"قوجاليقدا يورقاليق" حکايه سي تنقيدي گولوشون مشايعتي ايله يازيلميشدير. بورادا يازيچي "اؤزونو بازار حجره سينده امانتدار بير انسان کيمي تانيتديرماغا چاليشان حاجي فرجين سيماسيندا، اونون کيمي لرين ايچري چيرکينليکلريني و جيليز حسّلريني افشا ائدير، ياراتديغي تيپين فيريلداقچي بير عنصر اولدوغونو و يوخسول عايله لرين يوخسوللوغوندان وار- دولتي اعتباريله پيس استفاده ائتمه سيني، گيزلي يومور ديلي ايله قامیچلايير "( موغانلی ائلدار، معاصر دموکراتیک ادبییاتیمزین نثرآتاسی فصلنامه آذری ، شماره ی 5 سال دوم پاییز 1383، ص9).
"گول دسته سي" حکايه سي، يازين سحر- سحر گوللرين، يارپاقلارين اوستونده اَيله شن شئه کيمي و يا ايوان تورگنيف ين سئوگي حکايه لري و پووستلري کيمي لطيف و گؤزل موضوع لو بير حکايه دير. حکايه نين باش قهرماني ( يازيچينين اؤزو ده حساب اولونا بيلر)، سورگونده کدر گؤلونده غرق اولان بير حالدا اينجه، لطيف و سئويملي سسله اؤزونه گلير. باش قالديراندا بير گؤزل قيزي گؤرور کی، الينده بير گول دسته سي توتوب اونا تقديم ائله يير :
"من بو گولو سنه درميشم، - دیيه گول دسته سينی منه اوزاتدي. من شاشقين بير حالدا گولو آلديم. او سئوينه رک گوللرله بزنميش اوتلاري ياراراق جيران سیچرايیشييلا اوزاقلاشدي. من اونو تانيديم...بو گول معصوم بيرقلبده چيچکله نن پاک بير عشقين ترننومو، قديردانليغين ايفاده سيدي." (قارتال، ص 10)
يازيچي سونرا بو قيزلا تانيش اولدوغو گونه قاييدير. معلوم اولور کي، حکايه نين قهرماني اؤزونه تاي سورگون جزاسينا محکوم اولموش آداملارلا کيچيک بير کندلي طویله سينه اوخشايان بير اوتاقدا يئرلشيب. قيشين قارلي، چووغونلو واختيندا او سو گتيرمک اوچون بولاغا گئدير. اورادا بير قيزا راست گلير کي، ويکتور هوگونون کوزت شخصیّتی کيمي بير بؤيوک قازانين قارشيسيندا عاجز حالدا دايانيب. او ايسه خانيمينا سو آپارماق ايسته يير. حکايه نين قهرماني اؤزو چوخ چتين وضعيتده اولدوغو حالدا اونون کؤمگينه يئتيشير و نئچه مدتدن سونرا بو دسته گول اونون قارشيليغيدير.
"اليمده اولان گول دسته سيني درين- درين اييله ديم، عطري، بير آن دا اولسا، کدريمي داغيتدي، روحومو اوخشادي. " (صباحی گنجعلی ، قارتال ، انتشارات فرزانه ، 1357 ، چاپ دوم ، ، س. 10 )
بو حکايه تکنيک باخيميندان چوخ محکم عنصرلره مالک دييل و خاطره حالتی داشييير.
"من بو گولو سنه درميشم، - دیيه گول دسته سينی منه اوزاتدي. من شاشقين بير حالدا گولو آلديم. او سئوينه رک گوللرله بزنميش اوتلاري ياراراق جيران سیچرايیشييلا اوزاقلاشدي. من اونو تانيديم...بو گول معصوم بيرقلبده چيچکله نن پاک بير عشقين ترننومو، قديردانليغين ايفاده سيدي." (قارتال، ص 10)
يازيچي سونرا بو قيزلا تانيش اولدوغو گونه قاييدير. معلوم اولور کي، حکايه نين قهرماني اؤزونه تاي سورگون جزاسينا محکوم اولموش آداملارلا کيچيک بير کندلي طویله سينه اوخشايان بير اوتاقدا يئرلشيب. قيشين قارلي، چووغونلو واختيندا او سو گتيرمک اوچون بولاغا گئدير. اورادا بير قيزا راست گلير کي، ويکتور هوگونون کوزت شخصیّتی کيمي بير بؤيوک قازانين قارشيسيندا عاجز حالدا دايانيب. او ايسه خانيمينا سو آپارماق ايسته يير. حکايه نين قهرماني اؤزو چوخ چتين وضعيتده اولدوغو حالدا اونون کؤمگينه يئتيشير و نئچه مدتدن سونرا بو دسته گول اونون قارشيليغيدير.
