ادبیات سئونلر

به

کلمه‌ای همچون راسیسم نبود.

اولین بار که کلمه‌ای با این بار منفی به کار برده شد سال ۱۹۰۷ بود. و این کلمه “تبعیض های نژادی” بود که بدین معناست: «عقیده و باور به برتری نژادی خاص همراه با تبعیض و خصومت در برابر مردمانی از نژادهای دیگر، به ویژه نژادهایی در مجاورت آنان که به عنوان تهدیدی برای اجتماع و خلوص نژادی یا وضعیت اقتصادی شان فرض می شوند» اولین استفاده از نژادپرستی به ۱۹۳۶ برمی گردد، تقریباً ده سال پس از مرگ کنراد. همچنین معنای تبعیض های نژادی به نظر دقیقاً منطبق نیست با اندیشه‌های نژادپرستانه ای که نسبت به آفریقایی ها وجود داشت، چون آن‌ها احساس نمی‌کردند که جامعه شان در تهدید باشد یا اینکه رقبای آفریقایی بتوانند به وضعیت اقتصادی شان لطمه ای بزنند.

دل تاریکی تنها اثر هنری نیست که در آن منتقدان جنبه ی مربوط به نژاد را نادیده گرفته باشند. نمونه‌ای مشابه را می‌توان در بازخوردهای اولیه ی نقاشی کشتی برده ها اثر ویلیام ترنر دید. جان راسکین منقد مشهور هنر نیز مساله ی نژادی موجود در نقاشی را متوجه نشده بود. باید توجه کرد که اولین بازخوردهای نسبت به این نقاشی مربوط به سالهای ۱۸۴۰ بوده و دقیقاً همزمان با انتشار دل تاریکی نیست، گرچه بازخوردها منطق مشابهی را نشان می دهد. چون تبعیض نژادی به صورت چیزی بدیهی به نظر می رسد، منتقدان به آن فکر نمی کنند. در عوض رمان را به خاطر ارزش‌های هنری اش می‌خوانند و زمان بیشتری را صرف بحث درباره ی ارزش‌های ادبی رمان می کنند.

در بازخورد های اولیه نسبت به رمان دل تاریکی هیچ‌کس حتی اشاره ای هم به مساله نژادپرستی نکرد و موضوع نژاد کاملاً در نقدها نادیده گرفته شده بود. تمرکز منتقدان روی فرم رمان بود. برخی در مورد تجربیات ماجراجویی آن نوشتند و اینکه چگونه رمان به نمایشی فلسفی از شخصیت انسان پرداخته است. جالب است که منتقدی حتی نوشته بود در رمان هیچ تبعیضی وجود ندارد. نژادپرستی حتی یک کلمه هم نبود و آنقدر به آن به عنوان مساله ای عادی نگاه می‌شد که حتی هیچ‌کس به مساله نژاد در رمان توجه نکرد.

منبع: مقاله ای از مورگان اسوینسن
دانشگاه سودرتورن سوئد

https://t.me/Adabiyyatsevanlar