ادبیات سئونلر
3.12K subscribers
6.98K photos
2.46K videos
1.03K files
18.2K links
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر
کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
Download Telegram
قیسمت روستم وو

وئرانین یوخوسو


سکینین اوستونده بیر قاری یاتیر
ساچلاری بولاشیب واختین قارینا.
پارکدا 10 قپییه توم بوکوب ساتیر،
ناظیمین شعرینین میصراعلارینا...


وئرادان توم آلیر قوجا کیشیلر،
توملار بو دفعه‌ ده بیر آزجا چییدی...
چیی تومدان چیرتلاییب فیکیرلشیرلر،
" اؤلموش جاوانلیقدا چوخ گؤزلییدی..."


فیکیرلی کیشیلر اوزاقلاشارکن،
کئچمیشی دوشونوب کؤورک له شیر لر
دئیینگن قوجالار اوشاقلاشارکن،
پارکداکی آداملار سئیرک له شیر لر...


ائله کی، موشتری آزالیر پارکدا،
توربادا گئت -گئده توم دا قورتاریر -
قاری بؤیرو اوسته اوزانیر پارکدا،
یورغون گؤزلرینی یوخو آپاریر...


هر گون یوخوسونا بیر کیشی گیریر،
اوجابوی،ماوی گؤز، بیغلی بیر آدام...
هر دفعه‌ قارییا بیر ورق وئریر،
باش اییب دئییر کی، هوشجا قال بالام.


وئرا او یازییا گولمور،
نده کی،-
اوتوروب اورکدن آغلایا بیلمیر.
چونکی ایللردی کی، او ورقده کی -
یازینی یادیندا ساخلایا بیلمیر.


دونن توم ساتاندا،
کیتابلارینین-
ایچیندن بیر ورق جیردی روس قیزی.
گؤزو کلله‌سینه چیخدی وئرانین،
"آ... منیم یوخودا گؤردویوم یازی "
“ وئرایا.
گلسنه- دئدی منه،
قالسانا – دئدی منه،
گولسنه- دئدی منه،
اؤلسنه- دئدی منه.
گلدیم.
قالدیم.
گولدوم.
اؤلدوم.”
آدینی شعیرده گؤرنده وئرا،
گولدو خیسین -خیسین بو ایشه بیر یول.
بوکدو 10 قپیکلیک توم تؤکدو سونرا،
وئردی موشترییه، دئدی :“ چوخ ساغ اول،
جیبین دولو اولسون!”


