"جعفر- پورقاسم"

اونودوم دئمه گه ، گلمه دی دیلیم

یئنه پاییز گلیب ، سویویوب هاوا
آل الوان یاپراقلار بزهَ ییب یئری
جانلانیر یئنی دن مورگولو سئودا
خیاللاردا منی گؤزله ییر بیری


گؤزلریم هاوادا ، اَلیم دووا دا
گونده یالواریرام کاش یاغیش یاغا
قاییدام خیالدا بیردهَ کئچمیشهَ
یئنی دن گلسن سندهَ او باغا


قورخا قورخا توتام اَسن اَلیندن
قاچماق ایسته یه سن ،یاخین گلسن
دویون دوشه یئنه باخیشلاریمیز
اوزدهَ آغلایاسان ، گؤزدهَ گولسن


اسیر پنجرَمدن پاییز کولگی
کئچمیشین پردهَ سین وورور بیر یانا
جانلانیر گؤزومدهَ او کوچه ،او باغ
قاییدیر خیالیم او کئچمیش آنا


آغاجین تئلینه چکیر یئل سیغال
یاپراقلار بزَنیب دوشوب اویونا
گلیر هر طرفدن پاییزین سَسی
چاغیریر طبیعت بیزی تویونا


یئنه پاییز گلیب ،یاغیر یاغیشلار
بیر باخچا ،بیر بولاق اؤزله ییر منی
دایانیب بیر گوزل چئشمه باشیندا
کوزه سی چینینده گؤزله ییر منی


باغین کوچه سینده آستا اسیر یئل
گاه سپیر یاغیشی اونون اوزونهَ
گاهداندا اَگیلیب چینارلار باخیر
یوللارا تیکیلمیش خومار گؤزونه


اوخویور شلاله آینا سو آخیر
بیر پری دایانیب داریخیر یالقیز
اوینویان یارپاقلار سویون اوزوندهَ
اونا پیچیلداییر ، داریخما آی قیز


گتیردین یئرینه عهدی ، ایلقاری
گوناه نه قَدَردهَ ، نده سندهَ دیر
عشقین یوللاریندا گئجیکن اودور
گوناه بو یوللاردا گئجیکندهَ دیر


جانلانیر خیالین یاغیش یاغاندا
بیر شاعیر اورهَ یی آلیر ایلهامین
بیزه قالان یالنیز خاطیره لر دیر
یوخسا! بودونیادان کیم آلیب کامین؟!


دگیشیر طبیعت ، دگیشیر اینسان
خیاللاردا قالان ایزلر دگیشمیر
یاناقلار سارالیر ، آغاریر ساچلار
باخیشلار دگیشمیر ، گؤزلر دگیشمیر


نه سنی اونوتماق مومکونوم اولدی
نه چاتدی تئلینه حسرتلی اَلیم
یالواردیم یاخاردیم تانرییه آنجاق
اونودوم دئمه گه گلمه دی دیلیم


۱  ، ۸  ،  ۱۴۰۴

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

استاد امین رسولی

✨ در کوچه‌های خاطره، جایی که زمان آرام می‌گذرد ✨
📜 خانه تاریخی میر فتاح اردبیلی، با نام دلنشین 《سؤیودلر》، گویی دفتری باز از شعر و عشق است؛ در هر دیوار و پنجره‌اش قصه‌های فرهنگ و هنر اردبیل جاری است.
📍 این خانه‌ی کهن با دیوارهای سخنگو و پنجره‌های چوبی، قصه‌های گذشته را در گوش رهگذران زمزمه می‌کند و دل‌ها را به سکوت و الهام دعوت می‌کند.
🎶 در هوای آن، واژه‌ها پر می‌گیرند، نغمه‌ها می‌رقصند و روح اردبیل، چون شعری زلال، در جان هر بیننده‌ای جاری می‌شود…
📖 در این روزهای پر از داستان، با شعرهای ، این خانه و شهر زنده‌تر می‌شوند و در هر قدم، تاریخ، موسیقی و شعر در هم می‌آمیزند...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

" محرم پریزاد"سورگون
من یالوارمادیمدیم

زمانه ساخلادی پاسلی قفسده     قیزیل آچارلییا من یالوارمادیم
حسرتده یاشادیم چمن‌سیز گولسوز     باغی حاصارلییا من یالوارما

تیکاندان دوستوما چلنگ قورادیم     داشلار دابانیمی اَزدی دورمادیم
اؤزگه‌دن وصالین یولون سورمادیم     کاروان قاطارلییا من یالوارمادیم