"اليمده اولان گول دسته سيني درين- درين اييله ديم، عطري، بير آن دا اولسا، کدريمي داغيتدي، روحومو اوخشادي. " (صباحی گنجعلی ، قارتال ، انتشارات فرزانه ، 1357 ، چاپ دوم ، ، س. 10 )
بو حکايه تکنيک باخيميندان چوخ محکم عنصرلره مالک دييل و خاطره حالتی داشييير.
"معلّم گنجه لي صباحينين حکايه لري ايچريسينده حيات فاجعه لريندن، خاين و شرفلي اؤلوم حکايه لري، ادبي اوچلوک ماهيتي داشيير. هر اوچ حکايه نين اساس موضوع سو خالقين مبارزه سي و باشليجا قهرماني خالقدير. سانکي يازيچي ايران و آذربايجان خالقلارينين مبارزه تاريخيني اوچ بؤلومده وئرير و ياخود بو تاريخين اوچ قاتيني آچير. بيرينجي اثرده خالقين فئوداليزمه قارشي مبارزه سيني گؤسترير، ايکينجي حکايه ده استثمارچي صنيفلرين باشچيسي، اؤز حکمرانليغي خاطرينه خالقي امپرياليستلره ساتان خاين شاهين اوزوندن پرده گؤتورور، اوچونجوسو، "شرفلي اؤلوم" حکايه سينده خالقين غدّار و ظلمکارلارلا مبارزه سينده اؤلومله اوز- اوزه دايانميش و باش اوجاليقلا شرفلي اؤلومو شرفسيز ياشاماقدان اوستون توتان، آذربايجانلي بير قهرمان دؤيوشچونون معنوي اوستونلوگوندن و دوشمنله باريشمازليغيندان دانيشير. " شرفلي اؤلوم" حکايه سي گنجعلينين ادبي اوچلوگونون موضوع اعتباريله پارلاق اوستونلوگودور" (موغانلی ائلدار، معاصر دموکراتیک ادبییاتیمزین نثرآتاسی فصلنامه آذری ، شماره ی 5 سال دوم پاییز 1383س. 11،12(
"اؤوچو" حکايه سيني حسين جاويد خاطره لرينين اساسيندا قلمه آليب. بو کيمي يازيلارين کی، يازيچيلار سوژتلريني بير- بيريندن گؤتورورلر، دونيا ادبيّاتيندا بوندان دا قاباق بئله حاللار باش وئريبدير. ايوان تورگنیف، روس و دنيا ادبياتينين پارلاق اولدوزو، "بير اؤوچونون قيدلري " آدلي اثريني دوستو ايوان گنچارف ون خاطره لري اساسيندا قلمه آليبدير. حکايه بير نفر يازيچينين ديلي ايله روايت اولونور. بو آدام دئيير: " منيم اوشاقليغيمدان اوؤ داليسيجان دوشمه يه چوخ ماراغيم وار ايدي. آنام هميشه منيم بو ايشيمي چيرکين بيلردي و منيم بير دفعه بير قوش داليسيجان بوداقدان- بوداغا آتيلماغيمي و سونرا دا آغاجدان يئخيلماغيمي اونا بير مثال گتيرردي. آنجاق من بير دفعه بير آنا مارالي اؤلدورمگيمدن و سونرا دا اونون بالاسيني آختارماغا گئدنده بير ييرتيجي پلنگي اؤلوم- ظولومله اؤلدوردوکدن سونرا بير دفعه ليک اوؤچولیغی قويدوم قيراغا. مارالين دا بالاسيني اؤوچولارين يارديميله تاپديم. اونو اؤزوم بؤيوتدوم، سونرا مئشه يه ده اؤزوم اؤتوردوم و بونا باخمایاراق کی ياشيم يتميشدن چوخدور، ائله داغدا مئشه ده ياشاييرام. يازيچي بورادا انسانين جاوان قالماغینین سببينين بيرينه پئي آپارير و البته دوستو اونا علاوه ائدير کي، ايکينجي جاوان قالماغين سببي عارسيزليقدير.
