ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
سورن‌لرین بیر نئچه‌سی اؤلوب. کلاسیک و مودئرن دارتیشماسی آرتیق گون قونوسو، گون پروبلئمی دئییل. منجه آرتیق یازیچی‌لارلا اوخوجولارین بؤیوک بؤلومو بئله بیر نتیجه‌یه چاتیبلار کی تئکنولوژی‌نین بو قدر سورعتلی سوره‌سینده، داها ادبیات بیر تور آنلام یوکلو اولما‌لی‌دیر. آنلام یوکلودور ده. ادبیاتدا دئمه‌یه سؤزو اولان و ائتگی بوراخا بیلن بیر خیال گوجو اولما‌لی‌دیر. واردیر دا. ادبیات فردی آجی‌لاری اجتماعی آجی‌لارا باغلاما‌لی‌دیر. باغلاییر دا. ادبیات یازارلارین شخصی تجروبه‌لری‌نین روایتی اولا بیلر. روایتی‌دیر ده. بئله بیر ادبیاتین یایغینلاشماسی میللتیمیزین فردی، اجتماعی و سیاسی گرگینلیک‌لری و آیری- آیری دونیا‌داکی حادثه‌لرله اوست- اوسته دوشمه‌سی بو ادبیاتین داها بؤیوک گلیشمه‌سینی تأمین ائده‌جه‌یینی دوشونمک اولار. باشقا اؤلکه‌لر کیمی بیزده ده ادبیات دونیاسیندا بیر چوخ تمایول‌لرین اولدوغو شوبهه‌سیزدیر. بو تمایول‌لر بیر- بیرلریله فرقلی اولسا‌لار دا، بیر شئی‌لرده ده اورتاقلیق‌لاری وار. او اورتاقلیق بعضن ادبی دئییل، چوخراق هانکیسا بیر ایدئولوژیله باغلی، لوکاللیق، ناسیونالیستلیک و یا ائورنسللیک تمایولاتی‌نین آراسیندا بیر چئشید دیرنگنلیک‌دیر. باشقا سؤزله، آذربایجانچیلیق و دونیاچیلیق. آنجاق گؤرک بو دیرنگن‌لیکدن بیزیم اوچون، دئمک اوخوجولار اوچون نه قالیر؟ هر زامان ایچی دارتیشما قونوسو ایله دولو اثرلر زامان سوره‌سینده آرا‌دان گئتمیش‌لر، آنجاق محض ادبی اثرلر قالارغی اولموش‌لار. بو اثرلرین آراسیندا اولان فرقلی‌لیک‌لر چوخراق ادبی ده یوخ، تاریخی اولوب. ایندی بیز اؤرنک اوچون گونئی یا قوزئی ادبیاتی ایله باغلی، “بیزیم ادبیاتیمیزین اؤزل یانلاری، اؤزل روحلاری، اؤزل اؤزل‌لیک‌لری وار” کیمی سؤزلری سؤیله‌مک اولارمی؟ منجه یوخ، سؤیله‌مک اولماز. بیزیم ادبیات، هر آنلاشیلماز فانتاستیک اؤزل‌لیک‌لره دایانا‌راق تعریف اولونمور. تک گونئی یا قوزئی ادبیاتی دا دئییل، بوتونلوکله ادبیات ان اوریژینال، ان یئگانه اثرلرین توپلوسو ساییلیر. باریش، دؤیوش، اؤزگه‌لشمه، دوغمالاشما و باشقا- باشقا گئنیش ساحه‌لی قونولار بو اثرلری بیر- بیرینه باغلاییر. منجه چاغداش گونئی ادبیاتی دا بو اؤزل‌لیک‌لردن موستثنی دئییل. بونلا بئله گونئی ادبیاتیندا بیر فرقلی‌لیک وار کی باشقا ادبیات‌لاردا یوخدور. بیلیندییی کیمی بورادا آنا دیلینده هئچ بیر مکتب یوخدور. اجتماعی، سیاسی و کولتورل اوستونلوک فارسجا و عربجه ایله‌دیر. اونا گؤره ده بیز اؤز آنا دیلیمیزده تام بیر اوتودیداکتین بیری‌ییک. اؤزوموز اؤزوموزه هم دیل اؤیره‌دیریک، هم ادبیات. بو جهتدن گونئی ادبیاتی منجه یاری دیلبیلیمسل، یاری ائستئتیک بیر ادبیات اولما‌لی‌دیر. چون، هله چوخ یازارلاریمیز، اؤزل‌لیکله آرالیغا داغیلمیش سایسیز- حسابسیز شاعیرلر آذربایجان تورکجه‌سینی یاخشیجا بیلمیرلر. بو تیپ یازارلار یازدیقجا، اونلارین دیلینی سیاسی آماج‌لارلا اؤزلرینه مال ائدن بیر قروپ آدام‌لار اورتایا چیخیب، دیلیمیزین باشقا بیر دیلدن آیریلدیغینی سؤیله‌ییب مدافعه ائدیرلر. بورادا منیم سؤز قونوم آذربایجان تورکجه‌سی قونوسودور. چون، سؤز داغارجیغی و سؤز آخیشیمی آذربایجان تاریخی‌نین ان بؤیوک سارسینتی‌لاری ایچینده ده بؤیوک بیر سئوگیله قورونوب- ساخلانیلیب، آنجاق بعضی یازارلار بو دیلین ایشلوینی بیله‌رک یا بیلمه‌یه‌رکدن دییشیرلر. منجه آذربایجان تورکجه‌سینده یازان یازارلارین، ادبیاتین ایشلوی‌نین کوتله آراسی گئنیشلتمه‌سینده بؤیوک رولو اولما‌لی‌دیر. بونا گؤره ده بو دیلی، اولدوغوندان داها دا چوخ منیمسه‌مه‌لی‌دیرلر. بئله اولسا، کوتله ده اونلارا باخیب، دوغما دیلینی بوتون ووجودو ایله الینده توتوب ساخلاماغا چالیشار. و بئله‌لیکله دیلینه داها آرتیق اهمیت گؤسترن یئنی بیر جمعیت اولوشوب گلیشیب بؤیویر.