گوندوزدن آج ایکن چوخ شام‌سیز یاتدیم     لامپاسیز، ایشیق‌سیز گون باتار باتدیم
بئزمه‌دیم غم یوکون دالیما چاتدیم     یوخسولکن وارلییا من یالوارمادیم

باشیمی اَیمه‌دیم، اَیمَز چینارام     اؤزومده سینمازلیق عشقین سینارام
سئلده بوغولمایان جوشغون پینارام     لؤهمه آخارلییا من یالوارمادیم

عؤموردن پای وئردیم آنا وطنه     بورکودن قورخمادیم، سیغمادیم چنه
اودلار اؤلکه‌سینه باغلییام یئنه   دار گؤز باخارلییا من یالوارمادیم

دره‌دن، تپه‌دن، داغلاردان کئچدیم     داشلی شوخوملاردا دیم اَکدیم، بیچدیم
«سورگون» بولاقلارین سویوندان ایچدیم     ذیروه‌سی قارلییا من یالوارمادیم.
*

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تنقید
همت شهبازی

اوچوشو سئون شاعیر (حسن ایلدیریمین"اوچوش"شعری نین آچیقلاماسینی.
شنبه گونو1404,8,3ادبیات سئونلر کانالیندا  اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تنقید
همت شهبازی

اوچوشو سئون شاعیر (حسن ایلدیریمین"اوچوش"شعری نین آچیقلاماسینی.
شنبه گونو1404,8,3ادبیات سئونلر کانالیندا  اوخویون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوچوشو سئون شاعیر
(حسن ایلدیریمین «اوچوش» شعری‌نین آچیقلاماسی)

شعر، انسانین سونسوزلوغا، آزادلیغا جان آتماسی‌نین شعرسل مانیفئستی‌دیر.  «اوچوش» بو ایدئیانین تیپیک اؤرنه‌یی‌دیر:

دیلجه ملی و دوغما، دویغوجا درین، ایدئیاجا اونیوئرسال‌لیغین گؤستریجیسی‌دیر بو شعر.

حسن ایلدیریم بدیعی دیلی، «ادبیات دیلیندن» چوخ، خالق دیلینین جانلی آخاریندان آلیر. شعر، ساده و صمیمی دیلده یازیلیب. بو ایسه شعره فولکلور نفسی، ملی طبیعی آخیجی‌لیق وئریر. بو اوسلوب شاعرین خالقلا دیل بیرلیینی قوروماق ایسته‌ییندن دوغور.

شعرین اساس ایدئیاسی «اوچماق» موتیوی‌دیر. بو، بوتون انسانلیق اوچون اونیوئرسال بیر سیمبولدور شاعیر یئرلی و دوغما بیر دیلده یازیر، آنجاق اونون دویغوسو انسانلیغین عمومی تجروبه‌سینه عایددیر. اونون شعری، ریلکه‌نین، لورکانین، یاخود ناظیم حیکمتین پوئزییاسی ایله عینی روحدا دایانیر: انسانین سونسوزلوقلا دیالوقا گیرمه‌سی.

شعرده گئرچکله خیال (یوخو، رؤیا) بیر-بیرینه قاریشیر: «اوچوب یوخوما قوندو»، «قیزیل گوله بوکولموش یوخولاردان اویاندیم» کیمی مصراعلار رئال و سوررئال سوییه‌لرین بیر-بیرینه کئچدیینی گؤستریر.

«گؤیرچین»:
دونیا ادبیاتیندا آزادلیغین سیمبولو اولدوغو کیمی، حسن ایلدیریمدا دا، بو موتیو کانکرئت شکیلده ایفاده اولونور. گؤیرچین، هم صلحون و پاکلیغین، هم ده اومید و انسان روحونون آزادلیق آرزولارینین رمزی‌دیر. اونون ماوی گؤیه اوجالماسی، انسانین محدودلوقلاردان قورتولماق جهدی و دار چرچیوه‌لردن آزادلاشماق ایسته‌یینی گؤستریر.

«ماوی گؤی»:
سونسوزلوق، ابدی خوشبختلیک مکانی‌دیر. شعرده، «ماوی گؤی»، «سونسوز ماوی‌لیک»، «کهکشان بوداغی» کیمی اوبرازلار مکانین حدودسوزلوغونو بیلدیریر. انسان بو سینیرسیز مکانلاردا راحاتلیغا چاتیر.