https://t.me/Adabiyyatsevanlar
مصاحبه با روزنامه سرخاب

رسول_اسمعیلیان
"کارنامه سازی" اولویت همایش های فرهنگی، هنری در تبریز/ کاسبان فرهنگ دغدغه ملی ندارند!
شاعر و کارشناس ادبیات ترکی آذربایجانی با انتقاد شدید از روال رایج در برخی همایش های فرهنگی و هنری در تبریز اعتقاد دارد که "کارنامه سازی" به اولویت برگزار کنندگان همایش های فرهنگی، هنری در تبدیل شده است!
"رسول اسمعیلیان" با اظهار تاسف از برخی حواشی به وجود آمده در "کنگره سه نسل با ادبیات" که هفته گذشته در تبریز برگزار شد اظهار داشت: درحالی که مهمانان بنام و مطرح کشور در این کنگره حضور یافته بودند که بزرگان ادبیات آذربایجان و تبریز نادیده گرفته شده بودند.
وی با بیان اینکه برای بررسی یک رویداد باید نقاط قوت و ضعیف آن را باهم مقایسه نمود گفت: این کنگره نقاط مثبت زیادی داشت که نباید از آنها غافل شد اما اتفاقات حاشیه ای آن، طعم شیرین آن را به تلخکامی کشاند.
اسمعیلیان با اشاره به ثبت کنگره سه نسل با ادبیات در یونسکو، دعوت از شخصیت های بزرگ ادبیات ایران و جهان از جمله: ایشی گورا از ژاپن، رضا براهنی از فرانسه، بزرگان ادبیات عراق و ترکیه و ...(حتی در حد دعوت) را از نکات مثبت آن خواند و افزود: حضور بزرگان ادبیات ایران زمین همچون: دولت آبادی، شمس لنگرودی و فریبا وفی، دهباشی و ... از دیگر نکات مثبت و قوت این کنگره به شمار می آمد که جای تقدیر دارد.
این کارشناس ادبیات در عین حال با انتقاد شدید از نادیده گرفته شدن ادبیات ترکی آذربایجانی در این کنگره گفت: در مقابل مهمانان گرانقدر تهران، بزرگان ادبیات آذربایجان همچون: دکتر حریری، رحیم رئیس نیا، غلامحسین فرنود، ایواز طاها، ناصر منظوری و ... به طور کلی نادیده گرفته شده اند. در گذشته در چنین کنگره هایی که برگزار شدند شاهد رفتار ویترینی با ادبیات ترکی بودیم که متاسفانه در این کنگره مسئولین اجرایی تنها به رفتار اسمی با ادبیات ترکی بسنده کرده اند.
وی یادآور شد: به جای استفاده بهینه از ظرفیت حضور بزرگان یاد شده در جلسات ادبی و تخصصی، تمام فرصت های محدود این کنگره به گرفتن عکس یادگاری با آنها گذشت!
این شاعر و نویسنده تبریزی ضمن انتقاد از ترکیب هیئت رئیسه کنگره سه نسل با ادبیات تصریح کرد: در ترکیب هفت نفره این کنگره حتی یک شاعر حضور نداشت و به همین علت تمامی انتخابهای بخش شعر اشتباه بود.
وی ادامه داد: البته در کج سلیقه گی انتخابها نباید تنها به بخش شعر اشاره کرد بلکه بنظر بنده اشتباه در انتخاب دبیر یا دبیر علمی بیشترین سهم را به خود اختصاص می دهد.
اسمعیلیان با بیان اینکه دبیر اجرایی این همایش کم تجربه و بدون سابقه کافی اجرایی بود گفت: به همین دلیل نیز تمام انتخاب های وی در خصوص هیئت اجرایی و اعضای داوری با انتقادات بسیاری روبرو شد.
وی با تاکید بر اینکه دبیر علمی چنین کنگره ای باید از افرادی انتخاب می شد که بر حوزه ادبیات احاطه کامل داشت گفت: یکی از اظهار نظرهای تعجب آور وی این بود که در پاسخ به اینکه چرا داستان نویسان تبریزی نادیده گرفته شده اند،فرموده اند که "مگر تبریز داستان نویس هم دارد..؟!"
افتضاحی از این بالاتر؟
چرا ما در مقابل انتقاد صحیح باید گارد بگیریم، آنهم از نوع خنده دارش؟
اسمعیلیان با بیان اینکه حق کشی، به عادت تمام کنگره های کشور تبدیل شده است گفت: بنظرم اگر ما انتقادمان را فقط به عوامل اجرایی و دبیر و ... کنیم چیزی درست نخواهد شد. حقیقت این است که بیشتر مدیران فرهنگی، دغدغه فرهنگی ندارند و بیشتر به حفظ و تداوم میز ریاست خود مشغولند.
این کارشناس ادبیات ترکی آذربایجانی در ادامه سخنان خود با تاکید بر اینکه باید از فرصت کنگره های ادبی به خوبی بهره مند شویم گفت: لازم است چنین برنامه هایی را بر اساس نیازها و دغدغه های جامعه طراحی کنیم نه سلایق شخصی و درست کردن کارنامه برای عده ای که بیشترشان از ادبیات یا مدرکش را دارند یا روابطش را.
رسول اسمعیلیان با اشاره به اینکه برای تدریس زبان ترکی آذربایجانی در دانشگاه با کمبود منابع بومی مواجه هستیم گفت: اگر برای بخشهایی از ادبیات ترکی آذربایجانی فراخوان مقاله می دادند، لااقل چند اثر به درد بخور می آمد و به داشته هایمان افزوده می شد.
وی با بیان اینکه دانشجویان زبان و ادبیات ترکی منبعی برای تدریس ندارند هشدار داد: در صورت تداوم این مشکلات، متاسفانه منابع غیر مربوط وارد این حوزه خواهند شد بعد از چند سال با فارغ التحصیل های ادبیات بی سواد روبرو خواهیم شد. بروید از اساتیدی که در همین رشته تدریس می کنند سوال کنید برای واحدهای سبک شناسی نثر از چه منابعی استفاده می کنند، جوابی که خواهید شنید -منبعی نداریم است. البته بیشتر واحد های درسی اینچنین است.
اسمعیلیان، با بیان اینکه باید مکتب ادبی آذربایجان را احیا کنیم در غیر اینصورت حرفی برای گفتن نخواهیم داشت اضافه کرد: اگر امروز ادبیات آذربایجان نادیده گرفته شود فردا ضربه خواهیم خورد.
وی عدم توجه و انفعال مسئولان فرهنگی را باعث کنار رفتن اهالی فرهنگ و هنر دانست و افزود: رفتار غیرحرفه ای و نادرست مسئولان نهادهای فرهنگی، کور سوی امید بهبود اوضاع را هم می سوزاند.
اسمعیلیان در ادامه اظهار داشت: اگر مسئولیت های فرهنگی با نیت های سیاسی هم منصوب می شوند لااقل کاش از مشاوران خوب بهره مند باشند تا این حوزه از آسیب هایی که شاهد آن هستیم در امان بماند.
این کارشناس ادبیات ترکی آذربایجانی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه عده ای از مسئولان و حتی فعالان فرهنگی، منتقدان را با انگ های مختلف منکوب کرده و مسایل را به حاشیه می رانند گفت: خنده دار ترین بهانه آقایان در برابر منتقدان این است که خوراک برای رسانه های معاند ندهید!
وی با بیان اینکه بسیاری از مسئولان فرهنگی خود را پشت مسایل منتسب به "خطوط قرمز" پنهان می کنند گفت: در برگزاری مراسم و حتی دعوت از مهمانان بهانه می آورند که فلانی از استعلام قبول نشده یا فلان اثر رد شده است درحالیکه اینها بهانه است و به نام استعلام خیلی از اهالی فرهنگ و هنر را پس می زنند! کسانی که قدرت درک صحیح دغدغه های زبان و ادبیات آذربایجان را ندارند لطفا در پشت نهادهای امنیتی قایم نشوند و اگر واقعا اجازه نمی دهند بنام ادبیات آذربایجان آبروریزی نکنیم.
اسمعیلیان ادامه داد: وضع به قدری درهم است که یک دستگاه فرهنگی، جلسه نقد کتاب مجوزدار را به بهانه های سیاسی رد می کند، اما دو ماه بعد یک نهاد فرهنگی حاکمیتی برای همان کتاب و شاعر جلسه نقد می گذارد؛ وقتی موضوع را به نهاد فرهنگی قبلی منتقل می کنیم می گویند: نخوانده بودیم! و این یعنی غرض شخصی! غرضی که مشاوران ادبی مغرض نهادهای فرهنگی که بدون خواندن کتاب حکم صادر می کنند و ریاست نهاد فرهنگی کورکورانه از آن دفاع میکند.
وی با بیان اینکه سانسور به عنوان واقعیتی پذیرفته شده در کشور به شمار می آید گفت: کاش این سانسور حداقل در راستای منافع ملی باشد اما سانسورهای کنونی سلیقه ای و شخصی است و فقط منابع فرهنگی و هنری را می سوزاند.
اسمعیلیان، از پنهان شدن مدیران ناکارآمد پشت انگ های قومیتی انتقاد کرد و افزود: به جای پاسخگویی و جبران ناکارآمدی، هرچیزی را به مسایل قومیتی ربط داده و انتقاد از همایش ها را خوراک خبری رسانه های معاند می خوانند!
وی ارائه گزارش های غلط به نهادهای مختلف را از دیگر ابزارهای منکوب کردن هنرمندان از سوی برخی افراد خواند و افزود: زمانی ساز آشیق را می شکستند و امروز برایش فستیوال می گذارند؛ اگر گفتمان حاکم شود و دغدغه ها مورد بررسی قرار گیرد، خیلی از مسایل حل خواهد شد.
اسمعیلیان در پایان از برخی نهادهای نظارتی و مسئول در حوزه فرهنگ و هنر خواست تا با تغییر مشاوران ادبی خود، دید جدیدی نسبت به این حوزه پیدا کنند. نگرش های سلبی و نفی واقعیات هرگز به نفع منافع ملی نخواهد بود.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
تنقید درسلیک لری 97/6/7
دانیشیر : جناب رسول اسمعیلیان

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
▪️باش ساغلیغی
سایین گورپ داش جناب سلارموغانلی
عزیز عمی نیزین حیاتا گوز یوماسی بیزی ده کدرلندیردی سیزه, حورمتلی عایله سینه باش ساغلیغی وئریب گلن گونلرینیز خئیر اولسون دئیریک .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
.بختیار وهاب زاده

قورخو کؤلگه سینه سیغینمیش بو گون
صداقت ، دیانت ، محببت آلله .
یالان حاکیم اولوب ، بؤهتان گؤزتچی،
چورویور زینداندا حقیقت آلله .

اَیری ، اَیریلییی یئریدیر داشا ،
کئچیب اَیریلیک له هامیدان باشا ،
دوغرو حسرت قالیب ایستی بیر آشا ،
گؤرن هارا گئدیر بو میللت آلله .

هفته لر دئییشدی ، گونلر دئییشدی ،
طرف لر دئییشدی ، یؤن لر دئییشدی ،
قیبله لر دئییشدی ، دین لر دئییشدی ،
ایته اوت وئریلیر ، آتا اَت آلله .

عونوانی دئییشیب رذالتین ده
قایماق دا ساتیلیر شور قیمتینده
ایندی صداقتین سلطنتینده ،
اَیله شیب حؤکم ائدیر خیانت آلله .

ها چاغیر ، ها باغیر ، یاتان آییلماز ،
یاخشینی ، یاماندان آییران اولماز ،
ساتسان اوزونه ده باخان تاپیلماز ،
نئجه اوجوزلاشیب لیاقت آلله .

یالانلار ، حقیقت قیافه سینده ،
یک لر جؤولان ائدیر شِش خانه سینده
اوغرولار - اَیریلر زمانه سینده ،
اَیریلیک ساییلیر فراست آلله .



https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمعه بازار

میللی مطبوعاتیمیزا یاردیم اولاق
مسئول مدیر و درگی‌نین صاحبی:روشن نوروزی
کاتب‌لر شوراسی‌نین نظارتی آلتیندا
یازیچی‌لار کاتبی: رامیز قلی‌نژاد
یازیچی‌لار هیئتی: سودابه تقی‌زاده زنوز، علی دانشیان، مسعود داوران، ایمان پاک‌نهاد، روشن نوروزی
عکس: حسین کریم‌زاده، پریسا هاجری، آذین حقیقی
طرح: امین منتظری
اؤزل بؤلومون مصلحتچیسی: بهروز دولت‌آبادی (چای اوغلو)
ائدیت و ترجمه: سودابه تقی‌زاده زنوز، ناهید شری‌زاد، مهدی حسن‌نژاد، ائلدار موغانلی
ایشیق سایتی‌نین باش یازاری: ائلدار موغانلی www.ishiq.net
داخلی مدیر: تارلا سلطانوند
بو سایی‌نین امکداشلاری: همت شهبازی،‌ روزبه جدیدالاسلام، نیگار نوروزی، فرید موسوی، باقر خوش‌منش، رضا کاظمی، سعید موغانلی
آدرس: تهران، خیابان خردمند جنوبی، بن‌بست حقانی (پنجم)، پلاک 12، طبقه اول تلفن: 88830164-021

آنلاین ساتیش و آبونمان:
www.ishiq.ir
info@ishiq.ir
09379999637
گرافیک و صفحه آرایی: استودیو شید

چاپ: چاپخانه عمران
تلفن: 02516661091

مطبوعات دکه‌لرینده ساتیش:
شرکت نشرگستر امروز
تلفن: 54081000-021

کتاب ماغازالاریندا ساتیش:
پخش ایشیق
تلفن: 88830164-021

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جمعه بازار
میللی مطبوعاتیمیزا یاردیم اولاق

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمعه بازار
میللی مطبوعاتیمیزا یاردیم اولاق

