خسرو گلسرخی

پرنده ی خیس

می دانی !
پرنده را بی دلیل اعدام می کنی
در ژرف تو
آینه ای ست
که قفس ها را انعکاس می دهد
و دستان تو محلولی ست
که انجماد روز را
در حوضچه ی شب غرق می کند.
ای صمیمی !
دیگر زندگی را نمی توان
در فرو مردن یک برگ
یا شکفتن یک گل
یا پریدن یک پرنده دید
ما در حجم کوچک خود رسوب می کنیم
آیاشود که بازدرختان جوانی را
در راستای خیابان
پرورش دهیم
و صندوق های زرد پست
سنگین
ز غمنامه های زمانه نباشند ؟
در سرزمینی که عشق آهنی ست
انتظار معجزه را بعید می دانم
باغبان مفلوک چه هدیه ای دارد ؟
پرندگان
ازشاخه های خشک پرواز می کنند
آن مرد زردپوش
که تنها و بی وقفه گام می زند
با کوچه های ” ورود ممنوع ”
باخانه های”به اجاره داده می شود”
چه خواهد کرد
سرزمينی را که دوستش می داريم ؟
پرندگان همه خیس اند
و گفتگویی از پریدن نیست
در سرزمین ما
پرندگان همه خیس اند
در سرزمینی که عشق کاغذی است
انتظار معجزه را بعید می دانم .

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر "قاییب "


یاغیشدان باش آچدیق دولویا دوشدوک،
اولمادی سن دئیه‌ن، باغری قان لاله؛
نرگیزدن  رئیحاندان بوشالان داغلار_
دولمادی سن دئیه‌ن، باغری قان لاله!

سولاری کسدیلر قرنفیللره،
دایان دور دئدیلر اسن یئللره،
تیکاندان ساوایی سون نسیللره_
قالمادی سن دئیه‌ن،باغری قان لاله!

او گوندن آیازا دوشموش بیر قیشیق،
قانادی،لئله‌یی قیریلمیش قوشوق.
سحرین گونشی یوللارا ایشیق_
سالمادی سن دئیه‌ن، باغری قان لاله!

ایتیردی بو یئرلر آرزو مورازین،
چکیرتگه صحبتین بولبول آوازین.
بیر ده بو اویلاقدا علسگر سازین_
چالمادی سن دئیه‌ن، باغری قان لاله!

نه بیزه بئل باغلا نه بیزه ارک ائت،
هاوا چوخ سویوقدور اگنینی کورک ائت.
قدرینی بیلمه‌دیک،گئد بیزی ترک ائت،
اولمادی سن دئیه‌ن،باغری قان لاله!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آقای ماه
و
خانم خورشید

قصه و نقاشی: حنانه عفتی‌نیا، 8ساله مرند

ماه و خورشید همیشه با هم دعوا می‌کردن. ماه می‌گفت من باید همیشه بر زمین بتابم. و خورشید می‌گفت من باید همیشه بر زمین بتابم.
دعوای آن‌ها بالا گرفت تا جایی که ماه لشکری از ستاره‌ها را جمع کرد و خورشید هم لشکری از ابرها را. و به جنگ پرداختند.
آن‌قدر جنگ کردن که تعدادی از ستاره‌ها و ابرها از بین رفتند و ماه و خورشید که از جنگ خسته شده بودند. تصمیم گرفتند نوبتی بر زمین بتابند.
یک هفته خورشید بتابد و یک هفته هم ماه. یک هفته‌ی خورشید شروع شد. هر روز تابید و تابید تا این‌که همه جا گرم و گرم‌تر شد و همیشه روز بود. مردم زمین خسته شده بودند و همه چیز از گرما از بین رفته بود. و خود خورشید هم خسته شده بود. بعد نوبت ماه شد و شروع به تابیدن کرد و همیشه شب بود. همه جا سرد و سردتر شد و همه‌ی مردم نمی‌توانستند از خانه بیرون بیایند از تاریکی و همه چیز روی زمین از سرما و تاریکی از بین رفت.
ماه و خورشید که دیدند همه چیز به هم خورده از دعوای خود پشیمان شدند و با هم دوست شده و تصمیم گرفتند که مثل قبل روزها خورشید و شب‌ها ماه بر زمین بتابد.