«اوچماق ایسته‌یی»:
انسان ادراکی‌ و روحونون سرحدلرینی آشماق، آزادلیغا قوووشماق ایسته‌یی‌دیر. گؤیرچینین «اوچدو... اوچدو... اوچدو...» تکراری دا محض بو آزادلیق ریتمینی موسیقی کیمی حیس ائتدیریر.
واختی ایله «آذربایجان شعرینده مدرنیزم» کیتابیمدا دا بونا بؤیله اشاره ائتمیشدیم:
«شعرین... سطیرینین بؤلونمه‌سی اؤزو معنادار و مقصد یؤنلو اولما‌لی‌دیر:
بولودسوز ماوی گؤیه ساری
اوجالدی آغ گؤیرچین
آرخایین-آرخایین
      اوچدو... اوچدو... اوچدو...
بورادا سون مصراعی شاعیر آلت-آلتا دا گتیره بیلردی. بئله‌جه:
اوچدو...
        اوچدو...
              اوچدو...
آنجاق بو سطیر بؤلمه‌ده «اوچوش» گؤرونتوسونده تضاد یارانیر. سطیر آشاغییا ائنیر. حال بو کی «اوچوش» حرکتینده «چؤکمک»، «ائنمک» یوخ، «قالخماق» یا دا قالخاندان سونرا آردی‌آردینا «سیرالانیب» حرکت ائتمک وار. شاعیر بورادا «اوچدو» کلمه‌سینی «اوچوش»ون گؤیه قالخاندان سونرا، سیرا ایله آردی‌آردینا حرکت ائتمه‌سینی جانلاندیرمیشدی.» (ص  284)

«شفق‌لی اوفوقلر»:
ایشیغین، آیدینلیغین، یعنی حقیقتین سرحدی‌دیر. شاعر بو اوفوقلری «قوجماق» ایسته‌ییر؛ یعنی انسان اؤز ایچینده‌کی آزادلیق و آیدین‌لیغی تام منیمسه‌مک، اونو حیاتا کئچیرمک نیتینده‌دیر. بو ایستک، هم ده توپلوم و تاریخ تضییق‌لریندن قورتولماق آرزوسونون شعرسل ایفاده‌سی‌دیر.

«قیزیل آلما»:
اوسطوره‌وی آنلامدا بیلیک، سئوگی و مودریک‌لیک مئیوه‌سی‌دیر. شاعرین آرزوسو تکجه اؤز آزادلیغی دئییل؛ او، آزادلیق سئوگیسینی و صافلاشما حالینی بوتون انسانلارلا بؤلوشمک ایسته‌ییر

قایناق:دوشرگه

حسن ریاضی «ایلدیریم» (1400)، «قیزیلی شفق‌لر شاعیری»، ‌ادبیات سئونلر گوزگوسونده، نشره حاضیرلایان: ائلدار موغانلی، حکیم نظامی یاییم‌ائوی، تبریز.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ائلمان موغانلی

اَل‌لریمیز قوجاقلاشاندا
زامان ایتیر یوسیفین قویوسوندا
و دونیا دایانیر
سس‌سیزجه‌سینه اَسینتی‌لر
آیاق‌لاریمیزا دولانیر
گونش ایسه اوتانجاق باخیر
نه آرزی قالیر نه دیلک
هامیسی گؤز قیرپیمی
کوله دؤنور ایبراهیمین آلوووندا.
جان آلان باخیشیندا جننت چیچک‌لَنیر
یاشیل‌لیغینا قووشان هر بیر یاپراق
روحوموزو اوخشاییر
چیچک‌لرین جان شیره‌سینه تای
بال آری‌سی دوعالاری توپلاییر
بارماق‌لاریمیزین آراسینداکی نوحون گمیسینه
اَلی چاتسین دئیه
آی اؤزونو یئره تولازلاییر
اولدوزلار بیزیم اوچون گولومسه‌‌ییر
گئجه آنلامینی ایتیرمک‌ده
قارانلیق، تاریخ کیتاب‌لارینا داشینیر
روح، اؤز نَفَسینی تاپیر
و تانری ایچیمده پیچیلداییر:
بو آن
یئره دوشن، هئچ بیر دوعا یوخ.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