ایشیق 2 (نسخه چاپی)
سؤنمز بو ایشیق / روشن نوروزی

7 اؤزل بؤلوم: آذربایجان قفه‌خانالاری
8 پاساژ دؤنمینده گئری‌یـه سوروکله‌نن قفه‌خانا / ائلیاد موسوی
12 «آقا اسرافیل» هله ده سفردن قاییتماییب / جلال شمس آذران
15 «بابک قفه‌خاناسی» و «قفه‌چی ذوالفقار» / علی تقی‌زاده لاریجان
16 قفه‌‌خانا، یئمک و دانیشیق عنعنه‌سی / شیرین نظافتی
18 طلبه‌لیک ایل‌لری و قفه‌خانا مباحثه‌لری / محمود رضوی
20 جلال آل احمد «میرتچی‌لار» قفه‌خاناسیندا / وحید مقبول
24 «اَبیش»‌ین چای‌لاری / ابوالفضل جمالی
27 «سراب قفه‌خانا‌لاری»‌نین اجتماعی رولو / احمد عسگرپور
28 حیاتیمین قفه‌لری / رضا ستاری
32 قهوه‌خانه آخیرجان از کتاب «نامه‌های صمد بهرنگی»
34 صمد در کافه لطفی / سینا بهرنگی
35 حاج عباس لطفعلی‌زاده ایله دانیشیق
36 بؤیوک آذربایجان قفه‌خاناسی / دکتر مرتضی مجدفر
39 یئری بوش / عمران صلاحی
40 قهوه‌خانه‌های اسرار آمیز / حجت حمیدی
48 بورا چایا، قلیانا گلمزدیلر / حمید چای‌فروش
52 «عاشیق‌لار قفه‌سی»ـندن تویا گئتدیم / عاشیق حسن اسکندری
56 قفه‌خانادا مدنی اعتراض / حمیدرضا مظفری
58 «یوخاری قفه»دن «آشاغی قفه‌»‌یه / محمد رزاقی
60 عاشیق‌لار قفه‌خاناسی‌ باشقا قفه‌خانالاردان فرقلی‌دیر / ناصر شهبازی
62 اورمیه قفه‌خانالارینا بیر باخیش / حسین واحدی
67 قفه‌خانا، ادبیات کلاسی اولدو / حاجی هریزلی

70 دوربین‌ـین قارشیسیندا
72 من، ماشین کرایه‌سی و کتاب / محمد حب‌وطن
74 آبیده‌لریمیز؛ «بابک قالاسی» / مسعود داوران
78 «اصغر یوسفی‌نژاد» ایله دانیشیق / زینب کاظم‌خواه
84 تبریز؛ شرق موسیقیسی‌نین منشائی / ناصر بهنژاد
87 تاریم گئدیرم…
88 آذربایجان صنعتکاری: رسام؛ ساوالان جماعتی ثمرین
89 ایتمیش روایت‌لر / فواد نجم‌الدین

94 ادبیات ایشیغیندا: شاعر؛ ارشد نظری
98 بیر سوال، ایکی جواب / رضا کاظمی، شریف مردی
102 شورانلیق اویغوسو / نریمان ناظیم
104 سماعه فیرلانیر او بارماق‌لار / هلیا بشیرزاده
106 یاریم بیر حکایه / طاهر میرابی
108 چای دادیندا کوکاکولا / محمود مهدوی
111 انتقام / سحر بارانی

114 ضمیمه فارسی
114 روایتی تاریخی از قهوه‌خانه‌های تبریز / ماشاالله رزمی حکم‌آبادی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
Forwarded from ادبیات سئونلر (Kamran Azari Kamran Azari)
جمعه بازار

❇️ کاغذ یا زغال ؟!

✍️ مسعود مهرابی

▫️بین مردم ایران باور نادرستی درباره‌ی مصرف کاغذ وجود دارد، باور دارند مصرف کاغذ باعث از بین رفتن جنگل‌ها و آسیب زدن به محیط‌زیست می‌شود.

▫️ این باور چنان فراگیر شده است که حتی تعدادی از دانش‌آموختگانِ دوست‌دارِ طبیعت، کتاب و نشریه نمی‌خرند و آن را در فضای مجازی می‌جویند و گاهی اوقات رایگان دانلود می‌کنند!

▫️در حالی که بخش عمده‌ای از کاغذ برای چاپ کتاب و روزنامه و مجله از چوب جنگل‌های صنعتی و مصنوعی به شکل کاشت نهال در زمین‌های بارور و زراعت چوب که باعث افزایش تعداد درختان جهان می‌شود و بخشی دیگر (حدود 40 درصد) با استفاده از محصولات جانبی کشاورزی مانند ساقه‌ی پنبه و باگاسِ تولیدشده در کارخانه‌های نیشکر تهیه می‌شود.

▫️اما آن روی سکه؛ بر اساس تحقیق‌های میدانی روزانه سه‌هزار تُن زغال برای قلیان در ایران مصرف می‌شود (دویست تُن در تهران با گردش مالی دو میلیارد تومان است) که برای تهیه‌ی آن به طور متوسط 9هزار تُن چوب مصرف می‌شود!

▫️ اگر میانگین وزن درختان را هزار کیلوگرم حساب کنیم، روزانه 9هزار درخت دود می‌شود و به هوا می‌رود.

▫️اما این همه‌ی درد نیست، به همین میزان و شاید بیش‌‌تر زغال برای منقل (کباب و غیره) مصرف می‌شود؛ یعنی 18‌هزار درخت، هرچند بخشی از آن‌ها خشک و فرسوده‌اند، و با این خشکسالی که ایران را فراگرفته هر سال از وسعت جنگل‌های‌مان کاسته می‌شود و باغ منقل‌داران و قلیان‌داران آباد.

▫️بر اساس آمار رسمی سایت «خانه‌ کتاب»، در سه ماه آخر سال 1396 در مجموع 31 میلیون جلد کتاب در ایران چاپ شده است.

▫️یعنی روزانه حدود 345هزار جلد. اگر وزن متوسط کتاب‌ها را یک کیلوگرم حساب کنیم، روزانه 345 تُن کاغذ برای چاپ کتاب مصرف می‌شود
در کنار هم قرار دادن این رقم‌ها نشان‌دهنده‌ی عمق فاجعه‌ی زیست‌محیطی و زیان‌های جسمانی‌ست؛ مصرف روزانه شش‌هزار تُن زغال از چوب جنگل‌های ایران که قابل‌بازیافت هم نیست.

▫️ در برابر 345 تُن کاغذ برای چاپ کتاب که 80 درصد آن از خارج کشور وارد می‌شود!

▫️خانم‌ها و آقایان، دوستان و دشمنان محیط ‌زیست، به غیر از زغال برای کباب و غیره، در این مرز پٌرگهر هر روز دست‌کم دو میلیون جلد کتاب بر آتش قلیان‌ها کباب می‌شود!/ مجمع فعالان اقتصادی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمعه بازار

شئعر: ماحمود درویش
ترجومه: آرش ساعی، فیروزه مهدی‌پور



کیملیک واراغی



یاز
بیر عربم من
و اللی–مین دیر کیملیک نومارام
سکگیز اوشاغیم وار و یای توکنینجه دوققوزونجو چاتار
هیرسلنیرسنمی؟

یاز
بیر عربم من
معدن ایشچی‌سی‌ییک من له یولداش‌لاریم
سکگیز اوشاغیم وار و داش‌لاری
اونلارا چؤرک یاپارام
پالتار تیکرم، یئمک بیشیررم
مینت چکمه‌یه بورادا دئییلم
و قایا–بویوم چینقیل دئییل قارشینیزدا
هیرسلنیرسنمی؟

یاز
بیر عربم من
اک‌سیزدیر آدیم
کیشی‌لری دلی‌قانلی بیر اؤلکه‌نین
دؤزوملوسویم
کؤکوم
اوراق‌لاندی دوغومومدان اؤنجه
بیله زئیتین له شام–آغاجیندان
و توم یاشیل‌لیق‌لاردان اؤنجه

آتامین ال‌لری دمیر دیرناق، کؤکو سابان
اوستون‌لردن دئییل
ددم‌سه اکینجی دیر ساده‌جه
نه آیدین‌دیر، نه بَی
یازیب–اوخوماقدان اؤنجه
گونش–غرورونو اؤیره‌تدیلر منه
اؤزومسه گؤزه‌تچی‌یم
سینیق بوداقلاردان تیکیلمیش بیر ائوده یاشارام
راضیلاشیرمیسان دوروموملا؟
اک‌سیز آدیم وار منیم

یاز
بیر عربم من
بابالاریمین یادیگاری، اورمانلاری اوغورلادینیز سیز
من له اوشاقلاریمین اکدییی یئرلری
هئچ نه قالمادی
داشدان ساوایی بیزه
اونودا آلار دولت
سؤز وئردیی کیمی البت . . .!

بونونچون یاز
بیرینجی صحیفه، اؤن سطیرده
خالقیمدان اییره‌نمیرم من
دیلنچی ده دئییلم ال اوزالدام
آما آجالسام ایر
توپراق قیزغین‌لارینین اتی یئمه‌ییم دیر
قورخون
آج‌لیغیمدان!
آجی‌مامدان!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمعه بازار
قیشدا قار داغلارا هارایلار سالار
تبریزین گول اوغلونون سوراغین آلار
...بیر هاری چکرم آی اوجا داغلار
آختارین آرازين چملی بئلیندن

https://t.me/Adabiyyatsevanlar
جمعه بازار
اوستاد دوکتور صمد رحمانی

صمد بهرنگي 1318- جی ايلده بير تبريزلي آتا و آنادان دونيايا گلدي و چرنداب محله سينين، جمال آباد کوچه سينده يوخسول بير عايله ده بويا باشا چاتدي. اون ياشي اولا- اولمايا آتاسي عزت کؤرپه لرينه چؤرک قازانماق اوچون باکيا گئتدي و صمد اوشاق ياشيندا يوخسوللوغو اتي، سوموگو ايله حسّ ائتدي. صمدين قارداشي اسد بهرنگينین کيهان غزتينده درج اتديگي مقاله بو جهتدن ماراقليدير. يازينين بير يئرينده اوخويوروق:
"هر گون سحر تئزدن محله ساکينلري باشماغلاريني قولتوغونا ووروب سرعتله قاچان بير اوغلان اوشاغيني گؤرور و بير- بيريندن اونون کيم اولدوغونو سوروشوردولار:
- نه اوچون او هميشه قاچير؟ باشماقلاريني نييه قولتوغونا وورور؟
سونرالار معلوم اولدو کي همين اوشاق اونلارين محله سينده ياشايان فهله عزتين اوغلودور. اوخودوغو مکتب اوزاقدا اولدوغوندان قاچيرکي، گئجيکمه سين. باشماقلاريني دا قولتوغونا اونا گؤرا وورور کي، يرتيلماسين ... اوشاغين آدي صمددي." صمد ابتدایي مکتبي اوخويوب قورتاردي. سونرا تبريز دانشرا تحصیلینی بيتيريب، بير مدت آذربايجانينين اوجقار کندلرينده معلمليکله مشغول اولدي. سونرا تبريز دانشگاهینی بيتيريب خيلي ديرلي اثرلري ايله وطنداش يازيچيسي کيمي تانينماغا باشلادي.
ص. بهرنگي اؤز باجاريغيني آذربايجان کندلیلرینین معیشتيني تصويره چکمه يه ايشلتدي. خصوصآً خالق بالاجا بالالارينين ان وحشيجه سينه و غيري انساني استثمار اولماقلاريني وار گوجويله او زامانکي رژيمين قولاغينا چاتديردي. او دا هانسي زاماندا؟ او زاماندا کي ايران مطبوعاتی، ائله ژورناللا، غزتلرله دولموشدوکی هر هفته، بعضاً هر گون گؤزل، لوت قادينلارين و یا اَيين- باشلي قادين ساياغي بزنميش اوغلانلارين شکيللري ايله، ساتيلميش "يازيچيلارين لوت قلميله" ايرج پزشکزاد دئميشکن گنجلرين خيال کاروانيني "سانفرانسيسکويا" طرف سورويوردولر. بو مطبوعات خلورله خارجي اؤلکه لره گؤندريليردي. اونلار يانليش فيکيرلشيرديلر کي، گؤره سن ايراندا نه خبر وار! البته کي، بو عرفه ده بير يازيچي قالخا، بونلارين عوضينه بالاجا ايلمه چالان قيزلارين يا دا خيردا اوست باشي جيندير، آياققابيسيز چوغوندور ساتان اوغلانلارين قيشين اوغلان چاغيندا ساده قلمله تصويرين وئره، هئچ ده رژيمه خوش گلميه جکدير.
"اولدوز و قارغالار" (1345) حکايه سي ده رئال بير يازي حساب ائديله بيلر. ادبيات عالمينده قارغا منفيليک سیموولودور، آنجاق بو حکايه ده بير زحمت چکن و دؤيوشکن انسان کيمي اؤزونو گؤسترير. حکايه جمعيتين آشاغي طبقه لرينين ياشاييشيني عکس ائتديرير. اولدوز اَلي آغزينا چاتان عايله ده ياشايير. آناليغي اونا یاشایئشی ائله چتين ائدير کي، او قيز تاپتالانميش اوشاقلارين ايچريسينه آتيلير. او، ياشار آديندا بير اوغلانلا تانيش اولور. ياشارين آتاسي ايشدن دوشموش، آناسي اونون- بونون ائوينده خیدمتچیلیک ائدير. ياشار قونشولوقلاريندا کؤرپه، سود اَمَر اوشاقلارين سويوقدان کورسو آلتيندا قوروماقلارينا شاهيد اولور. بونلاري دوستلاري اولدوز، قارغا، قولچاقلا آرايا قويور. اونلار مصلحت گؤرورلر کي، بير دسته دوزلتسينلر، بئله- بئله چيرکين فاجعه لرين علیهينه کسگين مبارزه آپارسينلار. بو بالاجا دسته مبارزه یه باشلاييرلار و بو يولدا شهيد وئريرلر. آنجاق بونلار يالنيز خيال عالمينده، قولچاقلارين عالمينده غلبه چاليرلار.
حيوان کاراکترلرينين بيريسي حکايه نين بير قيسمينده بئله دانيشير:
" قاري قارغا اَييلميش ديمديکلريني توپراغا سورتوردو، دييردي: سيزلردن خوشوم گلير، سيز آتا- آنالارينيزدان فرقليسيز. آفرين! آفرين! آنجاق هله اوشاقسينيز، سيزه لازيمدير کي، چوخ شئيلر اؤيرنه سينيز و بوندان دا ياخشي فيکيرلشه سينيز." (45 - بهرنگی صمد، اولدوز و کلاغ ها، ص 51).
"اولدوز و دانيشان قولچاق" حکايه سينده ده قارغالار و قولچاقلار انسان کاراکتري کيمي جانلانديرير. حکايه نين اوشاق اوبرازي، قارغالارين کمگي ايله قولچاقلارين جشنینده حضور تاپير و دويونجا خؤرک يئيير.
بهرنگينين بوتون کاراکترلري حال- حاضردا اولان وضعيتي انکار ائتمک آياغينا گليرلر و موجود ياشاييشي دييشمک فيکرينه دوشورلر.
"چوغوندور ساتان اوغلان" حکايه سي تاری وئردي آديندا بير يوخسول عايله ده ياشايان بير اوغلان اوشاغينين سرگذشتيدير. بهرنگي بو اوغلانين صورتيني ائله تصوير ائدير کي، اوخوجو اونون اوزونده دنيا اوشاقلارينين صورتيني گؤره بيلر. حکايه بيرينجي شخصين ديليندن يازيليب، روايتچي بير معلمدير. حکايه نين خلاصه سيني يازيچينين ديليندن وئريريک و اونون حاقيندا قضاوتي اوخوجونون عهده سينه قويوروق.
" نئچه ايل بوندان اول بير کندده معلمليک ائديرديم. مکتب بير قاپيسي بير پنجره سي اولان کيچيک اوتاقدان عبارت ايدي. اوتوز ايکي شاگرديم واردي. اون بشي بيرينجي صینيفده، سککيزي ايکينجي، آ