دیپلماسی ماه و خورشیدی
#محمد_عابدین_پور

دوست عزیز بئش‌داش حنانه خانوم! عجب لشکرکشی در آسمان‌ به راه انداخته‌ای: آقای ماه و ستاره‌ها یک‌طرف، خورشید خانوم و ابرها طرف دیگر! و نتیجه‌اش حال و روز نا‌به‌سامان زمین و زمینیان. و بعد گفت‌وگو ( به قول سیاسیون: #دیپلماسی) مابین آن‌ها و معاهده‌ای که در آن اصلا حق و حقوق زمین و زمینیان منظور نگردیده، با عواقبی که قابل پیش‌بینی است. چه خوب که آقای ماه و خانوم خورشید قصه‌‌ات از آن بالا اوضاع زمین را تحت نظر دارند و فقط به سلطه‌گری و خودخواهی خود مشغول نیستند. برای همین تا وضعیت را غیر قابل تحمل بر زمینیان می‌بینند؛ از خر شیطان پیاده می‌شوند و طبق قوانین عادلانه‌‌ی طبیعت رفتار می‌کنند! آفرین قصه‌ات زیبا و آموزنده است. و هم‌چنین نقاشی زیبایی برای قصه‌ات کشیده‌ای. با آرزوی شب و روزهایی خوش و زیبا برای مردمان و مخصوصا برای همه‌ی بچه‌های همه‌ی کشورهای کره‌ی زمین.
قایناق: #بئش_داش_درگیسی 17 و 18 جی سایی فروردین و خرداد 1399

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

کاش اله اوشاق اولایدیم ....  گوزل گونر گوزل خاطیرلر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

گونش و قارا بولود
یازان : علی صمدلی
کؤچورن : علی آغ گونئيلی  -  ابرازی
کتاب :‌ ژنرالین اوشاقلیغی  - ناغیللاربؤلومو

بیر پارچا قارا بولود گؤیلرده دولانیر ، همیشه ده گونشین پاخیللیغینی چکیر ، قاراسینجا دانیشیردی . آنجاق گونش گؤرونن کیمی ، قاچیب گیزلنیردی . ائله کی ، آخشام دوشدو ، گونش گؤیلردن ییر- یغیش ائدیب یاتماغا یوللاندی ، قارا بولود سئوینیر و گؤیلره مئیدان اوخویوردو:
ــ  بو گؤیلرین اصل حاکیمی منم، ــ دئییردی . بئلجه قارا بولود سحره کیمی گؤیلرده آتینی گزدیردی . 
سحر دان یئری سؤکولمه یه باشلادی . گونشین قووس – قوزه یی گؤروندو . قارا بولودون قارا گونلری باشلادی .  قانی قارالدی ، نیطقی لال اولدو ، گیزلنمک اوچون اؤزونه کونج – بوجاق آختاردی . گونش نهایت سیز گؤیلری اؤز نورونا قرق ائتدی، سئویندیردی هامینی . تکجه قارا بوللوددان باشقا .قارا بولود ایشیقدان قاچدی . بیر داها گؤیلره مئیدان اوخومادی . او گونشدن اوزاق قاچدی . 
آیدین سما گونشین ایدی . گونش ده آیدین سمانین . اونلار نئجه ده بیر – بیرینه یاراشیردیلار . 

 https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی
زینب بهرامی"ژاپن"

معلم آمریکایی هست گاهی تو فیسبوک مطلب مینویسه
نوشته بود یه روز از دست بچه ها کلافه شدم (دوم ابتدایی) حتی ده دقیقه نمیتونستن ساکت و یکجا وایسن!

دیدم تو حیاط کلی برگ درخت ریخته، گفتم بیاین کاردستی درست کنیم و حشره بسازیم! همون بچه ها که یجا واینمیستادن، دوساعت و نیم متمرکز شده بودن که بهترین برگها رو به بهترین شکل بچسبونن!