فاطمه  _ ملک_ زاده

قوها مرا آبفشان می انگارند
آدمها مرا هیچ
باد دور دستهایِ واقعی را می آورَد
ماه رویِ سفره ام یخ زده
من خوابِ ابری را می‌بینم
که در ماه می دود
آه من از ریشه کدام درختم؟
و کدام حیوان مرا خورده
گیاهی که آوند هایم را پاره پاره
کرده اند
به عکس ها نگاه میکنم
پشتِ آدمها از سرزمین هایِ کوهستانی
خمیده تر ست
کودکان پیر
پیرها مرده اند
پس چگونه نغمه شالیزارها را بشنوم
وقتی گوشهایِ ما را
دردها بلعیده اند
و رویا هایی که چون کودکِ اُتیسم
بر پنجه پا
در ذهنم راه می‌رفت
چرک کرده
زندگی با چشمانی به رنگِ چوب
به من خیره ست
من از خدایانِ این جزیره متنفرم
به سانِ مه آمدم
چون برف میروم
به نهایتی رسیده که آغازِ دیگری ست
اما می‌دانم
" هر اژدهایی مارِ کبرایی می زائد
که او را می کشد
آه شعر!
ای زیبایِ مردد
این هیمه خیس را
در باد آتش بزن

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"رامیز قلی‌یئف‌له" مصاحبه
مصاحبه نین زامانی 2008"آلمان بوخوم"شهری استاد شهریار گئجه سینین سونو .مصاحبه نی آپاران:"بهروز مطلب زاده"

بهروز: رامیز معلم، چوخ خوش گلیبسینیز، صفا گتیریبسینیز ،سیز اوچ گئجه‌دیرکی، آلمانین اوچ بؤیوک شهرین‌ده کنسرت وئریب و «شهریارگئجه‌سی» عنوانین‌دا، آذربایجان موسیقی ایفا ائتمه‌گینیزله بیزی حدّیندن آرتیق سئویندیردینیز، بیزیم باشیمیزی اوجالتدینیز. اؤزنوز دئمیشکن «الله بیزیم دنیامیزی یاخشی انسانلاردان، هنر و صنعت سئور انسان‌لاردان اسکیک ائله‌مه‌سین!».   
رامیز قلی‌یئف: آمین. بو آرزو و ایستک انسانین ان یاخشی آرزیلاریندان‌دیر.
بهروز: بئله بیر رسم و رسومات وار کی، کیمسه ایله مصاحبه ائدنده، بیرینجی سؤالدان اؤنجه دئییرلرکی: اؤزونوزدن دانیشین. کیملیگینیزدن دئیین. منجه، بوردا بو سؤزو دئمک یئرسیزدیر، اصلا لازم دییل کی، سیز اؤزوزدن دانیشاسینیز، چونکی هامی بیلیر، سیز کیم‌سینیز. رامیز قلی‌یئفی تانیمایان وارمی؟. 
رامیز قلی‌یئف : چوخ ساغولون. استغفرالله، من موسیقی ساحه‌سینده ساده‌جه بیر قایغی‌کئش خیدمتچی‌یم...