س. آذربایجان ادبیاتی‌نین داها چوخ پوست‌مودئرنیزمه اوز توتماسی نه ایله باغلی‌دیر؟ سیزین شئعیرلرینیزده ده بو، وار.
ج. بیلیندییی کیمی چاغداش دونیامیزدا غالیب دوشونجه فلسفی ایدئیا‌لارین اساسیندا‌دیر. آرتیق ایندیکی زاماندا بیر یازیچی نه‌یی ادبیات آدلاندیریرسا دئمه‌لی او، ادبیات‌دیر. ادبیاتا ضد اولان فلسفی دوشونجه‌لر ده آز اولماییب. بونلار منجه تکی آختالانمیش ادبیاتا دئییل، بوتونلوکله ادبیاتا قارشی‌دیرلار. بونون عوضینده یالنیز گونئیده ده دئییل، بوتون چاغداش دونیامیزدا ادبیات اؤز آختاریش و گئدیش یولوندا دیرلندیریلیر. بو یئنی آختاریش‌لار هم ده یئنی گلیشمه‌لردیر. ادبیاتی اؤنه ایته‌له‌ین گوج بیر زامان‌لار ساده‌جه پاپولیار فورم‌لارلا تأمین ائدیلیردیسه، ایندی اورژینال ادبی

اتچی‌لار هئچ ده پاپولیار اولماغی دوشونمورلر. آرتیق اینسان یاشامیندا اولان جوزئی شئی‌لری بیر تنقیدچی کیمی درک ائتمک بؤیوک بیر باشاری ایسته‌ییر. آنجاق پئشه‌کار اوخوجو کوتله‌سی ده بو باشاری‌نین کیمده اولوب- اولمادیغینی یاخشیجا آنلاییب بیلیر. ادبی
ات گئت- گئده اؤز اوخوجولارینا جدی یاناشدیغی قدر بیر آز دا ایلنجه‌لی و ظارافاتیانا اولور. داها قاباقکی دؤورلر کیمی هئچ بیر یازیچی‌نین حاققی چاتمیر کی اوخوجوسونو حیرص و آجیقلا ایسته‌دییی یئره سوروکله‌سین. بعضن سؤزون دوغروسو شوخلوقدا کئچن کیمی بیر یازیچی گوله- گوله ده اؤز روایتینی اوخوجولارینا چاتدیرا بیلر. بو گونکو یازیچی اؤزونو گولونج ائتمه‌دن، چئوره‌سینده‌کی حادثه‌لری خوش بیر اوز، خوش بیر گولوشله ده روایت ائده بیلر. بو، ایستر- ایسته‌مز چاغیمیزین ادبیاتی‌نین اینجه‌لیک‌لریندن‌دیر و یازیچی‌لارین بو اینجه‌لیک‌لره بؤیوک احتیاج‌لاری وار. منجه ادبیات دونیاسینا گیریشمک چوخ دا چتین بیر ایش دئییل. آنجاق ادبیات دونیاسیندا اولان عومومی آخیم‌لارلا اوز- اوزه دورماق دا، بو گونکو ادبیاتین نورماللیغی ساییلیر. بو زامانین ادبیاتی هر شئیی جدی سایسا دا، اؤزونو چوخ جدی سایمیر. بو، چوخ طبیعی بیر پروسئس‌دیر. گونئیده ده باشقا یئرلر کیمی اؤزل‌لیکله گنج نسیل بو پروسئسی آز دا اولسا دویوب- دوشونوبلر. بو گنج نسیلی دستکله‌ین اولسا، ادبیات دونیاسیندا چوخ بؤیوک دییشیکلیک‌لرین یارانماسینا شاهید اولاریق. منجه پوست‌مودئرن ادبیات چوخ طبیعی بیر حالدا یارانان ادبیات‌دیر. اونو یارا‌دان‌لار اؤز- اؤزلرینه اوتوروب “من ایندی گرک بیر پوست‌مودئرن ادبیات یارادام” دئمیرلر. هر زامان بوتون تاریخده یئنی دونیا یاراتماغا جان آتان عاغیللی و چالیشقان اینسان‌لار اولوب. مودئرن ادبیاتین تاریخینده ده اؤز زامانیندا بؤیوک بیر بیلگی ایله گله‌جه‌یی دوشونه‌رک تصویره چکن شاعیرلر و یازیچی‌لار اولوب. و ایندی گؤره‌سن اونلارین تصویر ائتدییی گله‌جکمی یوخسا یوخ؟ بو سوال‌لار هر زامان اینسانی دوشونمه‌یه مجبور ائدیر. منجه یازیچی‌لار اؤز زامان‌لاریندا و اؤز یاشام یئرلرینده ان یالنیز بیریسی اولا‌راق بؤیوک دوشونجه‌لره دالیب، هانکی نتیجه‌یه چاتیب- چاتمایاجاغینی آلدیرما‌دان یازیرلار. آنجاق هر زامان دا هانکی نتیجه‌یه اولور اولسون چاتیلیر. ادبیاتدا بو قدر آخیم‌لارین یارانماسی همن چاتیلان نتیجه‌لر دئییلمی؟ هر زامان هاچانسا، هارداسا بیر آخیم یارانیر، سونرا او آخیم دییشیلیر و باشقاسی یارانیر، بئله‌لیکله ده دونیا و دونیادا یاشایان اینسان‌لارین یاشام و دوشونجه طرزی زامانلا چییین- چییینه آرد- آردینا دییشیلیب گلیشیر. بو دییشیلیب گلیشمه بیزیم وارلیق گئرچه‌ییمیزدیر. بلکه گونئیین ده دونیایلا بیرلیکده پوست‌مودئرنیزمه اوز توتماسی همن بو گئرچکدن قایناقلانیر. پوست‌مودئرنیزم آخیمی دا هله‌لیک بیر یئنی‌لیک‌دیر. یئنی‌لیک‌لرسه هر زامان اینسان جمعیتیندن قاچماقدا‌دیر. اینسان هارداسا، هانکیسا بیر یئنی‌لیکله گؤروشدومو، تئز ده اوندان آیریلما‌لی اولور. باشقا بیر دئییشله، آیریلیغین کؤکو گؤروشده‌دیر. سئودییین بیریسینی تام قوجاغینا آلدیغین چاغدا ایتیریرسن. یئنی‌لیک‌لر سئوگیلی بیر قادین کیمی، بیر آنلیق سس، بیر آنلیق نفس کیمی گلیب کئچیر. یئنی‌لیک عؤموردور. قادین عؤموردور. عؤمور بیر آنلیق‌دیر. هر شئی بو دونیادا سانکی بیر آنلیق‌دیر. دئمک ایسته‌ییرم کی بو گونکو ادبیاتدا پوست‌مودئرنیزم ده بوتون باشقا آخیم‌لار کیمی بیر سیرا گئرچک‌لرین کشفی ایله اؤز- اؤزوندن یارانان بیر تپکی‌دیر ساده‌جه. اولا بیلسین هله بوندان بئله “re postmodernism” یا باشقا آدلارلا اورتایا چیخان آخیم‌لارین دا شاهیدی اولاجاغیق.

س. سیزین نثر اثرلرینیزده هاراداسا عنعنه‌وی‌لیکدن اوزاقلاشماق گؤردوم. سانکی شئعیره بنزییر.
ج. منیم نثر اثرلریمین هامی‌سی دا بئله دئییل. آنجاق سیزینله راضیلاشماماق دا اولمور.

س. بو تای یازارلاریندان‌ کیم‌لری تانیییرسینیز، اوخویورسونوز؟
ج. چوخ‌لارینی تانیییر، اوخویورام. عمومیتله گنج‌لیک چاغلاریمدان‌ قوزئی ادبیاتی ایله چوخ اوغراشمیشام. رومان، پووئست، حئکایه، شئعیر و باشقا ژانرلاردا اولان یازی‌لارینی هر زامان واختیم ایجازه وئرنه قدر ایزله‌میشم. قوزئیده تانیییب اوخودوغوم یازارلارین آدلارینی سیرایا دوزسم، اوپ- اوزون بیر سطیر اولار.

س. گونئیده تورک دیلینده ادبی درگی‌لر وارمی؟
ج. آرا- سیرا اولور. فصیل‌لیک شکیلینده چیخان درگی‌لر وار. آنجاق سایی‌سی اولدوقجا آزدیر. آز دا اوخوجولاری وار. بو درگی‌لرین بیر سیراسی بیلدیییمجه قوزئیده ده تانینیرلار. میثال اوچون وارلیق، آذری و ب….

س. حاضردا نه یازیرسینیز؟
ج. سون واخت‌لار یازدیغیم یئنی شئعیرلردن “دنیزین دینج یوخوسو” آدیندا بیر توپلو حاضرلاماقدایام. یقین کی ایران ایسلامی ایرشاد ایداره‌سی موجوویز وئررسه چاپ اولا‌جاق. وئرمه‌سه ده کی گوجوموز یوخ، توپوموز یوخ، توفه‌ییمیز یوخ (

گوله- گوله!)

***

ایضاح:
بو موصاحیبه بوندان اؤنجه باکی شهرینده یاییلیبدیر.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
کیان خیاو: شعر

سنینله بئشینجی باهار…

بیرینجیسی کیپریکلرین یوموشاجیق لاله‌لیک!
دارانمامیش ساچلاریندان‌
ائنیرم اؤز ایچیمه.
پنجره‌لری آچیرام
بیرینجی نؤوبه‌ده سنسن
مکتبلی بیر اوشاق کیمی‌گلیرسن سوچسوز- سوچسوز
گؤزلرین بره‌لیر آنا دیلیمدن.
آدام کیم؟ لیلیت کیم؟ حووا کیم؟
بیرینجی من ترپه‌دیرم سنین سئوگی بئشییینی
اؤنونده گنج ساچلاریمی‌آغاردا‌راق!…

ایکینجیسی دوداقلارین ایم- ایستی بیر اییده‌لیک!
گؤی اوزونه باخیرام
آغجا یاشیللانیر گونش سالخیملاری
ایکی اولدوز قوش اوزومو د‌ریرم و اؤلورم.
بارماقلاریمین اوجوندان اوچان کپنکلرین
اوچ رنگلی بایراغی اولور لئچه‌یین.
بیرلیکده ائش، یاخین، قارشیت، بیر آنلام جان اولوروق
گؤوده‌میزی اؤپوش- اؤپوش اینجه‌له‌ییریک.
او غایه آنلامسان یعنی
اونوتمایاجاغیم کئچمیش
واز کئچه بیلمه‌یه‌جه‌ییم گله‌جه‌ییم
آنام، سئوگیلیم، اویناشیم، هر نه‌ییم!…

اوچونجوسو گؤزلرین دونیانی ایچیندن گؤسته‌رن فوتوغراف!
گؤی اوزونون اوچونجو قاتینداییق
بیر دنیز اولدوز ایچینده
داها دا گؤرونتولودور یالنیزلیغیمیز
و یالنیزلیق هئچ بیتمه‌یه‌جک سانیلان بیر اؤیکونون
اوچونجو سطیرده بیردن بیتمه‌سیدیر سونسوز، سونوجسوز.
سئومک، سئویشمک اوچون
اؤلومدن باشقاسی یوخ
اؤلوم بنؤوشه چالیر ساچلاریندا
اؤلوم ایری- ایری باخیر گؤزه‌للیییمیزه!…