" اؤز آراميزدا قالسين" آذربايجانين دنيا مقياسيندا مشهور اولان بؤيوک صنعتکاري اوزئيير حاجي بگ اوف ون "او اولماسين، بو اولسون" تاماشاسيندان الهام آلاراق يازيلميش بير حکايه دير. مراد آديندا اوغلان بير گؤزل قيزا عاشيق اولور آنجاق يوخسول اولدوغوندان آرزوسونا چاتا بيلمير. ايش بئله گتيرير کي، قيزين اري گنج اولا اولا اؤلور و ايندي مرادين اؤز مرادينا چاتماغينا امکان يارانير. آنجاق غافار آديندا پوللو، قوجا بير تاجير قيزا مشتري چيخير. بورادا مراد غافارين باشينا مشهدي عبادين باشينا گلن اويونا بنزر بير احوالات گتيرير.
اوستاد رحمانی ,
ایمکانی اولسا بو گونوده نثر یازیچی لارینین کارنامه سینه باخاق , سیزین نطرینیز بوگون یاخجی نثر یازنلاریمیز کیملردیلر ؟
ایمکانی اولسا بو گونوده نثر یازیچی لارینین کارنامه سینه باخاق , سیزین نطرینیز بوگون یاخجی نثر یازنلاریمیز کیملردیلر ؟
🔴🔴🔴🔴سایین گروپ داشلار
بو گئجه نین نثر یاریشماسینین متنی
بیوگرافی /صمد وورغون
صمد یوسیف اوغلو وکیلوو 1906-جی ایل مارتین 21-ده قازاخ رایونونون یوخاری سالاحلی کندینده بی نسلینه منسوب بیر عاییله ده آنادان اولموشدور. وکیل آغالیلار، سونرالار ایسه وکیلوولار آدلانان نسلین 300 ایللیک تاریخی معلومدور. شاعیرین آناسی دا همین نسیلدندیر. وکیل آغالیلاردان چوخ جورأتلی حربیچیلر، معاریفچیلر، حکیملر، شاعیرلر یئتیشمیشدیر. اونلار چار روسییاسی دؤورونده قازاخدا، تیفلیسده، باشقا یئرلرده یاشامیش و ایشله میشلر. شاعیرین آتاسی یوسیف آغا کندینده، عؤمرونون سون ایللرینی ایسه قازاخدا یاشامیشدیر. او، چوخ سخاوتلی اولدوغوندان اؤز وار-دؤولتینی الینده ساخلایا بیلمه میش، یوخسوللاشمیشدیر. بالاجا صمدین اوشاقلیغی چوخ آجیناجاقلی اولموشدور. 6 یاشی اولاندا آناسی محبوب خانیم 28 یاشیندا وفات ائدیر. صمد آتاسی یوسیف آغانین و آنا ننه سی عایشه خانیمین هیمایه سینده یاشاییر. عایشه خانیمین اری- شاعیرین باباسی مئهدیخان آغا اؤز دؤورونده ائلینده، اوباسیندا کوهنسال لقبی ایله تانینان شاعیر ایدی. گؤرکملی آذربایجان شاعیری، قاراباغ خانی ایبراهیم خانین وزیری موللا پناه واقیف (1719-1797) ده بو نسله منسوب اولموشدور. شاعیر اوشاقلیق ایللرینی دوغما کندینده کئچیرمیش، ایلک تحصیلینی کند مکتبینده آلمیشدیر. 1918-جی ایلده گؤرکملی ادبیات شوناس و معاریفچی فیریدون بی کؤچرلی قوری موعلیملر سئمینارییاسی نین آذربایجان شؤعبه سینی قازاخا کؤچوررک قازاخ موعلیملر سئمینارییاسینی تشکیل ائدیر. سئمینارییا موترققی بیر معاریف اوجاغی ایدی. بو مکتبه قبول اولونان کند اوشاقلاری آراسیندا صمد و مئهدیخان وکیلوو قارداشلاری دا وار ایدیلر. فیریدون بی کؤچرلی نین حیات یولداشی بادصبا خانیم وکیلووا (کؤچرلی) شاعیرین یاخین قوهومو ایدی. صمد وکیلوو گنجلیگینده او هر شئیله ماراقلانان، حسساس، شیلتاق، بدنجه ضعیف، بونونلا یاناشی چوخ جورأتلی، مؤحکم ایراده لی، حاضیرجاواب ایدی. تحصیله باشلادیغی ایلک گونلردن اونداکی فیطری ایستعداد اؤزونو گؤسترمه یه باشلامیشدی. بو ایللرده او، واقیف، ویدادی، ذاکیر و صابیر یارادیجیلیغی ایله یاناشی، آ.س.پوشکی نین، ی.م.لئرمونتووون و تورک یازیچیلاریندان توفیق فیکرتین، نامیق کامالین، محمد امینین اثرلری ایله ده تانیش اولور. سسی اولدوغوندان گؤزل اوخویور، مهارتله شعیر دئییر، هوسکار تاماشالاردا چیخیش ائدیردی. 1922-جی ایلده شاعیرین آتاسی یوسیف آغا، بیر ایل سونرا ایسه ننه سی عایشه خانیم وفات ائدیر. بوندان سونرا صمده و قارداشی مئهدیخانا اونلارین بیبیسی قیزی خانقیزی وکیلووا قایغی گؤستریر. سئمینارییادا او، ایلک شعیرلرینی قلمه آلیر. بونلار خالق پوئزییاسی فورماسیندان بیری اولان لیریک قوشمالار ایدی. یازدیغی شعیرلر سئمینارییانین دیوار قازئتینده چیخیردی. شاعیرین ایلک چاپ اثری اولان «جاوانلارا خیطاب» شعیری 1925-جی ایلده تیفلیسده چیخان «یئنی فیکیر» قازئتینده درج اولونموشدور. بو شعیری او، سئمینارییانی قورتارماسی موناسیبتیله یازمیشدی. سئمینارییانی بیتیردیکدن سونرا صمد وکیلوو آذربایجانین بیر سیرا کند و رایونلاریندا، او جومله دن قازاخدا، قوبادا و داهی نیظامی نین وطنی گنجه ده آذربایجان دیلی و ادبیاتینی تدریس ائتمه یه باشلاییر. پوئزییا گئت-گئده شاعیرین بوتون وارلیغینا حاکیم کسیلیر. گنج شاعیر اؤز خالقینی، وطنینی، دوغما تورپاغی نین اسرارانگیز طبیعتینی سئودیگی اوچون «وورغون» تخلوصونو گؤتورور.
بو گئجه نین نثر یاریشماسینین متنی
بیوگرافی /صمد وورغون
صمد یوسیف اوغلو وکیلوو 1906-جی ایل مارتین 21-ده قازاخ رایونونون یوخاری سالاحلی کندینده بی نسلینه منسوب بیر عاییله ده آنادان اولموشدور. وکیل آغالیلار، سونرالار ایسه وکیلوولار آدلانان نسلین 300 ایللیک تاریخی معلومدور. شاعیرین آناسی دا همین نسیلدندیر. وکیل آغالیلاردان چوخ جورأتلی حربیچیلر، معاریفچیلر، حکیملر، شاعیرلر یئتیشمیشدیر. اونلار چار روسییاسی دؤورونده قازاخدا، تیفلیسده، باشقا یئرلرده یاشامیش و ایشله میشلر. شاعیرین آتاسی یوسیف آغا کندینده، عؤمرونون سون ایللرینی ایسه قازاخدا یاشامیشدیر. او، چوخ سخاوتلی اولدوغوندان اؤز وار-دؤولتینی الینده ساخلایا بیلمه میش، یوخسوللاشمیشدیر. بالاجا صمدین اوشاقلیغی چوخ آجیناجاقلی اولموشدور. 6 یاشی اولاندا آناسی محبوب خانیم 28 یاشیندا وفات ائدیر. صمد آتاسی یوسیف آغانین و آنا ننه سی عایشه خانیمین هیمایه سینده یاشاییر. عایشه خانیمین اری- شاعیرین باباسی مئهدیخان آغا اؤز دؤورونده ائلینده، اوباسیندا کوهنسال لقبی ایله تانینان شاعیر ایدی. گؤرکملی آذربایجان شاعیری، قاراباغ خانی ایبراهیم خانین وزیری موللا پناه واقیف (1719-1797) ده بو نسله منسوب اولموشدور. شاعیر اوشاقلیق ایللرینی دوغما کندینده کئچیرمیش، ایلک تحصیلینی کند مکتبینده آلمیشدیر. 1918-جی ایلده گؤرکملی ادبیات شوناس و معاریفچی فیریدون بی کؤچرلی قوری موعلیملر سئمینارییاسی نین آذربایجان شؤعبه سینی قازاخا کؤچوررک قازاخ موعلیملر سئمینارییاسینی تشکیل ائدیر. سئمینارییا موترققی بیر معاریف اوجاغی ایدی. بو مکتبه قبول اولونان کند اوشاقلاری آراسیندا صمد و مئهدیخان وکیلوو قارداشلاری دا وار ایدیلر. فیریدون بی کؤچرلی نین حیات یولداشی بادصبا خانیم وکیلووا (کؤچرلی) شاعیرین یاخین قوهومو ایدی. صمد وکیلوو گنجلیگینده او هر شئیله ماراقلانان، حسساس، شیلتاق، بدنجه ضعیف، بونونلا یاناشی چوخ جورأتلی، مؤحکم ایراده لی، حاضیرجاواب ایدی. تحصیله باشلادیغی ایلک گونلردن اونداکی فیطری ایستعداد اؤزونو گؤسترمه یه باشلامیشدی. بو ایللرده او، واقیف، ویدادی، ذاکیر و صابیر یارادیجیلیغی ایله یاناشی، آ.س.پوشکی نین، ی.م.لئرمونتووون و تورک یازیچیلاریندان توفیق فیکرتین، نامیق کامالین، محمد امینین اثرلری ایله ده تانیش اولور. سسی اولدوغوندان گؤزل اوخویور، مهارتله شعیر دئییر، هوسکار تاماشالاردا چیخیش ائدیردی. 1922-جی ایلده شاعیرین آتاسی یوسیف آغا، بیر ایل سونرا ایسه ننه سی عایشه خانیم وفات ائدیر. بوندان سونرا صمده و قارداشی مئهدیخانا اونلارین بیبیسی قیزی خانقیزی وکیلووا قایغی گؤستریر. سئمینارییادا او، ایلک شعیرلرینی قلمه آلیر. بونلار خالق پوئزییاسی فورماسیندان بیری اولان لیریک قوشمالار ایدی. یازدیغی شعیرلر سئمینارییانین دیوار قازئتینده چیخیردی. شاعیرین ایلک چاپ اثری اولان «جاوانلارا خیطاب» شعیری 1925-جی ایلده تیفلیسده چیخان «یئنی فیکیر» قازئتینده درج اولونموشدور. بو شعیری او، سئمینارییانی قورتارماسی موناسیبتیله یازمیشدی. سئمینارییانی بیتیردیکدن سونرا صمد وکیلوو آذربایجانین بیر سیرا کند و رایونلاریندا، او جومله دن قازاخدا، قوبادا و داهی نیظامی نین وطنی گنجه ده آذربایجان دیلی و ادبیاتینی تدریس ائتمه یه باشلاییر. پوئزییا گئت-گئده شاعیرین بوتون وارلیغینا حاکیم کسیلیر. گنج شاعیر اؤز خالقینی، وطنینی، دوغما تورپاغی نین اسرارانگیز طبیعتینی سئودیگی اوچون «وورغون» تخلوصونو گؤتورور.