نتیجه شد یه نمایشگاه خیلی قشنگ

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی

تبریز

اوشاق ادبیاتی

هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل


1


"شئعیر دردین بالاسی‌دیر"
-سویله‌میشدیر
اوستادیمیز "بختیار"
یعنی
اورک گوینه‌مه‌سه
سوی(söy)  گویه‌رمز.

دردله- بلا
آراسیندا
بیر توک قَدَر
اگر
سینیر اولماسایدی
شاعیر
دردین دنیزینه
تیلوو
آتا بیلردیمی؟

"دردیم اولماسایدی، درد توتماق اوچون دردین دنیزینه تیلوو آتاردیم..." (بختیار واهابزاده)




2

"دردلی  دئیینگن اولار!.."
بو اوزدندیر
دیل قفسه سالانمیرام.
قاققا چکیب گولورم کی
دویولمایا
اوره‌ییمین هونکورتوسو.
گوزده: سئوینج
اوزده: گولوش
و کونولده
گوزل اولور
غم بورکوسو..‌.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کریم گول اندام
آنا دیلیم! 

ساپی بیزدن   بالتالارلا ناجاقلاندین آنا دیلیم !
یارالاندین،پارچالاندین ،بوداقلاندین آنا دیلیم !

لاف ائتمه یه ،گوپ ائتمه یه ،چالیشدیلار ساپ ائتمه یه
سونرا دوُنوب چوُپ ائتمه یه،  آیاقلاندین آنا دیلیم

ذیروه لردن ائندیردیلر، مکتبلرده داندیردیلار
تونقاللاردا یاندیردیلار یاساقلاندین آنا دیلیم !

هر بوداغین ال ،قول آچدی ،چیچکلندی ،عطیر ساچدی
سئنسورچونون رنگی قاچدی  قاداخلاندین آنا دیلیم !


فارسین دیلی شکر ایمیش ،تورکون دیلی هنرایمیش
چابالاریم هدر ایمیش!قاپاقلاندین آنا دیلیم !


وارلیغیمین دَیَری ،سن! ،میللتیمین اوره یی ،سن!
تندیری، سن! ،چوُره یی، سن !،سیجاقلاندین آنا دییم !


چینار اولدون زیروه لندین ،باهار اولدون جیلوه لندین
هرنه قدر سیلکه لندین،یارپاقلاندین آنا دیلیم!

چاپیلسان دا ییخیلمادین ،دوغرانسان دا یوخ اولمادین
سارالدین آما سولمادین ساچاقلاندین آنا دیلیم !

کریم حقی آنار اولدو  طبعی جوشقون پینار اولدو
آدین دیلده شوعار اولدو ،بایراقلاندین آنا دیلیم !

  
    اورمواول اسفند -۱۴۰۴  

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اسفند آیی نین ایکی سی دونیا آنا دیلی گونو قوتلو و موتلو اولسون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اسفند آینین ایکی سی آنا دیلی گونو
بوتون دیلسیز یاشایانلارا ،آنا دیلینی سئونلر قوتلو اولسون.

ادبیات سئونلر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

(میرزاعلی معجز شبستری)

من‌ده‌یوخدور‌او‌شجاعت‌کی،توتام چایسیز‌اوروج
هرکسین‌وار هونری‌عازم‌میدان اولسون
صنما باشیمی ده‌نج ایله‌مه دولدور چوبوقو
من بهشت ایسته میرم عالمه اعلان اولسون
کیشی‌دور- مسجده گئت واعظه باخ گوُ نه دییر
بویورور‌‌بنده گرک تابع فرمان فرمان اولسون
او یییر یاغلی پیولو ایله‌میری ضرره خینو
دییری هرنه گله آغزینا هزایان اولسون
نه امیدایله دوروم آغزیمی باغلیم اوتوروم
وقت افطار گرکمزکی، سفرده نان اولسون؟
نازایله باشین اییب سوخما سلامی جیبیمه
تومنی اوغجوما قوی دردیمه درمان اولسون
چوُره‌ک اولماز منه بو خشگه سلام آی مشدی!
آل آپار ایسته‌میرم قوی سنه احسان اولسون

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✳️ بۇگون دۆنیا آنا دیلی گۆنو'دۆر.



✳️ امروز روز جهانی زبان مادری است.

