توتقون

چاناقلاریم اوشودو

یادیرغاییب گولوشون، دوداقلاریم اوشودو،
پائیز- پائیز سارالان یاناقلاریم اوشودو
بولودلارین دؤشو آرتیق ساغیلماییر، نه ایسه،
چاپیلدی کؤکسو داغین، بولاقلاریم اوشودو
داغیلدی یورد، یووا، کؤوشن،تویودو تولکولرین،
سونولدو توستوله ین، اوجاقلاریم اوشودو
ساچاقلی، تئللی چپیش، قمر- قمر قوزولار،
یالادی دوز دئنیزین، چاناقلاریم اوشودو
نه یوللار اوسته بنووشه، نه لاله بوینون اییب،
تامارزیدیر بیچینه، اوراقلاریم اوشودو
نه نئی سسی، نده تار، نده کمان مله ییر،
نه بولبولوم چیله ییر، قولاقلاریم اوشودو
دوننکی اویناشیمیز، بو گونده سیرداشیمیز!
غریبه قارقالانیر اؤلکه، باغلاریم اوشودو
تؤکولدو قیش یازیما، گلمه دی یازیق توتقون،
کسیلدی کروان ایزی، آیاقلاریم اوشودو
هایاندا قالدی گؤرن صاباحلارین گلینی،
گؤزون دؤیور کوچه لر، راواقلاریم اوشودو

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

   کوچورن: م. صفا

عاشیق دهقان[1]

   غلام اوغلو، عاشیق محمد حسین دهقان ۱۹۳۴-جو ایل، اورمیه ده آنادان اولموشدور.  

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

   کوچورن: م. صفا

عاشیق دهقان[1]

   غلام اوغلو، عاشیق محمد حسین دهقان ۱۹۳۴-جو ایل، اورمیه ده آنادان اولموشدور.  

  عاشیق دهقان اورمیه عاشیق محیطی‌نین نادیر ایستعدادا مالیک اولان اوستاد نماینده‌سی‌دیر. او کیچیک یاشلاریندان عاشیق صنعتینه ماراق گؤسترمیشدیر و یئنی‌یئتمه‌لیک ایللریندن اورمیه لی عاشیق فرهادین طلبه‌سی اولوب. صنعتین سیرلرینی، کلاسسیکلرین یارادیجی‌لیغینی، داستانلاری اوندان اؤیره‌نمیش‌دیر. صنعتکار کیمی فورمالاشدیقدان سونرا مستقیل شکیلده عاشیق‌لیغا باشلامیشدیر. اورمیه عاشیق جمعیتی‌نین اینکیشافیندا اونون خیدمتلری بؤیوک‌دور. دهقان اؤزونه‌مخصوصس ایفاچی‌لیق مکتبی یاراتمیش عاشیقلاردان‌دیر. اورمیه عاشیق ایفاچیلیغندا اونون موسیقی اوسلوبو موهوم یئر توتور. او زیل شاقاراق و چوخ پلانلی ایفا ایمکانینا مالیکدیر و کلاسسیک ساز مئلودییالارینین ماهیر ایفاچی‌سی حساب اولونور. عاشیق دهقان چوخلو طلبه‌لر یئتیشدیرمیش و زنگین رئپئرتوارا مالیک‌دیر. هشتادا یاخین ساز هاواسی و ۴۰-دان چوخ داستان بیلیر.  خسته قاسیملا باغلی داستانلاری و اونون پوئتیک ارثینی دریندن بیلیر. او هم‌ده، اؤزونه مخصوص چالقی طرزی ایله سئچیلیر. باکیدا چوخ‌ساییلی عاشیق کانسئرتلرینده ایشتیراک ائدیب. یونسکو۲۰۱۰ -جو ایلده اونو اوستاد صنعتکارکیمی آدلاندیراراق، آیریجا آلبومونو نشر ائتدیرمیشدیر.  

عاشیق دهقان۱۹۷۴ -جو ایلده تبریزه کؤچوب، عاشیق صنعتی‌نین سیرلرینی اوستاد عاشیق حسن قفّاری‌دن اؤیره‌نیب. ۱۹۸۰-جی ایلدن مستقیل عاشیق ایفاچی‌لیغی ایله مشغول اولماغا باشلاییب. او، داستانچی عاشیقلاردان‌دیر. اونون رئپئرتواریندا "قوربانی"، "عباس و گول-گز"، "آصلی و کرم"، "کؤراوغلو"، "شاه اسمایل"، "نوروز و قنداب"، "قاچاق نبی"، "خان‌چوبان" داستانلاری وار. "قارا کَهَری"، "ممدباغیری"، "سلطانی"، "دول هیجران"، "بهمنی"، "کؤراوغلو قایتارماسی" کیمی قدیم ساز هاولارینی دا، اوستالیقلا ایفا ائدیر.



..........................

1- اوزان- عاشیق-باخشسی انسیکلوپئدیاسی (5-جیلدلیک کتاب)، آزربایجان جمهوریتیی، باکی، 2025 -جی ایل

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"ناصر-داوران"
اؤز ديليمده اؤلمك ايسته ييرم


نئجه ده غربت داشييير
آغزي ديلينه زندان كسيلميش
مظفريه لرده كي
بوياسي نار قوخويان
قوز قوخويان
ناغيللارينا
ماهني ياراسي
بارماق اينيلتيسي قاريشان
اسكيدن ايندييه دكليييم.
تبريزين گؤيونده
قانادلاري بير ـ بيرينه دولاشير
اؤز ديلينده اوچماغي 
اونودموش قوشلارين.
اؤلوب گئدهرم دئديم
منيمله بو درد ده قويلانار
اؤلوب گئتديم ده
يئرينده قالدي درد
اؤز ديليمده اؤلمه ميشديم آخی.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

فاطمه _ ملک_ زاده

کلبه ای رها شده در جنگل ام
تنفسم پرنده ای که میانِ پرواز
مرده باشد
زمان درونِ این اتاق نمی چرخد
سرم پر از تولدِ تصاویرِ آواره ست
در درزِ پنجره ها یک خاکستریِ خسته
دور می‌زند
با اشباحی چون انسانهایِ بدویِ جنگلهایِ پرو
خیره در چشمِ تاریکِ شهر
نشسته ام روبرویِ روزهایِ فلّه پاییز
کلماتم پولیپ گرفته اند
ورم دارند
بدنیا نمی آیند
من انگار رویِ تردمیل قدم میزنم
ای ماه تو به جوشانِ اَسستیین میمانی
که در آب حل کرده باشند
ابرهایِ دور و برت
کشتی هایی که در یخ هایِ بسته
گرفتار شده اند
تو به باخ میمانی
وقتی نغمه هایِ خود را می نوشت
من با فکرِ یک گمشده تنهایم
نمیبینی؟
من تنهایم
روزها تا هزار هم می شمارم
او پیدا نمی‌شود
یک روز در می‌گذرم
صداهایی مثلِ روح از درها رد می‌شود
از درزِ پنجره های خاکستریِ خسته
یک روز در می‌گذرم
و چشمانم دو پرستویِ عاصی
خفته می‌شوند
آن روز یک زنِ گرجی بیاورید
اندوهِ مرا
ترانه بخواند

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

*این کوتاه‌ترین داستان عزیز نیسین است که او را برای دریافت جایزه بهترین نویسنده طنز سال ۱۹۶۶ نامزد نمود

«مردی ماهی‌ای صید کرد و سریع به پیش همسرش رفت و از او خواست آن را سرخ کند. اما همسرش عذر خواست چون روغن نداشتند.
مرد گفت: خب آن را کبابی کنیم؟
باز همسرش عذر آورد که وسیله کباب کردن ندارند.
مرد کمی فکر کرد و بعد پیشنهاد داد آن را بپزند.
این بار همسرش با عصبانیت گفت: ما گاز نداریم!
مرد ماهی را برداشت و دوباره به دریا بازگرداند و در آب انداخت.
ماهی فریاد زد:
زنده باد حکومت!

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تیراختور:1
نسف قا رشی از بکستان:0



https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر قاییب

بلکه بیر گون شعیرلریم دانیشدی ،
بیلدی منیم سیرریمی ده بو دونیا .
اورگیمین هاراسیندا ، نه سایاق
سنین یئرین بللی اولدو هامی‌یا.

بلکه دیلیم چاتدیرماغین بیلمه‌ین_
سؤزلری ده افشا ائتدی شعیریم.
بلکه بیر گون قاناد آچدی سن گئدن_
ایزلره ده چیخیب گئتدی شعیریم.

یقین اوندا بیله‌جکسن روحومون_
سنی نئجه سئودیگینی دریندن.
نه یازیق کی قان تؤکه‌جک گؤزلرین !
چیخاجاقسان منیم کیمی دریندن.

قاپینا‌ دک مسافه لر یول گلدیم ،
یاد ائتمگه سن تک عزیز کسیمی.
پامبیق تپدین قولاغینا قلبینین،
ائشیتمه‌سین اورگیمین سسینی.

بلکه بیر گون شعیرلریم دانیشدی ،
دئدی سندن اؤترو نئجه داریخدیم!
دئدی نئچه دؤنه سهوه یول وئردیم،
نئچه دؤنه یولدان آزدیم، کاریخدیم...

خاطیرلر هر طرفدن تؤکولدو،
هجوم چکدی اوزه‌ریمه قوشون تک.
بیرجه ایلده اون بئش ایلی یاشادیم،
ساققالیما دن ده دوشدو دیشین تک.

نه  توکندی گئجه‌لر کی قورتولوم،
نه ده دوغدو سن عطیرلی بیر صاباح.
بیر من بیلدیم نلر چکدیم ، بیر ده کی_
سن سئودیگین اوجا الله ،دوز الله.

گاه رامیزه گاه موشفیقه سیغیندیم،
بلکه مرهم تاپام سنین یئرینه.
گؤردوم کی سن باشقا اوجاق پاییسان،
بنزه‌میرسن هئچ بیری‌نین پیرینه.

آلت اوست ائتدیم فضولینین عشقینی،
مجنون ایله گزدیم گؤزل لئیلینی.
لئیلی‌یه ده گئدیب چاتدیم، آنجاق کی_
سنده گؤردوم اورگیمین مئیلینی.

بیر گون یقین دانیشاجاق شعیریم،
دئیه‌جک کی، تک سن دولو سؤزم من.
نه اولسون کی آیلار کئچیر او گوندن،
هله ده وار یوللارینا گؤزم من.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

✅ «فیروز رفاهی»-نین اثرلرینه باخیش

دگرلی آراشدیرماجی و لوغت‌شناس، دکتر فیروز رفاهی‌نین اثرلری، امید فرهنگ ساراییندا گؤزده‌ن کئچیریله‌جک.

دکتر رفاهی نین آراشدیرمالاری اساسا یئر آدلاری باره‌سینده اولموشدور.
او "ایران توپونیملری" آدیندا دکتری تئزی  یازمیشدیر. بو باره‌ده "مبانی توپونیمی و نگاهی به توپونیم‌های ایران"، "هیدرونیم‌های ایران" و "اورونیم‌های ایران" کیتابلاری‌نی نشر ائتمیشدیر.
بو مراسیم‌ده اورونیم‌های ایران (پژوهشی در نام‌های پستی و بلندی‌های ایران) آدلی کیتاب تانیتدیرلاجاق و یئر آدلاری باره‌سینده، چئشیتلی سؤز–صحبت‌لر  اولاجاق.
بو مراسیم‌‌ده، «دوزگون درنگی»، «قلم صدیق» یایین ائوی و «نامه صدیق» درگی‌سی اشتراک ائتمیشلر.
مراسیم‌ده دکتر فرخ توکلی، دکتر برقی، دکتر عمار احمدی، اکبر صالحی، علی اصغر جمراسی، ائلدار موغانلی، سعید موغانلی و بهبود مرادی کیمی دگرلری آراشدیرماجیلاریمیز چیخیش ائده‌جکلر.
مراسیم ده اشتراک ائتمک هامی اوچون پولسوز و آچیق دیر.
مراسیم چهارشنبه، آذر آیی نین بئشی (5 آذر 1404) آخشام ساعات 16-دان، تهران امید فرهنگ سارایین‌دا(شهدا میدانی، ۱۷ شهریور، خشکبارچی خیاوانی) برپا اولاجاق.

یداله کنعانی

«سایمان آروز» حاقیندا ملاحظه‌لریم

بو یاخینلاردا سوسیال شبکه‌لرده سایمان آروز (سامان حسن‌زاده) modern.az مئدیاسیندا آزادلیق رادیوسونون  موکافاتینا لاییق گؤرولموش ده‌یرلی یازیچیمیز روقیه کبیری حاقیندا ایشله‌تدیگی خوشاگلمز ایفاده‌لر دولاشماقدا‌دیر. بو حاقدا آذربایجان(ایران) یازیچی‌لاری و ضیا‌لی‌لاری حاقلی اولا‌راق سایمان آروزون بو منفی حرکتینی تنقید ائدیب و قیناماقدا‌دیرلار.
من ده بو باره‌ده قیسا شکیلده اؤز مؤقعیمی بیلدیرمک ایسته‌ییرم. سایمان بئئِی‌ین بو حرکتینی قیناییر و اونون حاقیندا آشاغیدا اؤز ملاحظه‌می بیلدیرمک ایسته‌ییرم.
سایمان بئیی 2004-جو ایلدن تانیییرام. اونو ایلک دفعه ایرانلی مهاجیرلر جمعیتی(آدف) قرارگاهیندا – امیرعلی لاهرودی معلمین اوتاغیندا  گؤرموشم.  اونونلا صحبت اسناسیندا معلوم اولدو کی، فیرقه مهاجیرلری حاقیندا بیر سندلی فیلم حاضرلاماق ایسته‌ییر، اونا گؤره ده بیزدن مهاجیرلر حاقیندا معلومات وئرمه‌ییمیزی خواهیش ائتدی. طبیعی کی، آدف رهبرلیگی بونا راضی اولا بیلمزدی. چونکی  بو موضوعلا علاقه‌دار بیر نئچه نفر ده بیزه مراجعت ائتمیشدی. او گوندن اعتباراً داها اونو گؤره بیلمه‌دیم. تبریزه دؤندوگونو ائشیتدیم. ایکینجی دفعه ایسه 2007-جی ایلده غلامرضا صبری تبریزی‌نین اوفیسیندا گؤردوم.
سامان آروزون آذربایجان یازیچی‌لار بیرلیگی‌نین جنوبی آذربایجان شعبه‌سی‌نین صدیرلیگینه تحکیم اولونماسی‌نین پرده آرخاسی:
آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین جنوبی آذربایجان شعبه‌سی‌نین ایداره هئیتی  خالق شاعری بالاش آذراوغلونون باشچی‌لیغی آلتیندا هر آیین سونوندا ایجلاس کئچیره‌رک جنوبدا گئدن ادبی پروسئس باره‌ده فیکیر مبادیله‌سی آپاریلیرلا‌راق اونون آنالیزی مقاله شکلینده “ادبیات” قزئتینده صابیر نبی‌اوغلو آدیلا چاپ اولونوردو. بو هئیتده بالاش آذراوغلو، صابیر نبی‌اوغلو، شاعر فیکرت صادیق، شاعر عباس عبدالله، دؤکتور پروانه ممّدلی و من ایشتیراک ائدیردیم. او واخت سایمان بئی‌دن اثر-علامت یوخ ایدی. او، حتی  آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین عضوو ده دئییلدی.
بالاش معلمین خسته‌لیگی ایله علاقه‌دار آرتیق ایجلاس‌لاریمیز آردیجیل تشکیل اولونموردو. آرابیر صابیر معلمین رهبرلیگی ایله ایجلاسیمیز تشکیل اولوردو.
گون‌لرین بیر گونو بئله بیر خبر یاییلدی کی، سایمان آروز آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین جنوب شعبه‌سی‌نین رهبرلیگینه گتیریلیب.