دؤردونجوسو اللرین اله‌نن آلما باغلاری!
بیر ایستاتوسدان باشقا بیر ایستاتوسا کئچیرم
بؤیوک ایشکنجه‌دیر اوخول، ائو، خیابان، شئعیر
شئعیردن کومونیزمه دؤرد آددیم یول وار
دؤرد ایل بؤیوکدور شئعیردن کومونیزم.
نه دئکارتین قاورامسال فلسفه‌سی
نه هولدئرلینین تراژیک اوسچولوغو؛
اصل اولان بیر آرخایین سسدیر دویغولارین آخاری
دونیا ایلک اؤنجه بو سسدن یاراندی دؤرد گونده
سونرا سئوگی، سونرا نیفرت آتیلدی اورتامیزا
داها سونرا بیرگه گؤزوموزدن یاغدی
نیچه‌نین ان بؤیوک کشفی نئهیلیزم!…

بئشینجی باهار بئشینجی مؤوسومون باشلانغیجی
زامان یوخ، مکان یوخ
یارانیش
تانریلارین تکباشینا تئرور سالدیریسی.
آغاج یوخ، چیچک یوخ، اود یوخ، اینسان یوخ
سئوگی او قدر آنلامسیز
داها آنلامسیزلیغین دا یاشاملا ایلگیسی یوخ
اؤلوم سیسقاجیق بیر قیز
اؤلوم یئتگین بیر قادین
قیزین اللرینده، گؤزلرینده تئرور
قادینین بارماقلاریندا، دوداقلاریندا تئرور
و تئرور اینسان اؤلومونو گؤزه‌للشدیریر!…

سنینله بئشینجی باهار
باهار دوپ- دولو بیر بوشلوق مؤوسومودور سنسیز
آغاجلاردان مئشه‌لری سیلیرلر
اولدوزلاردان گؤیلری سوپورورلر
سنی مندن آلیب، چالیب گؤتورورلر.
و من یئنه دارانمامیش ساچلاریندان‌
ائنیرم اؤز ایچیمه!…

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Məzarıma
nə başdaşı qoyun,
nə heykəl.
Bir cüt ayaqqabı qoyun,
ayağıyalın
geyib getsin...

"واقیف صمد اوغلو "

🔹 مزاریما
نه باش داشی قویون ,
نه هئیکل.
بیر جوت آیاق قابی قویون,
آیاغی یالین
گئییب گئتسین...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Getma Gal
Davoud Azad
گئتمه - گئتمه گل ...
اوخویور : داود آزاد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
@volkan22.Getme Getme&Sara Qedimova
@volkan22.Getme Getme&Sara Qedimova
گئتمه گئتمه گل
اوخویور : سارا قدیم اووا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"الیف_شافاک"

برای عوض کردن زندگیمان، برای تغییر دادن خودمان، هیچگاه دیر نیست. هرچند سال که داشته باشیم، هرگونه که زندگی کرده باشیم، هر اتفاقی که از سر گذرانده باشیم، بازهم نو شدن ممکن است. باید در هر لحظه و نفسی نو شد .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بیلدیریش

حکیم فضولی و تورک دیلی

بو گئجه: 97/7/17
ساعات: 21/30 ده ادبیات سئونلر گروپوندا
اوزمان : تانمیش فضولی شناس دوکتور فرمان فرضی .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
آراز آصف

بو پاییز سنله یاغیش یاغاجاغام
بو پاییز دیلیم دن قاچاجاق کولک
اورتویونده یئلله نه جک دنیزه
دورولاجاق منده سن دنیزلیک اسن!!!
گؤزلرین ده باخاجاغام گؤزلرینده
یاشیل باش دورنالاری کؤچ دن ساخلایاجاق سان منی سن
سنی من نیگران اولما.
بو پاییز بیز
کاغاذ گوللری
بوردان سنه جن اکه جه ییک کرتی لرده
بولودلاری مندن
بیته جک سن مندن اکیلمه میش بو پاییز
آی هومای گؤزلوم
قوشلوغونا آدیم اوچور بوردان
آرازیم قیراغیندان
تهران هئچ
تبریزی سنه بیر دسمال بوکوب قانادلایاجاغام
یازیق تار
نه ده سیزیلدار
دارماداغین دالغین ساچلاریندا .
قانادلانمیش تبریزی
بیزی سیزیلدار من
بو پاییز هارداسا باهارلاناجاغام سنه
تار
سن
سن تاریم و پاییزیم....



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
«احسان طبری»

در سوگ کدامین یار بگرییم؟
در هجر کدامین عاشق بر دار بنالیم؟
در کدامین راغ؟
در کدامین باغ بخوانیم؟
ناکسان سرمست از بادهٔ فتح، ابلهانه می‌پندارند که جاویدند.

کنون، با دوصد خدعه و نیرنگ
ز من انکار می‌خواهند
ز من بسیار می‌خواهند
مرا بیمار می‌خواهند
ترا بی‌یار می‌خواهند
مرا رنجور
مرا بی‌عار
مرا با هزاران آرزو
آه بی هیچ گفتگو
بر دار می‌خواهند.

ترا مهجور
ترا بی‌شور
ترا در گور می‌خواهند!
ترا با صد هزاران زخم بر پیکر
بسان رستم دستان
که بگذشته است از هفت‌خوان بدمستان
به چاه حیله شغاد می‌خواهند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"نصرت کسمنلی"

اولان اولوب، كئچن كئچيب بلكه ده،
ايندي داها كؤورلمه يين يئري يوخ.
عؤمروم بويو بئله گليب منيم كي.
اوّليندن بيري واردي، بيري يوخ!

اوزاقدايدي من ايسته ين اوجاقلار،
اوره ييمدن گليب گئچدي سازاقلار،
آتالييدي،آنالييدي اوشاقلار،
بيزيم ائوده بيري واردي،بيري يوخ.

گؤزلريمه دولدورموشام ياغيشي،
بير كؤينكده چيخارميشام من قيشي.
شالوار-پئنجك گئيينردي تاي-توشوم،
منده ايسه بيري واردي، بيري يوخ.

اوزوم گولدو طلبه يم دئينده،
سيخيليرديم دوست پئنجه يي گئينده.
ّمعللیمه ديل تاپا بيلمه ينده
قيمتیمين بيري واردي، بيري يوخ.

قلبيم ياندي ايلك سئوگيمدن،عشقيمدن،
دارا دوشدوم، ال اومماديم هئچ كيمدن
مجلسلرده جان دئييب، جان ائشيدن
دوستلاريمدان بيري واردي، بيري يوخ.

من اوردويا نه لر گؤروب گئتميشديم،
اوره ك آليب، اوره ك قيريب گئتميشديم.
ايكي قيزا كؤنول وئريب گئتميشديم،
قاييداندا بيري واردي، بيري يوخ.

اوزاق گزدي عمي، دايي، بي بي لر،
سؤز آراسي منه "ائولن"دئديلر
نيشان اوچون ايكي شئي ايسته ديلر
منده ايسه بيري واردي، بيري يوخ.

واخت گله جك، بو گونو گؤره جك سن،
چوخ سوالا گؤزونو دؤيه جك سن.
واخت گله جك سن اؤزون دئيه جك سن
دئيه جك سن:«بيري واردي، بيري يوخ!»

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Zakir-Eliyev-_-Biri-vardi-biri-yox_5064621
<unknown>
Biri Vardı Biri Yox 🌗

Zakir Əliyev 🎤


Söz: Nüsrət Kəsəmənli

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
قارا کؤلگه‌لر
رحیم خیاوی

۱٫
او گون‌لری هئچ زامان اونودا بیلمه‌دی. حیاتینا سونو گؤرونمز دهشتلی بیر قارا کؤلگه چؤکموشدو. بعضا زیل قارالاشان، بعضا ایسه بوزاران بیر دهشت. نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان»ین ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشی‌نین آج گؤزلری بیر آن دا اولسون اونو بوراخمیردی. شیکارینی اووسونا سالماق ایسته‌ین بوسقودا یاتمیش شیکارچی کیمی‌گئجه، گوندوز گؤزلرینی اوندان گؤتورموردولر. بعضا بیر آن اولموش اولسادا قانشارا چیخیب، قاباغیندان مرموز باخیشلاری ایله کئچیب، بعضا ده یوخ اولموش کیمی‌گؤرونوردولر. آنجاق قارا کؤلگه‌لری‌‌نین آغیرلیغی اونون بوتون وارلیغیندا حیس اولونوردو. او بو آغیرلیقدان قورتارماق ایسته‌سه ده، قورتارا بیلمیردی. آناسی‌نین: -«اوغول، به نییه پالتارنان یاتیرسان؟» سوالینا دفعه‌لرله دولانباج جواب‌لار وئرسه ده، بیر گون دوز جوابدان قاچا بیلمه‌میشدی:
– آناجان، آی‌لاردیر دالیمجادیرلار. بیر آن دا اولسون گؤزدن قویمورلار. فیکیرلری‌نین نه اولدوغو آیدین‌دیر. تئز گئج اوز- اوزه گله‌جک‌لر. او گونو حاضیرلیقلا قارشیلاماق ایسته‌ییرم. من بو قارا کؤلگه‌لی شیطان‌لاری ناکام قویمالی‌یام.
آناسی دریندن آه چکیب، قورخو چؤکموش گؤزلرینی هله گنج‌ایکن ساچلارینا دن دوشن اوغلوندان آییرماق ایسته‌میردی. سانکی چوخورا دوشموش گؤزلری‌نین درینلیگینده اوغلونو گیزلتمک ایسته‌ییردی.
آی‌لار بئله کئچدی. پاییزین ایلک گونلری ایدی. بیر هفته‌یه یاخین بیر دوزومه یاغیش یاغیردی. هئچ کسمک ده بیلمیردی. آناسی دئییردی: «بو سیسقا یاغیش‌دیر، هله- هله کسمییه‌جک.»…
۲٫
او، هر گئجه‌کی کیمی‌یاتاغیندا پالتارلی اوزانمیشدی.‌هاوادا شاختا وار ایدی؛ گئجه‌یه دومان چؤکموشدو. ایشیق‌لار سؤنموشدو؛ دوشمانین‌هاوا هجومو قورخوسوندان شهر اهالیسی ایشیق یاندیرمیردی. موحاریبه آج قورد کیمی‌جبهه‌لرده جولان ائتمکدن دویمور، جاماعاتین دینج حیاتینی دا تهلکه آلتینا آلمیشدی. شهرین اوره‌گی سس‌سیزلیکده ذؤیونوردو. بیردن قاپی ائله چیرپیلدی، سانکی ائوده بومبا پارتلادی. دیک، یئریندن قالخیب، یاتاغیندا اوتورو وضعیتده شاشقین- شاشقین هنده‌ورینه دونوخدو. آناسی تلسیک اوتاغا گیریب: -«اوغول دور! گلدیلر. تئز دوهاردان آش عمون‌گیلین حیطینه! بولاردا رحم آثاری یوخدو. سنی اؤلدورسه‌لر من باشیما نه داش سالارام؟!»- دئدی.
بیر آن اؤزونو ایتیرمیش کیمی‌هارا قاچاجاغینی و نه ائده‌جه‌یینی بیلمه‌دی. سانکی بئینی قیفیللانمیشدی.
– آنا من‌هارا قاچیم آخی؟‌هارا قاچسام گلیب تاپاجاقلار.
– گئت تهرانا قارداشون گیله! آرا سایخیلاشاندان سورا گلرسن.
آنا- بالا دانیشارکن اوتاغا دولدولار. اونون آناسی بیر ایل ایدی کی اوره‌ک خسته‌لیگی تاپمیشدی. -«سیز کیمسیز؟ بیزدن نه ایسته‌ییرسیز؟» دئدیکده، اوتاغا گیرنلرین بیری سینه‌سیندن ووروب، -« چکیل دالا گؤروم!» دئدی. یوگوردو اونون اوستونه. یاخاسیندان توتوب چکدی. ایکینجی آدام دا کؤمگینه گلدی. چکه- چکه حیطه چیخارتدیلار. آداملارین بیریسی بئش اون دقیقه ائوده الینه گلن هر شوبهه‌لی کیتابی توپلاییب، بیر تلیسه دولدوروب، آتدی اونون چیگنینه؛ حیطدن چیخدیلار. کوچه‌نین قارانلیغیندا قونشولارین هئچ بیری بو منظره‌نی گؤرموردو. یالنیز اونلارین دالیسینجا ایاق یالین قاچان و اورکدن ناله قوپاران آناسی بو حالا شاهید ایدی.
کوچه باشیندا نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان» اؤز سوروجوسو ایله انتظاردایدی. اونو ماشینین آرخا صندلینده آرالاریندا اوتوردوب، کوبودلوقلا بوینوندان باسیب، کاپشئنینی باشینا چکدیلر. ماشین یولا دوشدو…
۳٫
هارا گئتدیکلرینی و نه زامان یولدا اولدوقلارینی بئینینه سیغیشدیرا بیلمیردی. دمیر بیر صندل اوستونده اوتورموشدو. اولدوغو یئرین داریسقال اولدوغونو و اطرافیندا اولان گل- گئدی حیس ائدیردی. باشینا چکیلمیش کاپشئنی بوینوندا آغیر بیر آغری یاراتمیشدی. کوبود بیر سس -«ائله بیل باشین بدنووه آغیرلیق ائدیر؟ چوخ اؤزوندن چیخمیسان.»- دئیه‌رک، اوندان جواب ایسته‌دی. او ایسه، – «من بیلمیرم سیز نه دئییرسیز؟ سیز کیمسیز؟ بورا‌هارادی؟» جواب وئره‌رک، فیکرینی توپارلاماق ایسته‌ییردی. کوبود سس: -«ایندی سنی اؤزووه گتیرریک. ائله بیل سن آدام دیلی بیلمیرسن؟» دئییب، اونو دؤیمه‌گه باشلادی. بو آن باشقا بیر سس یولداشی‌نین سؤزونو داواملادی:
– او اعلان‌لاری سن یازیرسان؟ کیملر اولاری گئجه قارانلیغیندا ائولره آتیر؟
– بیلمیرم. من یازمیرام. بیر دفعه حیطیمیزدن تاپیب اوخوموشام.
ایکینجی آدام اونون اللریندن مؤحکم یاپیشیب، او بیریسی هر ایکی الیندن باش بارماقلارینی ایتی بیر شئی‌له کسدی. او آغریدان بارماقلاری‌نین نه واخت کسیلمه‌گینی بیلمه‌دن، هوشدان گئتدی.
– داها بو بارماق‌لار هئچ بیر شئی یازیب، یارادا بیلمز.
ایکینجی آدام دئدی:
– دئییرم دیلین ده کسک؛ چوخ دانیشیر؟
– یوخ، بونون بارماق‌لاری دیلیندن بتر ایشله‌ییر. دیلی اونسوز دا کسیله‌جک. ایندی بارماقلارینی آییرمالی‌ییق. بو بارماقلار
لا چوخ ایشلر گؤرمک اولار.
هر ایکی نفر اوتاقدان چیخیب، گئتدیلر. او آغری ایچینده یواش- یواش آییلیردی. الی ایله کاپشئنینی باشیندان آتماق ایسته‌دی. اللرینین قیزیل قان اولدوغونو گؤروب، بارماقلارینین کسیلدیگینی خاطیرلادی. اطرافینا باخدی. داریسقال بیر اوتاقدایدی. چوخ فیکیرلشمک فرصتی تاپمادی. ایکی آدام یئنی‌دن اوتاغا گیردیلر. اسکی بیر پارچا ایله بارماقلارینی باغلادیلار. گئجه یاریسی نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان»ا میندیریب، شهردن کنار بیر چایین قیراغینا آتدیلار. بوتون فیکری بارماقلارینین یانیندایدی. دوشونوردو کی، «گؤره‌سن بارماقلاریمی‌هارا آتیبلار؟ من مطلق اونلاری تاپمالییام. من اونلارسیز یاشایا بیلمه‌رم. اونلار منیم حیاتیما معنا وئریر.»
بو حادثه‌دن سونرا او داها هئچ بیر شئی‌دن قورخموردو. سانکی بارماقلارینی تاپماق هدفی اونو یاشاییشا یئنی‌دن قایتارمیشدی. ایندی داها آرتیق بارماقلارینا احتیاج دویوردو. -«بارماقلاریمی‌تاپسام، بو دفعه بیله‌رم اونلاردان نئجه ایش چکیم. ایکی قیچیمین کسیلمه‌گینه اینجیمزدیم کی بارماقلاریما اوزولورم. اونلار یازیب، یارادیب، منه حیات وئریبلر.»- دئییردی.
بیر گون کوچه‌دن کئچیردی. محله اوشاقلاری اویناماغا مشغول ایدی‌لر. کسیلمیش بارماقلارینی اوشاقلارین اویونلارینا باخار حالدا گؤردو. اونلارا ساری آیاق گؤتورمک ایسته‌دی. بارماق‌لار دویدولار؛ سورعتله اوندان اوزاقلاشماق ایسته‌دیلر. بارماقلارین بیریسی دئدی:
– سنین الیندن یامان راحات اولموشوق. داها گئجه‌لر آرخایین یاتیریق. صوبحه قدر کیتاب واراقلاییب، یازمیریق! هئچ بیز سنی تانیمیریق.
ایکینجی بارماق دا دیله گلیب دئدی:
– ایندی بیزیم ان آغیر ایشیمیز نئچه ایلدن بیر جؤهرله‌نیب، کاغاذا باسیلماقدی. بو وضعیتیمیز اولا- اولا سنی نییه گرک تانییاق؟!
تعجب‌دن یئرینده دونوب قالمیشدی. اؤز- اؤزونه دئییردی: -« آمان آلله بو نه؟ یوخسا قارا باسیر منی؟ بلکه آغلیمی‌الدن وئرمیشم؟ بو بارماقلارا نه اولوب؟ بونلاری کیم بو حالا سالیب؟ نییه داها منی تانیماق ایسته‌میرلر؟ اونلار اوزون ایللر منیم سیرداشیم اولوبلار؛ هر بیر اذیته تابلاشیبلار. بس ایندی نییه جؤهرلنمک‌لرینی منیم باشیما وورورلار؟ اونلار کی منیم جانیمدان، قانیمدان ایدی‌لار. یوخ بو اولا بیلمز. بوردا بیر اویون وار. گرک باش تاپام»
چوخ گرگین بیر وضعیت کئچیریردی. بارماق‌لار ایسه ایکی‌لیکده کوچه‌نین قورتاراجاغینا ساری قاچدیلار. هئچ دؤنوب داللارینا دا باخمادیلار…
۴٫
هر بیر شئی اوز آخاریندا گئتمه‌گینه رغمن، او ایچری‌دن داغیلمیشدی. بوتون وارلیغینی قوماردا اودوزان آدام‌لار کیمی‌ایدی. بو فیکیرلرله خییاواندا اومودسوز دولانیردی. نومره‌سیز آغ رنگلی بیر «پیکان»ین ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشی‌ اونو ایزله‌ییردیلر. اونلاری گؤرن کیمی‌سورعتله اؤزونو ائوه یئتیردی. او بو دفعه‌ده یاخالانماغینا اینانیردی. ائوه یئتیشن کیمی‌هله جیبینده‌کی یازیلاری گیزله‌در- گیزلتمز، قاپی مؤحکم دؤیولدو. یئنی‌دن یاخالانیب، نومره‌سیز آغ «پیکان»ا میندیریلدی. اوتوران کیمی‌گؤزلرینی باغلادیلار. بوینوندان باسمادان، اؤزو عادت اوزره باشینی آشاغی سالدی. داریسقال بیر اوطاقدا یئنی‌دن صوبحه کیمی‌گؤزو باغلی سورغو سووالا چکیلدی:
– سنین بارماقلارینی کسدیک، دینج اوتوراسان، آمما راپورتلار ائله معلوم ائدیر کی هله ده باشین بدنیوه آغیرلیق ائدیر. سنی بیردفعه‌لیک راحات ائتمه‌لی‌ییک. بو باشی کسیب، اونا بنزر، آنجاق یونگول و سؤزه باخان بیر باش یئرینه قویمالی‌ییق.
قوللارینی اوتوردوغو صندله باغلاییب، بیر دستمال بورنونا توتوب، ایشه باشلادیلار. او ایسه داها هئچ بیر شئی حیس ائتمیردی. صاباح ایکیندی چاغی آییلدی؛ تزه باشی اونا چوخ غریبه گلیردی؛ یونگول بیر باش ایدی؛ داها بدنینه آغیرلیق ائتمیردی؛ بوتون دانیشیقلاری اوره‌گینی سیخیردی؛ غریبه‌ و اونا تانیش اولمایان بیر حیس‌ کئچیریردی. یئنی‌دن اونو نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان»ا میندیریب، شهرین گیره‌جگینده بیر خییاوانین کنارینا آتدیلار. اؤزونه گلدیکده، اوجا سس‌له چیغیردی: -«آی جاماعات! بو باش منیم باشیم دئییل. من اونو تانیمیرام!» آنجاق سسینه‌های وئره‌ن یوخ ایدی.
او گوندن قارا گئییملی آدام‌لارین دئدیک‌لرینه باخیردی. هر‌هانکی بیر ییغینجاق و مراسیملرینده جدی صورتده اشتراک ائدیردی. اونلاردان بیر آن دا اولسون یان گئتمیردی؛ آنجاق قدیمکی یولداشلارینی گؤرنده اوره‌گی سیخیلیردی؛ جانی قیزیشیردی. اوغورلوق ائدن بیریسی کیمی‌اوتانیردی.
۵٫
یازین ایلک گونلری ایدی. گونشین قیزیل شوعالاری پنجره‌دن ائوین ایچرسینه یاییلمیشدی. اوره‌گی سیخیلیر، داریخیردی . اونون ایندی اختیاریندا اولان تکجه اوره‌گی ایدی. باییرا چیخدی. هئچ بیر مقصدی اولمادان، شهری هدفسیز دولانماغا باشلادی. سانکی ایتیردیگینی آختاریردی. بیر آن نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان» قارشیسینا چیخدی. ایچینده قارا گئییملی دؤرد کیشی اونو بیر-بیرلرینه گؤستره‌ر
ک، قهقهه چکیب گولوشوردولر. اونلارلا برابر بارماق‌لاری و باشی‌دا همن ماشیندایدی؛ آنجاق اونا بیر آن دا اولسون، باخمادیلار. اونون ایللر بویو یازیب یارادان بارماقلاری، دوشونن باشی ایندی اونا یابانجی اولموشدولار.
وارلیغی تالان اولموش کیمی‌خییاوانین کناریندا اوتوروب، باشینی اللری آراسینا آلدی؛ گؤزلرینی یومدو؛ باشینا گلنلری بیر داها دوشونمک ایسته‌دی؛ مومکون اولمادی. ال- آیاغی اسیردی، بئینی گیزیلده‌ییردی؛ بیر شئی‌لری خاطیرلاماق ایسته‌ییردی، آییرد ائده بیلمیردی؛ یالنیز بیر شئی‌لری ایتیردیگینی اوره‌گی ایله حیس ائدیردی.
قانشاردان قدیم یولداشلارینین گلمه‌گینی گؤردو. آرالاریندا ان سئودیگی دوستو «حبیب» ده وار ایدی. اونو گؤرن کیمی‌خییاوانین او تایینا آتدادیلار. یئریندن قالخیب یولداشلارینا قووشماغا جان آتدی؛ اونلار اوزاقلاشمیشدیلار. بیر آن دوستو «حبیب» آرخایا دؤنوب، اونو نیفرتله سوزدو.
چیغیرماق ایسته‌ییردی. -«من، من دئییلم!» دئمک ایسته‌ییردی؛ آنجاق سسی بوغاریندا بوغولموشدو…
۶٫
گئجه، قارا چادیرین اوزونه چکمیشدی؛ او ایسه یاتاغیندا اوزوقویلو دوشوب، یاستیغینی باشینا سیخیردی. باشی آغیرلاشیبمی، یوخسا یاستیق داشا دؤنوبمی، بیلمیردی. آرخاسی اوستونه چؤندو؛ گؤزلرینی تاوانا تیکدی. بئینی قیزیشیب، سانکی یانیردی. یاستیغینی یئنی‌دن او بیری اوزونه چئویریب، یوخلاماق ایسته‌دی. گؤزلریندن یوخو چکیلمیشدی.
سحره یاخین یئریندن قالخیب، پنجره‌نین قاباغیندا دایانیب، گؤزلرینی گئجه‌نین آلاتورانلیغینا تیکدی.‌هاوا آیازلاییر، شهر ایسه سسیزجه‌سینه شیرین یوخودان اویانیردی. سحیرلی سس‌سیزلیک ائوی دولدورموشدو؛ سانکی ائوده کیمسه نفس آلمیردی. اوزاقلاردان قورخونج باغیرتی سسی گلیردی؛ یاواش- یاواش یاخینلاشیب، قارما- قاریشیق سس‌لره چئوریلیر، اونون دامارلارینا جوموردی.
یاتاغینا قاییدیب، اوتوردو. قاپی شیددتله دؤیولوردو. آناسی دوروب، چیگنینه آرخالیق آتیب، حیطه چیخدی. قاپی آچیلان کیمی‌نئچه سیلاحلی قارا گئییملی آدام اوتاغا دولدولار. آناسی آغلار گؤزلرله اونلارین قاباغینی کسیب،-«رحم ائله‌یین بالاما!» دئیه، یالواریردی، آمما کیمسه قولاغ آسمیردی. سیلاحلی‌لار قوللاریندان توتوب، اوتاقدان باییرا چیخارتدیلار. کوچه‌نین باشیندا نومره‌سیز آغ رنگلی «پیکان» دایانمیشدی. او بو دفعه اوره‌گی‌نین چیخاریلماسینا و اؤلدورولمه‌سینه امین‌ایدی…
۷٫
درین بیر قویودان گلن سس کیمی‌آناسی‌نین سسینی ائشیدیردی:
– آی بالا دور آیاغا! بایاقدان بری چاغیریرام. نه یامان سایاقلاییرسان؟
قورخا- قورخا گؤزلرینی آچدی. آناسینی باشی اوستونده گؤردو. تیترک سس‌له -«آنا، بو دفعه آپاریرلار اوره‌گیمی‌چیخارسینلار.»
– آی بالا کیم آپاریر اوره‌گینی چیخارسین؟ نئچه آی‌دی گئجه‌لر سایاقلاییرسان. آخی بئله ده قاراباسما اولار؟ رنگین ساپ ساری اولوب. اؤزون ده بیر دری-بیر سوموگ اولوبسان…
۸٫
هر گون شهرین کوچه، خییاوانلاریندا اؤزو ایله دانیشان بیر گنج، آشاغی- یوخاری گئدیر. او بعضا اللرینی یوخاری قالدیریب، آنلاشیلماز قیریق- قیریق سؤزلر دئییر، بعضا ده اؤزونو دالدا- بوجاقدا گیزله‌دیر، قورخونج باخیشلاری ایله او یان بو یانا باخیر؛ خییاواندان کئچن هر آغ رنگلی ماشینا ال اوزادیب «منیم بارقلاریمی‌وئرین! منیم باشیمی‌وئرین!» دئییر. اونو گؤره‌ن هر بیر کیمسه -«یازیغین باشینا‌هاوا گلیب» دئیه، حئییفسه‌نیر…



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
رحیم خیاوی : یازیچی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Bayat Şiraz
Zabitə Alıyeva
Bayati Şiraz

Zabitə Alıyeva

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
بیلدیریش
بو گئجه 97/7/18
ساعات: 21/30دا ادبیات سئونلر گروهوندا تنقید درسلیک لری اولاجاق.
اوزمانی :اوستادرسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
"خبر "

هفتادمین نمایشگاه کتاب فرانکفورت
نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت به عنوان بزرگترین رویداد جهان در حوزه نشر برای هفتادمین بار کار خود را آغاز می‌کند. حال و هوای نمایشگاه امسال سیاسی است و مهمان ویژه، کشور گرجستان است.
سال ۱۹۴۹ نخستین سالی بود که در آن نمایشگاه کتاب فرانکفورت در کشور آلمان برپا شد. دو سال بعد این نمایشگاه توانست با برپایی ۲۰۵ غرفه و حضور ۴۵۰ انتشاراتی، ۱۵ هزار نفر بازدیدکننده را به خود جذب کند. از نخستین نمایشگاه تا به امروز، ۷۰ سال گذشته است. در تمام این سال‌ها، نام بزرگترین رویداد جهان در حوزه نشر، با نام‌های بزرگ و برنامه‌های منحصر به فرد پیوند خورده است.
نمایشگاه امسال را فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجی افتتاح می‌کند؛ نمایشگاهی که این بار با حضور ۷۳۰۹ انتشاراتی از ۱۰۲ کشور جهان بر پا می‌شود.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar