مثل18 : مچید قاپی سی

💥کاربرد مثل:
این مثل زمانی به کار می رود که شخصی برای خدا شرط و شروطی بگذارد.

قصه پژوه : فاطمه محمودی
ویراستار فارسی:حسن محمدی
ویراستار ترکی : حمید حسینی - مینا ابراهیم پور
طراح جلد: سمیرا خانزادی
زبان کتاب : ترکی با ترجمه فارسی
انتشارات: نظامی گنجوی
موسیقی :Uzundərə
آهنگساز: شهریار صدیق

کتاب مین بیرمثل، مین بیر حئکایه ، مجموعه ای کامل از مثل های ترکی، به همراه قصه های آن به صورت مینیمال در 10 جلد کار شده. و1001 داستان و مثل دارد. این مجموعه به صورت صوتی اجرا شده و در  کانال تلگرام  به اشتراک گذاشته می شود
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

محرم پریزاد"سورگون"
تك‌ آغاج‌

اوجا‌ داغ  دؤشونده‌  بيتَن‌ تك‌آغاج         
يئن‌ دوزه‌ گل بيزه‌، بيزيم‌ ائوده‌ بيت‌
شاختايا‌- شاخلووا‌،‌ دؤزَن‌  تك‌آغاج      
يئن‌ دوزه‌ گل بيزه‌، بيزيم ‌‌ائوده بيت‌
آياغين‌ ديرَشميش‌، هوندور‌ داغلارا‌           
دؤزوبسن‌،  ياد‌‌ ألي‌ ووران‌ داغلارا‌
دولورسان‌،  باخاندا‌  قارا‌ باغلار‌ا            
يئن‌ دوزه‌، گل بيزه‌، بيزيم‌ ائوده‌ بيت‌
يول‌‌چكن گؤزلرين‌، هاردان‌  آرالي‌؟         
چيچك‌دن‌  آرالي‌،  باردان‌   آرالي‌ ‌؟
هيجران‌ گؤزه‌ليندن، ياردان‌ آرالي‌؟           
يئنن‌ دوزه‌، گل بيزه‌، بيزيم‌ ائوده‌ بيت‌
وئريبسن‌  تالانا‌،  يارپاغي‌،  باري‌          
سندن‌ آيري‌ سالميش‌، يولداشي‌، ياري‌
گؤروم‌  تالان‌  وئرسين‌، ظاليمه‌  تاري‌      
يئن‌ دوزه‌، گل بيزه‌، بيزيم‌ ائوده‌ بيت‌
نه يئلدن‌  باكين‌ وار‌، نه‌ده   بوران‌دان       
«قاراقو‌لاق»‌لاردان، «قاراسوران‌»دان
سندن‌  اوز‌ گؤروبن‌، اوزه‌  دوران‌دان      
 يئن‌ دوزه‌،  گل بيزه‌،  بيزيم‌  ائوده‌ ‌ بيت‌
سنده  كؤلگه‌‌لَنَن،  تكه‌- توك‌  قوشلار‌    
قايغي‌سيز، قورخوسوز‌، يئريني‌ خوشلار‌
اوخويار‌، دؤش‌وئرر، كهليك‌ دوروشلار‌!     
يئن‌ دوزه‌،  گل بيزه‌،  بيزيم‌  ائوده‌  ‌بيت
گئجه‌  يولچولارا‌،  بير‌ نيشان‌،  بير‌  ايز‌         
قان‌لاري‌  اووجوندا‌  گزَنله‌،  بيريز‌
سنين‌ سنگرينده‌، كؤچمه‌سين‌، بیر‌   ديز‌!     
يئن‌ دوزه‌، گل بيزه‌،  بيزيم‌ ائوده‌  بيت‌
من‌ده  سنه  بنزر‌،  دؤزومده‌،  تكم‌            
عمل ساحه‌سينده،  سؤزومده‌،  تكم‌
سامان يوللاريندا‌، اؤزومده‌،  تكم‌            
يئن‌ دوزه‌،  گل بيزه‌،  بيزيم‌ ائوده‌ بيت‌‌‌‌
«سور‌گون» بير‌ نئچه‌ گون‌، سنه مئهمان‌دير    
 سالديغين‌  مفرشين‌  بوياسي‌، قان‌‌دير
بيزي‌ سارسيتمايان‌،  قانلي‌ پيمان‌‌دير         
يئن‌ دوزه‌،  گل بيزه‌،  بيزيم‌ ائوده‌ ‌ بيت‌.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

هم نوکرم، همده آغا

موللانین قونشولوغوندا دولت-لی، خسیس، هئچ کس-ین اَلیندَن توتماق ایستَمَیَن، خِییرَه-شَرَه یاراماز بیر آدام اولورموش.
گونلرین بیرینده موللا-نین بو قونشویا بالاجا بیر ایشی دوشور.
گَلیب قاپی-نی دویور. قونشو پنجره دن موللا-نین اونلارا گَلدییینی گوروب گیزلَنیر. نوکر موللایا دئییر کی:
_ آغام ائوده یوخدور.
موللا بیلیر کی، نوکر یالان دئییر. اورَیینده دئییر: " عیبی یوخدور، بئله دِئییل کی، بئله اولسون. گون گَلَر دَمیر قاپی-نین دا تاختا قاپییا ایشی دوشَر" .
گونلر کئچیر، هفته لر دولانیر، بیر گون هَمَن قونشوسونون موللایا واجیب بیر ایشی دوشور. دوروب اونون قاپیسینا گلیر.
موللا دا پنجره دن باخیرمیش. قونشوسونون اونلارا گَلدییینی گورجَک تئز قاپی-نین دالینا گلیب گوزلَییر. قونشو قاپی-یا چاتیب دویمَه-یه باشلاییر. موللا قاپی-نین دالیندان دئییر:
_ من ائوده یوخام.
قونشو دئییر:
_ موللا، قونشولوقدا بئله شئی لر یاخشی دئییل. نئجه یانی من ائوده یوخام؟
موللا دئییر:
_ وآللاه، آی قونشو، بو دونیا کی وار، گور-گوتور دونیاسیدیر. بیر نئچه واخت بوندان قاباق من سیزه گَلدیم. سن نوکرینی اویرتدین کی، دئسین آغام ائوده یوخدور. من ده سندن اویرَندیم. آنجاق نوکریم اولمادیغینا گوره مجبور اولدوم کی، اوزوم ائوده اولمادیغیمی اوزوم دئییم. نَه ائلَییم؟ سن-ین کیمی دولت-لی دئییلم کی، نوکر ساخلایام. من اوزوم اوزومه هم نوکرم، هم ده آغا.

(میرزه جلیل ممد قولوزاده نین، موللا نصرالدین لطیفه لری کیتابیندان.  ۱۴۰-اینجی صفحه.)

قایناق :موللا_نصرالدین
میرزه_جلیل_ممد_قولو_زاده
@MollaNasraddinMaktabi

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر قاییب

هانسی گولوشلرین خاطیره‌سینه،
گوله بیلردیک کی گولمه‌میشیک بیز؟!
هانسی بیر کدرین دگدیکی‌ یئری،
سیله بیلردیک کی سیلمه‌میشیک بیز؟!

دئ نئچه مین صفت اولار آدامدا
بیز اوددان چیخمیشیق،دئییلک خام دا
هانسی گلیشلره هانسی آخشامدا
گله بیلردیک کی گلمه‌میشیک بیز؟!

تیکانلار سوواردیق یول گله گله
یارپاقجا اومید ده وئرمه‌دیک گوله
بلکه ده چوخ شئیی کپنک ایله،
بؤله‌ بیلردیک کی بؤلمه‌میشیک بیز.

آرخایین سیغیندیق بیر کیچیک داما ،
وعده نی ساخلادیق هر ایل بایراما.
شیرین لیک گزسک ده هر داغدان، آما_
قاپالی قایالار ده‌لمه‌میشیک بیز.

دورنامیز عطشین چکیر داغینی،
قارغامیز گیزله‌ییر سس-سوراغینی.
بللی، چوخ  یاغیشین یاغاجاغینی،
یانغیمیز اوستونه بیلمه میشیک بیز.

داشا دا توخونار دئسمسه داشیق،
قوشا دا توخونار دئسمسه قوشوق،
گؤرونور بیر یئرده چوخ یانیلمیشیق،
اؤله بیلردیک کی اؤلمه‌میشیک بیز.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل
1

غریبه‌دیر!
کیلو - کیلو درد وئرن؛
یاساق ائتمیش
گرم - گرم
آغلاماغی منه...
اونون
بو ایشی‌نین گولونجلویونه،
شاقراق- شاقراق
گولمه‌لی‌یم ایندی
یا
یوخ؟!.



2


او،
گوردویو هر بوتادان بیر گول دریب،
تاماشایا قویور هر گون
پنجره‌ده.
گون اولور کی،
دَییشیک سالیر
چیچک‌لرله، تیکان‌لاری..‌.
عئیبی یوخ!
یانلیشا دا
بعضاً دَیَر وئریلمیشدیر؛
اوندا کی،
ایش گورولموشدور...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مهتاب_میرقاسمی

به دیدار خویش
آمده بودم
بر پیله‌ای هزارتوی
که ذکاوت تنهایی را
بر تنی عریان می‌بافت

تا پروانگی رویا
ماه دلخون را
سخت
میان آغوش فشردم
چون طره‌ای
سیاه و پریشان
که قطره قطره
نور را
بر دهان زخمی شعر
می‌ریخت

کلمه عاقبت
بر پهلوی چپ
تپید
و‌ من
بر عضلات روشنایی
یورتمه رفتم

به اکنونی
که چهار نعل
بر سینه‌‌ی سرخ زمان
می‌تازم
بر چهار ستونی
که تنهایی عظیمی را
بر ازدحام شکسته‌یِ
استخوان‌هایم بنا کرده بود

به تازیدنی
که روزی بخار حادثه را
از رطوبتٍ
خارزاران خاطره
سوی ابرهای رمنده‌ی نگاهت
بلند خواهد کرد...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سایین کانالداشلار اوستاد یعقوب نیکزادین  موصاحبه سینین  مکانیندا پرابلم یاراندیغی اوچون، (اوجا سسله یئرسیز موسیقی قویماق...) سبب اولدو بو دانیشیق یاریمچیلیق قالسین.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یعقوب معلیم دن ایشیق اوزو گورن اثر لر

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یعقوب_نیکزاد
سنه بورجوم اولسون هرگون داریخماق
باخمیشام کؤرپه‌جه گولوشلرینه
من سنی یوخودا گؤرمه‌دیم، آنجاق
سئودیم قافیه‌سیز، دوشدوم درینه

سنی دورنالاردان سوروشمالی‌یام
منی قوردا وئردی چیلقین گؤزلرین
من اؤز اوره‌ییمله باریشمالی‌یام
اؤزونو باغریما باسدی سؤزلرین

بو سنسیز کوچه‌دن قوپوب، گئدیرم
یوخوما گلمه‌ین خاطیره‌لرله
اؤزومو یوخونا قوربان ائدیرم
اوزومه گولمه‌ین خاطیره‌لرله

باخمیشام کؤرپه‌جه گولوشلرینه
سنه بورجوم اولسون هرگون داریخماق
سئودیم قافیه‌سیز، دوشدوم درینه
من سنی یوخودا گؤرمه‌دیم، آنجاق

باغیشلا کؤرپه‌جم! سنین یئرینه،
قوشولدوم بولودا داغ، داشی سئودیم
سئودیم... سئویلمه‌دیم حاییف بیرینه
باغیشلا! سنی‌ده چوخ ناشی سئودیم

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حسن‌بابایی ( عجب‌شئرلی)

کبریت‌یوخسا شامشا

هامیسینا‌بئله باخاندا بیر‌بوی‌داگورونوردولر،آرتیق دقت‌دن کئچیرنده فرق‌لر گوز  اوءنونده جانلانیردی. .آریق  ،یوغون ،کوله،اوجا،اورتا‌باب بعضی‌لری‌نین‌ائنی‌بویونو‌باسمیش ماراقلی هئیکل قازانیب گوز قاماشیردی ،بوتونلوکده‌چئشیدلی اولدوغوندان آدام‌هئچ نه‌دئیه بیلمه‌ییردی .
دئمک‌باخیشدا اوءز رولونو اویناییردی ،آشاغی‌دان یوخاری باخاندا آیاق‌اوسته نظره‌گلیردیلر،ائنینه باخاندا اوزا‌ناقلی گورونوب باخانی ایسه چاش - باش سالیب فیرلاییردیلار.
یاناقلاری‌آلمانین بیر‌اوزو‌کیمی قیزارمیش،بوغازدان آشاغی‌لاری عینی دوروم‌دا آغا چالیردی .باشی‌کسیک آداملار کیمی اوءزلرینی آپاریب شبهه‌یاراتماقدا ال‌لریندن گلنی نم- نئچه قابا چکیب هره‌نیردیلر.هر‌نه بیردن باش وئریردی،درحال هجوما گیریب هر‌نه‌یی پوزوب تیتره‌یش سالیب قیراغا چکیلب ساکیت دایانیب سوسوردولار،سوزلری‌ده اوءزلری کیمی بیر ایدی ،دئملی بو بیرلیگه ائله‌ده راحات ال تاپمامیشدیلارنئجه دئیرلر قوربان وئریب آد قازانیب اولموشدولاراوءزلری....
واختیلا یولداشلاریندان بیرینی ایتیریب داها تورمه‌نی دوشونمه‌دن اوءزلرینی اودا- کوزه ویریب قان سالیب دوشوندوروردولربیز واریق ،بویالار بونلارین نظرینده تعریف‌لنمه‌میشدی آرتیق قارا بویانی ائله‌ده یوخاری بیلمه‌ییردیلر ،بیر هیمه بند ایدیلر آلیشیب یانیب - یاندیرسینلار،دوزونه دورساق بیر پارچا اود پارچاسینا دونموشدولر.
آتامی دئیردیم گونده بیر قوطو سیگارت قورتاراردی،اوزءوده آنجاق شامشا‌ینان آلیشدیریب ایشی بیتیرردی  .یازیق کیبریت‌لر کیمه چاخماق اولاردیلار آتاما،منه،قارداشلاریما ،باجیلاریما نیه بیرده یازیق آناما،ائله تکجه آنامین الینده دوز یاناجاغا چاره قازانیب آلیشاردیلار .مندن کیچیک قارداشیم کیبریت قنیمی ایدی ،آنام‌اونون الی چاتماسین‌دئیه گیز‌له‌درد‌ی  کیبریت‌لری ،البته بیزیم الیمیزنن یانان کیبریت‌لربیزدن باشقا بیر کیمسه‌یه زیان یئتیرمزدی ...
آما واختیلا باشیمیزا اویون آچانلار تبریزین ساهات قاباغیندا آذربایجانی نجات وئرمک اوزریندن قالاق ' قالاق کیتاب یاندیریب بیزه آغ گون باغیشلادیلار،دئمک زامانی یاندیریب گویه سووروب هئچ ائله‌مک فیکرینده اولانلار بیلمه‌دیلر بو کیتابلار بیر میلتین قان یادداشی کیمی تاریخ بویو دوراجاق ...
یازیق شامشالار( کیبریت‌لر) گو‌ءر کیمین الینه دوشوب نه‌یی اودا چکیب یاندیردیلار...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

کریم گول اندام

مینیمال دوشونجه لر

توسباغا قوی گوونسین چاناغی نین ایچینده دائیماآماندادی!
اونون گوُرمه لی حالی بیر کره آرخا اوسته دوشدویو زاماندادی !

***


جان هاییندا اولانلار یاخشی بیلَر سیچان دئشیگی یاشاماق اوچون قیمتی ,مفرغ،
گیزلنمک اوچون قیزیل باهاسیندا دی!
***


بئشیکدن تابوتا ,ایستر اوزون اولسون ایسترسه قیسا, اولایلارلا دولو زمان، ,انسان حیاتی آدلانیر .
***


چالیش ایپین قیریلماسین! دوگونله نر سه ده، یئنه آدین اوستونده قالار !
***


شیطانین عاغلینا گلمه ین کلکلی ایشلر الله آداملارینین عاغلینا گلر !الله ایسه شاشیردیغیندان بارماغینین باشینی دیشلر!

***

تانری دیش وئردی ،دولت ایش وئرمه دی!
منبرلرده باغیردیلار(لیس للانسان الا ما سعی ) یعنی ایشله مه ین دیشله مز !
بیز گوزوموزله گوُروروک : ،دیشله مه ینلر ایشله ییر ،ایشله مینلر دیشله ییر !

***

باجارسان سیاستی یاخشی بیل آنجاق قاریشما،
بو اویونا قوشولانلار ایچینده ،
یاریشانلار اودوزوب ،باریشانلار اودوبلار !



***
سیراسیندا اولدوغوم بوگونکو فوسیللرین،
هر بیرینین ایچینده قورخو گیزلن پاچ اوینار ! تانریم سوُیله هاردادیر جانین دیشینده توتان باریشماز نسیللرین ؟


***
بیزی یئرقوردو ائدیب ! دوُنوب قارداش ساندیلار !
بالیق توتماغا چکیب، بیزلری قوللاندیلار !

***

۵۰ ایل فلاکتدن سونرا بیلمک ایسته سن کی نه دیر باشیمیزاگلن بو اویون،جهالت دونونو اگنیندن سویون !!


,اورمو - آذر آیی ۱۴۰۴

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✍️:ایلقار موذن‌زاده

«ائلیاس افندی‌اف»ین «خنجر» آدلی حئکایه‌سینه قیسا بیر باخیش

حئکایه بئله باشلاییر: «ایران آذربایجانینین کیچیک بیر شهرینده گونده‌لیک حیات ساکیت آخیردی. اینسانلار بازاردا آلیش-وئریش ائدیر، اوشاقلار دار کوچه‌لرده اویناییر، یاشلیلار ایسه چایخانادا صحبته دالیردیلار.» بو ساده حیاتین آرخا پلانیندا بیر گنجین طالئعی اؤن پلانا چیخیر. او، شهرین داریسقال موحیطینده اؤز آرزولاری ایله بوغوشور، آزادلیق و گئنیش دونیایا چیخماق ایسته‌ییر.
گنج، عائله‌سینین و جمعیتین گؤزلنتیلری ایله اؤز ایچ آرزولاری آراسیندا قالیب. بیر طرفدن عنعنه‌لر، دیگر طرفدن ایسه معاصرلیک و یئنی‌لیک چاغیریشی اونو سیخیر. او، سئودییی قیزلا گؤروشمک، اؤز حیاتینی قورماق ایسته‌ییر، اما قورخو و ترددود اونو گئری چکیر. شهرین دار کوچه‌لری اونون روحونداکی محدودیتلرین سیمبولونا چئوریلیر.»

حئکایه‌ده تصویر اولونان اینسانلار ساده‌دیر: بازار ساتیجی‌سی، معلم، چایخانا موشتریلری. اونلارین صحبتلری، گونده‌لیک قایغیلاری گنجین ایچ دونیاسی ایله ضدیت تشکیل ائدیر. او، بو کیچیک شهرده بوغولدوغونو حیسس ائدیر، اما عینی زاماندا دوغمالیغینی دا اینکار ائده بیلمیر.

افندیئو حئکایه‌ده پسیخولوژی گرگین‌لیگی اینجه‌لیکله گؤسته‌ریر: گنجین آرزولاری ایله رئاللیق آراسینداکی اوچوروم، سئوگی ایله قورخو آراسینداکی موباریزه. آخیردا قهرمان آنلاییر کی، آزادلیق یالنیز فیزیکی مکاندان چیخماقلا دئییل، ایچ جسارت و قرار وئرمکله مومکوندور. بئله‌جه، کیچیک شهرین داریسقال حیاتی بؤیوک بیر پسیخولوژی درامین آرخا پلانینا چئوریلیر. افندیئو اوخوجویا گؤستریر کی، اینسانین ان بؤیوک موباریزه‌سی اؤز ایچینده‌دیر.

بو حئکایه‌ده یازیچی عادی بیر اشیانی – خنجری – سیمبولا چئویریر. بو سلاح یالنیز فیزیکی گوجون دئییل، هم ده اینسانین ایچینده‌کی قورخو، آقرئسییا و گیزلی ائهتیراسلارین گؤستریجی‌سی‌دیر. افندیئو حئکایه‌ده ساده اینسانلارین گونده‌لیک حیاتینی تصویر ائتسه ده، خنجرین وارلیغی اونلارین پسیخولوگییاسینی ده‌ییشیر: کیمی‌سی اونو قورخو ایله، کیمی‌سی ایسه گوج و حاکمیت آرزوسو ایله علاقه‌لندیریر.

اثرین گوجلو طرفی اودور کی، یازیچی عئینیاتین پسیخولوژی تأثیرینی اینجه‌لیکله گؤستریر. حئکایه اوخوجونو دوشوندورور: اینسانی تهلوکه‌لی ائد‌ن سلاحین اؤزو دئییل، اونونلا باغلی دوشونجه و نییتلردیر.
عمومی‌لیکده، «خنجر» ائلیاس افندیئوین پسیخولوژی رئالیزم اوسلوبونون پارلاق نومونه‌سی‌دیر: عادی بیر اشیا واسطه‌سیله اینسانین ایچ ضدیتلرینی آچیر و اوخوجونو جمعیتین گیزلی گرگینلیکلری اوزه‌رینده دوشونمه‌یه وادار ائدیر. 1404/09/19

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خنجر
✍یازان: ایلیاس افندی‌یئو
کوچورن: سحرخیاوی
حاضیرلایان:ادبیات سئونلر

بو احوالات ایران آذربایجانی‌نین کیچیک بیر شهرینده اولدو. شهرین آرخا طرفی مئشه، قاباق طرفی ایسه گؤز ایشله‌دیکجه اوزانیب گئدن گئنیش دوزَنلیک ایدی. پالچیقدان هؤرولموش هوندور دیوارلار ایچینده یئرله‌شن و دئمک اولار کی هامیسی بیر مرتبه‌دن عیبارت کرپیج ائولرین یالنیز داملاری گؤرونوردو.
بیر ایله یاخین ایدی کی شهر خوشبخت گونلر کئچیریردی... بیر ایله یاخین ایدی کی ایران آذربایجانیندا میللی حکومت قورولموشدو‌. دوکانلارین اوزریندن فارسجا لوحه‌لر گؤتورولموش، یئرینه آذربایجان دیلینده یازیلمیش لوحه‌لر وورولموشدو. کوچه‌لرین آدلاری دییشدیریلیب آذربایجانجا اولموشدو.
آداملار " آنا دیلی، میللی حکومت، آذربایجان" سؤزلرینی ایندی تئز- تئز تکرار ائدیردیلر. ائله بیل کی اونلار بو سؤزلرین تلفظوندن سونسوز بیر ذوق دویوردولار... ائله بیل کی اونلار بو سؤزلرله اؤیونور، فخر ائدیردیلر.... سحر تئزدن تاجیر و پئشه‌کارلار آذربایجان قزئتی‌نین تزه نومره‌سینی آلیب اوخوماغا تلسیردیلر.
اونلار آذربایجان دیلینده چاپ اولونموش خبرلری، شعر و حیکایه‌لری بؤیوک لذّتله اوخویوردولار.
بیر ایله یاخین ایدی کی قصبه‌ده آچیلمیش تزه مکتبده گنج قیز سودابه خانیم، آتاسی صراف مشه‌دی تاغی‌نین اراده‌سی خیلافینا چیخاراق، معللیم‌لیک ائدیر، اوشاقلارا آذربایجان دیلینده درس دئییردی.
مشه‌دی تاغی قصبه‌نین ان وارلی تاجیری اولوب، یگانه اولادی سودابه‌نی فارس و فرنگ دیللرینده اوخوتدوروب یوکسک تحصیله چاتدیرمیشدی.
قیزی سودابه خانیم میللی حکومت قورولاندان سونرا معللیم‌لیگه گئتمک ایسته‌دیینی بیلدیردیک‌ده او، اوّلجه او قدر عصبلشدی کی آز قالدی ووروب ائو- ائشیگی داغیتسین... سونرا قیزی‌نین اؤز فیکرینده محکم اولدوغونو گؤروب ایشی ملایم‌لیک‌له یولونا قویماق ایسته‌دی...
- بو قدر وار- دولت‌له منیم قیزیمین گئدیب ایتین- قوردون اوشاقلارینا درس دئییب پول آلماسی منیم اوچون بی‌آبیرچیلیق دیر،‐دئدی.
آمما قیز ایته- قوردا دئییل، اؤز وطنداشلارینا خیدمت ائتمک ایسته‌یینی بیلدیردیکده، عاغیللی و حیله‌گر مشه‌دی تاغی ایشین نه یئرده اولدوغونو آنلاییب سوسدو.
19یاشلی تاجیر قیزیندا بو عوصیان روحو هارادان یارانمیشدی؟ مشه‌دی تاغی بونو آنلایا بیلمیردی. عؤمرونون اللی ایلدن آرتیق بیر دؤورونو پول کیسه‌لری آرخاسیندا کئچیرن، قیزیل‌لارین جینگیلتی‌سیندن باشقا بیر شئی گؤروب دویمایان بو قوجا صراف آز مدّت‌ده بوتون گنج‌لییین قلبینده، روحونا حاکیم کسیلن وطن‌پرورلیک دویغوسونون حؤکمونده‌کی سیرری آنلایا بیلمیردی...
اونون قلبی ده قارشیسیندا کی قیزیللار کیمی سویوق و اؤلو ایدی...
سودابه خانیم اوجا بویلو، نازیک بدنلی، آغ و ظریف اوزو ایری، آلا گؤزلری‌نین مهریبان ایفاده‌سی ایله ایشیقلانمیش، ساکیت و ملاییم بیر قیز ایدی.
سودابه‌ده میللی دویغونون اویانماسی تاریخی چوخ کیچیک و عادی تصادف‌دن باشلامیشدی. بیر دفعه رفیقه‌لریندن بیرینین ائوینده ضیافتده او، گوزللییی، دولت و رتبه‌سی ایله قیزلار آراسینده شهرت قازانمیش گنج بیر فارس ضابیطی گؤرموشدو. ضابیط اونا باخیب یانینداکی قیزا دئمیشدی: " گوزل قیزدیر. آمما حئییف کی آذربایجانلی دیر". فارس ضابیطیندن تصادوفن ائشیتدییی بو سؤزلر گنج قیزین عزت- نفسینی یارالامیشدی.
بونا گؤره ده سودابه ایران آذربایجانیندا  قالخان آزادلیق حرکاتینا اوره‌ک یانغیسی ایله قوشولدو و بو حرکاتین گؤزه گؤرونمز، جوشغون دالغالاری اونو اؤز آغوشونا آلاراق چوخ اوزاقلارا آپاردی. حیاتیندا ایلک دفعه اولاراق بو گنج قیزدا میللی غرور حیسسی باش قالدیریب، بوتون وارلیغینا حاکیم کسیلدی. او، اوره‌ک چیرپینتی‌لاری ایله سحرلر یئریندن قالخیب، بیر استکان چای ایچیب مکتبه تله‌سیردی، اؤز شاگیردلرینی ائله تشویش، هیجان و احتراسلا قارشیلاییردی کی، ائله بیل اونلاری ایتیره‌جه‌ییندن، اونلارا بیر شئی اولاجاغیندان قورخوردو.
چوخلاری جین- جیندیر ایچینده اولان بو یاریم- آج کؤرپه‌لرین شکایتسیز، طلبسیز باخیشلاری گنج معللیمه‌نین قلبینی اودلاییردی. او، بو سولغون و معذّب اوزلره هیجانلا باخیب، گؤز یاشلاری ایچینده دوشونوردو: " باخ، بونلار منیم وطنداشلاریم دیر."

بیر دفعه تنفس زامانی باییردا برک سس- کوی ائشیدیب قاپینی آچاراق آرا کسمه‌یه چیخدی. شاگیردلر یاخشی گئیینمیش و قورخوسوندان آغاپپاق آغارمیش بیر اوشاغین اوستونه دارتینان و الینده خنجر اون اون دؤرد یاشلی آریق، بوغدایی بیر اوغلانی گوجله ساخلاییردیلار. اوغلان دارتینیر:- بوراخین. من اونا کیمین شرفسیز اولدوغونو گؤستره‌رم- دییه غضبله قیشقیریردی.