بو مسئله هئیتده مذاکیره اولوندو و بئله بیر قرار وئریلدی کی، آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین رهبرلیگینه اعتراض مکتوبو یازیلی‌سین. بو وظیفه منه تاپشیریلدی. مکتوب حاضرلاندی و اکثر جنوب یازیچی‌لاری اونو ایمضالایا‌راق منیم واسطه‌مله آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی رهبرلی‌یینه تقدیم اولوندو. اما آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین رهبرلیگی طرفین‌دن او مکتوبا مثبت جاواب آلا بیلمه‌دیک.
آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین جنوبی آذربایجان شعبه‌سی‌نین صدر معاوینی اولموش، اونلارلا کیتاب، یوزلرله ادبی مقاله‌لرین مؤلفی گؤرکملی ادیب  صابیر نبی‌اوغلونون یئرینه بو مهم وظیفه‌یه هئچ بیر صلاحیتی اولمایان بو شخصین تییناتی چوخ آغری وئریجی ایدی.
سایمان آروزون بو مهم شعبه‌یه گتیریلمه‌سی و اؤزو ده اونون هئچ بیر یازیچی‌لیق ایستاژی اولماماسی بیزه نه‌یی گؤستریر؟ آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین رهبرلیگی‌نین مسئولیت‌سیزلیگی سببین‌دن بئله بیر بی‌آبیرچی دوروم یارانمیمشدیر. بو گون سایمان بئی جنوبدا گئدن ادبی پروسئس‌لری اونودا‌راق اؤز شخصی آمبیسیا‌لاری آردینا حرکت ائتمکده‌دیر. بئله بیر مهم قورومدا جنوب ادبیاتینی سایمان کیمی‌لره تاپشیرماق او تشکیلاتدا دورومون نه قدر آجیناجاقلی اولدوغون‌دان خبر وئریر.
تأسفله بو گون سایمان آروزون باشچی‌لیغیلا ایداره اولونان جنوبی آذربایجان شعبه‌سی ادبیاتلا دئییل،  سیاستله مشغول‌دور. سایمان آروزدان اؤنجه‌کی دؤوره نظر یئتیردیکده، گؤرولن ایشلر بوتونلوکله ادبیاتا حصر اولونموشدور. لاکین بو جنابین رهبرلیگی دؤور دئمک اولار ادبیات اونودولموشدور. اونا گؤره ده گونئی یازیچی‌لاری بو داورانیش‌لاردان اینجی‌یه‌رک مختلیف واسطه‌لرله اؤز اعتراضلارینی بیان ائتمکده‌دیرلر.
ده‌یرلی حکایه و رومان‌لاری ایله تانینیب، مکافاتلان‌دیریلان حؤرمتلی روقییه خانیم کبیری بو گون  آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین جنوبی آذربایجان شعبه‌سی”نین رهبری طرفین‌دن اتهام ائدیلمه‌سی نه قدر کومیک و  عینی حالدا تراژیک دورومون گؤستریجی‌سی‌دیر.  سایمان آروزون ده‌یرلی یازیچیمیز باره‌ده بئله بیر خوشاگلمز و آبسورد حرکتی بوتون قلم صاحب‌لری طرفیندن قینانیلما‌لی و بو منفور داورانیش‌لارین قارشی‌سی آلینما‌لی‌دیر. البته بو خوشاگلمز دورومون یارانماسیندا تکجه سایمان بئی‌یی دئییل، اونو بو وظیفه‌یه تعیین ائدن قوروم دا قینانیلما‌لی‌دیر.

سون اولا‌راق بوتون او تای‌لی-بو تای‌لی آذربایجان ضیا‌لی و یازیچی‌لاریمیزا بئله بیر تکلیفله مراجعت ائدیرم. بو خوشاگلمز حادثه‌لره سون قویماق اوچون بیر سسه‌له آذربایجان یازیچیلار بیرلی‌یی‌نین تدبیر گؤرمه‌سینی قاشیمیزا مقصد قویوب، طلب ائتمه‌لیگیک.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سوسن_نقدی

ویرانی


کوچه‌های ذهنم
گاهی از بی‌خیالی خالی می‌شود
و گاهی از خیال‌های محال
لبریز.

شبیهِ صندوقچه‌ای‌ست
که دزد، عقیق‌هایش را یک‌جا برده؛
در پرده‌های انارگونش
دانه‌ها خشکیده‌اند
و آبراهی در میانه‌شان
باز نمی‌شود.

کوچه‌های ذهنم
پر است از جای خالیِ آنان
که سال‌ها کوچیده‌اند،
اما ردّ پاهایشان
بر سنگ‌فرش
عریان‌تر از هر عریانی مانده.

خانه‌هایی‌ که بی‌نشیمنِ غروب‌اند،
بی زمزمهٔ صبح،
بی ظهرهای پر تب‌وتاب؛
با وزوز حشره‌هایی
که خواب نیمروز را
می‌دریدند.

اتاق‌هایی
که برای نریختن
پشت به هم داده بودند،
اکنون نیمه‌ویران‌اند
در سکوت.

پنجره‌های تنیده در دیوارِ بی‌کسی
فریادها را
در شکاف‌های خود
خفه کرده‌اند.

و دیگر
هیچ اطلسی
از دیوار بالا نمی‌زند
تا سرِ همسایه
به مستی و خماری
بشکند.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

آیدین_باخیش

خبر تیترینی اوخودوم،
تیتره‌دی باغریمین باشی.
یالنیز بیر سطرین اوخودوم،
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی اوزو، گؤزو، قاشی
یاندی لاپ قوروسو، یاشی
آغاجلار اولدو باش داشی
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی دووشان بالاسی دا
کهلیک‌لرین فالاسی دا
سولدو کؤنلوم لالاسی دا
تیتره‌دی باغریمین باشی.

کیم سالدی مئشه‌یه اودو؟
گؤرن اوره‌یی سویودو؟!
آغلاتدی دلی سؤیودو
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی مئشه‌نین هرزادی
چاتدی گؤی‌لره فریادی
مئشه به‌یی اویانمادی!
تیتره‌دی باغریمین باشی.
04/05/1400

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعر:آیدین باخیش
ترجمه: رامیز تای‌نور

تیتر اخبار را خواندم
لرزید قلبم به سینه
تنها یک سطر از آن خواندم
لرزید قلبم به سینه

سوخت روی و چشم و ابرو
سوخت خشک و تر به هر سو
شد درختی مزار او
لرزید قلبم به سینه

بچه خرگوش، زیر درخت
تخم‌های کبک بدبخت
لاله‌ی این قلب سرسخت
لرزید قلبم به سینه

آتش به جنگل که انداخت؟
خنک شد دلش؟ یا گداخت
بید را به گریه انداخت
لرزید قلبم به سینه

درختان رفتند بر باد
رسید به آسمان‌ها فریاد
خان جنگل خوابیده شاد
لرزید قلبم به سینه

آیدین_باخیش

خبر تیترینی اوخودوم،
تیتره‌دی باغریمین باشی.
یالنیز بیر سطرین اوخودوم،
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی اوزو، گؤزو، قاشی
یاندی لاپ قوروسو، یاشی
آغاجلار اولدو باش داشی
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی دووشان بالاسی دا
کهلیک‌لرین فالاسی دا
سولدو کؤنلوم لالاسی دا
تیتره‌دی باغریمین باشی.

کیم سالدی مئشه‌یه اودو؟
گؤرن اوره‌یی سویودو؟!
آغلاتدی دلی سؤیودو
تیتره‌دی باغریمین باشی.

یاندی مئشه‌نین هرزادی
چاتدی گؤی‌لره فریادی
مئشه به‌یی اویانمادی!
تیتره‌دی باغریمین باشی.
04/05/1400

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خودزندگی‌نامه‌نوشت نابغه سینمای جهان/ قسمت ۵۱
چارلی چاپلین: با خروشچف ملاقات کردم/ نهرو برایم نامه نوشت و ابراز تمایل به دیدن من کرد

کم‌کم صحبت به فیلم «لام لایت» رسید و چرچیل گفت که: «دو سال پیش به خاطر این فیلم به شما نامه‌ای نوشتم و تبریک گفتم، ولی جوابی ندادید؟
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در اوایل دهه چهل خورشیدی چارلی چاپلین نابغه بی‌همتای عالم سینمای جهان، سال‌ها بود که از غوغای حیات گریخته و در قلب کوهسار آلپ (در سوئیس) زندگی آرامی را می‌گذراند. چارلی از نیمه دهه سی خورشیدی پیش‌نگارش شرح‌حال خود را به تشویق «گراهام گرین» نویسنده معروف انگلیسی آغاز کرده بود. روزنامه کیهان در اواخر تابستان و پاییز ۱۳۴۳ بخشی از این خودزندگی‌نامه‌نوشت را طی چند شماره منتشر کرد. در ادامه بخش پنجاه‌ویکم آن را به نقل از روزنامه یادشده به تاریخ بیست‌وهشتم آبان ۱۳۴۳ (ترجمه حسام‌الدین امامی) می‌خوانید:
پس از پاریس و رم به لندن بازگشتم و بر آن شدم که از سینما کناره‌گیری کنم و دور از غوغا در جایی مستقر گردم. با یکی از دوستان «سوئیس» رفتم و ابتدا در هتلی اقامت کردم و پس از ۴ ماه جست‌وجو ویلای را در دهکده «کروزیه» که فقط ۱.۳۵۰ نفر جمعیت بیش نداشت خریدم. در این موقع «اونا» تصمیم گرفت که تابعیت آمریکایی خود را ترک کند.
ملاقات با خروشچف
همان‌طور که گفتم سوئیس را برای آرامش آن انتخاب کردم با این حال در هر فرصتی من و فرزندانم سری به لندن می‌زنیم و با دوستان قدیم و جدید خویش ساعاتی را به سر می‌آوریم.
در یکی از این سفرها به لندن بود که به ما اطلاع رسید که خروشچف و بولگانین مایل‌اند در ضیافتی که از طرف سفارت شوروی در هتل «کلاریج» لندن به افتخار آنان داده شده من هم شرکت کنم. در اولین نظر دریافتم که خروشچف در هر حالی که باشد روح لطیفه‌گویی و شوخ‌طبعی خود را از دست نمی‌نهد. خروشچف به من گفت که چقدر مردم شوروی فیلم‌های مرا گرامی می‌دارند.
خبرهای مرتبط
چارلی چاپلین: در تمام مدتی که در آمریکا بودم هرگز برای گرفتن تابعیت آمریکایی اقدامی نکردم
چارلی چاپلین: من کمونیست نیستم و تمایلات کمونیستی ندارم
چارلی چاپلین: نخست‌وزیر ژاپن به جای من ترور شد!

ملاقات با چرچیل
فردای آن شب من و «اونا» در هتل «سادوی» مشغول صرف شام بودیم که چرچیل و همسرش به سراغ ما آمدند، از سال ۱۹۳۱ بدین طرف نه او را دیده و نه خبری از او داشتم، ولی پس از اولین شب نمایش «لام لایت» در لندن، از کمپانی «یونایتد آرتیستز» به من نامه‌ای رسید و اجازه می‌خواستند که فیلم مزبور را برای چرچیل در خانه‌اش نمایش دهند. پس از مشاهده فیلم، چرچیل نامه تشکرآمیزی برای من نوشته و مراتب مسرت خویش را از تماشای فیلم متذکر شده بود، و اکنون او و همسرش در برابر ما ایستاده بودند.
پس از سلام و تعارف احساس کردم که لحن بیان چرچیل گله‌آمیز است. پس از شام برای صرف قهوه با چرچیل و بانو دور میزی نشستیم. بانو چرچیل گفت که راجع به ملاقات من و خروشچف در جراید خوانده است. چرچیل گفت: من و خروشچف همیشه با هم خوب کنار می‌آییم، ولی من مطمئن بودم که موضوع «دیوار آهنین» که اولین بار از طرف چرچیل درباره شوروی عنوان گردید جز تشدید جنگ سرد فایده دیگری نداشته است.
کم‌کم صحبت به فیلم «لام لایت» رسید و چرچیل گفت که: «دو سال پیش به خاطر این فیلم به شما نامه‌ای نوشتم و تبریک گفتم، ولی جوابی ندادید؟»
- خیال نمی‌کردم که جوابی لازم داشته باشد.
در هر حال گله چرچیل مرتفع شد، من نمی‌توانستم باور کنم که مردی به بزرگی او میان تمام گرفتاری‌هایی که دارد، رسیدن جواب نامه‌ای را فراموش نکرده باشد. البته من چرچیل را از دور می‌شناختم، ولی هرگز تصادف نشده بود که با او رویاروی درباره سیاست حرف بزنم. چرچیل گفت:
- من حاضر نیستم بر یک امپراطوری در حال تجزیه حکومت کنم.
ممکن است چرچیل کلمه «تجزیه» را جدی تلقی نکرده باشد ولی در برابر واقعیت‌های عصر حاضر این تجزیه انکارناپذیر است.
این تجزیه مولود سیاست، انقلابات جهانی، تبلیغات کمونیستی و توطئه نیست بلکه مولود، رادیو تلویزیون، سینما، اتومبیل و اختراعات جدید علمی و توسعه و تسریع وسایل ارتباطی است.
این‌ها آن عناصر انقلابی جهانی هستند که در انحطاط و تجزیه امپراطوری‌های کهم موثر گشته‌اند.
نامه نهرو