بهروز: رامیز معلم، سیز، بیزدن ده یاخشی بیلیرسینیز کی، ساوئت حکومتی دورونده آذربایجان رسپوبلیکاسین‌دا موسیقی و موسیقی صنعتی چوخ ائنیشلی وگئنیشلی شکیل‌ده رشد ائدیب و اؤزونه گؤزل واونودولماز بیر یئر آچمییشدی. من اؤزوم بیرآذربایجانلی اولاراق، چوخ قورخوم بو ایدی و اؤز - اؤزومه فیکیرلشیردیم کی، گؤره‌سن بوآذربایجان موسیقی‌سی‌نین باشینا نه گله‌جک؟. چون دئدیگیم کیمی بیلیریک کی، ساوئت دورونده آذربایجان موسیقی‌سی چوخ گئنیش و کئیفیّتلی بیر رشده مالیک اولموشدو و عزیر حاجی‌بی‌اوف کیمی بؤیوک انسانلار بو موسیقی‌نین پایه‌سینی علمی شکیل‌ده قویموشدو. ائله محض بونا گورادا منیم بیرینجی سئوالیم بودور کی: ساوئت‌لر داغیلدیغی زامان کی هرشی دگمیشدی بیربیرینه، من اؤزوم- اؤزومدن سوروشوردوم کی آی الله گؤره‌سن بیزیم بو گؤزل موسیقیمیزین باشینا نه گله‌جک؟ آیا بو بؤیوک شانلی صنعت اوجاغی دا داغیلاجاق؟.
سیزدن خواهش ائدیرم دئیه‌سینیز کی، ایندی، آذربایجان موسیقی‌سی نه وضعیتده‌دیر؟.
رامیز قلی‌یئف: آذربایجان موسیقی‌سی، هله بیرعصر بوندان اول، یوز ایل بوندان اول، شرق‌ده ایلک دفعه اولاراق، اوپرا یازان عزیرین، داهی عزیر حاجی بی‌اوفون خئیر دوعاسیندان باشلانیب. پروفسیونل موسیقی، اوپرا. آذربایجان موسیقی‌سی‌نین باشلانیش تاریخی چوخ قدیم‌لره گئدیر. موغام دونیاسی، شعر دونیاسی، تاریخی شخص‌لرین آذربایجانلی اولاراق یاراتدیغی بؤیوک صنعت اثرلرین هامیسی، تا بو گونه قدر گلیر و من دئییردیم کی یوکسک خط ایله گئدیر. من بونلارین سون بیر آتمیش ایلین‌ده شاهیدی‌یم. یعنی بیر واختلار ۱۹- عصرده، ۱۸- عصرده، من اؤز صنعتیم‌له دئیه بیله‌رم کی تار، اوچلوکده چالان بیر آلت اولان تیریوچی خواننده‌نی مشایعت ائله‌ییر، رنگ بیرینجی در آمدی چالار قورتارار. آما بو گونلری آذربایجان موسیقی‌سی کی، موغاملار، هم سمفونیک‌لشیب، هم ده اوپرالاشیب، همی بوتون دونیادا بؤیوک ارکسترلرین تار یاریشمیش، ویولون، پیانو، یعنی کی دیگر آلت‌لر ده غرب دونیاسی‌نین بؤیوک موسیقیچی‌لری‌له بیر سیرادا دیر. بو شرقین ایلک اوپراسینی یارادان آذربایجان خالقی‌نین ماهیتی‌دیر. 
بو ماهیتین باشیندا دا، تحصیل دورور، تحصیل، تدریس دورور. بو انسانین استعدادینی فورمالاشدیریر، ایستیقامت‌لندیریر و بو بیر مکتب‌دیر. و بو مکتب بوگونکی آذربایجان دا چوخ محتشم‌دیر و انکیشافدا گئدیر. بو گونلری آذربایجانین - من شمالی دئییرم ـ هر بیر کندین‌ده، هر بیر رایونوندا، هر بیر شهرین‌ده، موسیقی مکتب‌لری وار. مدنیت ائولری وار. صنعت اوجاقلاری وار. بونلار هامیسی ایره‌لیگه دوغرو گئتمک‌ده دیر. بو گونلری اگردونیا کلاسیک‌لرین اثرلری آذربایجان تارین‌دا، کامانین‌دا و دیگر خالق آلت‌لرینده چالینیرسا، بو موسیقی‌نین، آذربایجان صنعت دونیاسی‌نین انکیشافی دئمک‌دیر.
بهروز: رامیز معلم. سیز ایندی اوچ گوندور، اوچ گئجه‌دیر کی بوردا چالیشیرسیز. سیز آیین ۱۸-ده، «شهریارگئجه‌سی» کنسرتینی باشلادینیز، بیلیریک کی سیزین ایشینیزین باشلانیشیندان بیرگون سونرا، یعنی آیین ۱۹-دا عزیر حاجی بی‌یئوین آنادان اولماسی‌نین ۱۲۳ ایل‌لیگیدی و بیر ده کی ائله بوتاریخ‌ده اونون اؤلوموندن ۶۰ ایل کئچیدی. 
من بو تاریخی دینله‌یه رک، اؤز اؤزومه دئییردیم کی، آی نه گؤزل اولاردی کی رامیزمعلیمین کنسرتی باشلاناندا، عزیر معلمین باره‌سین‌ده بیر شئی دئییله‌یدی و اونون ایشلریندن بیر پارچا چالینایدی. البته منیم شانسیمدان بئله ده اولدو و دوغرودان دا من آرزیما چاتدیم و کنسرتین باشلانیشیندا کی او کوراوغلونون "ائوئرتور" ی چالیندی، هرشئی اؤز یئرینه دوشدو.

رامیز قلی‌یئف: ب‍َلی، کوراوغلونون ائوئرتورو چالیندی اؤزو ده، ملّی آلت‌لرده ...
بهروز:  رامیز معلیم،. سیز بو اوچ گونلوک پروگرامدان،بو اوچ گئجه-  گوندوزایفادان راضی‌سینیزمی؟  
رامیز قلی‌یئف: البته کی راضی‌یام. چوخ دا ممنونام، راضی‌یام، بلی...
بهروز: سیز ده یاخشی بیلیرسینیز کی، کنسرتین گئدیشین‌ده، بیر سیرا پروبلم‌لر قاباغا گلدی کی، کاش بئله اولمایایدی. بیرسیرا نئجه دئیرلر، آیری دوشونجه‌لی انسانلار، دونیالاری داریسقال آداملار طرفیندن بئله سوال اولوندو کی، "شهریار گئجه‌سی فارسلارا نه ربطی وار و نییه بئله اولدو؟ نییه بئله اولمادی؟ نییه آذربایجان موسیقی‌سی فارسلار طرفیندن قویولوب «البته بو طبیعی‌دیر و هر ایش‌ده بئله شئی‌لر قاباغا گله بیلر..
رامیز قلی‌یئف: البته کی، اولار، اولار. . . هر ایش‌ده بئله شئی‌لر اولا بیلر. بیز چئشیدلی، فرقلی انسان‌لاریق، بو پروبلم‌لر هر یئرده وار و...
بهروز: بیرشئی کی، بیزیم ایچیمیزده وار، بیلمیرم ائله بلکه ده هر ملتین ایچینده بئله مسئله‌لره راست گئله بیله‌ریک. سیزین کنسرتین پروگرامی‌نین بیر حیصه‌سین‌ده بیر دوستوموز فارس دیلینده نئچه ماهنی اوخودو. دوست‌لاردان نئچه‌سی کی، هئچ پیس نیت‌لری ده یوخویدو، گیلئی‌لیک ائلیردیلر کی، کنسرتین بروشوروندا نییه یازیلمامیشدی کی بو کنسرت آذربایجانجا ـ فارسجا اجرا اولاجاق. اگر بونو بروشوردا یازسایدیلار اوندا بیز چوخ رغبت‌له گلیب شرکت ائلردیک. اما سیز یازیرسینیز و بیزه دئییرسیز «شهریار گئجه‌سی»، «آذربایجان کنسرتی» و... سؤزو چوخ اوزاتمیرام. فارسلار دئمیشکن  با تمام این تفاسیر، سیز بو اوچ گئجه کنسرتدن راضی‌می‌سینیز؟.
رامیز قلی‌یئف: من چوخ راضی‌یام، اونا گؤره کی، او مخلوقون، او انسانلارین آیاق اوسته آلقیشلاری، موسیقی‌یه علاقه‌لری‌نین، احترامین و حرمتیندن خبر وئریر. و بو اوچ کنسرت‌ده، اوچ گئجه‌ده، بیزیم آذربایجان موسیقی‌سی‌نین چوخلو دوستلاری گلدی و گؤردولر کی، هنر نه دئمک‌دیر.
بهروز: البته بیلیرسینیز کی، چوخ اوزاق یئرلردن ده گلن واریدی چوخلو آلمان وطنداشلاری دا سیزین کنسرته گلمیشدی.
رامیز قلی‌یئف : بَلی، آلمان مدنیتی، آلمان تاماشاچی‌سی، آذربایجان مدنیتینه بیر مفتونلوق حس ائله‌دی. بیز آذربایجان تاماشاچی‌لاری، ایران جنوبی، بونلار هامیسی فارس اؤزو بؤیوک بیر علاقه‌سی وار، چونکی بیزیم ایران‌لا مشترک مدنیت، مشترک علاقه‌لر، تاریخی علاقه‌لریمیز وار. بوردا آذربایجانین هنرینی گؤسترنده، شرق دونیاسی نین هنرین گؤستریردی. بونا  رغما چوخ ممنون قالدیم.
بهروز: رامیز معلم سیزدن چوخ تشککور ائدیرم کی، وقتینیزی منه وئردینیز. چوخ ساغ اولون.
رامیز قلی‌یئف: من ده سیزدن تشککور ائلیرم. سیزده ساغ اولون.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر
مین بیر مثل،مین بیر حئکایه ادبیات سئونلر اویه سی سر کار خانیم" فاطمه محمودی "نین دیرلی اثری انتشارات حکیم نظامی گنجوی( تبریز) طرفیندن ایشیق اوزو گوردو .
خانیم محمودی تبریک لر اوغورلار ،اوخوجوسو بول اولسون.

ادبیات سئونلر1404,8,3


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوچوشو سئون شاعیر
(حسن ایلدیریمین «اوچوش» شعری‌نین آچیقلاماسی)

شعر، انسانین سونسوزلوغا، آزادلیغا جان آتماسی‌نین شعرسل مانیفئستی‌دیر.  «اوچوش» بو ایدئیانین تیپیک اؤرنه‌یی‌دیر:

دیلجه ملی و دوغما، دویغوجا درین، ایدئیاجا اونیوئرسال‌لیغین گؤستریجیسی‌دیر بو شعر.

حسن ایلدیریم بدیعی دیلی، «ادبیات دیلیندن» چوخ، خالق دیلینین جانلی آخاریندان آلیر. شعر، ساده و صمیمی دیلده یازیلیب. بو ایسه شعره فولکلور نفسی، ملی طبیعی آخیجی‌لیق وئریر. بو اوسلوب شاعرین خالقلا دیل بیرلیینی قوروماق ایسته‌ییندن دوغور.

شعرین اساس ایدئیاسی «اوچماق» موتیوی‌دیر. بو، بوتون انسانلیق اوچون اونیوئرسال بیر سیمبولدور شاعیر یئرلی و دوغما بیر دیلده یازیر، آنجاق اونون دویغوسو انسانلیغین عمومی تجروبه‌سینه عایددیر. اونون شعری، ریلکه‌نین، لورکانین، یاخود ناظیم حیکمتین پوئزییاسی ایله عینی روحدا دایانیر: انسانین سونسوزلوقلا دیالوقا گیرمه‌سی.

شعرده گئرچکله خیال (یوخو، رؤیا) بیر-بیرینه قاریشیر: «اوچوب یوخوما قوندو»، «قیزیل گوله بوکولموش یوخولاردان اویاندیم» کیمی مصراعلار رئال و سوررئال سوییه‌لرین بیر-بیرینه کئچدیینی گؤستریر.

«گؤیرچین»:
دونیا ادبیاتیندا آزادلیغین سیمبولو اولدوغو کیمی، حسن ایلدیریمدا دا، بو موتیو کانکرئت شکیلده ایفاده اولونور. گؤیرچین، هم صلحون و پاکلیغین، هم ده اومید و انسان روحونون آزادلیق آرزولارینین رمزی‌دیر. اونون ماوی گؤیه اوجالماسی، انسانین محدودلوقلاردان قورتولماق جهدی و دار چرچیوه‌لردن آزادلاشماق ایسته‌یینی گؤستریر.

«ماوی گؤی»:
سونسوزلوق، ابدی خوشبختلیک مکانی‌دیر. شعرده، «ماوی گؤی»، «سونسوز ماوی‌لیک»، «کهکشان بوداغی» کیمی اوبرازلار مکانین حدودسوزلوغونو بیلدیریر. انسان بو سینیرسیز مکانلاردا راحاتلیغا چاتیر.

«اوچماق ایسته‌یی»:
انسان ادراکی‌ و روحونون سرحدلرینی آشماق، آزادلیغا قوووشماق ایسته‌یی‌دیر. گؤیرچینین «اوچدو... اوچدو... اوچدو...» تکراری دا محض بو آزادلیق ریتمینی موسیقی کیمی حیس ائتدیریر.
واختی ایله «آذربایجان شعرینده مدرنیزم» کیتابیمدا دا بونا بؤیله اشاره ائتمیشدیم:
«شعرین... سطیرینین بؤلونمه‌سی اؤزو معنادار و مقصد یؤنلو اولما‌لی‌دیر:
بولودسوز ماوی گؤیه ساری
اوجالدی آغ گؤیرچین
آرخایین-آرخایین
      اوچدو... اوچدو... اوچدو...
بورادا سون مصراعی شاعیر آلت-آلتا دا گتیره بیلردی. بئله‌جه:
اوچدو...
        اوچدو...
              اوچدو...
آنجاق بو سطیر بؤلمه‌ده «اوچوش» گؤرونتوسونده تضاد یارانیر. سطیر آشاغییا ائنیر. حال بو کی «اوچوش» حرکتینده «چؤکمک»، «ائنمک» یوخ، «قالخماق» یا دا قالخاندان سونرا آردی‌آردینا «سیرالانیب» حرکت ائتمک وار. شاعیر بورادا «اوچدو» کلمه‌سینی «اوچوش»ون گؤیه قالخاندان سونرا، سیرا ایله آردی‌آردینا حرکت ائتمه‌سینی جانلاندیرمیشدی.» (ص  284)

«شفق‌لی اوفوقلر»:
ایشیغین، آیدینلیغین، یعنی حقیقتین سرحدی‌دیر. شاعر بو اوفوقلری «قوجماق» ایسته‌ییر؛ یعنی انسان اؤز ایچینده‌کی آزادلیق و آیدین‌لیغی تام منیمسه‌مک، اونو حیاتا کئچیرمک نیتینده‌دیر. بو ایستک، هم ده توپلوم و تاریخ تضییق‌لریندن قورتولماق آرزوسونون شعرسل ایفاده‌سی‌دیر.

«قیزیل آلما»:
اوسطوره‌وی آنلامدا بیلیک، سئوگی و مودریک‌لیک مئیوه‌سی‌دیر. شاعرین آرزوسو تکجه اؤز آزادلیغی دئییل؛ او، آزادلیق سئوگیسینی و صافلاشما حالینی بوتون انسانلارلا بؤلوشمک ایسته‌ییر

قایناق:دوشرگه

حسن ریاضی «ایلدیریم» (1400)، «قیزیلی شفق‌لر شاعیری»، ‌ادبیات سئونلر گوزگوسونده، نشره حاضیرلایان: ائلدار موغانلی، حکیم نظامی یاییم‌ائوی، تبریز.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مهتاب_میرقاسمی

بلاتکلیف است باد!
آن گاه که آبان
دیگر نمی‌خواهد
سکانس برگریزان را
بازی کند
و نقش اسبی رام را
پای دار‌هایی نجیب

جایی که شیهه‌ها
آرام آرام
کات می‌شوند
و به یورتمه‌ها پا بند می‌زنند

نه باز نمی‌گردد!
به صحنه‌ای
که تن به خاک نمی‌دهد
به ریشه‌هایی رگ به رگ
که بر پیراهن پاره‌ی پاییز
خون بالا می‌آورند

مگسک را بالا بگیر مرد!
که سینه‌ی سرخِ
دیوارهای این شهر
پر از پنجرهایی زخمی ست
با بادهایی پریشان
که هنوز طعم گسِ دیوانگی را
دوست دارند...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سوسن امینی

غضب ماهنیسی

آجی دولو باخیشلارینی
کؤنول دفترینه
یازیرام؛
نت‌لارینی
اوره‌ییمین دؤیونتولرینده
کؤکله‌ییرم؛
سسین
دوداغیمدا تیتره‌ییر.

غضب ماهنیسینی چالیرام
لعنت یاغیشینی یاغیرام ،
آچیرام
دویونلنمیش قه‌هریمی،
چیخیب زیروه‌سینده باغیریرام
وارلیغیمی محو ائده‌ن
صبیره.

ترجمه :سوسن امینی

نوای خشم

نگاههایت را
که آکنده از تلخی ست
در دفتر قلبم می‌نویسم،
نت هایش را
در تپش های قلبم کوک می کنم،
صدایت بر لبانم می‌لرزد.

می نوازم آهنگ خشم را
و جاری می سازم باران نفرین را،
باز می‌کنم
خشم گره خورده ام را،
اوج می گیرم و فریاد بر می آورم
بردباری را که هستی ام را
ویران می کند.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

علی رشتبر قاییب

بلکه ده اؤلموشوک بعضاً دئییرم،
دوشموشوک چؤللره مزار گزیریک.
بلکه ده اؤلمگه چوخ جان آتیریق،
طالعی یازماغا یازار گزیریک.

ابراهیم یانمادی بیلدی سؤنمگی،
بیزیک کی نمرودن اودون دادیریق.
کولباش دلی شیطان اؤزونو یورورو،
بیز کی اؤزوموزو خوش آلدادیریق!

بیز شرین آتیندا چاپا-چاپداییق،
هارداسا خئییر وار دابان قیرماییق،
دوستون اورگینین دوز اورتاسینا،
توشلانان توفنگده دولو قیرماییق.

بیزیک کی ظولمتین آغارتدیق اوزون،
قابیلدن شدداددان نه‌ییمیز اکسیک؟
صاباح قبریمیزه نوه‌لریمیز،
تونبه‌تون دئسه‌لر دیلیمیز کسیک.


https://t.me/Adabiyyatsevanlar