترك ائتميردي. يوخودا گؤردويو كند يانغيني قلبينده يوخسول كندلي‌لره، اوتسوز چؤل‌لره، آغلايان اوشاقلارا قارشي ده‌رين بير كدر دوغورودو، كندلي‌لرين نه اوچون قوجاقلاشيب اؤپوشمه‌مه‌سينه، نه اوچون شن ماهني‌لار اوخوماماسينا آجيييردي، يئر اؤزونده بوندان سونرا گؤز ياشي اولماسي اوچون مباريزه‌يه گيريشمه‌يه جان آتيردي…
داستايوفسكي‌نين دئمك اولاركي، بير چوخ اثرلري، اؤزللیکله اونلارين سونو فاجيعه كيمي سسله‌نير. گوجلو، عاغيللي، تميز، خئيرخواه آداملارين قيزغين آختاريشي، فداكارليغي اوغورسیزلیقلا قورتارير، قهرمان‌لار یئنیلیرلر. بو قهرمان‌لارين بعضي‌لري شردن خيلاص يولونو خيريستانليقدا {= مسيحي‌ليك} اطاعتده، بعضي‌لري عمومي، صينفي صولح‌ده، بعضي‌لري ايسه سوسياليزم‌ده گؤرورلر. اونلارين هئچ بيري اؤز آختاريشيندا آرديجيل و مؤحكم اولماسا دا، بير مسئله ده بيرله‌شيرلر. اونلاري بير گوجلو احتراس، بير مقصد بيرلشديرير. اونلاري هومانيزم {= اينسان پرورليك}قیجیقلاندیریر.موجود دوروملا، استبدادلا، ظولمله راضيلاشماماق، بدبخت انسانين حالينا آجيماق، دردينه شريك اولماق، اونون يولوندا قوربان گئتمك بو آداملارين معنوي گؤزل‌ليگيني تشكيل ائدير.

• مقاله نین باشلیغی "کؤچورن" طرفیندندیر.

• قایناق : " صنعتکار قوجالمیر "، محمد عاریف، باکی، یازیچی نشریاتی 1980

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر قوروپوندا
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
ادب ارکانلی ایتیمیز

"اسماعیل خرمی"



نئچه واخت ایدی، حئیوانچیلیق صنعتی اوزره، عایله‌وی چالیشیردیق. ایل‌لرجه گؤزله‌یه‌ندن سونرا ایندیلر قازانماغا باشلامیشدیق. یاخشی گلیریمیز واریدی. یاواش – یاواش ائیری - اسگییمیزی بونون گلیری ایله دولدوروردوق. حئیوانلارین گوونلی‌یی اوچون بیر ایت ساخلاییردیق. بو ایت، چوخ چالیشقان و یورولمایان ایدی. اؤز ایشینی تام دوزگونجه‌سینه، یئرینه یئتیریردی. آخی بو ایت یاخشی گودوک‌چو ایدی. ایندیه‌دک واختسیز و یئرسیز هورمه‌یین گؤرمه‌میشدیم. من‌ده اوندان اینجیک دئییل‌دیم. آمما، قونشولارین، قوهوملارین و موشتری‌لرین چوخو بو ایتدن اینجیکلی‌دیلر. اونلارین دئدیکلریندن بئله بللی اولوردو کی، بیرینین یوخوسونو قاچیردیر، باشقاسینین اوستونه هورور و آیری‌سینین مال حئیوانلارینی هورکودور.
قونشونون بیری قاباغیمی کسیب دئدی: « سیزین بو ایت یامان قوجالیب. آغزین آچیر، بوتون گلن - گئدنه هورور.» باشقاسی باشقا جوره گیلئیله‌نه‌رک: « سنون یئرینه اولسام بو ایتی آزدیرارام.» دئییردی. هامی ال – اله وئرمیشدی، بو ایتی آزدیرسین. اوتلا سویون آراسیندا قالمیشدیم. بو ایت منیم ایشیمه یاراییرسا! ندن آزدیریم؟ هامی بیلیر، ایتین ایشی اؤزگه‌یه هورمک‌دیر. اؤزگه‌نین اجازه‌سی اولمادان بیزیم ایش یئریمیزده نه ایشی وار؟ بیزدن سوت آلان بیر موشتری بیزیم ایتیمیزدن داها چوخ اینجیکلی ایدی. آرادا بیر – ایکی کره دئمیشدی، اگر ایتی آزدیرماساق، بیزدن سوت آلمایاجاق. بودا بیزی چوخ پیس گونه قویاردی. دئمک اولار کی، بو موشتری، سوتون لاپ چوخونو آلیردی. و الیمیز دارا دوشنده، بو کیشی‌دن ال بورجو دا آلیردیق. دوزدو آرتیقلاماسی ایله بورجونو واختیندا اؤده‌ییردیک. آمما دییه‌سن، ایتی آزدیرماقدان باشقا سئچیم یوخ ایدی.
ایتی آزدیراندان سونرا، اینجیکلی دوسلار، هره‌سی اؤزل اؤنرلرینی وئردیلر. قوهوملارین بیری، اونو گؤزتچی کیمی ایشه آلماغیمدان، دانیشیردی. قونشوموز، منه اورک وئره‌رک بوردا هئچ نه اولماز آرتیق خرجه دوشمه‌ییمدن نگران ایدی. آمما سوت موشتری‌میز، تانیشلاریندا اولان، بیر باشقا ایتدن سؤز آچدی. ایتین گؤزل‌لییندن، اینجه سسینین قولاق اینجیتمه‌مزلییندن، گول کیمی ال – آیاغیندان، جئیران باخیشلی گؤزلریندن، یاراشیقلی دوروشوغوندان و ادب ارکان بیلمه‌یندن دانیشدی. اونون تاپشیریغینی یئرینه یئتیرمه‌لی اولدوم. ایتین گتیریلمه‌یینی ایسته دیم بیر – ایکی گون کئچمیشدی، ایتی گتیردیلر. سوتجو قارداش دئدیی کیمی چوخ یاراشیقلی بیر ایت ایدی.. جئیران بالاسینا اوخشاییردی. نازلانا – نازلانا، اویان – بویانا قاچیردی. اوشاقلار واخت تاپاندا اونونلا اویناییردیلار. دئمک اولاردی کی بیزلر اونونلا، اودا بیزیمله چوخ تئز دیل تاپدی. بیر - ایکی گون کئچدی. هامی بو ایتدن راضی ایدیلر. هر کس ایتی گؤروردو، آز قالیردی اونو باغرینا باسا. سسیندن خوشلاری گلدیکده، اونو تئز – تئز هوردورمک ایسته‌ییردیلر. هامیلا تانیش اولموشدو. دیل بیلسه ایدی بیر – بیر هامینی اؤز آدیلا چاغیراردی. بیر هفته کئچدی. سحر – سحر یوخاندان دوروب مال قارانین یئمین تؤکمک ایسته‌ینده، اؤتوز اینک‌دن بیری‌ده یئرینده یوخ ایدی.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
4_5969862562706104874.mp3
17.5 MB
اوشاق ادبیاتی

یئدی قارداش بیر باجی ناغیلی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
اوشاق ادبیاتی

"بهروز صدیق "

یاغیش یاغیر باغچایا
سونرا قیزیل گون ساچیر
سانکی جنت قاپیسین
بیزه بیر ملک آچیر

گلین-گلین سؤیله ییر
قوجاق دولو گول ایله
او قیشقیریر آ«نرگیز»
گه ل باغچادا گول ایله

«نرگیز»له «لاله»بیرگه
باغچا ایچره گئدیر لر
گوللر دن چلنگ هؤروب
آناسینا وئریر لر.



https://t.me/Adabiyyatsevanlar