پس از بازگشت به سوئیس نامه‌ای از نهرو دریافت داشتم که معرفی‌نامه‌ای از جانب لیدی «مونت بات» نایب‌السلطنه انگلیس در دهلی هم ضمیمه آن بود.
«لیدی مونت باتن» نوشته بود که به نظر او من و نهرو، وجوه مشترک چندی داریم، نهرو هم در نامه‌اش نوشته بود که برای شرکت در جلسه‌ای به شهر «لوسرن» آمده و مایل به دیدن من است.
عازم «لوسرن» شدم. صیانت رای و ذکاوت و تیزهوشی نهرو در اولین نظر جلب توجه مرا کرد. ضمن صرف ناهار از او پرسیدم که
- هند در کدام طریق ایدئولوژیکی پیش می‌رود؟
- هر طریقی که متضمن صلاح درست‌کاری مردمش باشد.
ملاقات با چوئن‌لای
وقتی که بحران کره به اوج خود رسیده بود از سفارت چین به من تلفن کردند که اجازه دهم فیلم «چراغ‌های شهر» (روشنایی‌های شهر) در ژنو در حضور چوئن‌لای نمایش داده شود.
چوئن‌لای در آن موقع وزنه سنگین و اصلی مذاکراتی بود که برای پایان جنگ کره در ژنو آغاز گشته بود و خلاصه سرنوشت جنگ و صلح آسیا به دست او بود.
روز بعد چوئن‌لای مرا به شام دعوت کرد. همان روز از آخرین جلسه کنفرانس صلح ژنو بازمی‌گشت و من هم مثل تمام مردم عالم بی‌نهایت مشتاق بودم که نتیجه کنفرانس را بدانم. چوئن‌لای با مهربانی دست به پشتم زد و گفت:
- پنج دقیقه پیش در محیطی دوستانه حل شد.
شام ما در محیطی بسیار گرم خورده شد. ضمن شام از چوئن‌لای درباره چین و مخصوصا داستان‌هایی که درباره چین و مخصوصا داستان‌هایی که درباره پیروزی محیرالعقول «مائو» شنیده بودم سوالاتی کردم که همه را جواب داد. سپس چوئن‌لای داستانی پر از احساس برایم شرح داد:
- روزی که مائوتسه تونگ وارد پکن می‌شد نزدیک به یک میلیون نفر در میدان بزرگ شهر جمع شده و تریبون بسیار بزرگی را در گوشه میدان برای سخنرانی او آماده کرده بودند. مائو از پله‌های پشت تریبون بالا می‌آمد. همین که کلاه او پیدا شد غریو از جمعیت برخاست و همچنان‌که ذره‌ذره هیکل «مائو» پدیدار می‌شد فریاد جمعیت یک میلیونی افزون‌تر می‌گشت. وقتی که «مائو» بر بالای تریبون قرار گرفت و چشم بدان جمعیت بی‌منتها دوخت ناگهان صورتش را با هر دو دستش پوشاند و شروع به گریستن کرد.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar