یلریمیزین دوشونجه و بیلیک ایشیغیندا ایرهلی آددیملایاجاق و تنقیدیمیز یوخاریدا سایدیغیم کیفیتلری یئیهلنهجکدیر.
همت شهبازی(ادبیات تدقیقچیسی)
ج. ادبیاتیمیزین ان آغریدیجی یئرینه توخوندونوز. بونا باخمایاراق کی بیزیم یئنی تنقیدیمیزین ان آزیندان ایکی یوز ایل کئچمیشی وار. آنجاق بو ساحهده ان تنبل اولانی دا بیزیک. ایکی یوز ایل دئدیکده ائله بئلهسینه دئمیرم. آخوندزادهنین «نظم و نثر حاققیندا» یازدیغی تورکجه مقالهسی و فارسجا یازدیغی «کریتیکا» آدلی مقالهسی یئنی تنقیدچیلیگیمیزده بؤیوک اؤرنکدیر. آنجاق زامان کئچدیکده بو ساحهده گؤردوگوموز ایشلر هئچ حددیندهدیر.
بو سؤزله آراسیرا یازانلاریمیزین- و ائله من اؤزوم ده اونلارین ایچینده- امگینی ایتیرمک ایستهمیرم. آنجاق سون یوز ایلی نظره آلساق بارماق ساییسی قدهر تنقیدی اثریمیز چیخماییبدیر. طبیعیکی بو گون دوروموموز هئچده قناعتبخش دئییل. دوزونو ایستهسهنیز، بو ایشیهامی، تنقیدچیدن گؤزلهییر. آنجاق اوزاق یئره گئتمهدن ائله تورکییه ادبیاتینا باخساق گؤرهریک کی اورادا تنقید ایشی تکجه تنقیدچی آدییلا تانینانلارین اوزهرینه قویولماییبدیر. تورکییهنین آدلیم یازار و شاعرلری، همیده ان بؤیوک تنقیدچیلریدیرلر. احمدهاشیم، ملیح جئودت، اورحان ولیدن توتموش جمال ثریا، آتیلا ایلهان، ایلهان برک، حیلمییاووز، انیس باتور، اورهان پاموکا قدهر. یعنی بونلار، یارادیجیلیقلا یاناشی تئوری ایله ده تانیشدیرلار. اونو، یارادیجیلیقلاریندا ایجرا ائتمکلری ایله یاناشی اؤزهلری ده تئوری ایرایه ائدیرلر.
یازیقلار اولسونکی بیزده یازان شاعرلر بئله دئییل. اونلار هر شئیی تنقیدچیدن اومورلار. بس اؤزهلری نئجه؟ چیخان کیتابلار حاقدا فیکیر سؤیلهیه بیلمزلرمی؟ طبیعیکی اولار. من بیر کیمسهنی قیناماق ایستهمیرم. آنجاق منیم بوردا وورغولادیغیم کیمیهر بیر کیمسهنی دیندیریریکسه تنقیدین یوخلوغوندان دانیشیر. حاقلیدیر. آنجاقهاچاناجاق بئله اولمالیدیر؟
سؤزومون کسهسی بودورکی بونلارهامیسی اوخومامازلیغا قاییدیر. هئچ کیمسه اینجیمهسین مندن، بو گون بیزهامیمیز، باشدا همت شهبازی اولماقلا یاناشی، اوخوموروق. بیر کیتابی اوخودوقدا، بیر پاراگرافلیق اونون حاقدا دانیشماغا سؤزوموز یوخدور. اوخوماقدان سوال یارانار. سوال تنقیدچیلیگین بینؤورهسیدیر. چونکو اثر حاقدا سوال یاراندیقدا درحال جاواب تاپماغا چالیشیرسان. و سنین بو جاوابین تنقیدچیلیگین باشلانغیجی، اؤزو ده اؤنملی باشلانغیجیدیر.
گلین تنقیدچیلیگیمیزی ساده و کیچیک و بیر جوملهلیک باخیشا ساتمایاغین. اوخوماقلا سورغولاریمیزی و سونرا دا جاوابلاریمیزی گئنیشلهدهیین. بو گون امینلیکله دئمک اولارکی ادبیاتیمیزدا اوخوجولوق غیر پروفئسیونالدیر. ۷۰-جی اون ایللیکده اوخوجولوق داها پروفئسیونال ایدی. یازیقلار اولسون کی او دؤنم یازیب یارادانلاریمیز دا بو گونون خستهلیگینه یعنی اوخومامازلیغینا دوچار اولموشلار. منهامینی قیناماق ایستهمیرم. آنجاق بو گئرچکلییی آچیق کؤنوللولوکله قبول ائتمهلیییک.
بو گون دونیا تنقیدچیلیگینده، ادبی تنقید آدیندا بیر آنلاییش، داها اؤز یئرینی ایتیرمیش. هر نه وار «نظریه»دیر. اونون یئرینه «نظریه=قورام» سؤزوندن ایستیفاده اولور. بونون دا سببی وار. بیر اثردن یازان و یا دانیشان یازار: یالنیز او اثرین چرچیوهسینده قالمیر. اونون ادبی جهتینی گؤرمور. اونونلا یاناشی، فلسفهدن، پئسیکولوژیدن، سوسیولوژیدن وسایرهدن ده دانیشیر. یعنی سیز مثلن رولان بارتی اوخویاندا،هانسی ساحهدن دانیشدیغینی بیلمیرسیز. هر شئیدن دانیشیر هئچ نهدن ده دانیشیمیر. ادبیاتین ایچینده فلسفهدن، فلسفهنین ایچینده ادبیاتدان، سوسیولوژیدن دانیشدیغینی گؤرورسن. طبیعیکی بیزیم تنقیدچیلیگیمیز بئله بیر «نظریه» ساحهسینده اوخوماقلا یئتیشه بیلر. آنجاق بیز هلهلیک بونو ایستهمیریک. اوندان یئنی تنقیدچیلیگین ایلک چاغلاریندا ایشه توتولان ایشلهیینی گؤزلهییریک. بو دا اوخوماقلا اولا بیلر.
منبع: «ایشیق» درگیسی، نومره ۱ ، اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۷
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
همت شهبازی(ادبیات تدقیقچیسی)
ج. ادبیاتیمیزین ان آغریدیجی یئرینه توخوندونوز. بونا باخمایاراق کی بیزیم یئنی تنقیدیمیزین ان آزیندان ایکی یوز ایل کئچمیشی وار. آنجاق بو ساحهده ان تنبل اولانی دا بیزیک. ایکی یوز ایل دئدیکده ائله بئلهسینه دئمیرم. آخوندزادهنین «نظم و نثر حاققیندا» یازدیغی تورکجه مقالهسی و فارسجا یازدیغی «کریتیکا» آدلی مقالهسی یئنی تنقیدچیلیگیمیزده بؤیوک اؤرنکدیر. آنجاق زامان کئچدیکده بو ساحهده گؤردوگوموز ایشلر هئچ حددیندهدیر.
بو سؤزله آراسیرا یازانلاریمیزین- و ائله من اؤزوم ده اونلارین ایچینده- امگینی ایتیرمک ایستهمیرم. آنجاق سون یوز ایلی نظره آلساق بارماق ساییسی قدهر تنقیدی اثریمیز چیخماییبدیر. طبیعیکی بو گون دوروموموز هئچده قناعتبخش دئییل. دوزونو ایستهسهنیز، بو ایشیهامی، تنقیدچیدن گؤزلهییر. آنجاق اوزاق یئره گئتمهدن ائله تورکییه ادبیاتینا باخساق گؤرهریک کی اورادا تنقید ایشی تکجه تنقیدچی آدییلا تانینانلارین اوزهرینه قویولماییبدیر. تورکییهنین آدلیم یازار و شاعرلری، همیده ان بؤیوک تنقیدچیلریدیرلر. احمدهاشیم، ملیح جئودت، اورحان ولیدن توتموش جمال ثریا، آتیلا ایلهان، ایلهان برک، حیلمییاووز، انیس باتور، اورهان پاموکا قدهر. یعنی بونلار، یارادیجیلیقلا یاناشی تئوری ایله ده تانیشدیرلار. اونو، یارادیجیلیقلاریندا ایجرا ائتمکلری ایله یاناشی اؤزهلری ده تئوری ایرایه ائدیرلر.
یازیقلار اولسونکی بیزده یازان شاعرلر بئله دئییل. اونلار هر شئیی تنقیدچیدن اومورلار. بس اؤزهلری نئجه؟ چیخان کیتابلار حاقدا فیکیر سؤیلهیه بیلمزلرمی؟ طبیعیکی اولار. من بیر کیمسهنی قیناماق ایستهمیرم. آنجاق منیم بوردا وورغولادیغیم کیمیهر بیر کیمسهنی دیندیریریکسه تنقیدین یوخلوغوندان دانیشیر. حاقلیدیر. آنجاقهاچاناجاق بئله اولمالیدیر؟
سؤزومون کسهسی بودورکی بونلارهامیسی اوخومامازلیغا قاییدیر. هئچ کیمسه اینجیمهسین مندن، بو گون بیزهامیمیز، باشدا همت شهبازی اولماقلا یاناشی، اوخوموروق. بیر کیتابی اوخودوقدا، بیر پاراگرافلیق اونون حاقدا دانیشماغا سؤزوموز یوخدور. اوخوماقدان سوال یارانار. سوال تنقیدچیلیگین بینؤورهسیدیر. چونکو اثر حاقدا سوال یاراندیقدا درحال جاواب تاپماغا چالیشیرسان. و سنین بو جاوابین تنقیدچیلیگین باشلانغیجی، اؤزو ده اؤنملی باشلانغیجیدیر.
گلین تنقیدچیلیگیمیزی ساده و کیچیک و بیر جوملهلیک باخیشا ساتمایاغین. اوخوماقلا سورغولاریمیزی و سونرا دا جاوابلاریمیزی گئنیشلهدهیین. بو گون امینلیکله دئمک اولارکی ادبیاتیمیزدا اوخوجولوق غیر پروفئسیونالدیر. ۷۰-جی اون ایللیکده اوخوجولوق داها پروفئسیونال ایدی. یازیقلار اولسون کی او دؤنم یازیب یارادانلاریمیز دا بو گونون خستهلیگینه یعنی اوخومامازلیغینا دوچار اولموشلار. منهامینی قیناماق ایستهمیرم. آنجاق بو گئرچکلییی آچیق کؤنوللولوکله قبول ائتمهلیییک.
بو گون دونیا تنقیدچیلیگینده، ادبی تنقید آدیندا بیر آنلاییش، داها اؤز یئرینی ایتیرمیش. هر نه وار «نظریه»دیر. اونون یئرینه «نظریه=قورام» سؤزوندن ایستیفاده اولور. بونون دا سببی وار. بیر اثردن یازان و یا دانیشان یازار: یالنیز او اثرین چرچیوهسینده قالمیر. اونون ادبی جهتینی گؤرمور. اونونلا یاناشی، فلسفهدن، پئسیکولوژیدن، سوسیولوژیدن وسایرهدن ده دانیشیر. یعنی سیز مثلن رولان بارتی اوخویاندا،هانسی ساحهدن دانیشدیغینی بیلمیرسیز. هر شئیدن دانیشیر هئچ نهدن ده دانیشیمیر. ادبیاتین ایچینده فلسفهدن، فلسفهنین ایچینده ادبیاتدان، سوسیولوژیدن دانیشدیغینی گؤرورسن. طبیعیکی بیزیم تنقیدچیلیگیمیز بئله بیر «نظریه» ساحهسینده اوخوماقلا یئتیشه بیلر. آنجاق بیز هلهلیک بونو ایستهمیریک. اوندان یئنی تنقیدچیلیگین ایلک چاغلاریندا ایشه توتولان ایشلهیینی گؤزلهییریک. بو دا اوخوماقلا اولا بیلر.
منبع: «ایشیق» درگیسی، نومره ۱ ، اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۷
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
"نصرت کسمنلی "
دلی بیر آغلاماق کئچیر گؤیلۆمدن...
يۇيۇرۇب _ يۇيۇرۇب درە بوْيۇنجا
دۆشۆم چمن اۆستده قوْی اۆزۆقوْيلۇ..
اؤپۆم بۇ توْرپاغىْ،
اؤپۆم دوْيۇنجا!..
اۆزۆمه اۆز قوْيسۇن بۇ سوْيۇق داشىْ
قوْى شئھه قارئشسئین گؤزۆمۆن ياشىْ
قۇرۇمۇش بۇلاقلار ايچير کؤنلۆمدن
دلى بير آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!
كؤنلۆنه دگدیگیم، اینجیتدیگیم قئز
وۇقار کؤلگهسینده یاتدئغئم بسدیر
اوْدلۇ ياناغئندان سۇ ايچديگيم قئز،
بۇ قدر گۆناھا باتدئغئم بسدير!
داھا دوْداقلارئن تيترەمهسین قوْی
من سنین قارشیئندا تیترهییم _ اسیم
سندن دۆنيالارىْ ايستهمیرم، یوْخ!
منی باغئشلاسان،بسیمدیر _ بسیم..
یان دئسهن ، آلئشئب یانا بیلهرم
دوْن دئسهن، یئریمده دوْنا بیلهرم
ایندی بیلمیشم کی عؤمۆر_گۆن گئدير
ان گؤزل حیسلریم کئچیر کؤنلۆمدن
قاييـْت!
سن عؤمرۆمه تزهلیک گتیر..
دلی بیر آغلاماق ،کئچیر کؤنلۆمدن!
چوْخدان قبريستانا دۆشمهییر یوْلۇم
اوْ تنھا مزارىْ اوْت باسئب بلكه
منیم سوْیۇقلۇغۇم لاقئييدليگيم..
اوْنۇن سينهسینه اوْد باسئب بلکه!
بیر داش وار گؤزۆمۆن ياشئنا حسرت
دایانئب اوْ گیلئی هئیکلی کیمی
الیم توْرپاغئنا _ داشئنا حسرت
یئخئلئب اۆستۆنه من دلی کیمی-
آغلایام گرک!
اوْ تنها مزاری توْرپاقدان اۆزۆب
اوْوۇجۇمۇن ايچيندە ساخلایام گرک!
شؤهرتین اۆستۆنه یۆيۆردۆكجه من
ایستکلر آرزیْلار کئچیر کؤنلۆمدن
سئوگى دۇمانئْنا بۆرۆندۆكجه من
دلی بیر آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!
كۆلکلر اوْینایئر کند ائویمیزده
طالئع باش گؤتۆرۆر آپارئر منی
هؤرۆمجک توْر قۇرۇب پنجرهمیزده
حسرتیم چئرپئنْر اوْ توْردا منیم
یاراسا بوْیلانئْر اۇچۇق تاواندان
بۆكۆلمۆش ديرکلر چات-چات اوْلۇبدۇر
قوْرخۇدان دۇوارئن باغرىْ يارئلئبب
قاپئلار چوْخالئب، دؤردقات اوْلۇبدۇر
گئدیم دۇوارئنا يالوارئم اوْنۇن
گئديم قاپئلارئنْن قاتىْ آچئلسئن
گئدیم من سوْنۇنجۇ ديرگى اوْلۇم
تاوانلار چیگنیمه باریْ اۇچۇلسۇن!
داشىْ _ داش اۆستۆنه قوْیۇم تزهدن
دلیسوْو کۆلکلر اسیر کؤنلۆمدە
ائله کؤورلمیشم بیلمیرم نهدن
دلی بیر آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!..
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
دلی بیر آغلاماق کئچیر گؤیلۆمدن...
يۇيۇرۇب _ يۇيۇرۇب درە بوْيۇنجا
دۆشۆم چمن اۆستده قوْی اۆزۆقوْيلۇ..
اؤپۆم بۇ توْرپاغىْ،
اؤپۆم دوْيۇنجا!..
اۆزۆمه اۆز قوْيسۇن بۇ سوْيۇق داشىْ
قوْى شئھه قارئشسئین گؤزۆمۆن ياشىْ
قۇرۇمۇش بۇلاقلار ايچير کؤنلۆمدن
دلى بير آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!
كؤنلۆنه دگدیگیم، اینجیتدیگیم قئز
وۇقار کؤلگهسینده یاتدئغئم بسدیر
اوْدلۇ ياناغئندان سۇ ايچديگيم قئز،
بۇ قدر گۆناھا باتدئغئم بسدير!
داھا دوْداقلارئن تيترەمهسین قوْی
من سنین قارشیئندا تیترهییم _ اسیم
سندن دۆنيالارىْ ايستهمیرم، یوْخ!
منی باغئشلاسان،بسیمدیر _ بسیم..
یان دئسهن ، آلئشئب یانا بیلهرم
دوْن دئسهن، یئریمده دوْنا بیلهرم
ایندی بیلمیشم کی عؤمۆر_گۆن گئدير
ان گؤزل حیسلریم کئچیر کؤنلۆمدن
قاييـْت!
سن عؤمرۆمه تزهلیک گتیر..
دلی بیر آغلاماق ،کئچیر کؤنلۆمدن!
چوْخدان قبريستانا دۆشمهییر یوْلۇم
اوْ تنھا مزارىْ اوْت باسئب بلكه
منیم سوْیۇقلۇغۇم لاقئييدليگيم..
اوْنۇن سينهسینه اوْد باسئب بلکه!
بیر داش وار گؤزۆمۆن ياشئنا حسرت
دایانئب اوْ گیلئی هئیکلی کیمی
الیم توْرپاغئنا _ داشئنا حسرت
یئخئلئب اۆستۆنه من دلی کیمی-
آغلایام گرک!
اوْ تنها مزاری توْرپاقدان اۆزۆب
اوْوۇجۇمۇن ايچيندە ساخلایام گرک!
شؤهرتین اۆستۆنه یۆيۆردۆكجه من
ایستکلر آرزیْلار کئچیر کؤنلۆمدن
سئوگى دۇمانئْنا بۆرۆندۆكجه من
دلی بیر آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!
كۆلکلر اوْینایئر کند ائویمیزده
طالئع باش گؤتۆرۆر آپارئر منی
هؤرۆمجک توْر قۇرۇب پنجرهمیزده
حسرتیم چئرپئنْر اوْ توْردا منیم
یاراسا بوْیلانئْر اۇچۇق تاواندان
بۆكۆلمۆش ديرکلر چات-چات اوْلۇبدۇر
قوْرخۇدان دۇوارئن باغرىْ يارئلئبب
قاپئلار چوْخالئب، دؤردقات اوْلۇبدۇر
گئدیم دۇوارئنا يالوارئم اوْنۇن
گئديم قاپئلارئنْن قاتىْ آچئلسئن
گئدیم من سوْنۇنجۇ ديرگى اوْلۇم
تاوانلار چیگنیمه باریْ اۇچۇلسۇن!
داشىْ _ داش اۆستۆنه قوْیۇم تزهدن
دلیسوْو کۆلکلر اسیر کؤنلۆمدە
ائله کؤورلمیشم بیلمیرم نهدن
دلی بیر آغلاماق کئچیر کؤنلۆمدن!..
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Telegram
ادبیات سئونلر
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Xabar Aldin Soraqimdan?
Sas: Elnaz Karimpour, Soz: Karim Ahmadiyan (Shahid)
سسلی شعیر گئجه سی 97/6/17
شعیر: کریم احمدیان (شاهید)
سس: ائلناز کریم پور
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعیر: کریم احمدیان (شاهید)
سس: ائلناز کریم پور
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Audio
سسلی شعیر گئجه سی 97/6/17
شعیر : ثریا بخشی ( آیلار )
سس : تئلناز تبریزلی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
شعیر : ثریا بخشی ( آیلار )
سس : تئلناز تبریزلی
https://t.me/Adabiyyatsevanlar