منه بالدان دادلی‌دیر،
بوُ گؤزل آنا دیلیم،
کؤنلومون قانادی‌دیر،
بوُ گؤزل آنا دیلیم!
آنا دیلیم، آنا دیلیم،
من باغلی‌یام سنه، دیلیم!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

م. کریمی

گرامی باد روز جهانی زبان مادری

دوم اسفند هر سال یادآور روز جهانی زبان مادری است؛ این روز هر انسانی را به اندیشیدن در حقوق اولیه‌ی خویش وامی‌دارد. نخستین و طبیعی‌ترین داشته‌ی هر انسانی زبان مادری اوست و بهره‌گیری از این نعمت، حق طبیعی انسانهاست. مخالفت با این امر، رفتاری ضد بشری و غیرانسانی تلقی می‌شود؛ ما ترکان ایران بیش از صد سال است که محروم از این حقوق نگه‌داشته شده‌ایم. 
زبان ترکی آذربایجانی به عنوان زبان مادری نیمی از مردم این کشور، بیش از صد سال است که توسط رژیم شاهنشاهی ممنوع گردید و در پی آن، رژیم منحوس پهلوی تمام تلاش و قدرت خود را بکار گرفت تا میراث فرهنگی ما را از صحنه‌ی ایران بیرون براند و تا جایی پیش رفت که اسامی جغرافیایی ترکی که در سرتاسر ایران از دوران باستان بدان نامیده می‌شدند تغییر داد؛ نشر و آموزش زبان ترکی را (البته همراه با دیگر زبانهای غیرفارس) ممنوع نمود. رژیم وابسته به قدرتهای استعماری با تمام تجهیزات نظامی و اداری توانست زبان مادری ما را از محیط‌های اداری بیرون براند و تنها یک زبان -زبان فارسی را رسمیت ببخشد؛ در تمام این دوران سخت، سنگر خانواده به حفاظت از هویت خویش عمل کرد و بسادگی زبان طبیعی خود را از دست نداد. مقاومت مردم آذربایجان برای حفظ هویت انسانی خویش در کنار حفاظت از داشته‌های ملی-میهنی زبانزد خاص و عام است و نیازی به تکرار بیان آن نیست.
۴۷ سال پیش با استقرار جمهوری اسلامی، هرچند ممنوعیت زبان ترکی کنار نهاده شد و در قانون اساسی به تصویب اصل ۱۵ رضایت داد اما در عمل در طول همین ۴۷ سال اجرایی نشد و در برابر حرکت‌های فرهنگی – مدنی مردم سنگ‌اندازی‌های فراوان شد که بی‌تردید نفوذ عوامل ایرانشهری یا همان پس‌مانده‌های رژیم شاهنشاهی بی‌تأثیر نبوده است: همانهایی که امروز هم خواهان تجاوز بیگانگان – قویترین ارتش زورگوی جهان -آمریکا به میهن خویش هستند!؟ با آنکه مردم غیور و ترک آذربایجان و سراسر ایران در همین دوران با جانفشانی‌ها و فداکاری خویش از هویت سرزمینی خویش جانانه دفاع کرده‌اند همچنان مورد غضب و خشم وطن‌فروشان نفوذی هستند. همینهایی که در ۴۷ سال گذشته با خوش‌رقصی‌هایشان فرهنگ پربار ما را از نظرها دور کرده‌اند. امروز باید بدانند و تردید نکنند که زبان و ادبیات فارسی در نبود زبان ترکی در کنار آن، ضعیفتر گشته و به قهقرا خواهد رفت.
زبان ترکی بخاطر ویژگی‌های ذاتی خویش یکی از قوی‌ترین و زیباترین زبان‌های جهان امروز است که دارای ادبیاتی ریشه‌دار در تاریخ می‌باشد. ۲۰۰ سال پیش از آنکه فردوسی، رودکی و دقیقی از مادر زاده شوند آثاری بزرگ به زبان ترکی در آذربایجان نوشته شده‌اند اما صد سال محرومیت از نشر فرهنگ و ادبیات، همچنین تحریف و جعل حقایق، ملت عزیز ما را از غنا و عمق داشته‌هایشان محروم کرده‌است؛ خودفروختگان و طرفداران تجاوز بیگانه به کشورشان، بدین طریق، نه تنها به ملت شریف آذربایجان، بلکه به بشریت خیانت کرده‌اند. صد سال محرومیت از حق طبیعی استفاده از زبان مادری و عدم نشر ادبیات غنی و پربار ترکی در ایران نه تنها سبب عدم نشر اندیشه‌های دانشمندان بلندنظر شده است بلکه مردم از اینهمه غنا و زیبایی بی‌خبر مانده‌اند.
نگاهی به لیست بالابلند دانشمندانی که امروز به نام ایرانی معرفی می‌شوند اما از نشر افکار آنان جلوگیری می‌شود خاستگاه ترکی دارند از ابونصر فارابی تا ابن سینا، از ابوریحان بیرونی تا عمر خیام، از خواجه نصیرالدین طوسی تا نظامی گنجوی و صدها اندیشمند و سخنور بزرگ که از میان ترکان برخاسته‌اند و با طیب خاطر به سه زبان دنیای اسلام: عربی، ترکی و فارسی آثاری ماندگار آفریده‌اند که تا امروز از نشر این آثار گرانقدر و آشکار شدن حقایق، تحت حاکمیت استعمار و استبداد جلوگیری کرده‌اند.
امروز با گرامیداشت روز زبان مادری، ما خواهان نه تنها اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی، بلکه رسمیت یافتن زبان ترکی را در سرتاسر ایران برای استفاده‌ی خواهندگان این زبان هستیم و همچنان عاشقانه از حقوق ملیت‌های سرزمین کثیرالمله «ممالک محروسه» دفاع خواهیم کرد. زبان تورکی باید در سرزمینی که ایران‌اش می‌نامیم در مدارس، دانشگاهها، ادارات دولتی مورد استفاده قرار گیرد و با حمایت بیت المال در جهت نشر آثار فرهنگی ترکان ایران اقدام گردد. اراده‌ی ملت ما بر اجرای این خواسته‌هاست. ما معتقدیم اندیشه‌های والای نهفته در ادبیات تورکی پاسخگوی نیازهای امروز و فردای ماست. 
هیچ انسانی نباید از حق طبیعی خویش -زبان مادری محروم شود!

دوم اسفند۱۴۰۴

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

قولاغیندا بئش باتمان توک اولانلار، آللاهی بئله، اؤلدوردولر

(دستور طالبان: هر کس 20 رکعت نماز تراویح نخواند حق ندارد از مسجد بیرون برود!)
آلتمیشلاردا دام - باجادان تؤکولوردلر اوروج یئینلری توتودولار. هر گون خیاوانلاردا، دادسرالاردا شاللاق وورماق دیزدن ایدی.
مدرسه‌لرده چنه‌سیز مقنعه اؤرتنلرین، آغ جوراب گئینلرین، مانتولارینا ائپول قویانلارین نعوذ بیللاه قاره، قهوه‌ای‌دن باشقا مانتو گئینلرین، قارا اسپورت باشماق گئیمه‌ینلرین، انظباط نومره‌سیندن چیخیردیلار.
کوچه‌دن کئچنین آغزینی اییله‌ییردیلر، ائولره یوریش گتیردیرلر ویدئو، ماهواره ییغماغا. یخچاللاردان سو شوشه‌لرینی، سند آپاریردیلار. ایداره‌لرده تسبئح، ناماز، ساققال، تعیین صلاحیت اولماغا واجیب ایدی. میرده‌شیردن چوخ، کفنین حاقیندا معلوماتین اولماسایدی، دانشگاها گئده بیلمزدین. سکگیز مدل ناماز قیلماق باجارماسایدین، ایشین یاش ایدی. یوز جوره گشت، خیاوانلاردا خالقین باشینی، گؤتونو گودوردولر. اوتوبوسلاری ائرکک - دیشییه بولموشدولر. ایداره‌لره قولسوز کؤینک‌له گئده بیلمزدین، سیجیل اداره‌سی یالنیز عرب آدلارینا سیجیل وئریردی...
قولاغیندا بئش باتمان توک اولانلار آللاهی بئله، اؤلدوردولر.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar